SKKN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP GIÁO DỤC HỌC SINH YẾU Ở
TRƯỜNG TIỂU HỌC
A. PHẦN MỞ ĐẦU.
1. Lý do chọn đề tài
Phương pháp dạy học (PPDH) là gì?PPDH là hoạt động dạy của Thầy và
học của Trò trong sự phối hợp thống nhất, đồng thời có sự kết hợp của
phương tiện dạy học và hình thức tổ chức hoạt động của học sinh. Trên
cơ sở nắm vững nội dung, giáo viên có thể vận dụng linh hoạt các phương
pháp một cách một cách nhuẫn nhuyễn để kích thích mọi hoạt động của
học sinh.
Quan niệm về đổi mới phương pháp dạy học: Đổi mới PPDH là đưa các
PPDH mới vào nhà trường trên cơ sở kế thừa và phát huy mặt tích cực
của các phương pháp truyền thống để nâng cao chất lượng dạy học, nâng
cao hiệu quả đào tạo, góp phần đáp ứng những yêu cầu mới của mục tiêu
giáo dục và đào tạo.
Vậy đổi mới phương pháp dạy học sinh yếu là đưa các PPDH mới vào
nhà trường trên cơ sở kế thừa và phát huy mặt tích cực của các phương
pháp truyền thống để nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy học sinh yếu
kém, giúp các em học tập có hiệu quả nắm bắt được kiến thức, kĩ năng
kịp với chương trình, mục tiêu từng cấp học.
Trong học tập có rất nhiều em không có tiến bộ và trở thành học sinh yếu
kém. Nguyên do có thể là do học sinh không có ham thích trong học tập.
Có thể do các em bị mất kiến thức và không theo kịp bài, dẫn đến càng
học càng không biết gì. Một khi đã bị mất kiến thức dẫn đến không hiểu
bài thì học sinh không có hứng thú học tập, sẽ không có khả năng học tập
tốt và trở thành học sinh yếu kém.
Giúp đỡ cho học sinh yếu kém là giáo viên phải bổ xung được những “lỗ
hổng” kiến thức cho học sinh (chủ yếu là những kiến thức có trong sách
giáo khoa) để giành lại kiến thức mà các em chưa còn thiếu theo chương
trình. Từ đó học sinh có thể hòa nhập theo kịp với các bạn trong tiết học
đang diễn ra trên lớp.

thực hiện nghiêm túc hiện cuộc vận động “Nói không với tiêu cực trong
thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục, nói không với vi phạm phẩm
chất đạo đức nhà giáo và việc học sinh không đủ tiêu chuẩn lên
lớp”. Việc dạy thật, thi thật, không chạy theo thành tích thực hiện không
đúng cách đã đẩy cho nhiều học sinh yếu phải bỏ học. Cũng là yếu tố thúc
đẩy chúng ta cần tạo ra một trường học không có học sinh yếu kém.
Qua những lý do trên tôi thấy việc Đổi mới phương pháp trong việc dạy
học sinh yếu kém trong nhà trường là điều nên bàn và nên làm nhất trong
tình hình hiện nay.
1. Cơ sở lý luận :
+ Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi học sinh tiểu học :
Ở lứa tuổi học sinh tiểu học tâm sinh lý các em chưa ổn định, đang hình
thành và phát triển. Nên trong sự học tập, làm việc hàng ngày các em sẽ ít
tập trung chú ý. Ở các em ý thức học tập chưa có, chưa hiểu rõ mục đích
của việc học. Các em đi học phần lớn là do sự bắt buộc của gia đình, chỉ
một phần nhỏ là ham thích đi học (vì đi học được cô khen, được điểm 10,
được chơi cùng bạn vv…). Do đó ý thức tự giác học tập của các em chưa
có(với những em đi học vì sự bắt buộc của gia đình) nên các em thiếu sự
cần cù, sự cố gắng vượt qua khó khăn để học tập dễ sinh ra lười biếng,
ham chơi và dẫn đến học yếu, chán học và bỏ học…
Ở lứa tuổi học sinh tiểu học tính tò mò phát triển, các em thường ham
thích cái mới, cái lạ. Dễ nhàm chán trong các hoạt động kéo dài, không
thay đổi hình thức. Nếu chúng ta những người làm công tác giáo dục biết
quan tâm tạo sự ham thích cho các em trong học tập, trong các hoạt động
ở trường, lớp thì mới có động lực thúc đẩy việc học, nâng cao được khả
năng tiếp thu, và thực hành các kĩnăng, kĩ xảo mà chúng ta cung cấp cho
các em. Từ đó các em học tập có tiến bộ.
