TÊN ĐỀ TÀI
TÍCH HỢP GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG MÔN
KHOA HỌC LỚP 5
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1.Tầm quan trọng của vấn đề nghiên cứu
Bảo vệ môi trường đã và đang trở thành mối quan tâm mang tính toàn cầu
và có tính sống còn của loài người. Thế giới đã buộc các nước tư bản và các
nước đang phát triển cam kết cắt giảm khí thải CO2 gây hiệu ứng nhà kính. Quỹ
quốc tế bảo vệ thiên nhiên (WWF) khởi xướng chiến dịch Giờ trái đất vào năm
2007 tại thành phố Sydney nhằm kêu gọi Chính phủ, nhân dân và doanh nghiệp
các nước cùng tắt đèn 1 giờ nhằm giảm biến đổi khí hậu.
Việt Nam là một trong các nước có nhiều nỗ lực và quan tâm đặc biệt
trong công tác bảo vệ môi trường với cộng đồng quốc tế. Tại Đại hội Đảng toàn
quốc lần thứ XI, trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kì quá độ lên
chủ nghĩa xã hội ( bổ sung và phát triển năm 2011) đã nhấn mạnh : “ Bảo vệ
môi trường là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, của toàn xã hội và
nghĩa vụ của mọi công dân” ( Trích Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần
thứ XI).
2. Thực trạng và lý do chọn đề tài
Năm 2008, Bộ giáo dục và đào tạo xây dựng tài liệu giáo dục bảo vệ môi
trường qua các môn học ở cấp Tiểu học: Tiếng Việt, Đạo đức, Tự nhiên – Xã
hội, Khoa học, Lịch sử và Địa lí, Mĩ thuật và Ngoài giờ lên lớp. Cấu trúc tài liệu
chủ yếu nêu một số kiến thức về môi trường, nguyên tắc tích hợp; hình thức và
phương pháp giáo dục và một ít nội dung, địa chỉ, mức độ tích hợp giáo dục bảo
vệ môi trường trong môn khoa học ( khoảng 5-6 bài). Sau đó tiến hành tập huấn
và triển khai thực hiện. Chính vì thế nên cán bộ quản lí, giáo viên rất lúng túng
trong công tác chỉ đạo, thực hiện:
+Xác định các bài để tích hợp, tích hợp ở hoạt động nào trong khi lên lớp,
mức độ tích hợp, nội dung tích hợp.
+Đồng thời trong một nội dung bài dạy, trong một thời lượng tiết dạy
người giáo viên vừa truyền đạt kiến thức theo chuẩn ( Theo QĐ 16/ của Bộ

Như trình bày phần mở đầu, Giáo dục bảo vệ môi trường đã và đang trở
thành mối quan tâm hàng đầu vì mục tiêu phát triển bền vững đã được Đảng và
Nhà nước ta dành mối quan tâm đặc biệt.
* Một số văn bản về bảo vệ môi trường đã được ban hành :
Nghị quyết 41/NQ-TƯ ngày 15 tháng 11 năm 2004 của Bộ Chính trị về
tăng cường công tác bảo vệ môi trường trong thời kì đẩy mạnh công nghiệp hóa,
hiện đại hóa đất nước.
Quyết định số 1363/QĐ-TTg ngày 17 tháng 10 năm 2001 của Thủ tướng
Chính phủ phê duyệt Đề án “ Đưa nội dung bảo vệ môi trường vào hệ thống giáo
dục quốc dân ”.
Quyết định 256/2003/QĐ-TTg ngày 02 tháng 12 năm 2003 của Thủ tướng
Chính phủ phê duyệt Chiến lược Bảo vệ môi trường quốc gia đến năm 2010 và
định hướng đến năm 2020.
Chỉ thị số 02/ CT-BGD&ĐT ngày 22 tháng 7 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ
Giáo dục và Đào tạo về “ Tăng cường công tác giáo dục bảo vệ môi trường ”
Mục tiêu giáo dục bảo vệ môi trường qua môn khoa học: ( Trích tài
liệu tập huấn của Bộ GD&ĐT)
Tích hợp Giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Khoa học lớp 5
2
+Cung cấp cho học sinh những hiểu biết về môi trường sống gắn bó với
các em, môi trường sống của con người.
+Hình thành các khái niệm ban đầu về môi trường, môi trường tự nhiên,
môi trường nhân tạo, sự ô nhiễm môi trường, bảo vệ môi trường.
+Biết một số tài nguyên thiên nhiên, năng lượng, quan hệ khai thác, sử
dụng và môi trường. Biết các mối quan hệ giữa các loài trên chuỗi thức ăn tự
nhiên.
+Những tác động của con người làm biến đổi môi trường cũng như sự cần
thiết phải khai thác, bảo vệ môi trường để phát triển bền vững.
+Hình thành cho học sinh những kĩ năng ứng xử, thái độ tôn trọng và bảo
vệ môi trường một cách thiết thực, rèn luyện năng lực nhận biết những vấn đề về

