Tổ Vật lý – Công nghệ TRƯỜNG THCS VŨNG TÀU
Sáng kiến kinh nghiệm 1 - Nguyễn Tấn
Lập

Điểm:

Lời phê của Thầy Cơ:

PHỊNG GD-ĐT TP VŨNG TÀU
TRƯỜNG THCS VŨNG TÀU

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
    

Tên GV: Nguyễn Tấn Lập Tổ : Vật lý – Cơng nghệ
Đơn vị : Trường THCS Vũng tàu . Năm học: 2003- 2004

I-/ ĐẶC ĐIỂM TÌNH HÌNH :
1).Thuận lợi:
a/Về Giáo viên và học sinh :
*GV: Hầu hết được đào tạo chính qui.
*HS: -Được Nhà nước, nhà trường và phụ huynh quan tâm.
-Được học trong mơi trường nề nếp , qui cũ .
-Đang ở độ tuổi ham học hỏi, hiếu động , hay bắt chước.
b/Về CSVC : Trường lớp khang trang, sạch sẽ.
2).Khó khăn :
a/Về GV và HS:
*GV: -Một số GV chưa quen dạy Thực hành thí nghiệm.
*HS: Ít được THTN ,nên chưa thể : “ Học đi đơi với hành “.
b/Về CSVC : Chưa được trang bị phòng THTN hoặc phòng bộ mơn.


Bàn học
sinh

Bàn Giáo
viên

(Cử
a)

……. BÁO CÁO THTN
Bài thực
hành:………………………………………………………………………………………….
I.) Mục đích :
II.) Trả lời các câu hỏi chuẩn bị:
III.)Kết quả TN: ( kẻ khung theo mẫu trong SGK ,để trống các cột số liệu) * Nhận xét,kết luận :
2-Mỗi HS phải chuẩn bị trước bài thu hoạch (Báo cáo TN) , trong đó phải trình bày sạch đẹp và
trả lời đầy đủ các câu hỏi chuẩn bị , dựa vào lý thuyết đã học, theo mẫu cuối SGK .
3- Chia mỗi lớp thành 04 tổ, mỗi tổ chia thành 03 nhóm, mỗi nhóm đều được lên tham gia THTN
1 lần, lấy số liệu về cho cả tổ - Tổ trưởng lập danh sách HS các nhóm trong tổ nộp cho GV bộ
mơn để tiện theo theo dõi , giám sát các nhóm trong khi THTN. Danh sách này GV lưu giữ cho
các bài THTN sau này trong năm học.
4- Trong khi giải lao trước giờ THTN, Ban cán sự lớp tổ chức cho các bạn sắp sẵn hai bộ bàn đâu
mặt nhau, bố trí gần bục giảng, dọc theo lớp như hình bên (để các nhóm tiến hành TN trên này,
các nhóm còn lại có thể theo dõi, rút kinh nghiệm

C/Bài THTN mẫu :

I- Với khối lớp chưa thay Sách giáo khoa :

Tiết 08:
Thực hành : ĐIỀU KIỆN CÂN BẰNG CỦA ĐỊN BẨY

Số tiết: 01 Lớp dạy : 8A
2
, 8A
4
, 8A
5
, 8A
6
, 8A
9
, 8A
10
Ngày dạy:………………
I-/MỤC ĐÍCH - U CẦU:
 Xác định bằng thực nghiệm điều kiện cân bằng của đòn bẩy.
 Rèn kỹ năng thực hành :Đo lực ,đo chiều dài các cánh tay đòn; Qua đó rèn tính tỉ mỉ, chính
xác trong khoa học khi đo đạc ,hiệu chỉnh cho thanh đòn nằm ngang cân bằng .
 Hình thành tư duy suy diễn,quy nạp qua thực nghiệm : Thay đổi các điều kiện TN để tìm ra
mối quan hệ giữa các đại lượng . Từ kết quả TN suy ra hệ quả mới , kiểm nghiệm lại bằng TN
rồi rút ra kết luận chung về điều kiện cân bằng của đòn bẩy , củng cố thêm lý thuyết về điều
kiện cân bằng của đòn bẩy.
II-/TRỌNG TÂM BÀI THỰC HÀNH:
1)Hướng dẫn HS kiểm nghiệm lại lý thuyết về điều kiện cân bằng của đòn bẩy bằng thực nghiệm.