Ở lứa tuổi học sinh tiểu học tâm sinh lý các em rất hiếu động, hay bắt
chước, dễ thích nghi với môi trường sinh hoạt ở trường, lớp. Đây là điều
kiện tốt để giáo viên tạo sự hứng thú cho các em. Nếu hàng ngày khi đến

II. Mục đích và phương pháp nghiên cứu:
1. Mục đích :
- Nhằm đánh giá lại chất lượng giảng dạy học sinh yếu kém ở các trường
tiểu học trong những năm qua và hiện nay.
- Tìm ra những nguyên nhân tại sao việc hiện nay ở các trường còn có rất
nhiều học sinh yếu kém, và hiện tượng học sinh bỏ học vì học yếu vẫn
còn.
- Đánh giá lại kết quả của việc cải tiến và đổi mới phương pháp phụ đạo
giúp đỡ học sinh yếu kém trong những năm gần đây. Việc phụ đạo giúp
đỡ học sinh yếu kém có tác dụng như thế nào trong việc nâng cao chất
lượng giảng dạy trong nhà trường.
- Đưa ra một số giải pháp trong việc đổi mới phương pháp giúp đỡ học
sinh yếu kém học tập có tiến bộ hơn, giúp học sinh ham thích học tập.
Nhằm nâng cao chất lượng học tập của học sinh hơn nữa.
2. Phương pháp :
+ Phương pháp lấy tư liệu :
Trong quá trình nghiên cứu cần rất nhiều ý kiến, thông tin, tư liệu. Các ý
kiến từ giáo viên giáo viên chủ nhiệm, hiệu trưởng, phụ huynh học sinh
vv…Trong quá trình làm công tác giảng dạy nhiều năm đã đúc kết được
một số kinh nghiệm từ đồng nghiệp là nền tảng giúp tôi nghiên cứu đề tài
này.
+ Phương pháp học mà chơi, chơi mà học :
Đây là phương pháp giúp học sinh tham gia nhiều vào các hoạt động
nhóm và tập thể, giúp các em có hứng thú trong học tập, từ đó bớt rụt rè,
e thẹn và có thêm tự tin.
+ Phương pháp đàm thoại :
Đây là phương pháp nhằm tiếp thu ý kiến của phụ huynh, học sinh, của
giáo viên chủ nhiệm. Đối với học sinh khi chúng ta trò chuyện trực tiếp
với các em tạo cho các em sự gần gũi, thương yêu, Từ đó các em nói lên
tâm tư tình cảm của mình về sự học tập, từ đó hiểu được nguyên nhân vì

+ Phải chăng trong công tác giáo dục hiện nay ở các trường tiểu học vùng
nông thôn giáo viên chưa quan tâm đến việc giảng dạy, giúp đỡ học sinh
yếu kém. Trong nhu cầu đổi mới đất nước với sự tiến bộ công nghệ thông
tin khoa học, mỗi cá thể sống và làm việc trong cộng đồng cần phải biết
học và tự học không ngừng, muốn vậy các em cần cố gắng trang bị cho
mình những kiến thức, kĩ năng, kĩ xảo để phục vụ cho cuộc sống sau này.
Và phải chăng trường học là môi trường giáo dục lý tưởng để giúp học
sinh học tập tốt tiếp thu những kiến thức trong học tập và muốn như vậy
thì học sinh không thể là học sinh yếu kém.
