SKKN: Một số biện pháp quản lý việc đánh giá chất lượng học sinh tiểu học
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
Trong giai đoạn hiện nay, trước yêu cầu đổi mới công nghiệp - hóa hiện
đại hóa đất nước, trước sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế - xã hội, khoa học
công nghệ nói chung và khoa học giáo dục nói riêng, việc đổi mới chương trình
giáo dục phổ thông nhằm tạo ra sự chuyển biến quan trọng về chất lượng và
hiệu quả giáo dục đáp ứng yêu cầu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi
dưỡng nhân tài đáp ứng yêu cầu đổi mới đất nước.
Mục tiêu giáo dục Tiểu học nhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở
ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm
mĩ và các kĩ năng cơ bản để tiếp tục học Trung học cơ sở, Trung học phổ thông
và các bậc học cao hơn nữa.
Giáo dục Tiểu học là nền tảng của giáo dục phổ thông, là cơ sở vững chắc
cho sự hình thành nhân cách và sư phát triển toàn diện con người. Thành quả
của giáo dục Tiểu học có giá trị cơ bản, lâu dài, có tính quyết định, vì thế làm
tốt giáo dục Tiểu học là đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước.
Đổi mới phương pháp dạy học ở Tiểu học tập trung theo những định
hướng cơ bản: Phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh; hình
thành và phát triển khả năng tự học cho học sinh; đảm bảo tính phù hợp đối
tượng giáo dục và đặc điểm vùng, miền; đảm bảo tính trực quan nhằm khơi dậy
hứng thú học tập của học sinh. Đảm bảo tính tích cực là coi trọng vai trò chủ thể
của học sinh trong quá trình nhận thức. Đảm bảo tính phù hợp với đối tượng
giáo dục là tôn trọng sự phát triển của mỗi cá nhân. Đảm bảo tính trực quan là
tổ chức quá trình nhận thức của học sinh thông qua các biểu tượng, hình ảnh cụ
thể và thực tế cuộc sống của học sinh.
Đổi mới phương pháp dạy học gắn liền với đổi mới tổ chức dạy học. Tổ
chức dạy học ở Tiểu học linh hoạt, đa dạng, phù hợp với đối tượng học sinh và
điều kiện về cơ sở vật chất, hạ tầng của nhà trường.
SKKN: Một số biện pháp quản lý việc đánh giá chất lượng học sinh tiểu học
Như vậy phương pháp tổ chức dạy học ở Tiểu học phải phù hợp với nội
dung, đối tượng, điều kiện cụ thể của mỗi lớp học. Giáo dục Tiểu học thực hiện
Thể dục,…việc đánh giá bằng nhận xét giúp học sinh có cơ hội được động viên
tinh thần, có ý thức hoàn thành tốt nhiệm vụ học tập, tránh được việc ganh đua
về điểm số giữa học sinh với học sinh.
Đổi mới cách đánh giá giúp cho việc đánh giá đa chiều có sự đánh giá
của giáo viên với học sinh, học sinh với học sinh, học sinh tự đánh giá và đánh
giá kết quả cuối cùng của giáo viên.
* Nhược điểm:
Cơ sở vật chất phục vụ cho việc đánh giá chất lượng của học sinh còn hạn
chế (ví dụ các bài trắc nghiệm cần có nhiều phiên bản đối với các vùng miền xa
trung tâm còn gặp nhiều khó khăn). Việc đánh giá bằng nhận xét, bằng cách tích
các chứng cứ mà học sinh đạt được ở một số giáo viên còn lúng túng, ngại khó,
chưa thích ứng với hình thức kiểm tra, đánh giá theo chương trình mới hoặc
kiểm tra đánh giá còn qua loa đại khái, chưa phản ánh đúng chất lượng thực tế
của môn học.
Việc đánh giá bằng nhận xét mang tính định tính cao, giáo viên dễ mắc
sai lầm khi nhận xét kết quả học tập của học sinh.
