A - Đặt vấn đề
Chơng trình sách giáo khoa mới đã bớc sang năm thứ 5 đối với bậc THCS.
Bên cạnh những môn học cung cấp cho học sinh tri thức, chơng trình sách giáo
khoa mới rất chú trọng đến hoạt động ngoài giờ lên lớp của học sinh. Bộ giáo
dục và đào tạo quy định hoạt động ngoài giờ lên lớp đợc thực hiện với quỹ thời
gian là 3 tiết/ tuần. Quỹ thời gian vàng bao gồm tiết sinh hoạt dới cờ đầu tuần,
tiết sinh hoạt cuôí tuần và 1 tiết do nhà trờng sắp xếp sao cho phù hợp với điều
kiện của trờng. Căn cứ vào qũi thời gian và tâm lí lứa tuổi học sinh lớp 9, chơng
trình các em đợc học và điều kiện của lớp tôi đã chọn và xây dựng đề tài "Tổ
chức các hình thức vui chơi trong hoạt động ngoài giờ lên lớp". Hoạt động này
mang tính chất "học mà chơi, chơi mà học" thông qua các hoạt động các em vừa
rèn luyện khả năng tự quản, năng khiếu văn nghệ và kiểm tra việc nắm hiểu, vận
dụng kiến thức của học sinh. Đề tài này tôi rất tâm đắc và đã mạnh dạn áp dụng
trong tập thể lớp 9E do tôi chủ nhiệm rất mong sự cổ vũ và góp ý của đồng
nghiệp để đề tài có thể áp dụng nhiều và nhân rộng trong nhiều khối lớp.
B - Giải quyết vấn đề
I - Cơ sở lý luận
1- Nhận thức chung về tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp của học sinh có gắn
bó hữu cơ với hoạt động dạy và học trên lớp.
a- Nhiệm vụ của tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp.
- Khơi gợi ở học sinh tính tích cực chủ động sáng tạo, tinh thần trách
nhiệm, kỹ năng học độc lập, kỹ năng ứng xử
- Giáo dục học sinh ý thức chính trị, xã hội đạo đức, văn hoá lành mạnh.
- Xây dựng tập thể lớp thành một tập thể tự quản, có nề nếp kỷ luật, phát
huy vai trò tiên phong của Đoàn - Đội.
- Tạo điều kiện cho các em có giây phút nghỉ ngơi tích cực, các em đợc
giao lu, đợc thể hiện khả năng của mình trong các lĩnh vực.
b- Đặc thù của tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp.
- Tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp muốn thành công và cuốn hút đợc học
sinh đòi hỏi ngời giáo viên chủ nhiệm phải đầu t nhiều công sức nh xây dựng kế
hoạch ,phân công nhiệm vụ cho học sinh, phối hợp với các lực lợng giáo viên
- Chuông bấm, cây thông
g- Tiến hành thực hiện và kết thúc hoạt động ngoài giờ lên lớp:
- Tiến hành trình tự các bớc nh đã chuẩn bị .
- Giáo viên tham dự nh 1 đại biểu mời, chỉ cố vấn, hỗ trợ học sinh khi có
tình huống xảy ra ngoài dự kiến học sinh không giải quyết định.
II- Biện pháp thực hiện:
1- Phát huy tính tự quản của đội ngũ cán bộ lớp.
- Giáo viên chủ nhiệm giao việc cụ thể cho đội ngũ cán bộ lớp.
- Khơi gợi năng lực quản lý của học sinh.
2- Phối hợp với các lực lợng giáo dục:
- Phối hợp của các đoàn thể trong trờng ( chi đoàn, liên đội )
- Phối hợp với giáo viên bộ môn .
2
* Ngoài ra phối hợp với các ban ngành đoàn thể trong xã: Hội cựu chiến
binh, đoàn TNCS Hồ Chí Minh , Hội phụ nữ
3- Sử dụng các hình thức hoạt động đa dạng:
- Văn nghệ ( hát, tiểu phẩm).
- Trò chơi ai nhanh hơn.
- Cá nhân hùng biện .
- Giao lu giữa các tổ, nhóm.
III- Thực tiễn áp dụng đề tài:
1- Thuận lợi:
- Lớp 9E tôi nhận làm công tác chủ nhiệm nhìn chung các em đoàn kết,
ham học hỏi, có nhiều các em học sinh sôi nổi có khả năng trong hoạt động
phong trào.
