Phần 1: Mở đầu
1. Lý do chọ đề tài:
Dạy học là hoạt động quan trọng có tính chất quyết định sự phát triển
của nhà trường nói chung, của trường THCS nói riêng.
Hiện nay các trường THCS đã và đang trú trọng tới vấn đề đổi mới
phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng toàn diện của học sinh, đổi mới
công tác kiểm tra, đánh giá chất lượng, tăng cường nề nếp kỷ cương nâng
cao chất lượng đội ngũ cán bộ giáo viên, góp phần vào công cuộc đổi mới
đất nước – đổi mới về yêu cầu con người trong giai đoạn hiện nay đó là
việc hưởng ứng cuộc vận động “Hai không” kiên quyết ngăn chặn, khắc
phục các hiện tượng tiêu cực trong thi cử và tình trạng chạy theo thành tích.
Vì vậy, để đáp ứng được mục đích chung của giáo dục, để dạy học
có chất lượng tốt không thể không đổi mới công tác quản lý trường học.
Quản lý chỉ đạo dạy học ở trường THCS chính là việc quản lý việc
dạy của thầy, việc học của trò. Nếu người quản lý xác định được vai trò
trách nhiệm, lương tâm nghề nghiệp của mình đối với sự nghiệp giáo dục,
từ đó, luôn tìm tòi sáng tạo, lựa chọn các phương pháp phù hợp để quản lý
quá trình dạy học thì sẽ đạt kết quả cao.
Quản lý như thế nào để thực hiện được các yêu cầu đặt ra, đó là một
vấn đề đã làm cho nhiều nhà giáo dục, nhiều nhà quản lý trường học quan
tâm nghiên cứu nhưng chưa đưa ra một giải pháp quản lý nào có tính khuôn
mẫu, chuẩn mực cho các cấp học, ngành học để cho các đơn vị trường
THCS thực hiện. Các nhà quản lý chỉ dựa vào mục tiêu của từng cấp học để
hoạch định kế hoạch.
Là người trực tiếp quản lý tại trường THCS ở vùng núi kinh tế đặc
biệt khó khăn thuộc khu vực vùng sâu xa của huyện Đà Bắc, đời sống nhân
dân khó khăn, kinh tế còn nghèo, gần như 100% dân số làm nghề nông
nghiệp với kĩ thuật và công nghệ còn lạc hậu, tiềm năng thiên nhiên không
có, là xã thuộc địa bàn khó khăn trong huyện Đà Bắc, vì vậy bản thân tôi
xác định:
1

2
3. Đối tượng nghiên cứu:
Đề tài này nhằm nghiên cứu về công tác quản lí việc dạy và học ở
trường PTDTBT THCS Đồng Nghê.
4. Phương pháp nghiên cứu:
Nghiên cứu về thực trạng của công việc quản lí dạy và học trong nhà
trường PTDTBT THCS Đồng Nghê.
Tìm hiểu thực tế về hồ sơ sổ sách của nhà trường từ đó rút ra bàn học
kinh nghiệm về công tác quản lí trong việc dạy và học.
Tìm hiểu thực tế về công tác dạy của giáo viên, học của học sinh trên lớp
thông qua việc dự giờ, kiểm tra đánh giá chất lượng học sinh, tham khảo
tìm hiểu các đồng chí, đồng nghiệp, thông qua ý kiến của các bậc phụ
huynh học sinh.
Phương pháp thống kê hồ sơ sổ sách, tổng hợpc các số liệu.
5. Phạm vi nghiên cứu:
Nghiên cứu việc dạy và học trong ba năm gần đây.
3
Phần: Nội dung
CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ “MỘT SỐ BIỆN
PHÁP QUẢN LÝ CHỈ ĐẠO HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC CỦA
HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG THCS ".
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ:
1.1 Quản lý: Là quá trình dựa vào quy luật khách quan vốn có của hệ
thống để tác động đến hệ thống, nhằm chuyển hệ thống đó sang một trạng thái
mới.
Quản lý còn có thể hiểu là điều khiển, là quy trình công nghệ chỉ
huy, điều hành, hướng dẫn để bắt đối tượng quản lý phải thực hiện, phải
phục tùng người quản lý.
1.2. Quản lý trường học:
Là quản lý hoạt động giảng dạy, học tập và các hoạt động giáo dục