trái tim; Handr – tay ). Tức là tác động vào khối óc để hình thành những hiểu
biết, nhận biết về môi trường; tác động vào trái tim để hình thành những xúc
cảm, tình cảm với môi trường và cuối cùng tác động váo tay, chân để hình thành
những kĩ năng, hành động cụ thể để nâng cao chất lượng về giáo dục môi trường.
Hình thức và phương pháp
- Do đặc thù của môn học là sự vật, hiện tượng của môi trường tự nhiên và
môi trường xã hội bao quanh nên chúng thường gần gũi, cụ thể với học sinh. Các
em được tiếp xúc hảng ngày qua thông tin đại chúng, qua người lớn trong gia
đình, địa phương, ban bè…. Nên khi dạy giáo viên cần lưu ý phát huy tối đa tích
tích cực học tập của học sinh, tạo điều kiện để cho các em tham gia tự khám phá,
tự phát hiện kiến thức.
- Sử dụng phương pháp, hình thức dạy học ngoài thiên nhiên, điều tra,
khám phá, khảo sát, thí nghiệm, tham gia xã hội là những phương pháp mang lại
hiệu quả nhất.
- Đặc trưng của giáo dục môi trường là mang tính địa phương: Vì môi
trường địa phương chính là mục đích, nội dung, phương pháp, phương tiện học
tập của lĩnh vực này. Do đó khi giáo dục cho đối tượng học sinh nào thì cần cung
cấp cho học sinh những hiểu biết cụ thể về hiện trạng môi trường của địa phương
đó. Từ đó có thể dần dần hình thành những hành vi nhận thức môi trường thiết
thực cho học sinh, nâng cao chất lượng giáo dục môi trường.
III. CƠ SỞ THỰC TIỄN
Năm học 2009-2010, Phòng giáo dục và Đào tạo chỉ đạo các trường thực
hiện tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường qua môn khoa học (cùng với Tiếng
Việt, Đạo đức, Lịch sử và địa lí … ). Qua công tác chỉ đạo, kiểm tra, đánh giá và
tổng hợp, giáo viên bộc lộ những khó khăn, tồn tại sau:
+Cuối năm học 2009 – 2010, qua kiểm tra một số giáo viên lớp 4, lớp 5
rất lúng túng trong công tác soạn giảng, chọn bài, có một số giáo viên chỉ chọn
được không quá 5 bài, thậm chí còn thấp hơn;
+Chưa xác định được bài nào tích hợp được, bài nào không, bài nào đã có
tích hợp rồi, nội dung đã được tích hợp là gì … không ai giống ai.

