Rủi ro về văn hóa của Trung Nguyên ở thị trường Trung Quốc
LỜI MỞ ĐẦU
Hiện nay, cà phê là một mặt hàng sản xuất kinh doanh quan trọng. Ngành cà phê Việt
Nam ngày càng khẳng định vị trí của mình trên thị trường cà phê thế giới. Hàng năm, ngành cà
phê đã đưa về cho đất nước một khối lượng kim ngạch đáng kể và giải quyết công ăn việc làm,
ổn định đời sống cho hàng trăm ngàn hộ gia đình ở các khu vực miền núi đặc biệt là Tây
Nguyên. Những thành tựu đó đã khẳng định được vị trí, vai trò của ngành cà phê trong nền
kinh tế quốc dân, góp phần vào sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Trong ngành cà phê Việt Nam thì cà phê Trung Nguyên là một thương hiệu rất gần gũi,
quên thuộc. Cây cà phê đã có mặt ở Việt Nam rất lâu nhưng thương hiệu cà phê Việt Nam thì
chưa có uy tín trên trường quốc tế. Cà phê Trung Nguyên có thể nói là niềm tự hào của nước ta
về một thương hiệu có uy tín trên trường quốc tế.
Ra đời vào giữa năm 1996 -Trung Nguyên là 1 nhãn hiệu cà phê non trẻ của Việt Nam,
nhưng đã nhanh chóng tạo dựng được uy tín và trở thành thương hiệu cà phê quen thuộc nhất
đối với người tiêu dùng cả trong và ngoài nước.
Chỉ trong vòng 10 năm, từ một hãng cà phê nhỏ bé nằm giữa thủ phủ cà phê Buôn Mê
Thuột, Trung Nguyên đã trỗi dậy thành một tập đoàn hùng mạnh với 6 công ty thành viên với
các ngành nghề chính bao gồm: sản xuất, chế biến, kinh doanh trà, cà phê; nhượng quyền
thương hiệu và dịch vụ phân phối, bán lẻ hiện đại. Trong tương lai, tập đoàn Trung Nguyên sẽ
phát triển với 10 công ty thành viên, kinh doanh nhiều ngành nghề đa dạng.
Đi tiên phong trong việc áp dụng mô hình kinh doanh nhượng quyền tại Việt Nam, hiện
nay, Trung Nguyên đã có một mạng lưới gần 1000 quán cà phê nhượng quyền trên cả nước và
8 quán ở nước ngoài như: Mĩ, Nhật, Singapore, Thái Lan, Trung Quốc, Campuchia, Ba Lan,
Ukraina. Sản phẩm cà phê Trung Nguyên và cà phê hòa tan G7 đã được xuất khẩu đến 43
Quốc Gia trên thế giới với các thị trường trọng điểm như Mĩ, Trung Quốc. Bên cạnh đó, Trung
Nguyên cũng đã xây dựng được một hệ thống hơn 1000 cửa hàng tiện lợi và trung tâm phân
phối G7Mart trên toàn quốc.
Với thị trường Trung Quốc, cà phê Trung Nguyên có lợi thế là vị trí gần, tương đồng
về văn hóa, thị trường đông dân, dân số trẻ và xu thế dịch chuyển từ trà sang cà phê đang tăng
mạnh. Trung Quốc ủng hộ giao thương qua đường biên mậu với nhiều chính sách ưu đãi và
giảm 50% thuế VAT đối với hàng nhập khẩu từ Việt nam vào các tỉnh Vân Nam, Quảng Đông
Theo định nghĩa văn hoá của UNESCO thì “ Văn hoá bao gồm tất cả những gì làm cho
dân tộc này khác với dân tộc khác, từ những sản phẩm tinh vi hiện đại nhất cho đến những tín
ngưỡng, phong tục tập quán, lối sống và lao động”. Định nghĩa này đã cho thấy văn hoá là một
tổng thể bao gồm tất cả những gì con người kiến tạo nên. Định nghĩa này cũng chỉ ra rằng, văn