+ Có phải chăng ở các trường tiểu học trường nào càng tổ chức nhiều
phong trào, những cuộc thi, vui chơi khi đó các em được tiếp xúc nhiều
với môi trường sinh hoạt tập thể, Giáo viên biết đổi mới hình thức,
phương pháp dạy học, tỏ thái độ quan tâm, gần gũi, thân thiện với học
sinh thì học sinh trường đó ham thích đến trường hơn, học tập tích cực
hơn và việc học sinh bỏ học giữa chừng do học yếu kém sẽ không có?
+ Có phải hiện nay đa số phụ huynh đều quan tâm đến sự phát triển toàn
diện của con em mình, luôn mong muốn con em mình hơn người, muốn
con mình là học sinh giỏi, khá nhưng làm thế nào để phát huy hết khả
năng của con em họ? Đặc biệt là làm sao cho con em mình không phải là
học sinh yếu kém thì chưa có kinh nghiệm! Do đó người làm công tác
giáo dục cần biết truyền đạt kinh nghiệm đến cho phụ huynh để cùng
nhau phối hợp phát huy tối đa chất lượng giáo dục. Và có phải đó là
phương pháp chia sẽ gánh nặng giáo dục của nhà trường cho phụ huynh,
nhằm thực hiện tốt chủ trương “xã hội hoá giáo dục” tất cả vì tương lai
con em chúng ta?
Có phải việc học sinh học yếu kém là do những nguyên nhân sau:
+ Do trường chưa ra trường, lớp chưa ra lớp, lớp không đủ ánh sáng,
nóng bức, bàn ghế không thích hợp, nhà vệ sinh hôi thối hoặc không có.
Sân trường không sạch sẽ, mưa sình lầy đọng nước, nắng bụi bay mất vệ
sinh…Trường thiếu cây xanh, bóng mát, thiếu chỗ học sinh vui chơi.

đến 30/11/2009
-Tìm ra những nguyên nhân vì sao
học sinh lại học yếu kém.
Tác giả phối hợp
với BGH-GV
trường
Từ 01/12/2009
đến 20/05/2010
-Đề ra những biện pháp khắc phục.
Thực hiện những biện pháp đó
Tác giả phối hợp
với BGH-GV
trường
Từ 21/05/2010
đến 30/08/2010
-Đánh giá lại quá trình thực hiện
và có biện pháp điều chỉnh các
Tác giả phối hợp
với BGH-GV
biện pháp. trường
Từ 01/09/2010
đến 30/12/2010
- Tiếp tục đề ra những biện pháp
khắc phục mới. Thực hiên những
biên pháp đó
Tác giả phối hợp
với BGH-GV
trường
Từ 01/01/2011
đến 20/01/2011

yếu bên lề lớp học, làm cho học sinh yếu càng yếu hơn.
Cơ sở vật chất nhà trường đã được bảo đảm chuẩn nhà trường có đầy đủ
đồ dùng dạy học. Nhưng việc sử dụng đồ dùng chưa thật sự có hiệu quả.
Giáo viên còn lo kinh tế gia đình thiếu thời gian chăm lo đến dạy học sinh
yếu.
2. Các biện pháp giải quyết vấn đề :
Hiện nay học sinh yếu ở các trường rất nhiều, cũng là hậu quả của việc
chạy theo thành tích những năm trước. Vậy để học sinh yếu tiến bộ thì
trên lớp học sinh phải hiểu bài, và làm bài được. Muốn vậy giáo viên phải
cần phải nhận diện học sinh yếu kém, phát hiện các nguyên nhân dẫn đến
tình trạng học sinh yếu kém và tìm các biện pháp giúp đỡ các em.
Những nguyên nhân học sinh có học lực yếu kém :
a. Về phía học sinh :
-Học sinh ham chơi chơi điện tử, game, các trò chơi khác… xao lãng việc
học.