Với nội dung nghiên cứu mang tính thời sự nóng bỏng, thể hiện sự quan
tâm đặc biệt của cả hệ thống chính trị và dư luận xã hội. Để thực hiện tốt mục
tiêu giáo dục bảo vệ môi trường như đã nêu ở phần đầu, giúp đồng nghiệp tháo
gỡ khó khăn khi lên lớp. Áp dụng lí luận giáo dục môi trường của ông Patrick
Gedder, Tôi tiến hành thực hiện các bước cụ thể sau:
1. Hình thành cho học sinh những nhận biết, trí thức về môi trường:
- Theo tính lô gích, để học sinh có sự quan tâm đúng, hành động đúng thì
trước hết các em phải hiểu về môi trường: môi trường là gì, tác dụng của môi
trường, sự ảnh hưởng qua lại giữa môi trường và con người…. và vì sao phải
quan tâm đến môi trường, tức là ta thực hiện cách tiếp cận giáo dục về môi
trường: tác động vào khối óc của các em (Head)
- Cách thực hiện bước nầy chủ yếu thực hiện ở các tiết ngoài giờ lên lớp,
giáo dục ngoại khóa hoặc nói chuyện dưới cờ. Trong các năm qua, trường thực
hiện chương trình T30 Chương trình đảm bảo chất lượng giáo dục trường học có
Tích hợp Giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Khoa học lớp 5
5
bố trí 1 tiết Ngoài giờ lên lớp cho các lớp từ lớp 3 đến lớp 5, đây là thuận lợi lớn
cho nhà trường để thực hiện mục tiêu này.
- Kiến thức về môi trường cung cấp cho các em về những nội dung sau (
nội dung trích từ tài liệu tập huấn của Bộ GD&ĐT ):
* Môi trường là gì : Tại Điều 1, Luật Bảo vệ môi trường, môi trường được định
nghĩa như sau :
Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh
con người, có ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, sự tồn tại và phát triển của con
người và sinh vật.
* Chức năng của môi trường: Môi trường có 4 chức năng
- Cung cấp không gian sống cho con người.
- Cung cấp các nguồn tài nguyên cần thiết phục vụ cho đời sống và sản
xuất của con người.
- Là nơi chứa đựng và phân hủy các phế thải do con người tạo ra.

lời thuyết minh của giáo viên về nguyên nhân, hậu quả
* Hình ảnh bức tranh về môi trường thế giới và Việt Nam
- Chất thải của hoạt động công nghiệp 50 % lượng khí Đioxit cacbon gây
ra hiệu ứng nhà kính, làm tăng nhiệt độ trái đất, hủy hại tầng ôzôn.Khi thải C02 gây hiệu ứng nhà kính
- Thời tiết ngày càng diễn ra cực đoan không theo quy luật và thường lệ,
gia tăng tầng suất các hiện tượng thiên tai như bão, lũ, sống thần, động đất, phun
trào núi lửa, cháy rừng, hạn hán, sa mạc hóa. Hiện tượng mưa, dông bão trái mùa
diễn ra trên diện rộng gây thất thoát tài sản hoa mầu của nhân dân do trong thời
vụ canh tác, chưa chuẩn bị tinh thần phòng chống.
Tích hợp Giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Khoa học lớp 5
7Hiện tượng lũ lụt, bão xãy ra hàng năm
Tích hợp Giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Khoa học lớp 5
8

Hiện tượng hạn hán, sa mạc hóa, khan hiếm nước ngọt do biến
đổi khí hậu
- Tăng nồng độ CO2, SO2 trong không khí. Cạn kiệt nguồn tài nguyên
( rừng, đất, nước).
- Nhiệt độ trái đất tăng; mực nước biển dâng cao từ 25 – 140 cm do băng
tan ở Bắc cực và Nam cực.

