Tªn ®Ị tµi:
Mét sè biƯn ph¸p gi¸o dơc nh©n c¸ch sèng cho häc sinh líp 9.
Ngêi thùc hiƯn: Ngun ThÞ Nhung
Chøc vơ: Gi¸o viªn
§¬n vÞ c«ng t¸c : Trêng Thcs thanh th
Hun thanh oai - tp hµ néi
§Ị tµi thc lÜnh vùc : Chđ nhiƯm
Cộng hòa xã hội chủ nghóa Việt Nam
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
I. SƠ YẾU LÍ LỊCH
1
- Họ tên: Nguyễn Thò Nhung
- Ngày, tháng, năm sinh: 02 – 9 – 1977
- Năm vào ngành: 1998
- Chức vụ và đơn vò công tác: Giáo viên Trường THCS Thanh Thùy –
Thanh Oai – TP Hà Nội
- Trình độ chuyên môn: Đại học
- Bộ môn giảng dạy: Ngữ văn
- Công tác khác: Chủ nhiệm
- Trình độ chính trò: Sơ cấp
- Khen thưởng: Sở GD – ĐT Thành phố Hà Nội và Phòng GD - ĐT
Huyện Thanh Oai tặng giấy khen.
II.NỘI DUNG CỦA ĐỀ TÀI
1. Lý do chọn đề tài
Tên đề tài: Một số biện pháp giáo dục nhân cách sống cho học sinh
lớp 9.
Những năm cuối thế kỉ XX và đầu thế kỉ XXI, nước ta thực hiện
chính sách mở cửa nhất là khi nước ta đã gia nhập tổ chức thương mại

do nhiều nguyên nhân, nhưng chung qui lại có một số nguyên nhân sau:
- Do gia đình gặp khó khăn hoặc bố mẹ mất sớm không đủ điều kiện
đi học nên chán nản học hành hay bỏ tiết, ít nói chuyện, ít tiếp xúc với
bạn bè trong lớp, không tham gia các phong trào của lớp và của trường.
3
Ví dụ: Em Lý Hải Yến từ lớp 1 đến lớp 7 em luôn là học sinh giỏi. Trước
đây kinh tế gia đình không đến nỗi. Nhưng rồi bố em đột ngột qua đời.Từ
đó gia đình em bắt đầu gặp nhiều khó khăn vì không có người trụ cột gia
đình. Mặc dù nỗi mất mát quá lớn, nhưng những lời cha vẫn thường dặn
mấy chò em“ Cha mẹ ngày trước học ít bây giờ cha muốn các con phải học
cho giỏi nên người” luôn ở trong tâm trí em. Yến vẫn tiếp tục ra sức học
hành để không phụ lòng mong mỏi của cha. Yến hay gần gũi các thầy
cô,bạn bè để hỏi han kiến thức.Tham gia sôi nổi, nhiệt tình trong các
hoạt động của trường, lớp. Nhưng rồi đến cuối năm lớp tám, em chơi thân
với số bạn lười học chỉ nghó đến chơi bời ở lớp bên.Từ một cô bé ngày nào
thông minh, hoạt bát trong mọi phong trào giờ trở nên lầm lì ít nói, thu
mình lại, lực học sa sút hẳn.
- Có trường hợp bố mẹ ít quan tâm đến việc học hành và giáo dục
đạo đức của con cái. Chẳng hạn có một số gia đình khá giả chỉ biết
cung cấp tiền cho con mình. Con thích gì được đấy, luôn thích con nổi
trội hơn bạn bè, thích con làm dáng mà không biết con em mình học
hành như thế nào và kết bạn với những ai. Từ đó các em bỏ bê học
hành theo bạn bè ăn chơi, đua đòi quậy phá hư hỏng….
- Một số gia đình có bố mẹ không hoà thuận dẫn đến làm ảnh
hưởng tư tưởng của con cái. Như trường hợp em Hoàng Ngọc Lệ từ một
học sinh khá tự nhiên học sa sút, hay bỏ tiết vắng học vô lí do. Qua tìm
hiểu bạn bè của em và tâm sự trực tiếp với em, tôi mới biết rằng nhà
em có chuyện. Bố mẹ em bất hòa và li dò, em đang sống trong cảnh đó
rất buồn và không còn tâm trí nào tập trung vào học.
- Do một số gia đình giáo dục con cái không đúng cách, không

