SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“PHƯƠNG PHÁP DẠY TẬP ĐỌC CHO HỌC SINH LỚP 3 CÓ
HIỆU QUẢ"
A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. Lí do chọn đề tài.
Cấp Tiểu học, đọc là một đòi hỏi cơ bản đầu tiên đối với mỗi người đi học. Đọc giúp các
em chiếm lĩnh ngôn ngữ để dùng trong giao tiếp, học tập, tạo ra hứng thú và động cơ học
tập. Đọc tạo điều kiện để học sinh có khả năng tự học và tinh thần học tập cả đời. Đọc là
khả năng không thể thiếu được của con người trong thời đại văn minh. Vì lẽ đó, ở trường
Tiểu học giáo viên có nhiệm vụ dạy cho học sinh một cách có hệ thống các phương pháp
để hình thành và phát triển năng lực đọc cho học sinh. Tập đọc là một phân môn thực
hành mang tính tổng hợp, nhiệm vụ quan trọng nhất là hình thành năng lực đọc cho học
sinh. Qua bài tập đọc học sinh được làm quen với ngôn ngữ văn học, các nhân vật trong
các bài tập đọc, các thông điệp mà nội dung bài học cần thông báo Tập đọc giúp các em
phát triển kỹ năng nghe, nói, đọc, viết, bồi dưỡng cho các em cảm nhận được vẻ đẹp của
ngôn ngữ qua bài đọc, từ đó giáo dục cho các em những tình cảm trong sáng tốt đẹp.
Ở lớp 3, theo chương trình Giáo duc phổ thông - cấp Tiểu học mục tiêu của dạy tập đọc
là :
- Hình thành và phát triển ở học sinh các kỹ năng sử dụng Tiếng việt (đọc, nghe , nói ,
viết ) để học tập và giao tiếp trong các môi ttrường họat động của lứa tuổi.
- Biết thêm những từ ngữ (gồm cả những thành ngữ, tục ngữ dễ hiểu) về lao động sản
xuất , văn hoá, xã hội, bảo vệ tổ quốc
- Biết cấu tạo ba phần của bài văn; bước đầu nhận biết đoạn văn ý chính .
- Đọc đúng và rành mạch bài văn ( khoảng 70 - 80 tiếng / phút ), nắm được ý chính của
bài.
- Bồi dưỡng cho học sinh tình yêu tiếng Việt và hình thành thói quen giữ gìn sự trong
sáng, giàu đẹp của tiếng Việt, góp phần hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội
chủ nghĩa.
Thực tế hiện nay ở trường Tiểu học cho thấy kỹ năng đọc của học sinh lớp ba còn hạn
chế , ngay cả giáo viên chưa tìm ra phương pháp để nâng cao kết quả giờ đọc .
Đọc bao gồm những yếu tố như : Tiếp nhận bằng mắt, hoạt động của cơ quan phát âm,
các cơ quan thính giác và thông hiẻu những gì đọc được. Nhiệm vụ của sự phát triển kỹ
năng đọpc là đạt đến sự tổng hợp giữa những mặt riêng lẻ này của quá trình đọc đó là
điểm phân biệt giữa người mới biết đọc và người đọc thành thạo.
Về cơ sở sinh lí của việc dạy đọc ta thấy đồng thời mắt nhìn, miệng đọc, tai nghe văn bản
được đọc. Ngay khi đọc thầm, dù không pháp âm nhưng cơ quan tri thức, tư tưởng tình
cảm của người khác chứa đựng trong văn bản .
II. Cơ sở thực tiễn
Phương pháp dạy học mới quan niệm rõ ràng về mục tiêu cần đạt, cách kiểm soát, đánh
giá kết quả học tập của học sinh. Nó coi trọng thực hành, dạy lấy lợi ích của học sinh làm
đích .
Ở lớp 3, việc luyện đọc vẫn tập trung vào yêu cầu rõ ràng rành mạch là chủ yếu , chưa
đòi hỏi phải đọc diễn cảm.