-Tham gia vào các băng nhóm quậy phá có sẵn trong trường học từ đó
ham chơi hơn ham học.
-Học sinh thích thể hiện cá tính của mình bằng cách chống đối : chống
đối trường lớp, thầy cô, cha mẹ và chống lại việc học.
-Bị mất kiến thức do bị bịnh … hoặc do một nguyên nhân nào đó mà học
sinh không đi học được… khi học những bài học sau không hiểu từ đó
sinh ra chán học, dẫn đến học tập yếu kém.
b. Do giáo viên:
- Còn một số GV chưa nắm chắc những những yêu cầu kiến thức của
từng bài dạy . Viêc dạy học còn dàn trải ,còn nâng cao kiến thức một cách
tùy tiện.
- Còn một số giáo viên chưa thực sự chú ý đúng mức đến đối tượng học
sinh yếu, kém. Chưa theo dõi sát sao và xử lý kịp thời các biểu hiện sa sút
của học sinh.
- Tốc độ giảng dạy kiến thức mới và luyện tập còn nhanh khiến cho học

kém theo những nguyên nhân chủ yếu và có kế hoạch giúp đỡ thích hợp
với từng loại. VD: Học sinh yếu kém vì mất kiến thức căn bản từ lớp
dưới… học sinh yếu kém vì ham chơi với bạn xấu, ham chơi game… học
sinh học yếu vì hoàn cảnh gia đình.
Từ đó giáo viên có kế hoạch giảng dạy thích hợp, giải quyết sự yếu kém
của học sinh từ những nguyên nhân trên. VD: Học sinh yếu vì mất kiến
thức từ lớp dưới thì tổ chức phụ đạo cho các em lấy lại kiến thức, học
sinh yếu vì ham chới thì quản lí các em tốt hơn tổ chức các hình thức vui
chơi để các em ham thích học tập… học sinh học yếu vì hoàn cảnh gia
đình thì giáo viên phối hợp với phụ huynh để tìm biện pháp tháo
gỡ… Giáo viên cần xác định được mức độ học sinh yếu kém, như các em
yếu môn gì ?… kiến thức gì ?… Tốt nhất giáo viên cần có một bộ hồ sơ
để theo dõi từng em học sinh yếu ở lớp mình… biện pháp đã đề ra, sự
chuyển biến của học sinh theo từng tháng…
2.2 Phương pháp dạy học bằng tình thương:
Đối với học sinh yếu kém thông thường giáo viên luôn có ác cảm. Vì các
em mà giáo viên phải bỏ công sức nhiều hơn, thành tích lớp bị hạ thấp,
danh hiệu thi đua bị cắt… cho nên khi kèm cặp học sinh yếu tại lớp mình
giáo viên thường bực bội có thái độ không tốt như la mắng, nói nặng nói
nhẹ thậm chí nhiều giáo viên còn gõ đầu, nhéo tai các em… Như vậy thì
học sinh không thể nào học được, mỗi lần thầy cô lại gần là sợ bị ăn đòn
nên học yếu lại càng học yếu…
Một số giáo viên hiện nay về phương pháp giáo dục còn mang ảnh
hưởng cách giáo dục xưa. Như còn dùng đòn roi, hình phạt, nhục mạ học
sinh trước lớp làm cho các em không có thiện cảm đối với giáo viên, với
trường lớp, sinh ra chán học. Để giúp đỡ học sinh yếu kém giáo viên phải
biết sử dụng lời nói, cử chỉ, tổ chức các hoạt động dẫn dắt các em vào bài
học, giúp các em yêu mến bạn bè, trường lớp, thầy cô Giáo viên muốn
học sinh ham thích học thì trong tiết dạy điều cần thiết là phải thể hiện
được tác phong sư phạm mẫu mực, gần gũi, ân cần với học sinh. Tôn

chỉ thân mật). Đối với những em còn thiếu tự tin thì giáo viên nên tìm lấy
một ưu điểm nào đó của các em để khen ngợi động viên. Hãy luôn khen
học sinh, cố tìm ưu điểm dù nhỏ nhất để khen.