Chất thải gây nhiệt độ trái đất nóng lên
- Nhiều hệ sinh thái không còn khả năng tự điều chỉnh. Một số động thực
vật có nguy cơ biến mất.

nước không giống như các tỉnh đồng bằng do chất thải khu công nghiệp, dùng
chất tẩy rửa trong nuôi trồng thủy sản… mà chính là do việc cho phép cho các
công ty đào đãi vàng sa khoáng. Hầu hết các dòng sông trên địa bàn đều bị xáo
trộn ngổn ngan, các đồi núi ven sông bị đào bới, làm cho các chất mùn được tích
tụ từ hàng ngàn năm trôi rửa theo dòng nước xịt của “vòi rồng” Sa tặc chảy ra
biển, để lộ thiên nhiều bãi đá với diện tích rộng. Một số loại động vật trên các
dòng sông suối như rùa, ba ba, cá, tôm, ốc … dần biến mất do chất thải, chất tẩy
rửa của bãi vàng đổ ra. Hiện tượng thay đổi dòng chảy, xâm thực đường giao
thông, làng mạc xãy ra nhiều nơi, trên quy mô diện rộng. Nghiêm trọng hơn là
đất vàng được các máy cơ giới đào xới, vàng được lọt qua các máng, trôi chảy
trên mặt sông, suối, nên người dân địa phương bỏ cả việc đồng án đi làm vàng,
gây bất ổn trong đời sống xã hội và trật tự an ninh.

Hiện tượng khai thác vàng sa khoáng Người dân Cơtu bỏ việc nương rẫy lao
trên các sông ở địa phương. theo làm vàng vì trúng

Hiện tượng xâm thực đường giao thông tại ngầm Abanh, xã Tr’hy do làm vàng
- Tình trạng rừng bị suy thái nghiêm trọng nhất là rừng tự nhiên. Tình
trạng khai thác gỗ trái phép diễn ra nhiều, không kiểm soát được. Một số địa
phương lạm dụng chương trình 134 của Chính phủ về xóa nhà tạm để khai thác
vận chuyên, mua bán. Tuy đã được quán triệt nhưng tình trạng phát rừng già làm
nương rẫy vẫn còn xảy ra. Công tác phòng chống cháy rừng không hiệu quả do
Tích hợp Giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Khoa học lớp 5
10
lực lượng và phương tiện phòng chống cháy rừng hầu như không có, nên chủ
yếu là phòng là chính.

Khai thác gỗ trái phép Phát rừng già làm nương rẫy
Tình trạng cháy rừng còn diễn ra
- Tình trạng đất bị bạc mầu ngày càng diển ra với diện rộng, phổ biến ở

môn Khoa học 5.
Bài
số
Tên bài
(trang)
Nội dung GDBVMT
đã tích hợp
Nội dung GDMT
cần tích hợp
Mức
độ
Chủ
đề
12
Phòng bệnh sốt
rét
(trang 26)
-Giữ vệ sinh nhà ở và
môi trường xung
quanh để phòng bệnh
-Những việc làm cụ
thể của em và gia
đình để giữ vệ sinh
nhà ở và môi trường
xung quanh để phòng
bệnh
Bộ
phận
Con
người

đình để giữ vệ sinh
nhà ở và môi trường
xung quanh để phòng
bệnh
Bộ
phận
Con
người
và sức
khỏe
22 Tre, mây, song
(trang 46)
-Cách bảo quản đồ
dùng.
-Sử dụng tiết kiệm,
lâu bền
Liên
hệ
Vật
chất
và
năng
lượng
23
Sắt, gang, thép.
(trang 48)
-Cách bảo quản đồ
dùng.
-Tái sử dụng, tái chế
Bộ

chất
và
năng
lượng
26 Đá vôi
(trang 54)
-Khai thác hợp lí
Bộ
phận
Vật
chất
và
năng
lượng
27 Gốm xây dựng:
Gạch, ngói
(trang 56)
-Khai thác hợp lí
Bộ
phận
Vật
chất
và
năng
lượng
28 Xi măng.
(trang 58)
-Khai thác hợp lí
Bộ
phận

năng
lượng
31 Chất dẻo
(trang 64)
-Tác hại đối với môi
trường, khuyến cáo
hạn chế sử dụng.
-Những việc làm của
học sinh làm hạn chế
rác thải từ chất dẻo
Liên
hệ
Vật
chất
và
năng
lượng
32 Tơ sợi
(trang 66)
-Sử dụng tiết kiệm,
lâu bền
Liên
hệ
Vật
chất
và
năng
lượng
41 Năng lượng mặt
trời.