- 100% các em sống ở nông thôn và bố mẹ làm nghề nông nên nhìn chung
tính nết ngoan .
- Ban giám hiệu, tổ chuyên môn, nhóm chủ nhiệm giúp đỡ rất nhiệt tình.
- Bản thân tôi nhiệt tình, hăng hái, ham học hỏi luôn tìm tòi phơng pháp đổi
mới nhằm lôi cuốn học sinh, tham gia học tập.
b- Chuẩn bị:
- Nhắc học sinh trong lớp su tầm tài liệu tranh, ảnh, bài thơ, văn các di tích
lịch sử trên địa bàn Hà Nội ( quá khứ - hiện tại ).
- Phần thi chuyên đề này xây dựng 2 đội chơi mỗi đội 4 bạn đại diện tổ. Tổ
thi là tổ 1 và tổ 2.
- Cán bộ lớp hỏi ýkiến cô giáo dạy Sử, Văn để xây dựng chơng trình cho
cuộc thi giữa 2 tổ ( trừ các bạn thi ở 2 tổ).
- Phân công trang trí, khánh tiết.
- Phân công nhiệm vụ : Mời giáo viên dự, Ban giám khảo.
3- Tiến hành hoạt động
Chơng trình của cuộc thi.
Phần 1: Tìm hiểu về Hà Nội (5 câu - mỗi câu 2 điểm) (hình thức thi - ai
nahnh hơn - học sinh bấm chuông).
Câu 1:
Vị vua nào quyết định rời kinh đô từ Hoa L - Ninh Bình về đóng đô ở Hà
Nội ? Năm đó là năm nào?
Ngời dẫn chơng trình quan sát, nghe chuông của đội nào vang lên trớc độ
đó giành quyền trả lời.
Đáp án:
- Vua Lý Công Uẩn
- Năm 1010.
Câu 2:
Ngày mồng 2/9/1945 tại Thủ đô Hà Nội diễn ra sự kiện trọng đại gì?
4
Đáp án :
- Ngày 2/9/1945 Bác Hồ đọc bản tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nớc Việt
Nam dân chủ cộng hoà.
Câu 3:
Tháng 12/1972, quân dân thủ đô lập lên sự kiện gì?
Đáp án:
5
của hoạt động vui chơi. Nhờ những hoạt động này mà những sự kiến lịch sử
quan trọng, những nét văn hoá đặc sắc của Hà Nội sẽ đợc tìm hiểu và đợc lu giữ
trong kho tàng tri thức của các em học sinh.
Qua hoạt động vui chơi này, chúng tôi cũng đã giáo dục học sinh tình yêu
với mảnh đất ngàn năm văn hiến. Tuy nhiên bài học giáo dục ấy đến với học sinh
không phải bằng con đờng giáo dục bằng bài học đạo đức khô khan mà nó đến
với học sinh qua sự hứng thú, niềm yêu thích, say mê. Đây cũng chính là u điểm
nổi bật của những giờ hoạt động ngoài giờ lên lớp.
Tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp chủ đề :" Tôn s trọng đạo "
1- Yêu cầu giáo dục:
Giáo dục học sinh:
- Kính trọng biết ơn thầy cô giáo.
- Giáo dục truyền thống " tôn s trọng đạo"
2- Thời gian và chuẩn bị:
a- Thời gian :
- Tổ chức vào tuần 1 tháng 11.
b- Công tác chuẩn bị:
- Họp đội ngũ cán bộ lớp đầu tuần thứ nhất của tháng,
- Phân công phần việc cụ thể cho từng cá nhân là cán bộ lớp.
- Phần thi này mỗi tổ cử 1 đại diện thi .
- Thống nhất các phần thi bao gồm :
+ Phần 1: Tìm hiểu lịch sử ra đời của ngày nhà giáo Việt Nam.
+ Phần 2: Giải ô chữ nh chiếc nón kì diệu
+ Phần 3: Nêu tên bài hát nội dung nói về thầy cô .
3- Tiến trình hoạt động:
Phần 1: Tìm hiểu lịch sử ra đời của ngày nhà giáo Việt Nam ( hình thức thi
- ai nhanh hơn bấm chuông dành quyền trả lời ).