Vì vậy vấn đề đặt ra:
Để đổi mới giáo dục diễn ra một cách đồng bộ, thực hiện tốt nhiệm vụ
trong nhà trường, tổ chức tốt việc kiểm tra đánh giá của học sinh theo đúng tinh
thần đổi mới nội dung, chương trình giáo dục thì đối với mỗi nhà trường cần
phải quan tâm và chỉ đạo sát sao việc đánh giá chất lượng học sinh nói chung và
từng lớp nói riêng, cho nên tôi chọn sáng kiến kinh nghiệm: “Một số biện pháp
SKKN: Một số biện pháp quản lý việc đánh giá chất lượng học sinh tiểu học
quản lý việc đánh giá chất lượng học sinh tiểu học” của trường tiểu học Tình
Cương - Cẩm Khê- Phú Thọ. Nhằm đánh giá học sinh một cách chính xác, khoa
học góp phần nâng cao chất lượng học sinh trong trường tiểu học.
SKKN: Một số biện pháp quản lý việc đánh giá chất lượng học sinh tiểu học
PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. Cơ sở lý luận và thực tiễn.
1. Cơ sở lý luận
dạy và học với việc đổi mới về cơ bản phương pháp đánh giá, xếp loại, đổi mới
đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên; đổi mới công tác quản lý giáo dục,
nâng cấp cơ sở vật chất của nhà trường theo hướng chuẩn hoá, đảm bảo trang
thiết bị và đồ dùng dạy học.
+ Về các giải pháp hỗ trợ khác:
Tăng cường công tác thanh tra giáo dục để đảm bảo thực hiện nghiêm
túc, có chất lượng, đạt hiệu quả chương trình mới và yêu cầu đổi mới phương
pháp dạy học.
Tăng cường việc tuyên truyền vận động trong toàn xã hội, làm cho phụ
huynh học sinh hiểu được mục tiêu và tính ưu việt của chương trình mới, cùng
tham gia giúp các học sinh học tập.
(Trích mục: 2-3-4 Chỉ thị số 14/2001/CT-TTg)
c. Kiểm tra nhằm đánh giá phát hiện các sai sót, các ách tắc của hệ thống
trong quá trình hoạt động để có giải pháp xử lí đồng thời tìm kiếm các cơ hội
điều chỉnh để đạt tới mục tiêu. Kiểm tra còn đảm bảo nhu cầu thực thi quản lí.
(Mục IV- Chức năng kiểm tra-Giáo trình quản lí 1 – T201)
d. Giảng dạy, giáo dục đảm bảo chất lượng theo chương trình giáo dục,
kế hoạch dạy học; soạn bài, lên lớp, kiểm tra, đánh giá, xếp loại học sinh; quản
lí học sinh trong các hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức; tham gia các
hoạt động chuyên môn; chịu trách nhiệm về chất lượng, hiệu quả giảng dạy và
giáo dục.
SKKN: Một số biện pháp quản lý việc đánh giá chất lượng học sinh tiểu học
e. Đổi mới trong việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh: Nội
dung kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh phải dựa trên những mục
tiêu cụ thể mà bộ môn đã đề ra ở từng chủ đề, chủ điểm. Nội dung đó phải đảm
bảo kiểm tra được toàn diện về các mặt kiến thức, kĩ năng và tư duy của học
sinh đồng thời chú ý đến tính phổ thông đại trà và tính phân hoá trong học tập
của học sinh.
g. Đảm bảo ổn định đội ngũ giáo viên. Tập trung đổi mới phương pháp
dạy học theo những yêu cầu cơ bản sau:
3. Thực hiện công khai, công bằng, khách quan, chính xác và toàn diện.
4. Đánh giá và xếp loại kết quả đạt được và khả năng phát triển từng mặt của
học sinh; coi trọng việc động viên, khuyến khích sự tiến bộ của học sinh; không
tạo áp lực cho cả học sinh và giáo viên.
Điều 4. Nội dung đánh giá.
