VỢ CHỒNG A PHỦ
I/ Kiến thức cơ bản cần nắm vững:
1/ Vài nét về nhà văn Tơ Hòai:
- Là một nhà văn có bút lực dồi dào, có vốn sống phong phú, có khả năng quan sát và năng
lực nắm bắt tinh nhạy , diễn tả chính xác những đặc điểm của chân dung nhân vật, của phong
cảnh thiên nhiên và của những phong tục tập qn trong những vùng cư dân khác nhau.
2/ Nêu xuất xứ và hòan cảnh sáng tác truyện ngắn “Vợ chồng Aphủ”:
- “Vợ chồng Aphủ” in chung trong tập Truyện Tây Bắc - tập truyện được giải nhất về
truyện, ký của Hội Văn nghệ Việt Nam 1954- 1955.
- Truyện Tây Bắc là kết quả của chuyến thâm nhập thực tế của Tơ Hồi cùng bộ đội vào
giải phóng Tây Bắc năm 1952. Trong chuyến đi này, Tơ Hồi đã sống và gắn bó nghĩa tình
với đồng bào các dân tộc Tây Bắc. Và chính cuộc sống của đồng bào miền núi đã khơi
nguồn cảm hứng sáng tạo để Tơ Hồi hồn thành 3 truyện ngắn Cứu đất cứu mường; Mường
Giơn giải phóng ; Vợ chồng Aphủ.
3/Tóm tắt cốt truyện và nêu chủ đề tác phẩm:
* Tóm tắt cốt truyện: Khi tóm tắt theo nhân vật chính là Mỵ và APhủ,cần đảm bảo một số ý
chính:
+ Mị là cơ gái trẻ đẹp,u đời, có khát vọng tự do, hạnh phúc.Chỉ vì món nợ cha mẹ Mỵ
vay nặng lãi của thống lý Ptra mà Mỵ bị bắt về làm dâu để trừ nợ cho nhà thống lý.
+ Lúc đầu, Mỵ phản kháng lại cuộc sống bất cơng ở nhà Ptra, nhưng dần dần cơ đành rơi
vào câm lặng, chỉ “lùi lũi như con rùa ni trong xó cửa”.
+ Đêm tình xn đến, Mỵ muốn đi chơi nhưng đã bị ASử trói đứng vào cột nhà.
+ A Phủ là một thanh niên khỏe mạnh, lao động giỏi, nhưng A Phủ khơng lấy được vợ vì
mồ cơi. Vào một đêm mùa xn, vì bất bình với hành động bạo ngược của ASử, nên APhủ
đã đánh nhau với A Sử. A Phủ bị bắt, bị phạt vạ và trở thành kẻ đi ở trừ nợ cho nhà thống lí.
+ Vì để mất một con bò, A Phủ bị Pá Tra bắt trói đứng mấy ngày đêm. Mị cảm thơng,
cởi trói cho A Phủ. Với khát vọng sống mãnh liệt, Mị chạy theo A Phủ.
+ Hai người đến Phiềng Sa thành vợ thành chồng. Họ được giác ngộ cách mạng, cùng
dân làng chống thực dân Pháp và tay sai.
* Chủ đề :
- Phản ánh số phận nơ lệ và sức sống tiềm tàng, khát vọng tự do của những dân lao động

- Trân trọng, đề cao những khát vọng chính đáng và tin vào khả năng tự làm chủ cuộc
đời của người dân lao động.
- Đi tìm hướng đi cho nhân vật bằng cách chỉ ra con đường giải phóng cho những người
dân lao động có cuộc đời tăm tối và số phận bi thảm.
5/ Những đặc sắc về nghệ thuật của tác phẩm :
- Nghệ thuật xây dựng và miêu tả tâm lý , tính cách nhân vật sinh động, có cá tính đậm
nét :
+ Với Mị : Chủ yếu miêu tả dòng ý nghĩ, tâm tư…

nhân vật tâm trạng.
+ Với Aphủ : chú yếu khắc họa qua hành động, cơng việc, những đối thoại giản
đơn

nhân vật hành động.
- Nghệ thuật miêu tả thiên nhiên và cuộc sống sinh hoạt :
+ Miêu tả phong tục ,tập qn chân thực , đậm màu sắc dân tộc ( cảnh xử kiện, khơng khí
lễ hội mùa xn, tục cướp vợ, tục cho vay nặng lãi…)
+ Miêu tả thiên nhiên miền núi với những chi tiết, hình ảnh thấm đượm chất thơ.
- Ngơn ngữ tinh tế, đậm màu sắc miền núi.
Đề 1: Phân tích nỗi khổ nhục và sức sống tiềm tàng của nhân vật Mỵ (trong phần 1) của
truyện ngắn “Vợ chồng APhủ” của Tơ Hồi .
* Gợi ý
a. Trước khi bị bắt về làm dâu trừ nợ cho thống lý Ptra,Mỵ là một cơ gái :
- Trẻ trung,u đời, có khát vọng hạnh phúc.
- Cần cù lao động,hiếu thảo với cha.
- Có tài thổi kèn lá, được nhiều trai bản u mến…
 Lẽ ra Mỵ phải được sống hạnh phúc.
b.Từ khi Mỵ bị bắt về làm dâu trừ nợ :
- Về thể xác :
+ Mị bị đối xử chẳng khác gì nơ lệ : bị bóc lột tận cùng sức lao động(“Tết xong thì lên