trách nhiệm trong vấn đề này.
Giáo viên chủ nhiệm có một vò trí , chức năng đặc biệt ở trường phổ
thông nhất là trong giai đoạn hiện nay. Không thể phủ nhận được vai
trò, vò trí của giáo viên chủ nhiệm lớp ở trường phổ thông vì học sinh
phổ thông đang ở lứa tuổi nhân cách chưa phát triển đầy đủ, còn thiếu
kinh nghiệm sống và có những đặc điểm tâm lý riêng. Trong điều kiện
5
bùng nổ thông tin, có những tác động tiêu cực từ nhiều phía nếu thiếu
sự đònh hướng giáo dục thường xuyên một số em sẽ khó tránh khỏi
những ảnh hưởng không lành mạnh. Do đó tôi xin đề xuất một số biện
pháp . Hy vọng góp phần vào việc giáo dục đạo đức học sinh lứa tuổi
THCS.
3.1. Những chức năng, nhiệm vụ của người giáo viên chủ nhiệm lớp
- Giáo viên chủ nhiệm là người thay mặt hiệu trưởng quản lý giáo dục
toàn diện học sinh của lớp mình đang đảm nhiệm. Không chỉ quản lý
về mặt hành chính mà còn phải dự báo xu hướng phát triển nhân cách
của học sinh trong lớp để có phương hướng tổ chức hoạt động giáo dục
phù hợp với điều kiện, khả năng của mỗi học sinh. Để quản lí được thì
người giáo viên phải có những tri thức cơ bản về tâm lí học, giáo dục
học, phải tiếp cận đối tượng học sinh. Việc giáo dục có tác động mạnh
mẽ đến chất lượng học văn hóa nhất là trong điều kiện hiện nay khi
từng ngày từng giờ bò những cám dỗ của những ảnh hưởng tiêu cực dội
vào nhà trường.
- Giáo viên chủ nhiệm tổ chức cho học sinh những hoạt động tự quản
nhằm phát huy tiềm năng tích cực của học sinh. Giáo viên chủ nhiệm
chỉ điều khiển, đònh hướng chứ không trực tiếp tham gia điều khiển
công việc của lớp, không làm thay các em trong mọi hoạt động. Nhiều
giáo viên chủ nhiệm chỉ căn cứ vào một số tiêu chuẩn để chọn cán bộ
lớp quản lí như học giỏi, có đức, có năng lực hoạt động, có uy tín với
lớp… , rất ít giáo viên chủ nhiệm dựa vào đặc điểm của quá trình phát