C-Hướng dẫn tiến hành THTN (28
'
) :
1) Hướng dẫn lắp ráp thiết bị TN ( 3
'
):
- Lắp ráp giá TN ,đặt đế giá TN sao cho mặt đế phải song song với mặt phẳng ngang, trục thẳng
đứng,bằng cách vặn vít hiệu chỉnh đế .
- Lắp co nối và trục quay của đòn cân,sao cho vị trí co nối ở vị trí 2/3 chiều cao thanh đứng.
- Lắp đòn cân vào trục rồi ,tra dầu nhờn rồi xoay nhẹ kiểm tra độ ma sát .
2) Thao tác mẫu : ( 5
'
):
- Hướng dẫn và làm lần lượt 5 bước của một lần TN cho cả lớp xem.
- Hướng dẫn cách đo trọng lượng P và đọc chỉ số trên lực kế và cách hiệu chỉnh vạch 0 của lực
kế.
- Hướng dẫn cách đo và đọc số đo chiều dài trên thước .
- Hướng dẫn cách hiệu chỉnh vị trí móc quả cân(điểm đặt lực ) để đòn cân cân bằng nằm ngang.
3) Hướng dẫn tiến hành từng bước TN: ( 20
'
)
 Lần 1 : ( HS tiến hành TN theo hướng dẫn của GV,GV theo dõi thao tác và phát hiện sai
phạm của HS để nhắc nhở và sửa chữa kịp thời )
Bước1: Móc 2 nhóm quả cân có khối lượng m
1
 m
2
lần lượt vào lực kế ,đo và ghi chỉ số F
1


 OA ; l
2
 OB ) chính xác đến hàng mm ứng với mỗi
vạch chia trên thước .Ghi nhận các số liệu rồi tính tỉ số F
1
/F
2
, l
1
/ l
2
,điền vào bài thu hoạch .
 Lần 2 : lấy m
1
 2m
2
: (u cầu HS làm tương tự từng bước như lần 1 )
 Lần 3 : Lấy m
1
, m
2
bất kỳ .
So sánh các tỉ số F
1
/F
2
, l
1
/ l
2

E- Nhận xét ,tổng kết buổi THTN :( 4
'
)
1) Tổng kết: Đánh giá tính chính xác trong thao tác;Tính tổ chức kỹ luật các tổ.
2) Nhận xét ưu,khuyết điểm nỗi bậc:
3) Thu bài báo cáo thực hành .
G- Dặn dò- BT về nhà ( 2
'
) :
Qua các bài học ròng rọc ,đòn bẩy,các em thử tổng kết lại và nêu nhận xét gì về cơng thực hiện
khi dùng các máy cơ đơn giản ?
V-/ TỰ RÚT KINH NGHIỆM - BỔ SUNG :

Tổ Vật lý – Công nghệ TRƯỜNG THCS VŨNG TÀU
Sáng kiến kinh nghiệm 5 - Nguyễn Tấn
Lập
    
II- Với khối lớp đang thay Sách giáo khoa :

1). Kiểm tra bài cũ : (Lồng trong q trình hướng dẫn THTN)
2). Các hoạt động dạy-học tiết THTN :
ĐIỀU KHIỂN CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS
HĐộng 1:: Đọc tài liệu ( khoảng 5 phút)
1). Các em hãy mở SGK trang 39 ,đọc bài thực hành
:Xác định khối lượng riêng của sỏi .Các em hãy quan
sát các thiết bị TN đã được chuẩn bị sẵn trên bàn TN
để tự phân biệt và kiểm tra xem dụng cụ có đủ theo
u cầu trong SGK chưa ?
2). Các em hãy đọc kỹ mục 2 ,cách tiến hành đo.