+ Mị lấy váy áo định đi chơi. Bị A Sử trói vào cột nhà, Mị vẫn thả hồn theo cuộc
chơi, tâm hồn Mị cứ bồng bềnh bay theo tiếng sáo…
- Lần 3 :Đêm mùa đông, Mị cởi trói cho APhủ :
+ Chứng kiến cảnh APhủ bị hành hạ có nguy cơ phải chết, lúc đầu Mị không quan tâm
“ dù APhủ có là cái xác chết đứng đấy cũng vậy thôi” -> Phải chăng đó là chứng tích của
việc Mị bị đày đoạ một cách đau đớn cả về thể xác và tinh thần làm cho Mị từ một phụ nữ
nhân hậu trở thành vô cảm.
+ Khi thấy “ dòng nước mắt lấp lánh bò xuống hai hõm má đã đen xám lại” của APhủ, Mị
đã xúc động.Thương mình, thương người -> Mị quyết định cởi trói cho APhủ.
+ Mị đứng lặng trong bóng tối rồi chạy theo APhủ trốn khỏi Hồng Ngài với một lí do “ Ở
đây thì chết mất”
-> hành động tự giải thoát khỏi số phận tăm tối của Mị hoàn toàn mang tính tự phát : Cởi
trói cho APhủ cũng chính là Mị đã cởi trói cho cuộc đời mình.Chấp nhận cuộc sống trâu
ngựa và khao khát được sống một cuộc sống của con người ; khát vọng hạnh phúc đã
giúp Mị chiến thắng số phận tăm tối.
III/ Kết bài :
- Qua việc khắc hoạ nhân vật Mị, Tô Hoài đã phần nào tố cáo chế độ thống trị của bọn thực
dân phong kiến, ca ngợi phẩm chất cao đẹp của những người vùng cao nói chung và thanh
niên người Mèo nói riêng. Họ biết yêu cái đẹp, lẽ phải để rồi vượt lên tìm lại chính mình.
- Sức sống của nhân vật Mị được Tô Hoài khắc hoạ hết sức tài tình, độc đáo với những diễn
biến tâm lý, tính cách phức tạp…
Đề 2: Phân tích diễn biến tâm trạng và hạnh động của nhân vật Mị trong cảnh đêm hội
mùa xuân ở Hồng Ngài trong truyện ngắn “ Vợ chồng APhủ” của Tô Hoài.
Dàn bài gợi ý
I/ Mở bài :
- Giới thiệu vài nét về tác phẩm
- Giới thiệu về nhân vật Mị (đặc biệt là diễn biến tâm trạng và hành động của Mị trong đêm
mùa xuân)
II/ Thân bài :
1/ Nêu khái quát về thân phận Mị ở Hồng Ngài (trong nhà thống lí Phá tra)