năng lượng nước
chảy
(trang 90)
-Năng lượng của gió
và năng lượng nước
chảy là năng lượng
sạch.
Toàn
phần
Sử
dụng
năng
lượng
Tích hợp Giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Khoa học lớp 5
14
45
Sử dụng năng
lượng điện
(trang 92)
-Tình trạng thiếu
điện trên cả nước.
-Giáo dục sử dụng
tiết kiệm
Liên
hệ
Sử
dụng
năng
lượng
48

động
vật
62
Môi trường
(trang 128)
-Khái niệm môi
trường.
-Các thành phần của
môi trường
-Môi trường địa
phương và các thành
phần môi trường tự
nhiên.
Toàn
phần
Môi
trường
và
TNTN
63
Tài nguyên,
thiên nhiên
(trang 130)
-Khái niệm tài
nguyên thiên nhiên
và tác dụng.
-Tài nguyên thiên
nhiên quanh em. Toàn
phần
Môi

-Giáo dục, khuyến
Toàn
phần Môi
trường
và
TNTN
Tích hợp Giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Khoa học lớp 5
15
cáo
66
Tác động của
con người đến
môi trường đất
(trang 136)
-Nguyên nhân thay
đổi nhu cầu sử dụng
đất:
-Diện tích đất trồng
ngày bị thu hẹp.
-Địa phương em xưa
và nay
Toàn
phần
Môi
trường
và
TNTN
67
Tác động của
con người với

phương có thể làm
để bảo vệ môi trường
Môi
trường
và
TNTN
Trên đây là nội dung mà tôi đã nghiên cứu, chắt lọc và đã được đồng
nghiệp góp ý hoàn chinh. Tuy nhiên cũng xin nói rằng nội dung nghiên cứu này
vẫn trong thời gian tiếp tục thử nghiệm để hoàn chỉnh hơn và mang tính chất
tham khảo, định hướng cho đồng nghiệp trong nhà trường PTDTBT Tiểu học
Axan, làm chổ dựa để mỗi đồng nghiệp phát triển sâu hơn, hiệu quả hơn viêc
tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường, góp phần thực hiện tốt chủ trương của
Đảng, Nhà nước và Ngành Giáo dục vì sự phát triển ổn định và bền vững.
4. Một số hoạt động về môi trường đã triển khai thực hiện tại trường đã
đem là hiệu quả thiết thực.
- Thực hiện công tác tuyên truyền, nhắc nhở thường xuyên học sinh, giáo
viên thực hiện công tác trực nhật hằng ngày. Tổ chức, phân công luân phiên giáo
viên trực tuần để ghi chép, đánh giá các mặt hoạt động của từng lớp, tổng kết và
tuyên dương, nhắc nhở giờ chào cờ hằng tuần, làm cơ sở để xét danh hiệu thi đua
tập thể lớp cuối năm. Hiệu quả cách làm nầy tạo không khí thi đua giữa các lớp,
vệ sinh lớp học được sạch sẽ, sĩ số chuyên cần và nề nếp từng lớp tốt hơn hẳn.
Giáo viên trực tuần thực hiện nhiệm vụ 15 phút đầu giờ
Tích hợp Giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Khoa học lớp 5
16
- Từ năm 2010, trường đã tiến hành giao cho các lớp trồng và chăm sóc 2
bồn hoa, cây cảnh trước mỗi lớp học ( Mỗi lớp 1 phòng học riêng) và thực hiện
vệ sinh trước và sau mỗi phòng. Việc trồng cây gì do nhà trường quy định theo
từng khu vực. Đến nay các lớp đã xây dựng bồn hoa trước mỗi lớp, tạo vẻ đẹp
cho sân trường.
Học sinh các lớp trồng, chăm sóc bồn hoa, vệ sinh trước lớp học.

