SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“TĂNG CƯỜNG KIỂM TRA NỘI BỘ TRƯỜNG HỌC ĐỂ NÂNG
CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC"
PHẦN THỨ NHẤT
LỜI MỞ ĐẦU
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI .
Những năm qua, nhất là từ khi đất nước đổi mới, chúng ta đã xây dựng được đội
ngũ nhà giáo đông đảo, có phẩm chất đạo đức và ý thức chính trị tốt, có trình độ chuyên
môn nghiệp vụ. Đội ngũ này đã: "Đáp ứng quan trọng yêu cầu nâng cao dân chí đào tạo
nhân lực, bồi dưỡng nhân tài góp phần vào thắng lợi sự nghiệp cách mạng của đất nước".
Tuy nhiên trước những yêu cầu mới của sự phát triển giáo dục, đội ngũ giáo viên
còn có những hạn chế bất cập nhất định về trình độ chuyên môn nghiệp vụ. Đặc biệt là
hiệu quả giờ lên lớp chưa đáp ứng được so với yêu cầu về đổi mới giáo dục. Đây là nỗi
lo, nỗi trăn trở của những người làm công tác giáo dục.
Tìm hiểu nguyên nhân của tồn tại trên, không thể không nói đến công tác kiểm tra
nội bộ trường học chưa được thực hiện tốt. Nhiều cán bộ quản lý chưa nhận thức đầy đủ,
đúng đắn vị trí chức năng của công tác này, kiểm tra thiếu khoa học, kiểm tra để bình bầu
xếp loại để tiến tới kiểm điểm. Do vậy, người quản lý chưa thu được những thông tin
chính xác từ đó chưa có quyết định xử lý đúng đắn, dẫn đến chưa điều chỉnh kịp thời
những thiếu sót lệch lạc trong nội bộ trường học cũng như chưa phát huy hết được thế
mạnh của giáo viên và nhà trường. Chúng ta phải tạo ra được mạng lưới kiểm tra chặt
chẽ hoạt động dạy và học đưa nhà trường vào kỉ cương nề nếp thực hiện tốt nhiệm vụ
năm học đề ra.
Thực tế cho thấy: Bất kỳ một nhà trường nào để đạt được mục tiêu giáo dục cũng
phải thực hiện nhiều hoạt động khác nhau. Trong các hoạt động đó thì công tác kiểm tra
đánh giá có vị trí rất quan trọng có tính chất quyết định trong công tác quản lý nhà
trường. Vì thông qua công tác kiểm tra giúp người quản lý nắm bắt được nhanh nhất thực
trạng của các nội dung công việc, thực trạng trình độ chuyên môn của đội ngũ, của cơ sở
vật chất, và tình hình hoạt động toàn diện của nhà trường, từ đó mà có kế hoạch dài hạn,
hoặc ngắn hạn để khắc phục tồn tại, điều chỉnh và phát triển nhà trường theo đúng hướng
kết quả như nhau (chưa kể đến những giờ dạy không thu được kết quả). Vì vậy, để đảm
bảo và nâng cao chất lượng nhà trường, người quản lý phải tìm mọi cách tác động vào
người thầy, chuẩn bị khả năng cho họ (bồi dưỡng năng lực chuyên môn qua đào tạo, tự
đào tạo) và kiểm soát lao động của họ.
Kiểm tra giờ lên lớp sẽ giúp cho người quản lý xác định được thực trạng giảng dạy
của nhà trường, xác định được điểm mạnh, điểm yếu của giáo viên để có kế hoạch bố trí,
sử dụng hợp lý, động viên kịp thời từ đó có biện pháp khắc phục.
Như vậy, kiểm tra - đánh giá giờ lên lớp vừa là để đôn đốc cũng là để người quản
lý nắm được thông tin ngược từ đó thực hiện mục tiêu của công tác giáo dục.
