SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“BIỆN PHÁP ĐỂ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG NGUỒN NHÂN LỰC
CỦA TRƯỜNG TIỂU HỌC”
I. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Nhà trường có một vai trò hết sức quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân, vì đó
là nơi truyền thụ và phổ cập kiến thức, là nơi tổ chức quá trình Dạy- Học, giáo dục con
người trở thành những công dân có đủ phẩm chất, trình độ, năng lực để làm việc đáp ứng
theo yêu cầu của xã hội. Muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ này, mỗi giáo viên trong trường
phổ thông giữ một vai trò quyết định.
Hiện nay các nước trên Thế giới nói chung và nước ta nói riêng đều rất coi trọng giáo dục
và đã đặt ra những yêu cầu mới nhằm nâng cao chất lượng công tác giáo dục, phát triển
nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu Công nghiệp hoá- Hiện đại hoá đát nước. Đảng và nhà
nước ta coi trọng giáo dục cùng với khoa học- công nghệ là quốc sách hàng đầu và đã
Quán triệt Kết luận số 242/KL/TW ngày 15/4/2009 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện
Nghị quyết Trung ương 2 (khoá VIII), phương hướng phát triển giáo dục và đào tạo đến
năm 2020; Chỉ thị số 33/2006/CT-TTg ngày 08/9/2006 của Thủ tướng Chính phủ về
chống tiêu cực và khắc phục bệnh thành tích trong giáo dục; trong đó đặc biệt nhấn mạnh
đến việc nâng cao chất lượng giáo dục. Trong báo cáo chính trị của Ban chấp hành trung
ương Đảng khoá IX tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ X của Đảng đã nhấn mạnh
“Đổi mới toàn diện giáo dục và đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đổi
mới phương pháp dạy và học thực hiện chuẩn hoá- hiện đại hoá- xã hội hoá. Chấn hưng
nền giáo dục Việt Nam”
Trường Tiểu học Hoàng Hoa Thám, xã Ea Tóh, huyện Krông Năng đang thực hiện chỉ
đạo của ngành “Đổi mới công tác quản lí, nâng cao chất lượng đội ngũ, ứng dụng công
nghệ thông tin trong công tác quản lí và giảng dạy”. Thế nhưng trình độ chuyên môn của
giáo viên còn hạn chế, nhất là việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học, chưa đáp
ứng được yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay vì: Nhiều giáo viên lâu năm rất ngại khó khi
thay đổi cái cũ tiếp thu cái mới, Còn các giáo viên trẻ thì chủ quan chưa có nhiều kinh
nghiệm. Hoạt động bồi dưỡng nâng cao chất lượng giáo viên ở các tổ chuyên môn còn
5. Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Tìm hiểu các tài liệu có liên quan đến nội dung
đề tài.
- Phương pháp nghiên cứu khảo sát thực tiễn: tìm hiểu thực trạng; khảo sát trình độ,
tay nghề giáo viên qua chuyên môn, qua học sinh.
- Phương pháp thực nghiệm: áp dụng các giải pháp của đề tài để kiểm chứng kết quả.
- Phương pháp phân tích, xử lý số liệu.
II. PHẦN NỘI DUNG
1. Cơ sở lý luận:
Quá trình phát triển kinh tế- xã hội, con người đóng vai trò chủ động, là chủ thể sáng
tạo và chi phối toàn bộ quá trình đó, hướng tới mục tiêu nhất định. Chính vì thế nguồn
nhân lực không chỉ đơn thuần là số lao động sẵn có mà nó còn phải bao gồm tổng thể các
yếu tố đức, trí, thể , mĩ, kĩ năng, phong cách và thái độ làm việc các yếu tố đó đều thuộc
về chất lượng đội ngũ và được đánh giá về chỉ tiêu tổng hợp.