Học sinh được đánh giá về hạnh kiểm theo kết quả thực rèn luyện đạo
đức và kỹ năng sống qua việc thực hiện nhiệm vụ năm học của học sinh tiểu
học.
1. Thực hiện đầy đủ và có kết quả hoạt động học tập; chấp hành nội quy nhà
trường; đi học đều và đúng giờ; giữ gìn sách vở và đồ dùng học tập.
2. Hiếu thảo với cha mẹ, ông bà; kính trọng, lễ phép với thầy giáo,cô giáo, nhân
viên và người lớn tuổi; đoàn kết, yêu thương, giúp đỡ bạn bè và người có hoàn
cảnh khó khăn.
3. Rèn luyện thân thể, giữ vệ sinh cá nhân.
4. Tham gia các hoạt động tập thể trong và ngoài giờ lên lớp; giữ gìn, bảo vệ tài
sản nơi công cộng, tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường, thực hiện trật tự
an toàn giao thông .
SKKN: Mt s bin phỏp qun lý vic ỏnh giỏ cht lng hc sinh tiu hc
5. Gúp phn bo v v phỏt huy truyn thng ca nh trng v a phng.
iu 5. Cỏch ỏnh giỏ v xp loi.
1. ỏnh giỏ l hot ng thng xuyờn ca giỏo viờn. Khi ỏnh giỏ cn chỳ ý
n quỏ trỡnh tin b ca hc sinh, ỏnh giỏ cui nm l quan trng nht. Giỏo
viờn ghi nhn xột c th nhng im hc sinh ó thc hin v cha thc hin
c cú k hoch ng viờn v giỳp hc sinh t tin trong rốn luyn. Giỏo
viờn phi hp vi cha m hc sinh thng nht cỏc bin phỏp giỏo dc hc
sinh.
2. Hc sinh c xp loi hnh kim vo cui hc k I v cui nm hc theo hai
loi nh sau:
a) Thc hin y ();
b) Thc hin cha y (C)
sch p. Gi gỡn c s vt cht. Nh trng cú phũng hc kiờn c hoỏ m
bo cho vic dy 2 bui/ ngy. Bn gh hc sinh v giỏo viờn y ỳng quy
nh. Cú cỏc phũng chc nng theo quy nh.
Phũng th vin, thit b cú y sỏch v dựng phc v cho cụng tỏc
ging dy v hc tp ca giỏo viờn v hc sinh.
Nh trng 4 nm lin t trng tiờn tin cp huyn. Cụng tỏc ph cp
luụn dc duy trỡ v gi vng ph cp tiu hc ỳng tui mc 2.
i ng cỏn b giỏo viờn tr kho, nhit tỡnh tõm huyt vi ngh nghip,
on kt, nht trớ giỳp nhau cựng tin b. Cú 100% cỏn b qun lý v giỏo
viờn cú trỡnh trờn chun trong ú trỡnh i hc chim trờn 60%.
S s hc sinh hng nm dao ng khong 160 n 180 em. S s hc sinh
ớt, thun li cho vic qun lý. Nh trng hng nm lm tt cụng tỏc tuyn sinh
SKKN: Một số biện pháp quản lý việc đánh giá chất lượng học sinh tiểu học
huy động 100% trẻ trong độ tuổi ra lớp. Tỷ lệ học sinh lên lớp thẳng đạt 97 đến
100%. Học sinh hoàn thành chương trình tiểu học đạt 100%.
Phụ huynh học sinh đã có sự quan tâm đến việc học của con em mình, có
đủ đồ dùng sách vở theo quy định.
* Khó khăn:
Là xã xa trung tâm với trên 90% người dân sống bằng nghề nông nghiệp.
Kinh tế còn gặp nhiều khó khăn. Một số học sinh bố mẹ đi làm xa các em ở nhà
với ông bà việc quan tâm đến học tập cũng như chăm lo sức khoẻ cho các em
còn hạn chế.