Ví dụ : Như “Chữ em hôm nay viết đẹp thật đấy! Cần cố gắng hơn nữa!”.
Hay “ Chà hôm nay em ăn mặc gọn gàng sạch sẽ ghê!”. Hôm nay em làm
bài nhanh hơn hôm qua rồi đó Vừa tạo cho các em sự cố gắng, nhưng
lại tạo cho các em có thêm một chút tự tin vào bản thân mình. Từ đó các
em không còn ác cảm với trường lớp, thầy cô, với việc học hành.
Ngoài ra cuối học kì cần phải tổ chức khen thưởng cho các em học yếu
mà học tập có tiến bộ. Nhằm động viên các em có thêm hứng thú trong
học tập, tránh tình trạng chỉ khen thưởng cho học sinh khá giỏi
2.3 Phương pháp giúp học sinh yếu học tích cực ;
Chúng ta luôn biết học sinh yếu kém trước lớp hay rụt rè nhút nhát, các
em thường khó trả lời các câu hỏi của giáo viên dù câu hỏi rất dễ. Vậy
muốn học sinh học tập có tiến bộ trước hết giáo viên phải biết cách tổ
chức để học sinh ham thích học tập. Muốn học sinh ham thích học thì
phải tổ chức được tiết học tích cực cho học sinh. Ham thích học và học
tích cực là hai yếu tố tác động qua lại với nhau giúp cho học sinh học tập
có kết quả tốt, phát huy được khả năng học tập cao nhất.
- Giáo viên trong khi dạy, nên cố gắng làm sao trong giờ học, cho học
sinh yếu kém hoạt động càng nhiều càng tốt. Làm sao cho nhiều em được
lên bảng, được nói, được làm bài, được thực hành được thể hiện
mình.Trong tiết dạy giáo viên nói nhiều thì kiến thức các em tiếp thu
được sẽ chẳng bao nhiêu. Nhưng khi cho các em lên bảng tự làm, tự thực
hành thì các em mới khắc sâu kiến thức qua đó cũng kích thích sự ham
học ở học sinh. Kiến thức nào học sinh yếu có thể làm được thì giáo viên
hướng dẫn cho học sinh làm, không nên để học sinh khá giỏi làm hết.
VD: Trong tiết dạy môn Lịch sử giáo viên nên cho những em yếu lên chỉ
bản đồ và nói nơi diễn biến trận đánh, còn học sinh khá giỏi thì chỉ bản
đồ và tường thuật diễn biến trận đánh vv…

chúng ta cần làm cho các em này yêu thích trường lớp, rồi mới yêu thích
học tập.
VD: Có một học sinh cá biệt lớp 4 : học lực yếu, đến trường lại hay đánh
bạn, nghịch ngợm là học sinh lưu ban nhiều năm. Giáo viên chủ nhiệm
liền phân cho em đó làm sao đỏ. (nói rằng đây là nhiệm vụ rất quan trọng
muốn làm tốt thì phải cố gắng thể mình thật tốt). Chỉ trong vòng vài ngày
em đó không còn nghịch phá nữa. Đến trường ăn mặc gọn gàng và làm
công tác sao đỏ rất tích cực. Và trong vòng một tháng học lực của em đó
đã chuyển biến từ học yếu chuyển lên trung bình và cuối năm đã trở thành
học sinh khá. Đó là do khi được phân công làm sao đỏ em đó thấy mình
được tôn trọng và cố gắng xứng đáng với sự tôn trọng đó, xứng đáng với
nhiệm vụ được giao nên đã tự giác sửa mình tốt hơn, cố gắng học tập tốt
để các bạn, thầy cô tôn trọng mình hơn.