Đối với nhà trường đơn vị trực tiếp quản lý và sử dụng nguôn nhân lực, thì công tác
bồi dưỡng phải được nhận thức sâu sắc và tổ chức thực hiện tốt. Chúng ta đặc biệt chú
trọng đến hoạt động bồi dưỡng của nhà trường vì vai trò, ý nghĩa lớn lao của công tác
này. Việc bồi dưỡng giáo viên mang tính chiến lược, đây là công việc phải làm thường
xuyên, liên tục và lâu dài để xây dựng một đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, phù hợp về
cơ cấu và có chất lượng cao, phục vụ cho chiến lược phát triển lâu dài của nhà trường.
Mặt khác, công tác đào tạo, bồi dưỡng giáo viên còn mang tính cấp bách bởi nhà trường
phải thực hiện ngay những yêu cầu của năm học, những chỉ đạo của ngành nhằm nâng
cao chất lượng giáo dục, nhằm đảm bảo đổi mới phương pháp dạy học, dạy đúng chuẩn
kiến thức kĩ năng, thực hiện giảm tải nội dung chương trình sách giáo khoa
Chúng ta phải xác định được: Việc bồi dưỡng giáo viên là quyền lợi và nghĩa vụ của
giáo viên. Công tác bồi dưỡng sẽ đẩy mạnh sự phát triển về chuyên môn, nghiệp vụ của
tất cả giáo viên, nâng cao chất lượng hoạt động Dạy- Học trong nhà trường. Tham gia
hoạt động bồi dưỡng sẽ giúp cho giáo viên thuận lợi khi làm việc với chương trình mới,
có thái độ tích cực và thích ứng với những thay đổi nhanh và thách thức của thời đại.
Hoạt động đào tạo, bồi dưỡng được thực hiện bằng nhiều hình thức phong phú, đặc biệt
* Thành công:
Những mặt mạnh từ trước đến nay của tập thể nhà trường vẫn được nhắc đến là: có
truyền thống lao động cần cù, có tinh thần vượt khó và đoàn kết cao, thông minh sáng
tạo, có kinh nghiệm quản lý. Nhiều tấm gương các thầy cô giáo đã vượt qua khó khăn về
đời thường để dạy tốt, nêu gương sáng cho học sinh noi theo; trường nhiều năm đạt danh
hiệu trường tiên tiến.
* Hạn chế:
Hầu hết số cán bộ giáo viên nhân viên trong trường chưa được đào tạo tin học chính quy.
Trong số người biết tin học, phần lớn chưa được đào tạo bài bản, chỉ biết làm qua học hỏi
bạn bè đồng nghiệp, và chỉ thực hiện những nội dung cơ bản như: soạn giáo án máy tính
và đánh văn bản, còn việc áp dụng để tính toán, soạn giáo án điện tử và sử dụng các phần
mềm khác hầu như kiến thức còn hạn chế.
Bên cạnh đó trong những năm gần đây, một bộ phận giáo viên kém say sưa với nghề,
không tiếp cận kịp thời phương pháp giảng dạy mới. Nhận thức chưa đúng nhiệm vụ của
người giáo viên tiểu học.
c. Mặt mạnh- mặt yếu:
* Mặt mạnh:
Cán bộ, giáo viên, nhân viên phần lớn có lòng yêu nghề, sáng tạo trong lao động, ham
học hỏi, cầu tiến bộ, có ý chí và tinh thần tự lực tự cường phát triển khá về trí lực, có tính
cơ động cao có thể tiếp thu nhanh kiến thức khoa học công nghệ tiên tiến, hiện đại, có thể
nói đây là một trong số các lợi thế để trường tiểu học Hoàng hoa Thám nâng cao hiệu quả
đào tạo.
Nhà trường có số lớp ít, hiện nay cả khối tiểu học có 10 lớp; có nguồn nhân lực đạt trình
độ chuẩn và trên chuẩn 100%, đặc biệt là nguồn lao người dân tộc thiểu số chỉ có 01
người, đa số cán bộ giáo viên nhiệt tình, thương yêu học sinh, yêu nghề mến trẻ, đoàn kết
nội bộ.