hoá chính là những nét khác biệt giữa các dân tộc về vật chất cũng như tinh thần
3. Rủi ro về văn hoá là gì?
Là những rủi ro xảy ra xuất phát từ nền tảng văn hoá của con người, có ảnh hưởng đến
hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp
Sự khác nhau về văn hoá làm tăng cơ hội hiểu lầm đáng tiếc có thế dẫn công ty đến
việc bị mất thị phần tại thị trường mục tiêu. Rủi ro về văn hoá thường do:
• Không am hiểu về phong tục tập quán địa phương quốc gia
• Không am hiểu về lối sống, cách sống và ngôn ngữ sử dụng có thể gây ra sự nhầm
lẫn đáng tiếc
• Khai thác hình ảnh quảng cáo để kich thích sự quan tâm người tiêu dùng nhưng lại
thể hiện quá mức gây tác dụng ngược
4. Quản trị rủi ro là gì?
“ Quản trị rủi ro, đó là dự phòng – với chi phí thấp nhất - các nguồn lực tài chính, cần
và đủ tuỳ theo từng tình huống cụ thể. Đó cùng chính là kiểm soát và loại trừ nếu có thể các rủi
ro bằng cách giảm thiểu hay chuyển giao chúng, tối ưu hoá cách thức sử dụng các nguồn lực tài
Môn: Quản trị rủi ro – Nhóm 7
3
Rủi ro về văn hóa của Trung Nguyên ở thị trường Trung Quốc
chính của doanh nghiệp”. Tóm lại, đó chính là dự phòng và sắp xếp ổn thoả các hậu quả của
rủi ro về phương diện con người, tài chính, thương mại sao cho chúng trở nên ít gây tổn thương
nhất cho doanh nghiệp
5. Quản trị rủi ro về văn hoá là gì?
Là sự nghiên cứu cẩn thận về thị trường, nền văn hóa quốc gia và tạo nên sự chia sẻ
văn hoá với nhân viên và với cộng đồng địa phương với nơi công ty đầu tư, xâm nhập để hạn
chế những rủi ro về văn hoá nêu trên.
II. CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN CỦA TẬP ĐOÀN CÀ PHÊ TRUNG
Singapore và tiếp theo là Campuchia, Thái Lan
• 2002: Sản phẩm Trà Tiên ra đời
• 2003: Ra đời cà phê hòa tan G7 và xuất khẩu G7 đến các quốc gia phát triển
• 2004: Mở thêm quán cà phê Trung Nguyên tại Nhật Bản, mạng lưới 600 quán cà
phê tại VN, 121 nhà phân phối, 7000 điểm bán hàng và 59,000 cửa hàng bán lẻ sản
phẩm.
• 2005: Khánh thành nhà máy rang xay tại Buôn Ma Thuột và nhà máy cà phê hòa
tan lớn nhất Việt Nam tại Bình Dương với công suất rang xay là 10,000tấn/năm và
cà phê hòa tan là 3,000tấn/năm. Đạt chứng nhận EUREPGAP (Thực hành nông
nghiệp tốt và Chất lượng cà phê ngon) của thế giới. Chính thức khai trương khu du
lịch văn hóa Trà Tiên Phong Quán tại Lâm Đồng. Phát triển hệ thống quán cà phê
lên đến con số 1.000 quán cà phê và sự hiện diện của nhượng quyền quốc tế bằng
các quán cà phê Trung Nguyên tại các nước Nhật Bản, Singapore, Thái Lan,
Campuchia, Trung Quốc, Ucarine, Mỹ, Ba Lan.
• 2006: Đầu tư và xây dựng phát triển hệ thống phân phối G7Mart lớn nhất Việt Nam
và xây dựng, chuẩn hóa hệ thống nhượng quyền trong nước, đẩy mạnh phát triển
nhượng quyền ở quốc tế. Ra mắt công ty liên doanh Vietnam Global Gateway
(VGG) có trụ sở đặt tại Singapore.
