SKKN: Sử dụng , khai thác kênh hình trong dạy học môn Địa lý lớp 6
PhÇn I : MỞ ĐẦU
A. Đặt vấn đề
I. Thực trạng của vấn đề dạy và học môn Địa lý ở THCS
Địa lý là một môn khoa học có phạm trù rộng lớn và có tính thực nghiệm
cao, môn khoa học vừa có tính chất tự nhiên vừa có tính chất xã hội. Nó không
chỉ dừng lại ở việc mô tả các sự việc và hiện tượng địa lý xảy ra trên bề mặt Trái
Đất mà còn tìm cách giải thích, phân tích, so sánh, tổng hợp các yếu tố địa lý
cũng như thấy được mối quan hệ giữa chúng với nhau. Mặt khác nó còn góp
phần phát hiện, sử dụng, khai thác và cải tạo tài nguyên thiên nhiên, môi trường
một cách hợp lý nhằm góp phần tích cực vào xây dựng kinh tế xã hội,quốc
phòng, an ninh quốc gia.
Để phù hợp với đặc trưng bộ môn, đồng thời thực hiên tốt quá trình đổi mới
phương pháp dạy học theo hướng tích cực hóa các hoạt động học của học sinh.
Việc dạy học môn địa lý ở các trường phổ thông muốn đạt được chất lượng cao
thì đi đôi với lý thuyết việc sử dụng đồ dùng trực quan đặc biệt là kênh hình một
yếu tố bắt buộc và có tác dungj lớn để phát huy tính tích cực, chủ động của học
sinh trong quá trình học tập, tăng cường kỹ năng địa lý( nhận xét, phân tích, giải
thích,đánh giá, so sánh, tổng hợp… các bản đồ, biểu đồ,tranh ảnh…). Qua đó
học sinh sẽ tự mình phát hiện kiến thức và khắc sâu nội dung bài học. Mặt khác
nó còn giúp giáo viên tổ chức việc dạy học theo đặc trưng bộ môn có hiệu quả
trong giảng dạy Địa lý ở trường THCS nói chung và lớp 6 nói riêng. Để giúp
học sinh nắm và hiểu bài, người giáo viên phải biết sử dụng, khai thác và hiểu rõ
kênh hình muốn truyền đạt nội dung gì. Đây là một trong những yếu tố gây
hứng thú, lôi cuốn học sinh, giúp các em hiểu bài dễ dàng, ghi nhớ lôgic, không
máy móc làm cho tư duy các em sau này này tự phân tích, giải thích khi không
có giáo viên bên cạnh và trong thực tế.
Ngêi thùc hiÖn: Hoµng V¨n Tµi - 1 -
SKKN: Sử dụng , khai thác kênh hình trong dạy học môn Địa lý lớp 6
Qua thực tế giảng dạy môn Địa lý lớp 6, qua dự giờ của đồng nghiệp, trao đổi
chuyên môn, tôi nhận thấy nhiều em học sinh còn quan niệm môn Địa lý là môn
Xuất phát từ chức năng, nhiệm vụ, đặc trưng của bộ môn địa lý và trước yêu cầu
đổi mới giáo dục cũng như thực tiễn dạy học bộ môn dịa lý. Nên việc biên soạn
sách giáo khoa địa lý cấp THCS cũng có nhiều thay đổi về nội dung và phương
pháp. Sách giáo khoa địa lý hiện nay được biên soạn không chỉ là tài liệu cho giáo
viên giảng dạy mà còn là quyển sách bài tập cho học sinh theo định hướng mới.