Câu 1: 5 điểm:
- Trình bày lịch sử ra đời của ngày Hiến chơng các nhà giáo?
giờ này, chúng tôi cùng giúp học sinh hiểu đợc những vất vả nhọc nhằn cùng
những công lao to lớn của thầy cô. Học sinh biết tự mình nhận ra những việc
làm, hành động cụ thể để đáp lại công lao to lớn ấy.
Tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp với chủ đề :
" Theo chân anh bộ đội cụ Hồ"
1- Yêu cầu giáo dục:
- Cung cấp cho học sinh những tấm gơng sáng về anh bộ đội cụ Hồ.
- Học sinh cảm nhận đợc vẻ đẹp về anh bộ đội .
- Giáo dục học sinh lòng biết ơn và yêu quý anh bộ đội.
2- Thời gian và chuẩn bị:
a- Thời gian thực hiện :
- Tuần 3 tháng 12.
b- Chuẩn bị:
- Phân công trang trí khánh tiết.
- Chuẩn bị phần thởng.
- Giao công việc cho cán bộ lớp.
- Thống nhất nội dung thi tổ 3 + tổ 4.
7
- Giáo viên chủ nhiệm thống nhất với học sinh mời một cựu chiến binh
tham gia hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ nói chuyện và làm cố
vấn.
3- Tiến trình hoạt động:
a- Phần 1:
Noi gơng anh bộ độ cụ Hồ.
Câu 1: 5 điểm ( hình thức thi : Ai nhanh hơn).
- Bạn hãy cho biết anh bộ đội dũng cảm lấy thân mình chèn pháo cứu khẩu
pháo lăn xuống vực? Anh tham gia trong cuộc kháng chiến nào?
* Ngời dẫn chơng trình nghe chuông gọi ngời trả lời.
Đáp án:
- Tô Vĩnh Diện.
- Kiến thức các môn: Toán, Địa, Lý, Sinh.
- Các quyền về trẻ em liên quan đến hoạt động.
b- Hình thức thi:
- Thi giữa các tổ trong lớp ( tổ 2 và 4)
3- Chuẩn bị thi:
- Mờigv bộ môn cung cấp cho câu hỏi đáp án và dự buổi giao lu .
- Phân công học sinh trang trí, chuẩn bị phần thởng.
- Phân công ngời dẫn chơng trình và các cuộc thi.
4- Tiến hành hoạt động:
a- Khởi động:
Ngời dẫn chơng trình bắt nhịp cho cả lớp hát bài " Trái đất này là của
chúng em" nhạc và lời của Trơng Quang Lục - Đinh Khải.
b- Giới thiệu đại biểu:
Các thầy cô đến dự và ngời dẫn chơng trình .
- Giới thiệu: Đại diện đoàn thanh niên, thầy chủ nhiệm, các thầy cô bộ môn
- Giới thiệu chơng trình cuộc thi.
Phần 1: Trả lời câu hỏi của Ban tổ chức .
Phần 2: Thi trắc nghiệm ( chọn phơng án đúng).
Phần 3: Năng khiếu.
Phần 4: Thi hiểu biết của cá nhân.
- Giới thiệu ban giám khảo.
- Giới thiệu các thầy cô trong ban giám khảo
c- Diễn biến hoạt động:
c.1- Phần thứ nhất:
Trả lời câu hỏi bắt buộc - thời gian suy nghĩ và trả lời 30 giây.
( Hình thức thi - bắt thăm câu hỏi ) .
Câu 1: Toán học ( 5 điểm)
Một ngời thợ ăn thấy 10 con chim đang đậu trên cành, ông đã dùng súng
bắn hạ 1 con. Hỏi còn mấy con trên cành.
Đáp án:
C- Trung Quốc.
Đáp án:
- Phơng án C.
Câu 3:
Tên nào là tên của Bác khi hoạt động ở Pháp?
A- Lý Thụy.
B- Nguyễn ái Quốc
C- Anh Ba.
Đáp án:
10
- Phơng án B .
Câu 4:
Khi không may chạm vào sâu róm ta thấy ngứa và đau xót? Tại sao?
A- Do lông sâu róm nhọn, cứng.
B- Do cảm giác sợ hãi di truyền.