trọng cho việc giáo dục tình cảm và ý thức giải quyết vấn đề môi trường, cải thiện hiện
trạng và bảo vệ môi trường sống của mình.
Khi sử dụng phương pháp này giáo viên cần phải huy động mọi giác quan của
các em để những biểu tượng thu được đầy đủ và trọn vẹn về các sự vật, hiện tượng.
5.2 Điều tra:
Khi tiến hành điều tra, không chỉ quan sát mà còn có thể phỏng vấn, thu thập và
sưu tầm thêm các tư liệu, sách báo, hiện vật để có những thông tin tương đối bao quát
về một vấn đề nào đó. Sau đó bằng phương pháp tư duy như so sánh, tổng hợp, phân
tích để nêu lên được những bức tranh tổng thể về vấn đề học tập, rút ra nhận xét và
nêu ra các giải pháp, kiến nghị.
Mục đích điều tra có thể là để phát hiện các vấn đề xung quanh mình. Chẳng
hạn: khi điều tra việc ở gần các con sông đó và những người có liên quan, học sinh
thấy được bức tranh tổng thể về nguyên nhân làm nước sông bị ô nhiễm: nước đen,
mùi khó chịu, các loài các và sinh vật không sống được, nhiều rác thải… Từ đó các em
đề ra những biện pháp làm sạch dòng sông. Trong các biện pháp thực hiện cải tạo môi
trường thì cần nhấn mạnh vào các biện pháp cụ thể mà chính các em học sinh có thể
thực hiện được, đồng thời cũng cần khuyến khích, động viên và tạo điều kiện cho các
em thực hiện hành vi đó.
5.3 Tham gia xã hội
Tham gia xã hội là việc các em học sinh được góp sức vào phong trào làm xanh,
sạch, đẹp môi trường địa phương. Các phong trào này là địa điểm tốt để giáo dục học
sinh tinh thần lao động, ý chí tự nguyện và thái độ coi trọng môi trường địa phương
như một thành viên cộng đồng.
Trước khi học sinh tham gia vào các hoạt động đó, tại các giờ học trên lớp, cần
bồi dưỡng cho học sinh những thông tin cơ sở về các hoạt động đó như tầm quan trọng
của các hoạt động đó để nâng cao ý muốn tham gia của học sinh.
5.4 Thảo luận, tranh luận
Khi tiến hành thảo luận, học sinh được trao đổi ý kiến với nhau để từ đó các em
có thể nhận thức rõ ràng các vấn đề môi trường, đào sâu tư duy và sẽ là cơ hội tốt để
các em có thể thay đổi cách sống của mình có lợi cho môi trường.