tâm sự trực tiếp với cô giáo thì tôi tạo điều kiện để các em có cơ hội
được bày tỏ tâm tư nguyện vọng của mình đó là các em viết vào giấy
sau đó gửi như một hình thức viết thư.
3.2.Những nhiệm vụ của người giáo viên chủ nhiệm
a. Tìm hiểu tâm sinh lứa tuổi các em
Học sinh lứa tuổi THCS nói là người lớn thì không đúng, nói là trẻ
con thì cũng không phải. Ở lứa tuổi này tâm lí của các em rất phức tạp
hay dao động, hay bò ảnh hưởng muốn chứng tỏ mình là người lớn.… Nếu
7
chúng ta không nắm được tâm lí của các em ở lứa tuổi này nói chung và
tâm lí của từng em nói riêng thì khó có thể mà đưa ra những biện pháp
giáo dục thích hợp. Mỗi khi thấy các em có những biểu hiện khác
thường, tôi lân la, khơi gợi tìm hiểu các em chơi thân với em đó để tìm
hiểu nguyên nhân, nếu là do gia đình hay bạn bè thì phải kòp thời giải
quyết ngay không để kéo dài tâm lý thêm nặng nề còn dẫn đến nhiều
vấn đề khác nữa. Nếu được tâm sự các em sẽ thổ lộ hết để tìm được sự
sẻ chia.
Ví dụ: Về vấn đề chọn bạn thì tâm lí các em chưa hoàn thiện nên cách
nhìn nhận chỉ đúng ở một góc độ là càng nhiều bạn càng tốt, càng
vui .Tôi sẽ hướng cho các em xây dựng một tình bạn chân chính, tốt
đẹp. Nói cho các em thấy trong thực tiễn cuộc sống có những tình bạn
vô cùng cao quý, thủy chung” Sống chết có nhau” nâng cao nhân phẩm
giá trò con người, nhưng cũng có những tình bạn dẫn dắt nhau vào con
đường lầm lạc gây nên những bi kòch lớn của cuộc đời . Các em không
nên quá sa đà vào các sinh hoạt hội hè, tham quan, sinh nhật làm
xáo trộn các hoạt động khác.
Tôi sẽ nhắc nhởû các em là một con người trừ một vài trường hợp
ngoại lệ ai cũng cần có bạn, cần những người bạn ý hợp tâm đầu có tôn
chỉ, mục đích cuộc sống chân chính để giúp nhau vượt qua những khó
khăn, trở ngại nhằm đạt những ước mơ tốt đẹp của cuộc đời, nhưng

hiện nay. Từ đó các em cảnh giác trong cuộc sống của mình.
11
12
nh các em nữ đang nghe kể chuyện

d.Liên kết với cha mẹ học sinh
Trong quá trình hình thành và phát triển nhân cách mỗi người,
nhất là tuổi ấu thơ thì gia đình luôn luôn là cái nôi ấp ủ cả về mặt thể
chất lẫn tâm hồn. Gia đình luôn là môi trường sống, môi trường giáo
dục suốt đời của sự hình thành, phát triển, hoàn thiện nhân cách mỗi
người từ lúc lọt lòng đến lúc chết.Tác động của gia đình là rất lớn, gia
đình có nhiệm vụ và tác động giáo dục lớn đối với các thành viên trong
gia đình, nhất là đối với lứùa tuổi trẻ. Đối với quá trình hình thành
nhân cách, tác động của gia đình, trước hết là của người mẹ, người mẹ
bao giờ cũng gần gũi,quan tâm,chăm sóc con lúc còn ấu thơ hơn là
người cha. Cho nên người mẹ sẽ nắm rõ các đặc điểm của con để mà
uốn nắn.Tình cảm gia đình, tác động của gia đình tốt, giúp mỗi con
người có thêm nghò lực, sức mạnh vượt qua những khó khăn cám dỗ để
vươn lên tự hoàn thiện nhân cách. nh hưởng của gia đình có sức
mạnh vô hình vì đó là sức mạnh của truyền thống, của tâm lý, ý thức
xã hội đã được cá nhân hóa, nó biến thành tự ý thức. Tự ý thức là yếu
tố quyết đònh năng lực tự điều chỉnh nhận thức, hành vi, tình cảm của
con người.
nh hưởng của gia đình có hai chiều hướng. Nếu những gia đình
tốt, thực sự là môi trường giáo dục, cha mẹ vừa là những người sinh
thành vừa là thầy giáo, cô giáo. Ngược lại, những gia đình có quan hệ
không lành mạnh, cha mẹ không phải là những mẫu mực về nhân cách
xã hội, cha mẹ không có phướng pháp giáo dục đứng đắn sẽ đêû lại
những dấu ấn không lành mạnh, sẽ dẫn đến những sai lệch về nhân
cách có những biểu hiện lệch lạc, thậm chí là phạm pháp. Nhữùng