C- Do nọc độc ở lông sâu róm.
c.3- Phần thứ 3: 5 điểm
- Thi phần năng khiếu của tổ mình ( mỗi tiết mục không quá 5') .
- Ban giám khảo chấm điểm cho từng tiết mục .
c.4- Phần thứ 4: Thi hiểu biết về cá nhân mỗi câu 2 điểm .
Câu 1: Tìm hiểu về công ớc quyền trẻ em .
Hãy nêu ý nghĩa điều 29 về công ớc quyền trẻ em?
Đáp án: Điều 29
1- Các quốc gia thăm công viên thoả thuận rằng việc giáo dục trẻ em phải
đợc hớng tới .
a- Phát triển tối đa nhân cách, tài năng, khả năng trí tuệ và thể chất của trẻ em.
b- Phát triển sự tôn trọng quyền con ngời và quyền tự do cơ bản, tôn trọng
những hiến chơng Liên hiệp quốc.
Câu 2: Tìm hiểu đề phòng điện giật .
- Đề phòng điện giật em có lu ý gì?
học sinh cụ thể nh sau:
Mốc thời gian Học lực
Hạnh kiểm
Loại tốt
Loại khá Loại TB Loại yếu
Trớc khi áp
dụng đề tài
Đạo đức 47,5% 50% 2,5% 0
Văn hoá 7,8% 30% 62,2% 0
Sau khi áp dụng
đề tài
Đạo đức 65% 25% 0
Văn hoá 12% 40% 48%
Phát phiếu thăm dò cho học sinh:
- Số phiếu phát ra: 39
- Số phiếu thu về: 39.
Số phiếu tán thành ( phiếu) hình thức tổ chức trò chơi là 36.
Số phiếu tỏ thái độ bình thờng: 3.
Nh vậy việc sử dụng trò chơi trong các giờ hoạt động ngoài giờ lên lớp đã
có hiệu quả giáo dục nhất định. Về văn hoá, hạnh kiểm số lợng học sinh giỏi,
khá đã tăng đáng kể, số lợng học sinh có ý thức yếu, kém không còn. Điều đó
cho thấy u điểm rõ rệt của những hoạt động vui chơi bổ ích, phù hợp với tâm lý
lứa tuổi của học sinh sẽ tạo ra hiệu quả giáo dục rất cao.
V- Bài học kinh nghiệm:
1. Việc xây dựng nội dung và hình thức hoạt động cho tiết hoạt động ngoài
giờ lên lớp là thiết thực và phù hợp với tâm lí lứa tuổi. Thông qua hình thức hoạt
động nh vậy, các em học sinh tỏ ra hứng thú thực sự trong các giờ hoạt động
ngoài giờ lên lớp.
2. Việc lựa chọn chủ đề phải gắn liền với ngày kỷ niệm ở trong tháng để
gắn liền giáo dục truyền thống cho học sinh.
e- Quy trình tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp
g- Tiến trình thực hiện
II- Biện pháp thực hiện
1- Phát tính tính tự quản của đội ngũ cán bộ lớp.
2- Phối hợp với các lực lợng giáo dục
III- Thực tiễn áp dụng
1- Thuận lợi.
2- Khó khăn
3- Quá trình thực hiện đề tài
IV- Kết quả đạt đợc
1- Đánh giá chung
2- Nguyên nhân
3- Kết quả cụ thể
V- Bài học kinh nghiệm
C- Kết thúc vấn đề
14
Tài liệu tham khảo
1. Hỏi đáp 1000 năm Thăng Long - Hà Nội - Tô Hoài, Nguyễn Vinh Phúc.
2. Luật Giáo dục.
3. Luật bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ em.
4. Hát nhạc 5- Nguyễn Thị Nhung (chủ biên)
5. Tự nhiên - Xã hội 5 - Nguyễn Minh Phơng (chủ biên).
6. Văn 6 (tập 1, tập 2) - Nguyễn Khắc Phi - Nguyễn Đình Chú (chủ biên).
7. Vật lý 6
8. Toán học 6
9. Hoạt động ngoài giờ lớp 6,7,8,9 - Hà Nhật Thăng (chủ biên).
10. Đại lý 6
11. Lịch sử 6
12. Sinh học 6.
13. Búp sen xanh - Sơn Tùng