* Thực tiễn việc kiểm tra đánh giá chất lượng học tập của học sinh mấy
năm trước đây việc tiếp thu chương trình đổi mới nội dung, phương pháp dạy
học, hình thức tổ chức dạy học, kèm theo việc kiểm tra đánh giá học sinh là một
vấn đề mới, các văn bản hướng dẫn luôn có sự bất ổn định, điều chỉnh hằng
năm.
Nhận thức của cán bộ giáo viên:
Trong quá trình giảng dạy cán bộ quản lý đặc biệt là giáo viên đứng lớp
quan tâm đến công tác soạn bài, hoàn thiện các loại hồ sơ sổ sách theo quy định.
rất quan trọng, nhằm thực hiện tốt nhiệm vụ nâng cao chất lượng trong nhà
trường.
SKKN: Một số biện pháp quản lý việc đánh giá chất lượng học sinh tiểu học
II. Thực trạng của vấn đề:
Để đáp ứng yêu cầu đổi mới toàn diện của giáo dục nói chung và giáo
dục tiểu học nói riêng, là đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học, nắm
chắc chuẩn kiến thức kỹ năng, điều chỉnh nội dung dạy học, đổi mới cách kiểm
tra đánh giá học sinh.
Nếu áp dụng đúng quy trình các bước tiến hành và sử dụng triệt để các
biện pháp của sáng kiến “ Một số biện pháp quản lý việc đánh giá chất lượng
học sinh tiểu học” ở trường Tiểu học Tình Cương sẽ mang lại những hiệu quả
sau:
1. Nhận thức nghiệp vụ chuyên môn của cán bộ quản lý giáo viên nâng
lên rõ rệt.
2. Việc quản lý chất lượng giáo dục nhà trường rõ ràng, rành mạch góp
phần thực hiện tốt mục tiêu của bậc Tiểu học.
3. Chất lượng giáo dục học sinh tăng góp phần thực hiện tốt mục tiêu,
phổ cập giáo dục Tiểu học đúng độ tuổi, ảnh hưởng tốt tới công tác xã hội hóa
giáo dục,
III. Các biện pháp tiến hành giải quyết:
Bước 1: Tổ chức thực hiện
- Để đảm bảo thực hiện tốt chất lượng giáo dục của nhà trường, căn cứ
điều kiện nhân sự của nhà trường, tham mưu Ban giám hiệu nhà trường bổ
nhiệm các Tổ trưởng tổ chuyên môn có trình độ, năng lực, sức khỏe, nhiệt tình,
có tinh thần học tập nâng cao trình độ chuyên môn và nghiệp vụ và có điều kiện
thuận lợi để công tác.
- Tham mưu với nhà trường tạo điều kiện tối đa về cơ sở vật chất, sách
giáo khoa, tài liệu, kinh phí và các điều kiện khác để phục vụ cho công tác
chuyên môn hàng năm.
SKKN: Một số biện pháp quản lý việc đánh giá chất lượng học sinh tiểu học
sinh, giúp học sinh tự tin, chủ động, sáng tạo trong việc tiếp thu kiến thức, tự
đánh giá và nhận xét kết quả của mình và của bạn, phản ánh chất lượng giáo dục
của nhà trường.
IV. Hiệu quả của sáng kiến :
Qua một năm triển khai sáng kiến kết quả đánh giá chất lượng học sinh
được thể hiện như sau:
Đối tượng: Học sinh năm học 2011 – 2012: 171 học sinh
Số HS HK Học lực Lên lớp HTCTTH
G K TB Y
171 171 64 59 48 0 171 39
Sau khi chúng tôi áp dụng đồng bộ các giải pháp đã nêu ở trên thì hoạt
động chuyên môn đã có chuyển biến tích cực, giáo viên được nâng lên về trình
độ chuyên môn, năng lực giảng dạy, năng lực đánh giá, xếp loại học sinh. Giáo
viên có nhận thức đúng đắn về chương trình mới, có ý thức trách nhiệm cao, có
tinh thần sẵn sàng vượt khó, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng hơn.