được vai trò to lớn của cha mẹ trong quản lí giáo dục con cái.
đ. Liên kết với các giáo viên bộ môn.
14
Ngoài ra hàng tuần giáo viên chủ nhiệm phải gặp gỡ trao đổi với
giáo viên bộ môn để nắm bắt được tình hình đạo đức của học sinh lớp
mình và cùng phối hợp với giáo viên bộ môn để giáo dục tư tưởng đạo
đức cho học sinh. Có thể thông qua các môn học để giáo dục nhân cách
cho các em đặc biệt là môn Ngữ văn và môn Giáo dục công dân.
e.Phân công nhiệm vụ cho từng cán bộ lớp
Giáo viên chủ nhiệm nên phân công đội ngũ ban cán sự lớp trực
tiếp quản lý từng nhóm, từng tổ để giúp đỡ nhau trong học tập cũng
như rèn luyện đạo đức và hàng tuần phải có báo cáo lại cho giáo viên
chủ nhiệm để đảm bảo thông tin hai chiều, bởi vì chúng ta hiểu rằng
khả năng học tập cũng ảnh hưởng không nhỏ đến việc rèn luyện đạo
đức của học sinh.
Tôi giao cho hai cán bộ lớp phụ trách vấn đề đời sống của các bạn
trong lớp. Phải quan tâm sát sao, nắm rõ hoàn cảnh gia đình của từng
bạn. Nhiều khi các em còn e ngại chưa dám tâm sự thẳng thắn với cô
giáo chủ nhiệm nhưng qua những người bạn của mình thì các em bộc
bạch hết những ưu tư, phiền muộn trong lòng. Từ đó, tôi có chỗ để
nắm bắt từng em và tìm cách tháo gỡ kòp thời.
Đối với các em học sinh chưa ngoan. Giáo viên chủ nhiệm phải
thường xuyên theo dõi phát hiện ghi nhận những tiến bộ của các em.
Để kòp thời tuyên dương, khuyến khích, khích lệ các em. Làm cho các
em nhanh tiến bộ hơn.
Còn đối với những em học sinh giỏi và ngoan, chúng ta cũng
không được lơ là mà phải luôn luôn quan tâm nhắc nhở và khuyến
khích các em để các em tiến bộ hơn nữa.
g.Giáo viên chủ nhiệm phải đònh hướng cho học sinh biết điều
chỉnh hành vi của mình.

thanh lòch, văn minh của học sinh Hà Nội qua giao tiếp ứng
xử ngoài xã hội
A. Mục tiêu cần đạt
16
- Hiểu được ý nghóa của giao tiếp, ứng xử trong đời sống xã hội
- Rèn luyện thói quen giao tiếp, ứng xử thanh lòch, văn minh sẽ tạo cho
bản thân mỗi người sự linh hoạt , thích ứng trong thời đại mới.
- Hiểu được một số yêu cầu cơ bản khi giao tiếp, ứng xử ngoài xã hội.
B. Nội dung - hình thức hoạt động
1. Nội dung
- Nhữùng mẩu chuyện, tình huống có liên quan đến ứng xử
- Những con người thanh lòch, văn minh
2. Hình thức
- Trao đổi, thảo luận
- Thể hiện hành động ứng xử.
C. Chuẩn bò hoạt động
* Giáo viên chủ nhiệm
- Chuẩn bò một số câu hỏi hoặc vấn đề cần khai thác từ hoạt động giao
tiếp, ứng xử.
- Giao nhiệm vụ cho đội ngũ cán bộ lớp chuẩn bò về tổ chức thực hiện
hoạt động này.
* Học sinh
- Cán bộ lớp họp bàn kế hoạch thực hiện: phân công các tổ chuẩn bò ý
kiến, các tiết mục tham gia, xây dựng chương trình hoạt động.
- Từng cá nhân chuẩn bò một hành vi giao tiếp, ứng xử
- Chuẩn bò trang trí
D. Tiến trình hoạt động
Hoạt động 1: Đặt vấn đề
GV giới thiệu nội dung của buổi ngoại khóa, giao lưu
GV chiếu các mẩu chuyện, ảnh