Đó là học sinh không phải học thuộc lòng sách giáo khoa mà phải tìm tòi, nghiên
cứu, quan sát… những vấn đề về tự nhiên, về sự vật, hiện tượng trong kênh hình
để hoàn thiện nội dung bài học qua câu hỏi trong sách giáo khoa, dưới sự tổ chức
hướng dẫn của giáo viên. Nên trong đổi mới phương pháp dạy học, việc biên soạn
sách giáo khoa cũng có sự thay đổi, đó là số lượng kênh chữ đã được giảm tải và
số lượng kênh hình được tăng lên đáng kể so với chương trình cũ. Thực hiện Quy
chế ban hành theo quyết định số 41/2000/QĐ/BGD&ĐT ngày 24/3/2000 của BGD
& ĐT “ Thiết bị dạy học phải được sử dụng hiệu quả nhất, đáp ứng các yều cầu về
nội dung và phương pháp được quy định trong chương trình giáo dục” ( điều
10.2). Thiết bị dạy học đối với môn Địa lý rất đa dạng và phong phú: tranh ảnh,
hình vẽ, sơ đồ, bản đồ, mẫu vật… trong khuôn khổ đề tài này tôi xin đề cập tới
việc thực hiện sử dụng, khai thác kênh hình lớp 6( nội dung chủ yếu là hình ảnh).
Nội dung của các hình ảnh địa lý lớp 6, tập trung vào các hiện tượng tự nhiên trên
Trái Đất. Chính vì vậy việc sử dụng, khai thác kênh hình trong giảng dạy Địa lý
THCS là một yêu cầu cần thiết không thể xem nhẹ được. Có như vậy mới đáp ứng
được yêu cầu đổi mới phương pháp dạy học hiện nay nhằm phát huy tính tích cực,
chủ động, sáng tạo trong học tập của học sinh nói chung và học môn địa lý nói
riêng.
Ngêi thùc hiÖn: Hoµng V¨n Tµi - 3 -
SKKN: Sử dụng , khai thác kênh hình trong dạy học môn Địa lý lớp 6
2. Cơ sở thực tiễn:
Để đáp ứng yêu cầu về nhận thức, lý luận nội dung khoa học các tài liệu trực
quan, phơng pháp sử dụng kênh hình trong giảng dạy bộ môn Địa lý,đặc biệt là
hình vẽ ( hình ảnh) lớp 6. Để sử dụng và khai thác có hiệu qủa hình vẽ địa lý nhằm
nâng cao hiệu quả giờ học, chúng ta đều thống nhất rằng chỉ có thể sử dụng sách
a. Điều tra chất lượng học tập của học sinh
-Đối tượng điều tra: học sinh khối 6
- Hình thức điều tra: kiểm tra viết
b. Điều tra tình hình giảng dạy của giáo viên.
- Trao đổi với thầy,cô giáo trong trường và một số đồng nghiệp trường bạn .
- Dự giờ giáo viên dạy.
2. Thời gian tạo giải pháp.
Sáng kiến này tôi thực hiên từ năm học 2013 – 2014 và tiếp tục thực hiện trong
năm học 2014 – 2015, được hoàn thành vào tháng 3 năm 2015.
PHẦN II/ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
A/ Mục tiêu: nhiệm vụ của đề tài.
Sử dụng, khai thác kênh hình nhằm gợi mở và hướng dẫn học sinh khai thác
các nguồng tri thức ở trong bài học chứa đựng trong kênh hình để phát triển các
năng lực tư duy sáng tạo của học sinh.
Giúp học sinh hiểu bài nhanh hơn, nhớ bài lâu hơn,gây hứng thú học trong
học tập
Giúp học sinh thông qua kênh hình kết hợp với kênh chữ để hiểu được nội
dung bài học
Rèn kỹ năng quan sát, nhận xét các hiện tượng, sự vật địa lý qua hình vẽ,
tranh ảnh.
Ngêi thùc hiÖn: Hoµng V¨n Tµi - 5 -
SKKN: Sử dụng , khai thác kênh hình trong dạy học môn Địa lý lớp 6
Tham gia vào các hoạt động bào vệ, cải tạo môi trường trong nhà trường, địa
phương nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống gia đình và cộng đồng.
B. GIẢI PHÁP CỦA ĐỀ TÀI
1. Những vấn đề cần giải quyết.
- Với quan điểm tranh ảnh và hình vẽ không phải là minh họa mà là nguồn
kiến thức mở để khai thác trong đề tài này tôi mong muốn được trình bày những
kinh nghiệm của bản thân về các vấn đề sau:
- Nguyên tắc khi sử dụng tranh.