Qua thực tế, giảng dạy và quản lý ở trường Tiểu học Lê Thanh B bản thân tôi thấy
rằng: Qua kiểm tra của ban giám hiệu nhà trường ý thức trách nhiệm, ý thức nghề nghiệp
của giáo viên được nâng lên. Người quản lý nếu có nghệ thuật kiểm tra - đánh giá, sẽ thu
được sản phẩm tốt của người giáo viên và giáo viên sẽ tạo được thói quen đánh giá đúng
mình.
Tóm lại: Kiểm tra là một hoạt động tất yếu rất quan trọng của người quản lý. Đó là
một chức năng quản lý là một khâu then chốt - một mắt xích trong guồng máy hoạt động
của nhà trường. Kiểm tra toàn diện trong đó có kiểm tra - đánh giá giờ lên lớp của giáo
viên. Tiến trình hoạt động này được tổ chức một cách khoa học, triệt để sẽ nâng chất
lượng giáo dục trong nhà trường. Đây là mong muốn của mọi người làm công tác giáo
dục, mọi cấp quản lý giáo dục của toàn xã hội và là nhiệm vụ trung tâm của quá trình dạy
học trong nhà trường ở mọi thời đại lịch sử.
Từ thực tế, bản thân là một cán bộ quản lý giáo dục được trang bị những kiến thức
về lý luận quản lý, đặc biệt là lý luận về công tác kiểm tra nội bộ trường học. Đây là điều
tôi rất tâm đắc yêu thích, chính vì lẽ đó tôi đã chọn đề tài: “Tăng cường kiểm tra nội bộ
trường học để nâng cao chất lượng Giáo dục”.
2. MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
- Đề tài này được nghiên cứu với mục đích nắm vững những cơ sở lý luận về kiểm tra nội
bộ trường học công việc của người quản lý.
- Kiểm tra cần có kế hoạch cho cả năm, cho từng kỳ, từng mặt công tác, kiểm tra để thúc
năm qua, tôi thấy :
Trường có một số mặt mạnh :
+ Chi bộ : nhiều năm đạt trong sạch vững mạmh.
+ Trường có nhiều năm là trường Tiên Tiến .
+ Trường có nhiều thành tích xuất sắc được nhiều cấp tặng giấy khen. Như : “Phụ
trách Sao giỏi’, “ Giai điệu tuổi hồng” giải nhất cấp huyện, giải khuyến khích cấp Thành
phố.
+ Trường có nhiều Cán bộ quản lý, giáo viên đạt danh hiệu Chiến Sĩ Thi Đua cấp
cơ sở nhiều năm liên tục.
+ Tỷ lệ giáo viên đạt trình độ trên chuẩn 100% .
+ Công đoàn vững mạnh - Luôn là chỗ dựa vững chắc để nhà trường triển khai
nhiệm vụ năm học .
+ Công tác Đoàn - Đội tiên tiến cấp huyện .
+ Trường có nền nếp : Chuyên môn và tổ chức các hoạt động giáo dục đạt hiệu quả
cao
+Tập thể sư phạm đoàn kết thực hiện tốt qui chế dân chủ trong nhà trường.
Một số mặt chưa mạnh cần quan tâm :
+ Trình độ chuyên môn chưa thật sự đồng đều .
+ Cơ sở vật chất phục vụ đổi mới phương pháp giảng dạy còn nghèo nàn .
PHẦN THỨ HAI : NỘI DUNG
Chương I: TỔNG QUAN VỀ NHỮNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
Tăng cường Kiểm tra để từng bước nâng cao chất lượng Dạy và Học :
+ Để thực hiện tốt mục tiêu đào tạo và giáo dục tiểu học phải đảm bảo cho học
sinh nắm vững kỹ năng đọc, viết, tính toán, có hiểu biết cần thiết về thiên nhiên, xã hội,
con người.
+ Hoạt động dạy và học là nhiệm vụ trung tâm của nhà trường. Trẻ em được trở
thành con người nhờ có giáo dục, Trong phạm trù giáo dục thì giáo dục trí tuệ là khâu
quan trọng nhất.