Trong giảng dạy ở lớp cũng vậy giáo viên cũng phải biết giao cho các em
học yếu bài tập ở lớp cũng như về nhà, (nhằm giúp các em lấy lại kiến
thức đã mất) lưu ý là ở mức độ vừa phải tránh ngay lúc đầu đưa ra một
lượng kiến thức quá lớn khiến các em thấy việc học quá nặng nề. Do đó
giao bài về nhà cho các em thì lần đầu bài tập nên ít và dễ sau đó nâng
dần số lượng và độ khó lên. Khi giao việc giáo viên phải biết được việc
đó các em làm được không qua sức, và phải kiểm tra thường xuyên việc
thực hiện ở các em. Tránh các trường hợp học sinh nhờ bố mẹ hay bạn bè
làm giúp, phải khen ngợi khi em hoàn thành công việc Tránh không
kiểm tra công việc đã giao
2.5Phương pháp dạy học sinh yếu theo nhóm đối tượng
Để giúp đỡ học sinh yếu kém học tập tốt hơn thì giáo viên cần phải dạy
học theo nhóm đối tượng. Theo đó, giáo viên đứng lớp sẽ phải phân loại
lớp học thành các nhóm học sinh yếu, trung bình, khá, giỏi, để có phương
pháp hướng dẫn, giao bài tập và kiểm tra phù hợp. Giáo án không soạn
chung cho cả lớp mà kèm theo yêu cầu riêng cho từng nhóm học sinh.
Thông thường trong tiết dạy giáo viên cho học sinh hoạt động nhóm cố

thụ động ngồi im. Đó là vì những câu hỏi giáo viên đưa ra quá khó, dạng
phải suy luận nhiều khiến các em không biết đáp án của mình đúng sai
nên không dám trả lời. Từ đó các em thành thói quen không giơ tay xây
dựng bài nữa, đâm ra chán học và trở thành học sinh yếu kém. Do đó yêu
cầu giáo viên nên quan tâm đến các em yếu hay nhút nhát, không dám
xung phong lên bảng. Giáo viên phải tìm được câu hỏi dễ để gọi các em
trả lời và sau đó cho cả lớp tuyên dương để động viên các em. Phải biết
đặt câu hỏi theo từng đối tượng, đối với học sinh yếu tránh tình trạng câu
hỏi quá khó, các em khó xác định đúng, sai, suy luận nhiều. Làm cho các
em ngập ngừng không mạnh dạn phát biểu. Yêu cầu giáo viên trong một
giờ học nên đổi một số câu hỏi trong sách thành những câu hỏi dạng trắc
nghiệm, hay câu hỏi có gợi ý để các em yếu dễ dàng trả lời.
VD: Trong tiết tập đọc lớp 5 bài “Lớp học trên đường” ta có thể thay
đổi câu hỏi 3 “Tìm những chi tiết cho thấy Rê- mi là cậu bé rất hiếu
học?” Bằng câu hỏi dạng trắc nghiệm sau: “Các em hãy chọn đáp án a ,
b, c đúng với câu hỏi sau: Chi tiết cho thấy Rê-mi là một cậu bé hiếu học
là:
a. Lúc nào Rê-mi cũng đầy những miếng gỗ và không bao lâu đã thuộc
tất cả các chữ cái.
b. Rê-mi không dám sao nhãng một phút nào.
c. Cả hai ý trên đều đúng.
Hoặc câu hỏi: “Trong câu văn tác giả đã dùng biện pháp tutừ gì?”
Thành câu:“Trong câu văn tác giả đã dùng biện pháp tu từ nào sau
đây: Nhân hóa hay so sánh?”.
Với việc đổi câu hỏi như trên thì việc học sinh yếu sẽ trả lời dễ dàng hơn
và các em mạnh dạn xung phong trả lời từ đó các em bớt đi nhút nhát, rụt
rè, ham học và học có tiến bộ hơn.
- Ngoài ra đối với học sinh yếu giáo viên nên đưa ra những câu hỏi dạng
tái hiện lại kiến thức. Đó là những câu hỏi gồm những kiến thức đã học
rồi học sinh chỉ nhớ lại và trả lời. VD: Trong khi tìm hiểu bài mới có