lớn hơn về môi trường và các vấn đề môi trường, hiểu rõ thêm về môi trường và các
vấn đề môi trường tại địa phương mình.
5.6 Thực hành
Đối với các em việc thực hành làm một vật nào đó là một niềm vui lớn. Khi
thực hành làm một vật thì điều quan trọng không chỉ là kết quả một vật được hoàn
thiện, mà trong quá trình thực hiện các em phải suy ngẫm, “vật lộn” với những khó
khăn nên có tác dụng giáo dục to lớn như rèn luyện tính kiên trì, nhẫn nãi, sự khéo
léo của đôi tay
Có thể cho học sinh thực hành làm các vật như: sử dụng giấy để gấp các con vật
khác nhau, làm những bông hoa để trang trí, sưu tầm các tờ lịch cũ để làm đồ dùng học
tập
Ngoài ra, các việc làm trên còn có tác dụng giáo dục ở học sinh tinh thần tiết
kiệm, tái chế, tái sử dụng tài nguyên thiên nhiên, ý thức trân trọng sản phẩm lao
động
5.7 Đóng vai
Khi tổ chức đóng vai, các em học sinh được tham gia giải quyết một số tình
huống của nội dung học tập gắn liền với cuộc sống thực tế bằng diễn xuất. Cách diễn
xuất này có thể theo ngẫu hứng, không cần kịch bản hoặc luyện tập trước.
Đóng vai là phương pháp học tập gây hứng thú và phát huy cao vai trò sáng tạo,
chủ động của học sinh vì các em được tự do diễn xuất, ứng xử để giải quyết các tình
Tích hợp Giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Khoa học lớp 5
19
huống đặt ra. Ngoài ra, đóng vai còn giúp các em được xâm nhập vào thực tế để tìm ra
cách giải quyết vấn đề nên hình thành cho học sinh kĩ năng giải quyết vấn đề.
Các tình huống có thể đóng vai là: khi gặp một người có hành vi vứt rác bừa bãi các
bạn sẽ xử lí thế nào? Gặp bạn bè cùng lớp đang bẻ cành cây trong sân trường, nơi công
cộng em sẽ làm gì?
VI. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
Qua 4 năm áp dụng đề tài từ năm học 2009 – 2010 đến nay, nội dung đề
tài đã đem lại hiệu quả rõ rệt cho đồng nghiệp khi lên lớp thực hiện mục tiêu

VI. KẾT LUẬN
Tích hợp Giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Khoa học lớp 5
20
Như đã trình bày phần đầu, “ Bảo vệ môi trường là trách nhiệm của cả
hệ thống chính trị, của toàn xã hội và nghĩa vụ của mọi công dân ”. Đảng và
nhà nước ta đã nhận thức đúng đắn vấn đề. Việc đưa nội dung giáo dục bảo vệ
môi trường vào hệ thống giáo dục quốc dân vừa mang tích cấp bách, vừa mang
tính chiến lược lâu dài cho sự phát triển bền vững và phồng thịnh của đất nước.
Nội dung đề tài thể hiện rõ tính tích cực về các mặt : Kiến thức về môi
trường; mục tiêu giáo dục bảo vệ môi trường của Bộ giáo dục và đào tạo; Xác
định nội dung tích hợp giáo dục môi trường vào từng bài trong phân môn khoa
học lớp 5; Giới thiệu một số hoạt động về môi trường mà nhà trường đã thực
hiện trong thời gian qua có hiệu quả và gợi ý, cung cấp cho đồng nghiệp tích lũy
thêm được một số phương pháp dạy học hiệu quả nhất về giáo dục môi trường.
Với nội dung đề tài, thực sự là chổ dựa tin cậy cho đồng nghiệp, mạnh dạn
đổi mới công tác dạy học, làm cho tiết học trở nên nhẹ nhàng, thân thiện và gần
gủi học sinh hơn. Hơn bao giờ hết, các em học sinh bước đầu hình thành được ý
thức bảo vệ vệ sinh trường, lớp, vệ sinh môi trường và trực tiếp tham gia hành
động cùng nhau xây dựng trường lớp Xanh-Sạch-Đẹp hơn. Đây thực sự làm
niềm vui lớn nhất cho giáo viên và bản thân tôi, góp phần xây dựng thế hệ tương
lai của đất nước có quan niệm sống thân thiện và ý thức trách nhiệm chung tay
bảo vệ môi trường sống tốt hơn.
Khi áp dụng đề tài này tôi xin có một vài đề nghị sau :
Chỉ áp dụng cho môn khoa học 5 và giáo dục môi trường tại địa phương
Axan và trong huyện Tây Giang. Nội dung phần Kiến thức về môi trường,
nguyên tắc tiếp cận, tình trạng ô nhiễm môi trường trên thề giới và Việt Nam,
một số phương pháp dạy học có thể sử dụng giáo dục môi trường qua các môn
học khác như Tiếng Việt, Lịch sử, Địa lí….
Do tính chất đặc trưng của giáo dục môi trường mang tính địa phương nên
việc lồng ghép nội dung giáo dục môi trường phải phù hợp và thực tế tại địa