* Năm học 2012 - 2013:
- Học sinh: Có tinh thần học tập cao, được động viên khích lệ kịp thời,
được tôn trọng và đánh giá thực chất khả năng học tập của mình. Chất lượng hai
mặt giáo dục được nâng lên một cách rõ rệt.
Cuối học kỳ I, đối tượng: 161 học sinh
Số HS HK Học lực Lên lớp HTCTTH
G K TB Y
SKKN: Một số biện pháp quản lý việc đánh giá chất lượng học sinh tiểu học
161 161 62 58 41 0
*Cuối năm học đối tượng: 161 học sinh.
Số HS HK Học lực Lên lớp HTCTTH
G K TB Y
161 161 65 58 36 0 161 29
- Phụ huynh: Có ý thức trách nhiệm và quan tâm đến việc học tập của con
em mình hơn, mua đầy đủ sách vở, đồ dùng học tập, sẵn sàng tham gia giúp đỡ
- Thực hiện tốt công tác bồi dưỡng và tự bồi dưỡng. Yêu cầu 100% giáo
viên thực hiện nghiêm túc công tác tự bồi dưỡng thường xuyên về kiến thức, kĩ
năng sư phạm, về đạo đức, pháp luật, bồi dưỡng tư tưởng Hồ Chí Minh.
- Thực hiện nghiêm túc hình thức tổ chức kiểm tra đánh giá xếp loại học
sinh theo tinh thần đổi mới. Tổ chức kiểm tra chuyên môn của từng giáo viên
trong tổ, đánh giá xếp loại hàng tháng, hàng kì và năm học theo quy định Chuẩn
nghề nghiệp.
c. Bài học thứ ba: Xây dựng hệ thống đề kiểm tra.
- Nhà trường xây dựng hệ thống đề kiểm tra để phục vụ cho công tác
đánh giá chất lượng học sinh nhằm tránh những khó khăn về vật chất, về điều
kiện, đề kiểm tra phải đảm bảo tính khoa học, phù hợp với đối tượng học sinh,
sát với chuẩn kiến, thức kĩ năng.
+ Môn Tiếng Việt :
Các kĩ năng nghe, nói, đọc thành tiếng, viết chữ được đánh giá qua sản
phẩm như cho điểm bài đọc, chấm điểm bài tập viết, bài làm văn nói.
SKKN: Một số biện pháp quản lý việc đánh giá chất lượng học sinh tiểu học
Các kĩ năng nghe hiểu, đọc hiểu, dùng từ đặt câu, kiến thức về chính tả,
từ vựng, ngữ pháp được đánh giá qua câu hỏi trắc nghiệm và câu hỏi mở.
Kĩ năng viết đoạn văn, bài văn đánh giá bằng bài kiểm tra, bài tập làm
văn viết hay đoạn văn.
+ Môn Toán:
Củng cố vận dụng, kiểm tra đánh giá bằng một số hệ thống các bài tập có
nội dung thực tế gần gũi với học sinh. Đề kiểm tra đảm bảo tính toàn diện về
kiến thức, kĩ năng và tư duy của học sinh theo các mạch kiến thức thuộc nội
dung chương trình, đồng thời chú trọng đến tính phổ thông đại trà và tính phân
hóa trong học tập của học sinh.
+ Môn Đạo Đức:
Đánh giá kết quả của học sinh dựa trên tất cả các mặt : Kiến thức, thái độ,
kĩ năng, hành vi ứng xử của em ở gia đình, nhà trường và cộng đồng.
Hình thức đánh giá là giáo viên nhận xét dựa trên tự đánh giá của học
hiện.
+ Môn Mĩ Thuật
Hoàn thành bài tập theo yêu cầu đề ra yêu cầu tối thiểu để học sinh nào
cũng đạt được, tuy nhiên có những mức độ khác nhau: Hoàn thành tốt nét vẽ tự
nhiên, hình vẽ sát với mẫu, sắp xếp hình cân đối, vẽ màu đều.