3. Nguồn nhân lực
Hiện nay, tập đoàn Trung Nguyên có khoảng gần 2000 nhân viên làm việc cho công ty
cổ phần Trung Nguyên, công ty cổ phần TM & DV G7 tại 3 văn phòng, 2 nhà máy và 5 chi
nhánh trên toàn quốc cùng với công ty liên doanh VGG hoạt đông tại Singapore. Ngoài ra,
Trung Nguyên còn gián tiếp tạo công ăn việc làm cho hơn 15.000 lao đông qua hệ thống 1000
quán cà phê nhượng quyền trên cả nước.
Môn: Quản trị rủi ro – Nhóm 7
5
Rủi ro về văn hóa của Trung Nguyên ở thị trường Trung Quốc
Đội ngũ quản lý của tập đoàn Trung Nguyên hầu hết là những người trẻ, được đào tạo
bài bản, cùng với các chuyên gia tư vấn có kinh nghiệm làm việc trong các tập đoàn nước
ngoài.
G7 (G7Mart), Công ty Vietnam Global Gateway (VGG) và các công ty sản xuất cà phê…
Tập đoàn có mục tiêu phát triển một mạng lưới kênh phân phối nội địa thông suốt, bao
gồm khoảng 100 nhà phân phối nội địa hàng đầu trên 64 tỉnh thành từ nay đến 2010, song lĩnh
vực chủ đạo của Tập đoàn Trung Nguyên vẫn là mặt hàng cà phê.
Công ty cổ phần Trung Nguyên và công ty Cổ phần TM&DV G7 (G7Mart) đang ráo
riết chuẩn bị lộ trình lên sàn giao dịch chứng khoán tại Việt Nam và Singapore.
Ngoài ra, Trung Nguyên sẽ xây dựng một trung tâm cà phê thế giới như một thiên
đường cà phê thế giới tại Buôn Ma Thuột, dự án đã bắt đầu được khởi động trong năm 2007.
7. Hệ thống nhượng quyền đầu tiên của Việt Nam
Cà phê Trung Nguyên là Công ty Việt Nam đầu tiên áp dùng mô hình kinh doanh
nhượng quyền thương hiệu. Bằng sự năng động và sáng tạo, Trung Nguyên đã xây dựng được
một hệ thống quán nhượng quyền rộng khắp trong nước và tại các nước Nhật Bản, Singapore,
Thái Lan và Campuchia, với một phong cách thưởng thức cà phê rất riêng.
Với hình thức kinh doanh nhượng quyền thương hiệu, các sản phẩm cà phê Trung
Nguyên được sản xuất từ những hạt cà phê ngon nhất của vùng cao nguyên Buôn Ma Thuột,
kết hợp với công nghệ hiện đại và bí quyết riêng được giới thiệu đến tất cả mọi người tiêu
dùng trong nước và trên thế giới.
Ngày nay, với khoảng 1,000 quán cà phê nhượng quyền, Trung Nguyên luôn đem đến
cho người thưởng thức những tách cà phê hàng đầu Việt Nam tại bất kì địa điểm quán nhượng
quyền Trung Nguyên nào.
8. Các thành tựu của Trung Nguyên
• Huân chương lao động Hạng III do Chủ Tịch nước trao tặng năm 2007
• Bằng khen của Thủ tướng chính phủ cho doanh nghiệp “Đã có thành tích nhiều
năm liền được bình chọn danh hiệu Hàng Việt Nam chất lượng cao, góp phần vào
sự nghiệp xây dựng xã hội chủ nghĩa và bảo vệ tổ quốc” năm 2007
• Được người tiêu dùng bình chọn là sản phẩm đứng đầu ngành thức uống không cồn
trong cuộc bình chọn HVNCLC 2007 do báo Sài Gòn Tiếp Thị tổ chức.