* Mặt yếu:
Độ tuổi của cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường ngày càng lớn, số giáo viên trẻ thì
hầu hết trong diện điều động luân chuyển từ trường này đến trường khác công tác( giáo
viên nam tuổi dưới 45, nữ dưới 40). Giáo viên chưa ý thức được việc tự bồi dưỡng nâng
dạy- học của trường, tôi đã đề ra một số giải pháp để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo
viên như sau:
* Giải pháp 1: Tìm hiểu đội ngũ giáo viên:
“Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng” bởi vậy người Hiệu trưởng phải hiểu và
nắm chắc đội ngũ của mình. Từ việc tìm hiểu nhận thức về nghề xem họ yêu nghề thế
nào thông qua lời nói, cử chỉ, mức độ hoàn thành công việc, đặc biệt là ý thức vươn lên
trong giảng dạy, sinh hoạt chuyên môn, sinh hoạt trong tập thể nhà trường. Tìm hiểu về
trình độ chuyên môn, điều kiện sống gia đình, điều kiện sức khỏe… của mỗi giáo viên để
từ đó xây dựng kế hoạch cụ thể, chỉ đạo kịp thời, sát sao, phân công bố trí đội ngũ một
cách hợp lý, đúng người, đúng việc sẽ mang lại hiệu quả công việc cao cũng chính là
giúp giáo viên hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
* Giải pháp 2: Xây dựng kế hoạch :
* Xây dựng kế hoạch bồi dưỡng chính trị tư tưởng:
Để giáo viên có được ý thức trách nhiệm trong công tác thì việc bồi dưỡng tư tưởng
chính trị cho giáo viên là hết sức cần thiết. Muốn vậy ,tôi đã thường xuyên tổ chức cho
giáo viên học tập đường lối chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước, các văn bản
của ngành lồng ghép vào các buổi họp Hội đồng hàng tháng hay buổi sinh hoạt chuyên
môn. Ngoài ra trường còn đặt báo Đảng, báo địa phương, các loại nguyệt san, tạp chí, báo
giáo dục,…để giáo viên đọc có điều kiện theo dõi cập nhật thông tin trong và ngoài nước,
thấy được sự đổi mới về văn hóa, kinh tế, xã hội,…việc này giúp giáo viên nhận thức
đúng đắn về sự nghiệp đổi mới, sự biến đổi không ngừng của đất nước ,…cũng như tham
khảo, cập nhật các thông tin cần thiết phục vụ cho giảng dạy.
* Xây dựng kế hoạch đào tạo:
Từ thực tế trình độ của đội ngũ giáo viên của trường, tôi động viên khuyến khích
giáo viên nhiệt tình tham gia bồi dưỡng, học tập nhằm nâng cao trình độ trên chuẩn . Từ
đó giúp họ có điều kiện học tập nhằm khắc phục sự mất cân đối trong cơ cấu ngành học,
bậc học của nhà trường.
Để xây dựng thành công kế hoạch này tôi cho giáo viên dựa vào điều kiện thực tế
trình độ hiện có, sắp xếp thời gian cũng như công việc gia đình của mình để đăng kí thời
gian tham gia các lớp đào tạo, hình thức đào tạo trên chuẩn như: Cao đẳng Tiểu học, Đại
về cơ bản Kết quả học tập của học sinh phản ánh trình độ chuyên môn của giáo viên. Vì
vậy Ban giám hiệu có thể kiểm định chất lượng giảng dạy của giáo viên bằng cách kiểm
tra qua học trò. Việc kiểm tra này có thể thông qua tiết dự giờ đột xuất, cuối tiết học
người quản lý có thể cho học sinh làm một bài tập để đánh giá kết quả tiếp thu bài của
học sinh, qua đó kiểm nghiệm kết quả giảng dạy của giáo viên. Việc làm này có hiệu quả
rất cao.