2.3. Kỹ năng khai thác hình ảnh địa lý.
- Hình thành kỹ năng khai thác nhận xét
- Hình thành kỹ năng phân tích, mô tả, nhận xét.
2. 4. Các bước hướng dẫn khai thác.
Bước 1. Cho học sinh quan sát tranh vẽ, hình ảnh để có tư duy về nội dung.
Giáo viên nêu câu hỏi và nêu vấn đề tổ chức hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi.
Bước 2. Học sinh trinh bày câu trả lời để hiểu nội dung hình vẽ mô tả.
Bước 3: Giáo viên nhận xét câu trả lời của học sinh và hoàn thiện câu trả lời.
3. Hướng dẫn học sinh khai thác một số hình ảnh cụ thể.
Bài 1: Vị trí, hình dạng, kích thước của Trái Đất.
Hình 1: Các hành tinh trong hệ Mặt trời
* Phương pháp sử dụng: Đây là hình các hành tinh trong hệ Mặt trời. Giáo
viên sử dụng kênh hình này để dạy mục 1.Vị trí của Trái Đất trong hệ Mặt Trời.
Hoạt động 1: Giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát hình ảnh và nêu câu hỏi.
- Em hãy kể tên 8 hành tinh trong hệ Mặt Trời.
Ngêi thùc hiÖn: Hoµng V¨n Tµi - 7 -
SKKN: Sử dụng , khai thác kênh hình trong dạy học môn Địa lý lớp 6
- Trái Đất nằm ở vị trí thứ mấy trong các hành tinh theo thứ tự xa dần Mặt
trời.
Hoạt động 2: Giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát và trả lời những câu hỏi
bằng khả năng hiểu biết của các em
Hoạt động 3: Giáo viên nhận xét trả lời của học sinh, tạp trung học sinh
vào hình ảnh và chuẩn kiến thức.
- Hệ Mặt trời có 8 hành tinh gồm: Sao Thủy, Sao Kim, Trái Đất, Sao Hỏa, Sao
Mộc, Sao Thổ, Sao Thiên Vương, Sao Hải Vương.
- Trái Đất của chúng ta là hành tinh thứ 3 theo thứ tự xa dần Mặt Trời.
Giáo viên nhấn mạnh; Trái Đất của chúng ta là hành tinh thứ 3 theo thứ tự xa
dần Mặt Trời
Hình 2: Kích thước của Trái Đất.
Hình 3: Các đường kinh tuyến, vĩ tuyến của quả địa cầu.
nửa cầu Nam là nửa cầu nằm từ đường xích đạo về đến cực Nam, vĩ tuyến Bắc là
những vĩ tuyến thuộc nửa cầu Bắc, vĩ tuyến Nam là những vĩ tuyến thuộc nửa cầu
Nam.
+ Giáo viên nhấn mạnh lại: kích thước của Trái Đất và các đường kinh tuyến
gốc, vĩ tuyến gốc,các điểm cực Bắc, Nam và các nửa cầu Bắc, Nam.
Bài 7: Sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất và các hệ quả
Hình 19: Hướng tự quay của Trái Đất
* Phương pháp sử dụng: Hình 19 được dùng để dạy mục 1- Sự vận động của
Trái Đất quanh trục.
Hoạt động 1: Giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát hình 19 và nêu câu hỏi.
- Trái Đất quay quanh trục theo hướng nào.
Ngêi thùc hiÖn: Hoµng V¨n Tµi - 9 -
SKKN: Sử dụng , khai thác kênh hình trong dạy học môn Địa lý lớp 6
- Trái Đất tự quay 1 vòng quanh trục trong 1 ngày đêm được quy ước là bao
nhiêu giờ.
Hoạt động 2: Giáo viên hướng dẫn học sinh trả lời bằng khả năng hiểu biết của
mình.
Hoạt động 3: Nhận xét câu trả lời của học sinh và chuẩn kiến thức
đồng thời nhấn mạnh sự vận động tự quay quanh trục của Trái Đất là nguyên
nhân sinh ra hiện tượng ngày và đêm.