HĐộng 2: Tiến hành thí nghiệm (khoảng 18 phút)
3). Muốn xác định khối lượng riêng của sỏi ,các em sử
dụng cơng thức nào ? Đơn vị tính của từng đại lượng
?
-Khối lượng m của sỏi được xác định bằng dụng cụ
nào ? Trước khi đo khối lượng ,phải xử lý điều chỉnh
cân như thế nào ?
-Thể tích của sỏi được xác định bằng dụng cụ nào ?

(HS đọc tài liệu và quan sát để nhận diện
và kiểm tra thiết bị TN theo gợi ý của GV
)


nước vào bình chia độ như u cầu
trong SGK.
Bước 2: Đo thể tích sỏi .
Nghiêng bình chia độ ,thả nhẹ từng viên sỏi vào bình
chia độ đang chứa nước ,tính thể tích phần nước dâng
lên.
Bước 3: Thu thập số liệu, lấy sỏi ra và về chỗ tính tốn
kết quả, nhường chỗ cho nhóm khác.

HĐộng 3:Viết báo cáo TN (khoảng 15 phút)
7). Sau khi tính tốn khối lượng riêng của sỏi trong
mỗi lần đo ,các tiểu nhóm chuyền số liệu kết quả cho
cả nhóm để ghi vào bài báo cáo lần lượt kết quả TN
lần 1 đến lần 3.
Mỗi HS phải tự trả lời nội dụng mục 5 của bài báo
cáo.
8). Cuối cùng ,các em tính D
tb
,nhớ làm tròn số,
trường hợp này khơng lấy phần thập phân.
*Cách làm tròn số: Từ 0,5  0,9 thành 1 ; Dưới 0,5
thành 0 .
Ví dụ : 2754,38  2754 ; 48,67  49 .

HĐộng 4: Nhận xét buổi TH, thu bài báo cáo TN và
rút kinh nghiệm chung (4 phút)
*Về kỹ năng TH.
* Về kết quả TH.
* Về tính tổ chức, kỹ luật, thái độ ,tác phong .
HĐộng 5:Dặn dò - BT về nhà (1 phút)

tb
rồi ghi vào báo
cáo TN và ghi lên bảng )
(Cá nhân hồn thành báo cáo và nộp)

(Cả lớp tham gia trả lời C
8
)

(HS nghe rút kinh nghiệm)
(Ghi vào cuối vở )
Tổ Vật lý – Công nghệ TRƯỜNG THCS VŨNG TÀU
Sáng kiến kinh nghiệm 7 - Nguyễn Tấn
Lập
lực tối thiểu bằng bao nhiêu ? Để đưa vật nặng lên cao

nhóm nhỏ của tổ lên TH, mỗi số liệu thu thập của nhóm đều có tính quyết định cho kết quả chung của tổ.

IV)RÚT KINH NGHIỆM QUA THỰC TẾ ÁP DỤNG SKKN:
1/. Phải nhắc nhở, dặn kỹ các em chuẩn bị trước bài Báo cáo TN một tuần, để sẵn trong cặp.
2/.GV phải ghi trước vào sổ đầu bài để Ban cán sự lớp nhớ và cho HS lớp chuẩn bị sắp xếp bàn sẵn trong
giờ giải lao trước khi tiết THTN bắt đầu để đở mất thời gian ổn định đầu tiết THTN.
3/.Dự trù thêm 01 bộ TN để kịp thay thế khi nhở HS làm hư hỏng, nhất là lực kế ,các dụng cụ thuỷ tinh.
4/.Nhắc HS phải trung thực với kết quả TN mà các nhóm thu được qua TN, khơng tự ý sử theo kết quả tính
tốn theo lý thuyết .

    

FLASH:

Chỉ có cách thức như thế các bạn mới có thể tiếp thu một số lượng thơng tin lớn trong giai đoạn
bùng nổ thơng tin hiện nay. Đi kèm với từng quyền sách sẽ là những CD-ROM với những clip
phim và các bài tập thực hành tổ chức thành trang Web hướng dẫn rất trực quan, rất tiện cho
người dùng tra cứu, sử dụng và đặc biệt nhất là các thầy cơ làm cơng tác giảng dạy trong lãnh vực
này do điều kiện phát hành nên khơng đi kèm với quyển sách này.