I. MỞ ĐẦU
Việt Nam là quốc gia đầu tiên ở Đông Nam Ă quốc gai thứ hai trên thế
giới phê chuẩn Công ước về quyền trẻ em (20-2-1990). Một năm
sau, năm 1991, nước ta đã ban hành Luật Bảo vệ – Chăm sóc –
Giáo dục trẻ em và Luật Phổ cập giáo dục tiểu học. Nhưng cho
đến nay một thực trạng vẫn đang làm các nhà lãnh đạo lo lắng đó
là tình trạng trẻ em bỏ học sớm đang ngày có tỷ lệ tăng cao mà
chưa có biệ pháp khắc phục. Nguyên nhân do đâu? Do nhà nước
hay do gia đình? Đây là bài luận nêu về vấn đề “trách nhiệm của
cha mẹ và người thân trong việc trẻ em bỏ học sớm…”
I. NỘI DUNG
1, Thực trạng.
Trẻ em bỏ học sớm đang là thực trang bức xúc, đặc biệt là các vùng
quê nghèo.
Đã thành cái nếp, cứ sau khi nghỉ Tết xong, tỉ lệ học sinh đến trường,
nhất là ở các huyện miền núi, vùng quê xa xôi… và ngay cả các tỉnh
thành có sự phát triển sôi động như Khánh Hòa, Hải Phòng, Đà Nẵng…
cũng “sụt” đáng kể.
Câu trả lời thật đơn giản: “Gia đình khó khăn quá, các em không đến
trường được” nhưng đã khiến người nghe phải suy nghĩ, day dứt với nó.
Khi sớm vào đời, các em sẽ ít có cơ hội vươn lên để thoát nghèo. Sớm
phải trải đời, trong khi nhận thức non nớt vẫn chưa phân biệt được đúng sai,
các em dễ bị sa ngã, dính phải các tệ nạn và nghiêm trọng hơn nữa là trở
1
thành gánh nặng của xã hội. Rồi sau này khi các em này trưởng thành và có
con cái, thế hệ sau lại tiếp tục lớn lên trong thiếu thốn, và vòng loẳn quẩn
của cái nghèo và thất học cứ thế mà tiếp diễn.
Theo thống kê của Bộ Giáo dục - Đào tại, trong năm qua, cả nước có
đến 75.691 học sinh bỏ học, trong đó có đến 11,7% học sinh bỏ học do
hoàn cảnh kinh tế gia đình đặc biệt khó khăn phải nghỉ học sớm để lao
động phụ giúp gia đình. Chiếm một phần không nhỏ trong số đó là học sinh

Theo báo cáo mới nhất của Sở GD-ĐT Nghệ An, sau kỳ nghỉ hè năm học
2010-2011, toàn tỉnh có 786 học sinh không trở lại lớp học. Ngành GD-ĐT
tỉnh Nghệ An đang hết sức nỗ lực để “kéo” các em trở lại lớp.
Tính đến ngày 24/8, tỉnh Nghệ An có 786 học sinh bỏ học sau dịp nghỉ hè.
Cụ thể bậc tiểu học có 22 học sinh, bậc THCS có 416 học sinh và bậc THPT
có 348 học sinh bỏ học. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng học sinh bỏ học sau
hè chủ yếu là do học kém (681 em), gia đình khó khăn (420 em), 128 em học
sinh bỏ học vì đường đến trường quá xa và 90 học sinh bỏ học vì những lý
do khác.( tintucxalo.vn)
2. Nguyên nhân
Khi mà vấn đề trẻ em bỏ học sớm thì có rấ nhiều nguyên nhân được đưa ra
như:
3
Các tỉnh có tỉ lệ học sinh bỏ học cao đều là những địa phương có điều kiện
kinh tế - xã hội khó khăn ở miền núi phía Bắc, Tây Nguyên và miền Tây
Nam bộ. Điều đó cho thấy rằng nguyên nhân học sinh bỏ học trước hết là do
hoàn cảnh khó khăn. Nói đến các địa phương này, chúng ta nghĩ ngay đến
dân cư sống rải rác, đường xá đi lại khó khăn, nhà xa trường, tỉ lệ hộ nghèo
cao, nhiều học sinh thiếu ăn, suy dinh dưỡng, mặc không đủ ấm (có 1 huyện
miền núi báo cáo về Bộ có 480 học sinh tiểu học quá nhỏ, không đủ sức đến
trường học cách nhà 2-3 km); Một số học sinh lớp 4, lớp 5 bỏ học do phải
phụ giúp gia đình lao động kiếm sống; Một số em phải bỏ học vì theo gia
đình di dân tự do. Các trường học ở đây thường thiếu thiết bị, sân chơi, bãi
tập; giáo viên ít có cơ hội giao lưu sinh hoạt, trao đổi chuyên môn, nghiệp vụ
hơn ở các nơi khác. Những yếu tố này là nguyên nhân hạn chế chất lượng
giáo dục và đời sống văn hoá của các nhà trường và do đó làm giảm niềm
vui đến trường của học sinh. Còn một nguyên nhân khác là do nhận thức của
các cấp lãnh đạo, của người dân và của chính học sinh về tầm quan trọng
của tri thức và việc học tập còn hạn chế.
Nhưng liệu có phải đây là nguyên nhân xâu xa không? Khi mà chính gia

hiện đang có chiều hướng gia tăng với hàng chục nghìn vụ mỗi năm. Tội
phạm thường ở độ tuổi từ 16 đến 18 (60%), mồ côi lang thang hoặc cha mẹ
ly dị, bỏ học sớm, bị kẻ xấu xúi giục cướp tài sản, giết người, buôn bán ma
túy...(giadinh.net.vn)
5