- Trái Đất tự quay quanh trục theo hướng từ Tây sang Đông.
- Thời gian Trái Đất tự quay 1 vòng quanh trục trong một ngày đêm được qui
ước là 24 giờ
Hình 20: Các khu vực giờ trên Trái Đất
* Phương pháp sử dụng: Hình 20 được sử dụng khi dạy mục 1 – Sự vận động
của Quả Đất quanh trục.
Hoạt động 1: Giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát hình 20 và giới thiệu khái
quát sự phân chia bề mặt Trái Đất thành 24 khu vực giờ, mỗi khu vực có 1 giờ
riêng và nêu câu hỏi để học sinh trả lời.
- Khu vực có đường kinh tuyến gốc đi qua là khu vực giờ nào?
Hình 23: Sự vận động của Trái Đất quanh Mặt Trời và các mùa ở Bắc bán
cầu.
*Phương pháp sử dụng: Hình 23 được dạy ở bài 8. Giáo viên giới thiệu khái
quát về sự vận động của Trái Đất quanh Mặt Trời và hiện tượng các mùa trên Trái
Đất.
Hoạt động 1: Giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát hình vẽ và nêu câu hỏi để
học sinh trả lời.
- Hướng chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời
Ngêi thùc hiÖn: Hoµng V¨n Tµi - 11 -
SKKN: Sử dụng , khai thác kênh hình trong dạy học môn Địa lý lớp 6
- Độ nghiêng và hướng của trục Trái Đất ở các vị trí: Xuân phân, Hạ chí,
Thu phân, Đông chí
- Ngày 22/6 ( hạ chí) nửa cầu nào ngả về phía Mặt trời.
- Ngày 22/12 ( đông chí) nửa cầu nào ngả về phía Mặt trời
- Trái đất hướng cả 2 nửa cầu Bắc và Nam về phía Mặt trời như nhau vào
các ngày nào.
- Khi đó ánh sáng Mặt trời chiếu thẳng góc vào nơi nào trên bề mặt Trái đất
Hoạt động 2: Giáo viên hướng dẫn học sinh trả lời bằng sự hiểu biết của
mình.
Hoạt động 3: Giáo viên tập sự chú ý vào hình vẽ, nhận xét câu trả lời của
học sinh và chuẩn kiến thức của bài qua câu hỏi,
- Hướng chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời là hướng từ Tây sang
Đông, nược chiều kim đồng hồ.
- Độ nghiêng và hướng của trục Trái Đất khi di chuyển là không đổi ở các
vị trí: Xuân phân, Hạ chí, Thu phân, Đông chí
- Ngày 22/6 ( hạ chí) nửa cầu Bắc ngả về phía Mặt trời. Tia sáng Mặt trời
vuông góc với bề mặt Trái đất tại
23
0
Hoạt động 3: Giáo viên nhận xét câu trả lời của học sinh, tập trung sự chú ý
của học sinh vào hình vẽ và chuẩn nội dung kiến thức của bài học.
- Đường biểu hiện trục Trái đất ( BN) và đường phân chia sáng tối (ST)
không trùng nhau vì Trái đất có hình cầu trục Trái đất nghiêng 23
0
27
’’
.
- Vào ngày 22-6 ( hạ chí) ánh sáng Mặt trời chiếu thẳng góc vào mặt đất ở vĩ
tuyến 23
0
27
’’
B Vĩ tuyến đó là đường chí tuyến B
- Vào ngày 22-12 ( đông chí) ánh sáng Mặt trời chiếu thẳng góc vào mặt đất
ở vĩ tuyến 23
0
27
’’
Vĩ tuyến đó là đường chí tuyến N
Bài 10. Cấu tạo bên trong của Trái Đất
Hình 26: Cấu tạo bên trong của Trái Đất
* Phương pháp sử dụng: Hình 26 được sử dụng khi dạy mục 1- Cấu tạo bên
trong của Trái Đất.