+ Hoạt động dạy và học tô đậm chức năng xã hội của nhà trường đặc trưng cho nhiệm vụ
của nhà trường và là hoạt động trung tâm, là cơ sở khoa học của các hoạt động giáo dục
Thực hiện đúng, đủ Chương trình của từng môn học, ở từng khối lớp. Đảm bảo truyền
thụ đủ, đúng nội dung kiến thức, kĩ năng cơ bản của từng môn học ở từng khối lớp của
từng dạng bài .
Có hình thức tổ chức dạy học phù hợp cho từng môn học của từng khối lớp.
Giúp giáo viên nắm vững chương trình của từng môn học, của từng khối lớp mà mình
phụ trách .
Để giáo viên thực hiện tốt chương trình Tôi cùng Ban giám hiệu đã :
- Phổ biến đầu năm những biến đổi hoặc những vấn đề mới về chương trình .
- Giúp giáo viên lập kế hoạch thực hiện chương trình thông qua tổ nhóm chuyên môn
.
- Có kế hoạch kiểm tra việc thực hiện chương trình ở các môn học:
+ Kế hoạch giảng dạy : 1 tháng 2 lần, trước buổi sinh hoạt chuyên môn, Ban giám
hiệu kiểm tra việc lên kế hoạch giảng dạy của Khối trưởng có đúng với kế hoạch giảng
dạy do Bộ giáo dục và Đào tạo quy định và chỉ đạo của Phòng Giáo dục và Đào Tạo
không, sau đó mới cho phổ biến ở tổ .
+ Chương trình khối, chương trình cá nhân : Tiết 1 hoặc tiết 3 hàng ngày, Giám hiệu
trực phải kiểm tra việc thực hiện chương trình, thời khoá biểu của giáo viên bằng hình
thức : Quan sát bảng và hoạt động của Giáo viên, học sinh trên lớp
+ Dự các buổi sinh hoạt tổ chuyên môn : Các buổi sinh hoạt chuyên môn của các tổ
tôi đều đến dự, cùng xây dựng và giải quyết những vấn đề còn mắc trong chuyên môn
của Khối .
+ Dự giờ thăm lớp : Để chọn giáo viên dạy giỏi các cấp , để kiểm tra việc triển khai
chuyên đề, để Thanh tra theo định kì và bồi dưỡng nâng cao khả năng, nghệ thuật giảng
dạy cho giáo viên dưới 2 hình thức : Báo trước và đột xuất .
1.2 - Kiểm tra việc soạn bài và chuẩn bị bài lên lớp của giáo viên nhằm giúp giáo
viên :
- Thống nhất cách soạn của từng môn học ở từng khối lớp theo : 5 nhiệm vụ của giờ lên
lớp. Các dạng bài soạn giờ ôn tập, kiểm tra, thực hành ( soạn mới hay bổ sung ). Yêu cầu
về giáo án của giáo viên mới ra trường, của giáo viên giỏi, của giáo viên cần cố gắng.
Chọn câu hỏi phát vấn. Xác định kiến thức trọng tâm của bài cần khắc sâu. Rèn kỹ năng
quy trình :
Chuẩn bị - Dự giờ - phân tích trao đổi - Đánh giá - kiến nghị .
+ Chuẩn bị : Lập kế hoạch dự giờ, xác định vị trí của bài học trong chương trình,
mục đích của bài giảng và dự kiến hoạt động của thầy và trò. Dự kiến nội dung cần quan
sát và ước định những tiêu chuẩn đánh giá giờ dự.
+ Dự giờ : Quan sát diễn biến thực tế của bài lên lớp, thu thập thông tin phục vụ cho
mục đích dự giờ.
Quá trình quan sát này thực hiện theo tiến trình các tình huống dạy và học, theo các tuyến
Thầy-Trò -Thiết bị dạy học và phản ánh các sự kiện chính của quá trình lên lớp cùng
những nhận xét tức thời về các sự kiện đó.