huyện. Phổ biến những kinh nghiệm hay mà các đơn vị đã thực hiện có hiệu quả,
nhân rộng điển hình.
Chú trong công tác kiểm tra soạn giảng, dự giờ các môn học có nội dung
tích hợp môi trường để góp ý, uốn nắn kịp thời nhằm nâng cao nhận thức người
quản lí và giáo viên.
Nên có tài liệu mang tính gợi ý, định hướng và chổ dựa để giáo viên phát
triển, nghiên cứu, tạo điều kiện thuận lợi cho cán bộ quản lí trong việc kiểm tra.
Công tác Tô chức, quản lí các đề tài sáng kiến kinh nghiệm trong các năm
qua chưa hiệu quả, có nhiều sáng kiến kinh nghiệm có chất lượng được xếp loại
A,B nhưng chưa triển khai, chưa tổng kết đánh giá.
2. Với các trường Tiểu học:
Xây dựng cho trường một tập tài liệu mang tính tổng quát, định hướng để
giáo viên dựa vào đó phát triển, sáng tạo thêm. Mặc khác để thống nhất chung
trong toàn trường, dễ dàng trong kiểm tra, đồng bộ.
Thực hiện thường xuyên công tác kiểm tra, dự giờ để giúp đỡ đồng nghiệp
trong việc lựa chọn nội dung tích hợp, cần tích hợp, từ đó giáo viên vừng vàng
hơn trong công tác soạn giảng và thực hiện mục tiêu giáo dục bảo vệ môi trường.
Xây dựng môi trường trường học thân thiện, đẹp để các em có tình cảm
đẹp với ngôi trường, từ đó dần dần các em có những hành vi tích cực trong
phong trào xây dựng trường học Xanh – Sạch – Đẹp.
Tổ chức sơ kết, tổng kết, sinh hoạt chuyên đề về công tác tích hợp giáo
dục bảo vệ môi trường qua các môn học để đội ngũ giáo viên học hỏi kinh
nghiệm, cán bộ quản lí nắm vững hơn để tiện trong công tác điều chỉnh, chỉ đạo.
3. Với giáo viên:
Tích hợp Giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Khoa học lớp 5
22
Cần nắm vững mục tiêu, yêu cầu, nội dung, phương pháp và cách tiếp cận
về giáo dục môi trường, trên cơ sở đó đầu tư tốt cho từng tiết dạy, từng hoạt
động góp phần nâng cao chất lượng chung cho nhà trường.
Tự tìm tòi, nghiên cứu để nâng cao trình độ tay nghề, năng lực sư phạm.

(Tài liệu bồi dưỡng
giáo viên)
Giáo dục 2008
03 Bùi Phương Nga
Lương Việt Thái
Sách giáo khoa môn
Khoa học lớp 5
Giáo dục
2008
(tái bản lần 2)
04 Bùi Phương Nga
Lương Việt Thái
Sách giáo viên môn
Khoa học lớp 5
Giáo dục
2006
05 Lê Văn Trưởng
Nguyễn Kim Tiến
Nguyễn Song
Hoan
Trần Quốc Tuấn
Giáo dục môi trường
(Tài liệu đào tạo
trình độ Cao đẳng,
Đại học và bồi
dưỡng giáo viên
Tiểu học)
Giáo dục
2006
(tái bản lần thứ

06 Kết luận 26
07 Đề nghị 27
08 Tài liệu tham khảo 29
Tích hợp Giáo dục bảo vệ môi trường trong môn Khoa học lớp 5
25