thông qua hoạt động dạy của giáo viên.
Hoạt động đó được thể hiện qua việc xây dựng nội quy, quy chế cho
học sinh thực hiện. Quan tâm đến giáo dục đạo đức học sinh, động viên
khuyến khích kịp thời những học sinh có thành tích cao. Phối hợp với các
lực lượng giáo dục tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp nhằm nâng cao
thành tích học tập của các em.
Không ngừng đổi mới phương pháp dạy học phát huy tính tích cực,
tự giác và tính độc lập sáng tạo của học sinh. Quan tâm đến việc hướng dẫn
cho học sinh cách tự học; tổ chức bồi dưỡng và phụ đạo cho học sinh trong
nhà trường.
Theo dõi, đánh giá kết quả học tập và rèn luyện đạo đức của các em,
kịp thời phát huy những ưu điểm, điều chỉnh những nhược điểm.
+ Quản lý các điều kiện, vật chất phục vụ cho hoạt động dạy học.
Muốn quản lý tốt hoạt động dạy và học trong nhà trường người Hiệu
trưởng không chỉ quan tâm đến việc dạy của thầy, việc học của trò mà cần
phải chú ý đến việc xây dựng, bảo quản cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy
5
học. Vì vậy, người Hiệu trưởng cần có kế hoạch tham mưu với các cấp lãnh
đạo xây dựng các phòng học, các phòng chức năng, mua sắm trang thiết bị,
tạo điều kiện cho thầy, trò hoạt động trong môi trường cơ sở vật chất đầy
đủ và tốt nhất.
6
Chng II: THC TRNG VN QUN Lí CH O HOT
NG DY V HC CA HIU TRNG TRNG PTDTBT
THCS NG NGHấ.
I. VI NẫT KHI QUT V TèNH HèNH A PHNG V
TèNH HèNH NH TRNG:
1. Khỏi quỏt v tỡnh hỡnh a phng:
ng Nghờ l mt xó vựng ụng bc ca huyn Bc. Phớa Bc giỏp
xó Hong Thng, phớa nam giỏp xó Hong Phong, phớa ụng giỏp xó Hong

nhõn dõn v cụng tỏc giỏo dc gn õy ó cú mt bc chuyn bin rừ rt,
xõy dng c h thng khuyn hc t xó n cỏc thụn.
2. c im tỡnh hỡnh nh trng.
Trng PTDTBT THCS ng Nghờ c thnh lp thỏng 7 nm
2012 tớnh n nay mi c 01 nm ( tin thõn l trng THCS ng
Nghờ ). Tuy vy, c cỏc cp u ng v Chớnh quyn v nhõn dõn quan
tõm h tr v c s vt cht cng nh trang thit b dựng dy hc; cỏc
c s h tng ó c u t xõy dng, cỏc phũng hc cao tng ó thay th
cho cỏc phũng hc cp 4. Trang thit b phc v cho cụng tỏc dy v hc
hng nm c cp v tng i y . Bn gh giỏo viờn v hc sinh y
cho vic t chc hc mt ca/ 1 ngy. Hin nay trng cú 04 phũng hc
kiờn c, bn gh giỏo viờn v hc sinh y cho 04 lp hc vi 106 hc
sinh.
- Nm hc 2010 - 2011 trng PTDTBT THCS ng Nghờ cú 04
lp vi 107 hc sinh.
- Nm hc 2011 - 2012 trng PTDTBT THCS ng Nghờ cú 04
lp vi 108 hc sinh
- Nm hc 2012 - 2013 trng PTDTBT THCS ng Nghờ cú 04
lp vi 106 hc sinh
Cỏn b giỏo viờn Tng s 12 ng chớ .
- Trong ú : + Hiu trng 01 ng chớ.
+ Phú hiu trng 01 ng chớ
+ Giỏo viờn trc tip ging dy : 10 /c
1. Thun li:
8
Trong những năm gần đây ngành giáo dục của xã Hoằng Lưu được
Đảng ủy, UBND xã, các ban ngành đoàn thể địa phương quan tâm hơn về
nhiều mặt. HĐGD, hội khuyến học cấp xã thành lập và phát huy tương đối
tốt vai trò trách nhiệm, hoạt động có chất lượng. Đội ngũ cán bộ giáo viên
có trình độ chuyên môn chuẩn và trên chuẩn 100%( Đại học 13/28 đ/c =