Môn: Quản trị rủi ro – Nhóm 7
7
Rủi ro về văn hóa của Trung Nguyên ở thị trường Trung Quốc
độ đa dạng giữa các vùng khác nhau thì coi nhiều thứ tiếng. Tuy vậy, tất cả mọi người đều
dùng chung một dạng văn viết thống nhất là bạch thoại (Quan Thoại) dùng gần như cùng một
bộ chữ Trung Quốc.
Ngoài ra còn có tiếng Quảng Đông được sử dụng tại tỉnh Quảng Đông, đặc khu Hồng
Kông, tiếng Ngô sử dụng tại tỉnh Triết Giang, tiếng Mân tại tỉnh Phúc Kiến v.v., đây là những
phương ngôn (tiếng địa phương).
Về mặt chữ viết thì chỉ có một loại chữ duy nhất đó là chữ Hán.
Khoảng một phần năm dân số thế giới hiện nay dùng tiếng Trung Quốc làm tiếng mẹ
đẻ, khiến nó trở thành thứ tiếng đứng đầu thế giới.
Trong quá trình buôn bán với DN Trung Quốc các DN VN cũng cần lưu ý luôn luôn
giữ nguyên tắc buôn bán theo thông lệ quốc tế. Các hợp đồng buôn bán cần phải sử dụng tốt
hai ngoại ngữ là tiếng Trung và tiếng Anh hoặc tiếng Trung và tiếng Việt.
1. 2 . Tôn giáo :
Tại Trung Quốc, trên thực tế từ nhiều nguồn nghiên cứu về văn hóa và tôn giáo Trung
Hoa thì đại đa số người dân vẫn còn giữ phong tục thờ cúng tổ tiên do ảnh hưởng của Khổng
Giáo, số còn lại theo những tôn giáo chính sau với tỉ lệ chỉ mang tính ước lượng có thể không
chính xác như: Lão giáo, Phật giáo, Cơ đốc giáo, Nho giáo, Hồi giáo, Cơ đốc giáo, tôn giáo cổ
truyền Trung Quốc.
- Lão giáo: xuất hiện dưới nhiều trạng thái khác biệt và khó phân ranh rõ ràng với
những tôn giáo khác nên người ta không nắm rõ số người theo. Theo các tài liệu gần đây nhất
thì có khoảng 400 triệu người (30% tổng dân số) theo Đạo Giáo.
- Phật giáo: khoảng 8% (quy y Tam Bảo), bắt đầu du nhập vào Trung Quốc khoảng từ
thế kỷ thứ nhất Công nguyên. Số người theo chủ yếu là Đại thừa, còn Tiểu thừa thì không đáng
kể. Ngoài ra, còn có những người theo Phật giáo Tây Tạng, chủ yếu tại Tây Tạng và Nội Mông
Cổ. Con số thực của số lượng Phật tử trên danh nghĩa có thể đạt trên 660 triệu đến 1 tỷ người
(50% - 80%). Nhờ vậy mà Trung Quốc đương nhiên trở thành quốc gia Phật Giáo đông dân
nhất.
- Cơ Đốc giáo: khoảng 1 đến 4%, một số nhánh của đạo này được truyền rải rác vào
Trung Quốc thành nhiều đợt bắt đầu từ thế kỷ thứ 8. Ngoài ra còn có những người Trung Quốc
gốc Nga ở phía bắc và tây bắc Trung Quốc theo Chính Thống giáo với số lượng tương đối nhỏ.
Bên cạnh đó, khi nói văn hóa Trung Quốc không thể không nhắc đến phong tục tập
quán. Phong thủy là phong tục không thể thiếu trong cuộc sống cũng như trong kinh doanh.
Rất nhiều công ty Trung Quốc ngày nay đã áp dụng thuật phong thuỷ và tận hưởng nhiều lợi
Môn: Quản trị rủi ro – Nhóm 7
10