+ Phân tích - trao đổi : Chế biến những thông tin có được từ giai đoạn dự giờ trên cơ sở
trình độ tư duy sư phạm của từng thành viên trong Ban giám hiệu. Phân tích giờ học
không đơn giản là sắp xếp lại các nhận xét vụn vặt về giờ học mà phải khái quát hoá sư
phạm nâng những nhận xét này thành nhận định tổng quát hơn và nêu lên những lý lẽ của
những nhận định đó bằng cách xác định tất cả các mối liên hệ của những hiện tượng quan
sát được với các căn cứ khoa học của tâm lý học và giáo dục học.
Công tác tổ chức giờ học xem việc chuẩn bị nề nếp lớp, không khí sư phạm, phân
phối thời gian
Nội dung của giờ học:
Tính khoa học, tính giáo dục, trọng tâm của bài học
Phương pháp dạy học :
Có phù hợp giữa nội dung dạy học và phương pháp dạy học, việc phát huy tính tích
cực độc lập sáng tạo cho học sinh.
+ Đánh giá kết quả giờ học ( mức độ đạt so với mục đích bài giảng ) và chỉ ra đặc
điểm lao động của người dạy tổ chức hướng dẫn hoạt động học tập của học sinh. Trình độ
kiến thức khả năng giảng dạy, tinh thần trách nhiệm cũng như lao động học tập của học
sinh ( kiến thức và kỹ năng, năng lực nhận thức, thái độ học tập).
Trong mỗi năm giáo viên phải kiểm tra toàn diện hoặc kiểm tra theo chuyên đề ít nhất
một lần. Đối với giáo viên dạy yếu kém hoặc giáo viên mới ra trường cần kiểm tra giờ lên
lớp nhiều hơn. Khi kiểm tra từng người Ban giám hiệu phải nói rõ được mục đích của
- Thông qua chương trình dạy học, nộp bài soạn.
- Thông báo việc thực hiện chương trình
- Khối lượng dự giờ.Chấm, Chữa bài .
* Bồi dưỡng nghiệm vụ
- Thực hiện các chuyên đề của nhà trường .
- Chuyên đề rút kinh nghiệm của tổ, nhóm.
- Thực hiện kế hoạch tổ chức các hội giảng cấp tổ, cấp trường .
* Chỉ đạo phong trào học tập
- Bồi dưỡng học sinh giỏi.
- Phụ đạo học sinh yếu, kém
- Theo dõi học sinh yếu kém.
- Xây dựng cách học bộ môn.
- Ngoại khoá thăm quan .
* Chất lượng dạy học
- Trình độ kiến thức nghiệp vụ của tổ viên.
- Chất lượng học tập của tổ viên .
Ban giám hiệu thống nhất hình thức kiểm tra :
- Dự sinh hoạt tổ xem việc thống nhất nội dung sinh hoạt tổ chuyên môn .
- Trao đổi, phỏng vấn tổ trưởng, giáo viên .
- Xem xét hồ sơ thi đua, chú ý tính hệ thống và tính thống nhất của tài liệu.
- Xem giáo án sổ điểm lớp.
- Nghe báo cáo, dự các buổi rút kinh nghiệm dự giờ.
- So sánh các hồ sơ.
- Dự giờ, phiếu phỏng vấn, điểm số khảo sát chất lượng. Thành phần kiểm tra tổ
chuyên môn ngoài ân giám hiệu còn thêm cán bộ cốt cán như Chủ tịch Công đoàn,
Trưởng ban Thanh tra Nhân dân. Khi kiểm tra xong phải có biên bản kiểm tra .
1.4 - Kiểm tra Hoạt động ngoài giờ lên lớp để Giáo dục toàn diện .
+ Để tiến hành giáo dục toàn diện quá trình sư phạm diễn ra trong trường không chỉ
ở trong giờ lên lớp truyền thống mà còn ở nhiều dạng hoạt động bổ trợ khác mà được gọi
chung là hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp. Nhân cách của trẻ chỉ có thể hình thành và
Hoạt động phục vụ học tập, thăm quan ngoại khoá theo chủ đề giáo dục : Tham quan,
Lễ khuyến học trong dịp khai giảng hoặc sơ kết học kỳ 1.