Hoàn thành xuất sắc: Có nhiều điểm mới trong cách vẽ hình, sắp xếp hình
cân đối, vẽ mầu có đậm nhạt .
Đối với các bài hoàn thành tốt, cần động viên để học sinh tìm tòi sáng tạo
thêm.
d. Bài học thứ tư: Công tác quản lí và chỉ đạo.
SKKN: Một số biện pháp quản lý việc đánh giá chất lượng học sinh tiểu học
- Quản lí tốt nội dung chương trình, hồ sơ sổ sách, lịch báo giảng, kế
hoạch bài dạy, sổ ghi tên ghi điểm, sổ tích các chứng cứ học tập của học sinh.
- Nhà trường có kế hoạch kiểm tra rõ ràng, cụ thể, thăm lớp dự giờ
thường xuyên kiểm tra hồ sơ, đánh giá xếp loại chuyên môn hàng tháng, hàng kì
và hàng năm, kiểm tra định kì, kiểm tra đột xuất không theo kế hoạch về giáo
án, chất lượng giờ dạy, chất lượng học sinh. Sau mỗi đợt kiểm tra, bao giờ cũng
có nhận xét, đánh giá, giúp kinh nghiệm cụ thể cho từng giáo viên.
đ. Bài học thứ năm: Một số biện pháp hỗ trợ.
- Nhà trường cần làm tốt công tác xã hội hoá giáo dục, tham mưu với
Phòng giáo dục đào tạo, chính quyền địa phương, các tổ chức đoàn thể, phụ
huynh học sinh quan tâm xây dựng cơ sở vật chất để đáp ứng công tác giáo
dục trong nhà trường.
- Nhà trường phối hợp với các tổ chức cơ quan đoàn thể trong nhà trường
cần tham gia quản lý hồ sơ, quản lý trương trình, kết hợp đánh giá học sinh qua
các hoạt động ngoài giờ lên lớp.
- Nhà trường kết hợp với hội cha mẹ học sinh, phụ huynh học sinh tham
gia giáo dục phẩm chất, nhân cách học sinh. Ngoài ra cần phải động viên khích
lệ tập thể, cá nhân có thành tích trong học tập và giảng dạy.
2. Cách sử dụng sáng kiến:
tiếp tục nghiên cứu, sử dụng và bổ sung các biện pháp, bài học kinh nghiệm.
Xác nhận của hội đồng KH nhà trường Người thực hiện
Nguyễn Trọng Việt
PHẦN IV: TÀI LIỆU THAM KHẢO
SKKN: Một số biện pháp quản lý việc đánh giá chất lượng học sinh tiểu học
1. Quốc hội nước CHXHCN Việt Nam - Chỉ thị số 40/2000/QH 10 - NXB
chính trị quốc gia 2000.
2. Chính phủ nước CHXHCN Việt Nam - Chỉ thị số 14/2001/CT-TTg -
NXB chính trị quốc gia 2001
3. Bộ giáo dục và đào tạo - Thông Tư 32/2009/TT-BGDĐT ngày
27/10/2009
4. Đỗ Hoàng Toàn - Giáo trình khoa học quản lý I - NXB khoa học và kĩ
thuật
5. Bộ giáo dục và đào tạo - Điều lệ trường tiểu học - NXB giáo dục năm
2010
6. Bộ giáo dục và đào tạo - Về nhiệm vụ năm học 2004-2005, 2010-2011;
2011-2012, 2012 - 2013 - NXB Giáo dục.
MỤC LỤC
SKKN: Một số biện pháp quản lý việc đánh giá chất lượng học sinh tiểu học
STT Nội dung Trang
1
PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ
1
2
PHẦN II: GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
5
3 I. Cơ sở lý luận và thực tiễn: 5
4 1. Cơ sở lý luận: 5
5 2. Cơ sở thực tiễn: 9