người khác nói không nói chen vào. Nếu như quan điểm không trùng
với quan điểm của mình thì không được phản ứng gay gắt mà phải tế
nhò, điềm đạm.
18
- Khi làm phiền ai một điều gì đó hay được người khác giúp thì các em
phải biết nói lời cảm ơn hoặc xin lỗi.
Hoạt động 3: Giao tiếp, ứng xử thanh lòch, văn minh
1. Giao tiếp, ứng xử khi tham gia các hoạt động văn hóa
- Tôn trọng nội qui nơi đến, không làm ảnh hưởng đến những người
xung quanh.
Ví dụ : Khi đến thư viện nhà trường đọc sách, hay xem phim . Có tác
phong nghiêm túc, nói năng đúng mực, trang phục đúng quy đònh,
không gây mất trật tự, thực hiện đúng nội qui của thư viện.
2. Giao tiếp, ứng xử ở nơi công cộng
Đây là một môi trường tốt để các em có thể giao lưu, học hỏi lẫn
nhau. Không được vò kỉ, cá nhân hẹp hòi, không có lời nói, cử chỉ thô
thiển, tục tữu, thiếu văn hóa, không được chen lấn, xô đẩy đây là một
hành vi thường thấy khi lên xuống tàu xe.
3. Giao tiếp ứng xử trong một số hoàn cảnh đặc biệt
Ví dụ: Khi đi dự tiệc sinh nhật cần ăn mặc phù hợp với tính chất của
từng cuộc. Khi được giới thiệu, cần thể hiện nét mặt tươi vui, dễõ gần,
nên chủ động trò chuyện để tạo không khí gần gũi, đầm ấm không nên
hò la om sòm….
Khi đi dám cưới phải tươi cười, không lợi dụng sự vui mừng mà khôi
hài bằng những câu dung tục, thô thiển.
Khi đến dự đám tang không trò chuyện oang oang, cười đùa gây
phản cảm cho những người xung quanh, không đội mũ, xắn tay áo hay
rì rầm nói chuyện, không ăn mặc sặc sỡ, lòe loẹt.
Khi đến bệnh viện thăm người ốm không mặc quần áo lôi thôi, nên
đi nhẹ, nói khẽ, trò chuyện thân tình với người bệnh về những chuyện

Thật vậy muốn trở thành một người vừa có tài vừa có đức thì phải được
học tập và rèn luyện trong môi trường tốt.
Đào tạo con người trở thành công dân tốt là nhiệm vụ của toàn xã
hội trong đó có nhà trường. Nhà trường bao giờ cũng giữ một vai trò
hết sức quan trọng trong việc giáo dục thế hệ trẻ. Là một giáo viên
trong trường THCS, tôi mong muốn được góp phần mình cùng với nhà
trường, gia đình và xã hội để tìm ra những biện pháp tốt nhất trong
việc giáo dục đạo đức cho các em ở lứa tuổi THCS để các em trở thành
con ngoan trò giỏi, chủ nhân tương lai của đất nước, làm cho đất nước
ta ngày càng giàu đẹp hơn.
VI. MỘT SỐ ĐỀ XUẤT , KIẾN NGHỊ
- Mong các cấp lãnh đạo cung cấp thêm tài liệu.
- Mong Sở giáo dục và đào tạo nghiên cứu và có kế hoạch đưa giờ học
Giáo dục nhân cách học sinh trở thành một bộ môn học chính
trong tất cả các cấp học.
- Mỗi một giáo viên nói chung và giáo viên chủ nhiệm nói riêng
không chỉ có tri thức, mà phải truyền đạt bằng cả nhiệt huyết của
người giáo viên với khẩu hiệu” Tất cả vì học sinh thân yêu”, “ Vì
các em hôm nay là vì tương lai của dân tộc, đất nước”.
Thanh Thùy, ngày 28 tháng 4 năm 2012
Người thực hiện
( kí, ghi họ tên)
22
Nguyễn Thò Nhung
Ý KIẾN NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ VÀ XẾP LOẠI CỦA HỘI ĐỒNG
KHOA HỌC CƠ SỞ
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………………………………

II. Nội dung của đề tài
1. Lý do chọn đề tài
2. Thời gian phạm vi thực hiện đề tài
III. Thời gian thực hiện đề tài
1. Khảo sát thực tế
2. Số liệu điều tra trớc khi thực hiện đề tài
25