Ngoài ra, còn có thể đánh giá giáo viên qua chất lượng của lớp phần báo cáo kiểm tra
giữa ki, cuối kỳ. Qua kết quả các kì thi học sinh giỏi các cấp.
* Giải pháp 5: Tăng cường tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên môn:
Sinh hoạt chuyên môn tốt là điều kiện thuận lợi cho giáo viên bồi dưỡng tay nghề, cụ thể:
- Sinh hoạt chuyên môn tại các khối, bên cạnh thực hiện nhiệm vụ chuyên môn thao
giảng xếp loại, cần tăng cường dự giờ đồng nghiệp, bàn các tiết khó, phần dạy khó để có
hướng giải quyết giúp đỡ giáo viên có tay nghề còn non cùng nâng cao chất lượng bài
dạy.
- Chỉ đạo chuyên môn thực hiện xây dựng các tiết chuyên đề trong khối, trong trường để
thống nhất phương pháp giảng dạy cho từng bộ môn. Giúp giáo viên có điều kiện học tập
đồng nghiệp, nâng cao nghiệp vụ của mình. Thông qua hình thức sinh hoạt này giáo viên
tự đánh giá được trình đọ chuyên môn của mình đang ở mức nào, từ việc xây dựng kế
hoạch bài dạy đến kiến thức, kĩ năng sư phạm, kĩ năng sử dụng giáo án điện tử… Đây
thực sự là dịp giáo viên được hòa mình trong không khí sinh hoạt chuyên môn, được
nghe, thấy và thể hiện mình trong môi trường học tập. Cũng qua các buổi sinh hoạt
chuyên môn người quản lý đánh giá được khả năng của từng giáo viên khi họ thể hiện
quan điểm của mình với các hướng giải quyết phần bài khó, tiết dạy khó. Góp ý với đồng
nghiệp hay tranh luận, giải quyết những thắc mắc, băn khoăn trong giảng dạy.
* Giải pháp 6: Nâng cao trình độ công nghệ thông tin:
- Để nâng cao trình độ công nghệ thông tin, Ban giám hiệu đã tổ chức cho giáo viên học
các lớp tin học để soạn giáo án bằng máy vi tính, giúp cho giáo viên tiết kiệm thời gian,
tham khảo tài liệu hay lên kế hoạch dạy học tốt hơn. Đến nay 100% giáo viên đã soạn
giáo án bằng máy vi tính. Tiếp theo, tổ chức cho giáo viên học cách soạn giáo án điện tử,
dạy bằng giáo án điện tử. Đề ra chỉ tiêu dạy bằng giáo án điện tử 4 tiết/ năm/ 1 GV.
yếu do năng lực sư phạm, trình độ chuyên môn hay kém nhiệt tình, thờ ơ với nhiệm vụ …
để xây dựng kế hoạch bồi dưỡng, khuyến khích giúp đỡ họ phấn đấu đáp ứng yêu cầu của
bậc học. Nếu giáo viên kém nhiệt tình, nhận thức chưa đầy đủ về trách nhiệm của người
thầy thì người quản lý phải gặp gỡ, trao đổi, tâm sự,…từng bước để họ thấy được trách
nhiệm của mình với học sinh, với tập thể.
c. Điều kiện để thực hiện giải pháp, biện pháp:
- Trước tiên, việc mở rộng quy mô giáo dục đào tạo là rất cần thiết. Giáo viên cần nhận
thức được tầm quan trọng của việc tham gia bồi dưỡng nhằm nâng cao trình độ chuyên
môn.
- Nhà trường cần có chính sách khuyến khích mở rộng và hỗ trợ cho các cán bộ, giáo
viên , nhân viên tham gia học tập cấc lớp nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Từ đó
giúp họ có điều kiện học tập nhằm khắc phục sự mất cân đối trong cơ cấu ngành học, bậc
học của nhà trường.