việc nâng cao chất lượng dạy và học trong quá trình thực hiện nhiệm vụ
năm học.
II. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ QUẢN LÝ CHỈ ĐẠO HOẠT ĐỘNG
DẠY VÀ HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG PTDT BÁN TRÚ
THCS ĐỒNG NGHÊ NĂM HỌC 2012 -2013.
1. Thực trạng đội ngũ giáo viên:
- Tổng số cán bộ giáo viên: 16.
- Giáo viên trình độ đạt chuẩn trở lên là: 100%.
- Giáo viên đạt khá, giỏi là : 60%.
2. Thực trạng tình hình học sinh :
- Tổng số: 106 học sinh: - Chia: 4 lớp – bình quân: 25 học sinh trên
lớp.
- Chất lượng học tập:
+ Học sinh xếp loại khá, giỏi hàng năm là: 15%.
+ Học sinh xếp loại hạnh kiểm khá, tốt hàng năm là: 70%.
+ Tỷ lệ học sinh lên lớp hàng năm là 90 -> 95%.
Thông qua số liệu thống kê về chất lượng văn hoá và đạo đức của
học sinh, chất lượng đội ngũ giáo viên có thể nhận thấy rằng: Đơn vị đã có
sự khởi sắc và chuyển biến tích cực cả về số lượng và chất lượng. Nhưng
so với yêu cầu chung thì kết qủa như trên chưa đáp ứng được mục tiêu giáo
dục đã đề ra.
Nguyên nhân;
- Công tác quản lý của BGH đôi lúc làm việc còn nể nang, chưa quyết
liệt. Một số ít cán bộ giáo viên ý thức trách nhiệm trong công tác giảng dạy
chưa cao còn vi phạm quy chế chuyên môn. Hồ sơ giáo án còn sơ sài, cẩu
thả, đối phó.
- Nhân sự giáo viên biến động liên tục trong năm dẫn đến việc tổ chức
sắp xếp chuyên môn gặp nhiều khó khăn. Anh chị em giáo viên một số còn
phải dạy chéo ban đào tạo dẫn đến chất lượng chuyên môn chưa cao.
10

11
3.1. Bồi dưỡng tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống cho đội ngũ
cán bộ giáo viên và bản thân người quản lý.
- Người quản lý không ngừng học tập, nghiên cứu các chỉ thị, nghị
quyết của Đảng và Nhà nước về giáo dục tuyên truyền giáo dục cho các
thành viên trong nhà trường cùng thực hiện.
- Nắm vững nội dung quản lý trường học và các phương pháp quản lý
dạy học trong nhà trường.
- Nhận thức sâu sắc về đổi mới phương pháp dạy học là yêu cầu cần
thiết.
- Không ngừng tự học, tự bồi dưỡng đội ngũ cán bộ giáo viên theo
chương trình, mục tiêu của cấp học.
3.2. Quản lý dạy học thông qua chương trình dạy học.
- Chương trình dạy học là quy định rõ nội dung, phương pháp hình
thức, thời gian, số tiết, số tuần thực hiện yêu cầu mục tiêu cấp học.
- Chương trình dạy học là pháp lệnh của Nhà nước, Hiệu trưởng phải
nắm vững và có trách nhiệm phổ biến, yêu cầu giáo viên thực hiện đúng.
- Hiệu trưởng là người nắm vững chương trình ở các bộ môn thật
chính xác. Tránh tình trạng giáo viên dạy tuỳ tiện, cắt xén chương trình dồn
ép chương trình. Bản thân người Hiệu trưởng phải hiểu: Nội dung chương
trình ở trường THCS là củng cố, phát triển nội dung chương trình ở Tiểu
học, đảm bảo cho học sinh sau khi học xong THCS, các em có những hiểu
biết cơ bản về toán học, ngữ văn, về các kiến thức khoa học xã hội, khoa
học tự nhiên, pháp luật, tin học, ngoại ngữ, những hiểu biết tối thiểu về kỹ
thuật hướng nghiệp, ngoài ra còn có các môn học tự chọn, có chương trình
hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp…
- Các biện pháp quản lý nội dung chương trình:
- Ban Giám hiệu nhà trường phải thường xuyên kiểm tra phân phối
chương trình, sổ đầu bài, sổ điểm, sổ báo giảng và hồ sơ giáo án của giáo
viên… đối khớp các loại hồ sơ kịp thời phát hiện những sai phạm và có