Hoạt động 1: Giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát hình, giới thiệu
quát về cấu tạo bên trong của Trái Đất gồm có 3 lớp theo thứ tự từ ngoài vào
Ngêi thùc hiÖn: Hoµng V¨n Tµi - 13 -
SKKN: Sử dụng , khai thác kênh hình trong dạy học môn Địa lý lớp 6
trong và nêu câu hỏi để học sinh trả lời.
- Chỉ những chỗ tiếp xúc của các địa mảng?
Hoạt động 2: Giáo viên hướng dẫn học sinh trả clowif câu hỏi và chỉ trên
lược đồ hoặc hình vẽ.
Ngêi thùc hiÖn: Hoµng V¨n Tµi - 14 -
SKKN: Sử dụng , khai thác kênh hình trong dạy học môn Địa lý lớp 6
Hoạt động 3: Giáo viên nhận xét câu trả lời của học sinh, tập trung sự chú ý
vào hình vẽ và chuẩn nội dung kiến thức.
- Lớp vỏ Trái Đất gồm 7 địa mảng, đó là: mảng Bắc Mĩ, mảng Nam Mĩ,
mảng Phi, mảng Nam Cực, Mảng Âu – Á, Mảng Ấn Độ và mảng Thái bình
dương.
- Chỗ tiếp xúc của các địa mảng được kí hiệu bằng các nét đậm, màu đỏ trên
lược đồ hình 27.
* Giáo viên nhấn mạnh sự va chạm, xô húc giữa các địa mảng gần kề nhau
là nguyên nhân sinh ra các hiện tượng động đất, núi lửa, sóng thần.
Bài 12 : Tác động của nội lực và ngoại lực trong việc hình thành địa
hình bề mặt Trái Đất
Hình 31: Cấu tạo bên trong của núi lửa
* Phương pháp sử dụng: Hình 31 được sử dụng khi dạy học mục 2 – Núi lửa
và động đất.
Hoạt động 1: Giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát hình vẽ và nêu câu
hỏi để học sinh trả lời.
- Hãy chỉ và đọc tên từng bộ phận của núi lửa trên hình vẽ.
Hoạt động 2: Giáo viên hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi bằng khả năng
hiểu biết của mình.
Hoạt động 3: Giáo viên nhận xét học sinh trả lời, tập trung sự chú ý của
học sinh vào hình vẽ và chuẩn nội dung kiến thức.
- Các bộ phận núi lửa bao gồm: miệng, miệng phụ, ống phun, dung
nham, khói bụi và mắc ma.
+ Giáo viên nhấn mạnh núi lửa là một hiện tượng tự nhiên trên Trái Đất,
con người cần phải tìm ra các biện pháp dự báo và phòng chốn tác hại của núi lửa.
Hoạt động 3: Giáo viên nhận xét trả lời của học sinh; tập trung sự chú ý của
các em vào hình và chuẩn kiến thức.
- Núi trẻ có đỉnh nhọn, sườn dốc và thung lũng sâu.
- Núi già có đỉnh bằng, sườn thoải và thung lũng nông.
+ Giáo viên nhấn mạnh các núi trẻ hiện nay vẫn còn đang trong giai đoạn
phát triển kiến tạo và tiếp tục được nâng cao.
Hình 38 Hang động và thạch nhũ.
* Phương pháp sử dụng: Hình 38 được sử dụng khi dạy mục 3- Địa hình
Caxtơ và các hang động
Hoạt đông 1: Giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát hình ảnh và nêu câu
hỏi để học sinh trả lời.
- Hãy quan sát hình ảnh và mô tả những gì mà em thấy trong hang động?
Hoạt động 2: Giáo viên nhận xét câu trả lời của học sinh, tập trung sự chú
ý của các em và miêu tả.
- Trong hang động Caxtơ có những khối thạch nhũ với đủ loại hình,
thường được gọi là các nhũ đá, măng đá, rèm đá…
+ Giáo viên nhấn mạnh ở nước ta rất phát triển loại hinhfdu lịch tại các
vùng có địa hình cacxtơ và các hang động, trong đó nổi bật là vịnh Hạ Long, vườn
quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng.