- Người quản lý cần xây dựng kế hoạch từng năm, từng kỳ, bồi dưỡng chuyên môn cho
giáo viên. Động viên họ không ngại tiếp cận cái mới.
- Công tác quản lý luôn sâu sát, không buông lỏng. giải quyết công việc phân minh, có
tình có lý. Động viên, khen thưởng kịp thời.
d. Mối quan hệ giữa các giải pháp, biện pháp:
Các giải pháp nêu trên có mối liên hệ chặt chẽ với nhau, thể hiện trong xây dựng kế
hoạch của người quản lý. Thực tế cho thấy giải pháp này hỗ trợ cho giải pháp khác, thành
công của việc làm này góp phần dẫn đến thành công của việc làm khác. Vì vậy, không
nên tách rời thực hiện từng giải pháp một mà luôn phải thực hiện đồng bộ, phối hợp nhịp
nhàng xuyên suốt trong cả năm học và trong quá trình làm công tác giáo dục.
e. Kết quả khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu:
Năm học 2011- 2012, bằng những việc làm hết sức cụ thể và thiết thực, vận dụng các giải
pháp phù hợp với điều kiện thực tế đội ngũ giáo viên của trường, chúng tôi đã đạt được
nhiều kết quả trong việc nâng cao chất lượng đội ngũ đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục
phổ thông.
- Trường đã hợp đồng giáo viên Anh văn, giáo viên Tin học phục vụ cho công tác phát
triển công nghệ thông tin và ngoại ngữ cho học sinh. Đồng thời tạo cơ hội giúp giáo viên
20=47,6% 18=42,9% 4= 9,5% 8=47,1% 7=41,2% 2=11,8%
2010-
2011
30=71,4% 12=28,6% 11=64,7% 6=35,3%
2011-
2012
38=90,5% 4= 9,5% 14=82,4% 3=
17,6%
* Chất lượng học sinh:
Học lực Hạnh kiểm
Giỏi Khá TB Yếu Đạt Chưa
đạt
2009-2010 46=14,6% 133=42,4
%
140=44,6
%
5=1,6
%
312=99,4
%
2=0,6%
2010-2011 73=23,4% 130=41,7
%
104=33,3
%
5=1,6
%
312=100
%
2011-2012 70=24,3% 122=42,4
- Chỉ đạo nhất quán, tăng cường công tác kiểm tra giám sát việc thực hiện quy chế
chuyên môn: Soạn - giảng- chấm - chữa và các hoạt động ngoại khoá khác, đặc biệt
người quản lý phải thường xuyên dự giờ giáo viên để kịp thời góp ý rút kinh nghiệm.
- Muốn nâng cao chất lượng đội ngũ cần thực hiện công khai, dân chủ, không thành kiến
trong việc đánh giá xếp loại giáo viên. Khen chê đúng người, đúng việc để kịp thời động
viên giúp đỡ họ nỗ lực phấn đấu đạt kết quả cao hơn.
Trên đây là một số suy nghĩ, những giải pháp đã thực hiện và kết quả đã đạt được
trong công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông;
chắc chắn không thể tránh khỏi những thiếu sót. Rất mong sự góp ý của đồng nghiệp và
các nhà quản lý để công tác bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội ngũ ở trường tiểu học
Hoàng Hoa Thám nói riêng và giáo viên tiểu học trong huyện Krông Năng nói chung
đạt kết quả cao góp phần hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ những năm học tiếp theo.
2. Kiến nghị
Để đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên trường học có phẩm chất chính trị vững
vàng, trình độ năng lực chuyên môn tốt và thích ứng với tình hình thực tế của đất nước và
hội nhập quốc tế. Cần có:
Chiến lược đào tạo đồng bộ, dài hạn.
Môi trường làm việc thích ứng
Nâng cao đời sống cơ sở vật chất cho đội ngũ.
Sắp xếp phân công giáo viên ở các trường trong công tác luân chuyển hàng năm
hợp lý.
Đầu tư công nghệ thông tin cho các trường học.