- Tổ chức chỉ đạo, xây dựng và thực hiện các loại kế hoạch về dạy
học.
- Thực hiện nội dụng chương trình kế hoạch bộ môn.
- Thời khoá biểu lên lớp các giờ chính khoá cũng như các giờ dạy bồi
dưỡng, phụ đạo học sinh.
- Nề nếp ra vào lớp của giáo viên và học sinh.
3.3.3. Chỉ đạo thực hiện các loại hồ sơ sổ sách chuyên môn.
- Quản lý thực hiện đúng, đủ các loại hồ sơ qui định chung của Nhà
nước, của ngành.
- Quản lý nề nếp soạn giáo án của giáo viên.
- Theo dõi việc thực hiện nhiệm vụ của giáo viên thể hiện qua sổ báo
giảng, sổ đầu bài, sổ gọi tên, ghi điểm
- Sổ nhật ký công việc và sổ kiểm tra của người quản lý.
3.3.4. Tổ chức chỉ đạo nề nếp sinh hoạt chuyên môn:
- Sinh hoạt hội đồng giáo dục theo định kỳ.
- Tổ chức sinh hoạt các loại hội đồng khác như: Hội đồng thi đua
khen thưởng, hội đồng kỷ luật,…
- Chỉ đạo nề nếp tổ, khối, chuyên môn hoạt động như: Chỉ đạo các tổ
khối chuyên môn xây dựng kế hoạch chung cho tổ, hướng dẫn xây dựng kế
hoạch riêng cho cá nhân. Hiệu trưởng phê duyệt và yêu cầu bổ sung, điều
chỉnh (nếu chưa phù hợp).
- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ và kiểm tra đánh giá
chất lượng thực hiện nhiệm vụ của giáo viên theo kế hoạch của Nhà
trường.
- Đề xuất thi đua, khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên, học sinh.
- Tổ chuyên môn sinh hoạt: 2 tuần một lần.
3.3.5. Phối hợp với các tổ chức đoàn thể trong và ngoài nhà trường
tổ chức sinh hoạt theo kế hoạch nhà trường như: Tổ chức công đoàn, Đoàn
thanh niên, Đội thanh niên, tổ chức Hội phụ huynh, Hội khuyến học…
14

hiệu thi đua như đã đăng ký.
* Đối với học sinh: Thực hiện nề nếp học tập và hoạt động ngoài giờ
lên lớp theo chủ điểm.
Xây dựng lớp tiên tiến, tổ chức hội thi : Thi tiếng hát hay, thi thời
trang học đường, thi kính vạn hoa, thi bảy sắc cầu vồng, thi viết bài trên
báo bảng
3.5. Tổ chức kiểm tra, đánh giá kết qủa dạy học:
- Kiểm tra toàn diện, kiểm tra chuyên đề, kiểm tra cá nhân và kiểm tra tập
thể.
- Kiểm tra thường xuyên, kiểm tra đột xuất, kiểm tra định kỳ, kiểm
tra theo kế hoạch.
- Thành lập ban kiểm tra nội bộ trường học gồm các thành phần: Ban
giám hiệu, tổ trưởng chuyên môn, giáo viên giỏi cấp Huyện và Tỉnh.
- Dựa vào tiêu chí và chuẩn để đánh giá, phân loại mức độ đạt được,
chưa đạt được để khen thưởng và kỷ luật kịp thời. Từ đó rút ra bài học kinh
nghiệm.
- Quản lý cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, tham mưu với các
cấp lãnh đạo địa phương để bổ sung, xây dựng thêm đảm bảo điều kiện cho
dạy và học, học một ca trên ngày.
Cuối mỗi năm học có kiểm tra, kiểm kê để sữa chữa các đồ dùng hư,
thanh lý đồ dùng không còn giá trị sử dụng.
4. Những kết qủa đạt được sau khi áp dụng các biện pháp trên.
4.1.1. Công tác bồi dưỡng giáo viên:
- 100% cán bộ giáo viên tham gia học chuyên đề và học bồi dưỡng
thường xuyên.
- 100% cán bộ giáo viên đăng ký và viết Sáng kiến kinh nghiệm.
16
- Các tổ chuyên môn chỉ đạo cho giáo viên thao giảng, dự giờ theo kế
hoạch tham dự đầy đủ các lần giao ban chuyên môn cụm, huyện tổ chức.
Tạo điều kiện cho giáo viên đi học đạt chuẩn và trên chuẩn phù hợp điều