Bài 14: Địa hình bề mặt Trái Đất( tiếp)
Hình 40. Địa hình cao nguyên và bình nguyên.
Ngêi thùc hiÖn: Hoµng V¨n Tµi - 17 -
SKKN: Sử dụng , khai thác kênh hình trong dạy học môn Địa lý lớp 6
* Phương pháp sử dụng: Hình 40 được sử dụng khi dạy học mục 2 – Cao
nguyên.
Hoạt động 1: Giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát hình và nêu câu hỏi
để học sinh trả lời.
- Nêu những điểm giống và khác nhau giữa bình nguyên và cao nguyên.
Hoạt động 2: Giáo viên hướng dẫn học sinh trả lời bằng khả năng hiểu biết
nước chiếm tỷ lệ rất nhỏ nhưng là nguồn gốc sinh ra các hiện tượng khí tượng như
mây, mưa
Hình 46: Các tầng khí quyển
* Phương pháp sử dụng: Hình 46 được sử dụng khi dạy học mục 2 – cấu tạo
của lớp vỏ khí( lớp khí quyển)
Hoạt động 1: giáo viên hướng dẫn học sinh quan sát hình và các thông ting
trong hình vẽ, đồng thời nêu câu hỏi để học sinh trả lời.
- Lớp vỏ khí gồm những tầng nào?
- Tầng gần mặt đất, có độ cao trung bình đế 16 km là tầng gì
- Tầng không khí nằm trên tầng đối lưu là tầng gì?
- Vai trò của lớp vỏ khí đối với đời sống trên Trái Đất?
Hoạt động 2: Giáo viên hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi bằng khả năng
hiểu biết của các em .
Hoạt động 3:Giáo cvieen nhận xét câu trả lời của học sinh, tập trung sự chú
ý của các em và chuẩn nội dung kiến thức qua hình
- Lớp vỏ khí gồm tầng đối lưu, tầng bình lưu và các tầng cao khí quyển.
- Tầng gần mặt đất, có độ cao trung bình đến 16 km là tầng đối lưu.
- Tầng không khí nằm trên tầng đôi lưu là tầng bình lưu.
Ngêi thùc hiÖn: Hoµng V¨n Tµi - 19 -
SKKN: Sử dụng , khai thác kênh hình trong dạy học môn Địa lý lớp 6
-Các tầng cao khí quyển nằm ở độ cao trên 80 km là tầng có độ dày lớn nhất.
*Vai trò: lớp vỏ khí có tác dụng điều hòa nhiệt độ của Trái Đất, chứa những
hạt nhân ngưng kết gây ra mây, mưa… xuống bề mặt Trái Đất. Lớp ôzôn trong
tầng bình lưu có tác dụng ngăn cản những tia bức xạ có hại cho sinh vật và con
người trên Trái Đất.
+ Giáo viên nhấn mạnh tầng đối lưu là tầng xảy ra hầu hết các hiện tượng
khí tượng ngoài Trái Đất.
Bài 23 Sông hồ
Hình 59: Hệ thống sông và lưu vực sông
* Phương pháp sử dụng: - Hình 59 được sử dụng khi dạy mục 1. Sông và
- Sự phát triển của thực vật ở 2 nơi này khác nhau như thế nào? Tại sao?
Hoạt động 2: Giáo viên hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi bằng khả năng
hiểu biết của các em, kết hợp với kênh chữ.
Hoạt động 3: Giáo viên nhận xét, tổng hợp và hoàn thiện nội dung câu hỏi.
+ Sự khác nhau: Hình 67 Rừng mưa nhiệt đới có đủ loại thực vật: thân gỗ,
thân cỏ… phân hóa thành nhiều tầng, tán khác nhau.
Hình 68 là vùng hoang mạc nhiệt đới là nơi khí hậu khô hạn, hầu như
không có mưa, nên chỉ có rất ít loài thực vật có thể sinh trưởng và phát triển.
+ Giáo viên nhấn mạnh các nhân tố tự nhiên như khí hậu, nguồn nước, điều
kiện thổ nhưỡng… quyết định đến sự tồn tại, phát triển và phân bố các loại thực
vật trên bề mặt Trái Đất.