III. Thực trạng và những mâu thuẫn:
1. Thuận lợi:
- Đa số học sinh đọc trôi chảy, ngắt nhịp đúng, mạch lạc.
- Nhiều em đọc đúng các từ ngữ có âm, vần, thanh dễ phát âm sai.
- Đa số học sinh trong lớp nhà ở gần trường, được phụ huynh quan tâm.
- Học sinh trong lớp có sách giáo khoa đầy đủ.
2. Khó khăn:
Ở đầu năm học, việc đọc của học sinh còn nhiều hạn chế: đọc chậm, vừa nhẩm vừa
đọc, phát âm chưa chuẩn, đọc chưa trôi chảy, chưa lưu loát. Trong đó, việc phát âm
chưa chuẩn một số từ ngữ có âm, vần, thanh dễ phát âm sai là tình trạng phổ biến
nhất. Đó là những tình trạng còn tồn tại đặc biệt là của học sinh lớp tôi chủ nhiệm
khiến tôi luôn băn khoăn, trăn trở và tìm biện pháp khắc phục.
IV. Các biện pháp giải quyết vấn đề:
Để giờ học nhẹ nhàng, đem lại hiệu quả thiết thực ( nhất là đối với học sinh có điều
kiện còn khó khăn trong học tập) khi dạy cần tập trung vào yêu cầu cơ bản, cần linh hoạt
phương pháp dạy tập đọc nhằm đạt hiệu quả thiết thực. Với lớp 3 học sinh cần đọc đúng
và rành mạch bài văn ( đạt yêu cầu khoảng 70 tiếng / phút ), để đạt được yêu cầu này giáo
IV. Hiệu quả:
Sau gần một năm giảng dạy ở lớp 3A, với những biện pháp nêu trên, việc học của lớp
tôi đã đạt được những kết quả như sau:
- Học sinh hứng thú hơn trong việc đọc và cảm thấy yêu thích phân môn này.
- Số học sinh đọc chưa đạt yêu cầu đã giảm rất nhiều, số học sinh trung bình về phần
đọc đã được phân loại.
Qua thực tế tôi đã vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học tôi nhận thấy không khí
lớp học sôi nổi, học sinh hào hứng học tập. Các em tích cực học tập một cách tự giác,
giáo viên có thời gian quan tâm đến mọi đối tượng học sinh, tốc độ đọc phù hợp ,biết
ngắt nghỉ đúng nhờ vậy kết quả học tạp của học sinh được nâng cao.
C. KẾT LUẬN
I. Ý nghĩa:
Dạy tập đọc của chương trình tiếng Việt ở Tiểu học giúp học sinh nắm vững cách đọc,
các em có khả năng diễn đạt các vấn đề trong đời sống hàng ngày, tăng hiệu quả giao
tiếp, giúp các em vững vàng tự tin trong cuộc sống .
II. Khả năng áp dụng:
- Áp dụng cho học sinh khối lớp 3- Trường Tiểu học An Thạnh 1.
- Áp dụng cho học sinh khối lớp 3 cấp tiểu học.
III. Bài học kinh nghiệm và hướng phát triển
1. Giáo viên cần phải đổi mới phương pháp và nắm được một số giải pháp để đổi
mới phương pháp dạy học tập đọc ở tiểu học, để vận dụng chúng vào những bài học cụ
thể.
2. Sử dụng đồ dùng dạy học phải hợp lý, khai thác có hiệu quả ĐDDH.
3. Thấy rõ thực trạng của dạy- học tập đọc cho học sinh lớp 3 qua môn tập đọc 3
ở trường tiểu học. Từ đó có kế hoạch, biện pháp hợp lí, đồng thời phối hợp chặt chẽ với
các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường để nâng cao chất lượng giáo dục cho
học sinh.
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Tiếng Việt 3, Nguyễn Minh Thuyết, NXB Giáo dục.
2. Sách giáo viên TV3, Nguyễn Minh Thuyết, NXB Giáo dục.