trong kỳ. Trong đó: Xếp tốt: 2 người, xếp khá: 2 người.
* Kiểm tra hồ sơ giáo viên và xếp loại giờ dạy:
+ Thứ hai hàng tuần Ban giám hiệu và Tổ trưởng chuyên môn ký
duyệt giáo án của giáo viên.
+ 100% giáo viên soạn bài trước 01 tuần.
+ 100% giáo viên được kiểm tra hồ sơ và tham gia thao giảng, dự
giờ.
Trong đó:
- Hồ sơ xếp tốt: 5; xếp khá: 4; không có giáo viên có hồ sơ xếp
loại Trung bình.
- Số giờ thao giảng: Đạt giỏi: 12 giờ; đạt khá: 15 giờ.
* Kiểm tra chuyên đề như: chuyên đề tổ chức hoạt động ngoài giờ
lên lớp qua việc kiểm tra giáo án hoạt động ngoài giờ lên lớp của giáo viên
chủ nhiệm và hồ sơ Bí thư Chi đoàn, hồ sơ Tổng phụ trách Đội.
4.1.4. Công tác tổ chức các hội thi trong nhà trường:
+ Học sinh: Thi văn nghệ, TDTT, thi tìm hiểu kiến thức văn hoá và
hiểu biết xã hội, thi bảy sắc cầu vồng, thi tìm hiểu về an toàn giao thông,
thi học sinh giỏi cấp Huyện, thi nghi thức Đội, tham gia đầy đủ các cuộc thi
do cấp trên và địa phương phát động.
+ Cấp trường: Tổ chức các hoạt động phong trào diễn ra an toàn, tạo
không khí phấn khởi cho thầy, trò có tác dụng thúc đẩy phong trào thi đua
dạy tốt, học tốt, phát huy được năng lực tổ chức hoạt động Đoàn, Đội của
cán bộ giáo viên, đặc biệt là phong trào tự quản của học sinh.
* Giáo viên: Ngoài việc tham gia các hội thi, cuộc thi do Phòng giáo
dục và đào tạo tổ chức, giáo viên nhà trường còn tham gia hội thi như: Thi
cắm hoa, thi nội trợ, thi văn nghệ, thi ….?
4.1.5. Công tác tham mưu:
18
- Tham mưu với lãnh đạo địa phương tổ chức tốt hội nghị bàn về công
tác giáo dục của cán bộ giáo viên nhà trường với trưởng các Ban ngành ở

- Phối hợp chặt chẽ với các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà
trường để cộng đồng trách nhiệm trong giáo dục.
- Xây dựng nề nếp học tập cho học sinh, chọn các chủ đề chủ điểm
chào mừng các ngày lễ lớn trong năm như: 20/ 11; 26/ 03; 22/ 12; 08/ 03;
03/ 02 để tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp, giúp các em vui chơi
giải trí, học hỏi thêm kiến thức xã hội, tạo không khí vui tươi, phấn khởi
thu hút học sinh đến trường theo khẩu hiệu năm học "Mỗi ngày đến trường
là một ngày vui".
- Khảo sát, phân loại đối tượng để có kế hoạch bồi dưỡng phụ phụ đạo học
sinh.
- Trú trọng công tác bồi dưỡng đội ngũ giáo viên, thông qua việc chọn
cử giáo viên đi học đạt chuẩn, trên chuẩn, đi học chuyên đề, đặc biệt công
tác tự học, tự bồi dưỡng, thao giảng, dự giờ và tham gia sinh hoạt chuyên
môn ở trường, ở cụm, ở huyện của giáo viên để góp phần nâng cao chất
lượng dạy và học.
- Kiểm tra đánh giá là việc làm thường xuyên của Hiệu trưởng nhằm
dưa các hoạt động trong nhà trường đạt mục tiêu, kế hoạch đề ra.
II. ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ :
20
- Ban giám hiệu tăng cường đổi mới công tác kiểm tra, đánh giá và
quản lý.
- Nhà trường và các cấp lãnh đạo địa phương tăng cường đầu tư cơ
sở vật chất và các trang thiết bị dạy học.
Đồng Nghê, ngày 01 tháng 9 năm
2005
Người viết
Nguyễn Đức Trung
21