Hình 69: Đài nguyên
Ngêi thùc hiÖn: Hoµng V¨n Tµi - 21 -
SKKN: Sử dụng , khai thác kênh hình trong dạy học môn Địa lý lớp 6
Hình 70: Đồng cỏ nhiệt đới
*Phương pháp sử dụng: Dùng để dạy mục 2 – các nhân tố tự nhiên có ảnh
hưởng đến sự phân bố thực, động vật.
Hoạt động 1: Hướng dẫn học sinh quan sát hình và nêu câu hỏi để học sinh
trả lời.
- Hình 69,70 cho biết tên mỗi lòa động vật trong mỗi miền. Vì sao các loại
động vật giữa 2 miền lại có sự khác nhau.
- Kể tên một số động vật ngủ đông và di cư theo mùa mà em biết.
- Nêu mối quan hệ giữa thực vật và các loài động vật
Hoạt động 2: Giáo viên hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi bằng khả
năng hiểu biết của mình.
Hoạt động 3: Nhận xét, tổng hợp, tập trung sự chú ý cuả học sinh vào hình
ảnh và chuẩn kiến thức .
- Đài nguyên có các loài động vật: Sơn dương, công, trĩ, hải cẩu.
- Đồng cỏ nhiệt đới có một số loài đa dạng hơn: Voi, sư tử, hươu, đại bàng,
sóc…
làm cho tiết dạy của giáo viên đạt kết quả cao.Việc sử dụng kênh hình kết hợp với
kênh chữ trong sách giáo khoa giúp học sinh hiểu bài nhanh hơn, nắm nội dung
chắc hơn và khắc sâu được nội dung kiến thức vừa học.
Ngêi thùc hiÖn: Hoµng V¨n Tµi - 23 -
SKKN: Sử dụng , khai thác kênh hình trong dạy học môn Địa lý lớp 6 Phần C: Kết luận
A/ Nhận định chung:
Trên đây là kinh nghiệm mà tôi đã áp dụng trong năm học 2013 – 2014 và
kiểm nghiệm lại trong năm học 2014 – 2015 ở 3 lóp 6A,6B, 6C.
Trong giảng dạy tôi thấy sách giáo khoa môn Địa 6 được biên sọan theo hướng
đổi mới, kênh chữ giảm bớt, tăng kênh hình về số lượng. Qua đó giúp học sinh
chủ động, tự giác tìm hiểu bài, phát huy tính tích cực, độc lập suy nghĩ, kết hợp
vận dụng kênh chữ, kênh hình để tiếp thu kiến thức thông qua hệ thông câu hỏi
gợi mở, hướng dẫn của giáo viên.
Trong giờ học giáo viên động viên kịp thời, khuyến khích đánh giá học sinh
nhằm tạo không khí học tập gây hứng thú, kích thích tính tích cực học tập chủ
động, sáng tạo, tìm hiểu, khám phá các hoạt động nhận thức của học sinh.
Trong giờ học giáo viên cần có thái độ cởi mở, thân thiện, gần gũi và tạo tâm
lý tốt cho các em. Tìm hiểu khả năng tiếp thu bài, vận dụng kiến thức và khả năng
quan sát, thực hành cả học sinh để có những điều chỉnh thích hợp khi áp dụng
sáng sáng kiến này. Qua giảng dạy tôi rút ra một số kinh nghiệm sau::
- Giáo viên phải nghiên cứu, tìm hiểu nội dung bài. Xác định rõ nội dung kiến
thức của bài, mục bài ở cả kênh chữ và kênh hình để định hướng cho học sinh trả
lời câu hỏi giáo viên đưa ra hoặc trả lời câu hỏi phía dưới kênh chữ của mỗi mục
bài.
+ Động viên khuyến khích học sinh học tập sáng tạo, chủ động.
Ngêi thùc hiÖn: Hoµng V¨n Tµi - 24 -
SKKN: Sử dụng , khai thác kênh hình trong dạy học môn Địa lý lớp 6