-Trước khi cho học sinh thăm quan nhà trường nêu rõ mục đích của việc thăm quan tới
phụ huynh và học sinh .
Kết quả công tác giáo dục ngoài giờ lên lớp qua kiểm tra công tác Đội, công tác Chữ
thập đỏ, Thể dục - Thể thao luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được cấp trên khen .
class="bi xb yb9 wb h9"
1.5 - Kiểm tra và xây dựng cơ sở vật chất - kĩ thuật hỗ trợ cho giáo dục toàn diện .
Nâng cao chất lượng giáo dục là một chủ trương của ngành giáo dục nó đòi hỏi một
sự chuyển biến thực sự về cơ sở vật chất cho các trường Tiểu học. Giáo dục Tiểu học và
tâm lý học lứa tuổi đã chỉ ra rằng thầy giáo Tiểu học đào tạo con người không chỉ bằng tri
thức, tình cảm hành động của mình mà còn bằng công cụ, phương tiện và công cụ của
người thầy giáo chính là cơ sở vật chất, kĩ thuật của nhà trường. Lao động của thầy giáo
phải dựa vào cơ sở vật chất kỹ thuật ngày một hoàn thiện mới nâng cao hiệu suất lao
động và hiệu quả giáo dục.
Mặt khác cơ sở vật chất và kỹ thuật của nhà trường là những điều kiện vật chất cần thiết
giúp cho học sinh nắm vững kiến thức. Hơn thế nữa với những học sinh Tiểu học nó là
điều kiện quan trọng nhất để hình thành niềm tin khoa học.
Trường sở là thành phần cơ bản của môi trường sư phạm, là địa bàn để thực hiện các hoạt
động giáo dục cơ bản, nó phải thoả mãn những yêu cầu kỹ thuật tối thiểu trước hết là kích
thước phòng học và bàn ghế học sinh, điều kiện ánh sáng và thông gió. Toàn cảnh trường
sở của một trường Tiểu học phải là một môi trường thuận lợi cho quá trình giáo dục. Ban
giám hiệu và toàn thể Hội đồng giáo dục đều nhận thức được tầm quan trọng của cơ sở
vật chất kỹ thuật đối với sự phát triển của nhà trường .
Cơ sở vật chất và kỹ thuật của nhà trường là yếu tố tác động trực tiếp đến quá trình
giáo dục học sinh. Đồ dùng dạy học có tiềm năng lớn trong việc nâng cao chất lượng dạy
và học, đồng thời giảm được cường độ lao động của thầy và trò.
Nội dung kiến thức kĩ năng trong chương trình và sách giáo khoa. Tự nó không
quyết định chất lượng nhận thức.Phương pháp dạy và học quyết định chất lượng dạy và
học, như vậy người thầy giáo và học sinh cùng với đồ dùng quyết định chất lượng dạy và
có nề nếp đồ dùng dạy học. Đặc biệt là việc sử dụng các phương tiện dạy học hiện đại
như máy tính để soạn bài, tìm kiếm thông tin, máy chiếu để dạy các bài giảng điện tử
giúp học sinh hiểu bài, nắm bài chắc, hiểu bài sâu. Cho tới thời điểm này trường đã có
100% số cán bộ giáo viên dùng phương tiện hiện đại để giảng bài. Tổng số bài giảng điện
tử của toàn trường tới thời điểm cuối năm học là 100 bài .và đã thực hiện trên số tiết dạy
là : 100 tiết. với số lượng học sinh được học là : 225 học sinh được học các tiết có sử
dụng đồ dùng dạy học hiện đại .
Chúng tôi thống kê được số lượng, và chất lượng bài giảng điện tử của từng tổ chuyên
môn như sau :
Tổ
chuyên
môn
Số lượng
bài giảng
điện tử đã
soạn trong
năm
Số tiết đã
được dạy ở
nhiều lớp
khác nhau
Số lượng
hs được
học bài
giảng
điện tử
số tiết
xếp
tốt
khá T.