+ Thực tại cứa vào da thịt bằng những lằn dây trói. “ Trong bóng tối, Mị đúng
lặng như không biết mình đang bị trói. Hơi rượu còn nồng nàn, Mị vẫn nghe tiếng sáo đưa
Mị đi theo những cuộc chơi. Mị vùng bước đi nhưng tay chân đau không cựa được” . Mộng
du tan biến trong ý nghĩa cay đắng về thân phận “Mị thổn thức nghĩ mình không bằng con
ngựa”.
-> Như vậy sự quẫy đạp lần này không đủ để thay đổi số phận của Mị nhưng lại đầy ý
nghĩa. Dây trói là hiện thân
3/ Diễn biến tâm lí nhân vật Mị trong đêm cởi trói cho A Phủ
- Những đêm khuya, Mị ra thổi lửa để sưởi, Mị đã thấy A Phủ bị trói, Mị bị A Sử đánh vì
ngứa chân ngứa tay nhưng cô vẫn cứ ra sưởi. “Nếu A Phủ là cái xác chết đứng đấy cũng
thế thôi”. Mị đã sống vô ý thức, tâm hồn đã vô cảm, chai sần.
- Đêm nay nhìn thấy nước mắt A Phủ, Mị nhớ lại đêm năm trước bị A Sử trói, khi “sợi dây
gai dưới bắp chân vừa lỏng ra, Mị ngã gục xuống”.Đêm ấy Mị đã khóc, còn bây giờ đây
Mị dường như không còn biết khóc nữa. Chính dòng nước mắt nhân tình khổ đau đã thành
dòng nham thạch nung chảy tâm hồn đã đóng băng của Mị. Thì ra đôi mắt “trừng trừng”,
những cái đấm đá và bao nhiêu hành động phi nhân mà Mị phải chịu đã trở thành cuộc đời
thường của cô. Cho nên dòng nước mắt chính là sự kiện bất bình thường gợi khơi cô nhớ lại
quá khứ. Vừa thương mình, vừa căm phẩn lũ người tàn ác vừa bị ám ảnh bởi cái chết, ám
ảnh bởi con ma nhà thống lí, vừa nhớ tới một người đàn bà cùng thân cùng phận như mình
đã chết trong quá khứ vừa nghĩ tới số phận phải chết vô lí của A Phủ… Tâm hồn Mị nổi
sóng bấn loạn. Vậy là dòng nước mắt của A Phủ đã làm mị nhớ tới nước mắt của mình, Mị
nhớ tới cái chết nhãn tiền của A Phủ. Từ số kiếp A Phủ, Mị lại nghĩ tới mình đã về “trình
ma nhà nó rồi” không phương thoát khỏi nhưng A Phủ không lí gì phải chết…
- Những ý nghĩ ấy thực ra nó thúc đẩy bắt buộc phải có hành động đáp ứng. Mị cởi trói cho
A Phủ và đặt mình phải lựa chọn con đường chạy theo A Phủ hay là được trói đứng như
ngày nào cho đến chết. Thời điểm hệ trọng này “con ma” cũng không đủ sức giữ chân Mị
lại, Mị cứu A Phủ là tự cứu mình mà cô đã không biết. Chẳng cưới xin, họ đã trở thành
vợ chồng từ cái đêm đầy ý nghĩa ấy, cái đêm vì nghĩa trước lúc vì tình”.
- Đây là đoạn văn bản lề khép mở hai cuộc đời: Đóng lại một kiếp khổ nhục, nô lệ để đi
vào một cuộc sống mới. Tô Hoài đã làm cho mạch truyện chuyển biến hợp lí, khiến cho tác

tình yêu.
Năm ấy ở Hồng Ngài gió và rét dữ dội. Mùa xuân đến mang theo âm thanh đặc trưng của nó.
Âm thanh rộn rã của trẻ con chơi đùa, đặc biệt là tiếng sáo gọi bạn tình hòa cùng màu sắc sặc
sỡ của váy áo phơi trên những mỏm đá. Đặc biệt là tiếng sáo gọi bạn trong đêm tình xuân
tha thiết, bồi hồi vọng đến tai Mị. Tiếng sáo thấm vào trái tim Mị, thức tĩnh sự câm lặng bấy
lâu nay. Từ trong tâm trạng lặng lẽ, u uẩn, một cuộc sống vô vị không có quá khứ, không có
hiện tại và không có cả tương lai. Mị nghe tiếng sáo tha thiết gọi bạn mà hồi tưởng những
ngày hồn nhiên, tươi trẻ thuở xưa. Ngày ấy Mị thổi sáo giỏi. Tiếng sáo giúp Mị nhận ra một
điều tưởng như đã chìm vào quên lãng.
Mị uống rượu “Mị lén lấy hủ rượu, cứ uống ức từng bát” . Cô đang uống đắng cay của
cái phần đời đã qua và muốn thoát khỏi thực tại.
Rượu làm thân xác cô say, nhưng tâm hồn cô lại tỉnh, Mị với cõi lòng phơi phới trở lại với
thời con gái trẻ trung, hạnh phúc.Mị như sống lại, Mị thấy yêu đời. Không khí mùa xuân chỉ
là một chất xúc tác, bởi vì nếu như sâu xa trong Mị không có một sưc sống tiềm tàng thì nó
đã không thực dậy với bao điều tốt đẹp. “Mị thấy lòng mình vui sướng lại. Mị trẻ lắm, Mị
vẫn còn trẻ”.
Cứ thế cho đến khi . Men rượu hay men cuộc đời đã nâng bỗng tâm hồn Mị trở về với ý thức
sâu sắc của nhân phẩm. Mị ý thức sự tồn tại của bản thân “ Nếu có nắm lá ngón trong tay
lúc này, Mị sẽ ăn cho chết ngay, chớ không buồn nhớ lại nữa”. Nghịch lí trên cho thấy
khi niềm khát khao sống hồi sinh, con người không chấp nhận cái trạng thái vô nghĩa lí của
thực tại.
Nếu như lúc trước Mị hoàn toàn mơ hồ về thời gian. Mị không nhớ mình về đây được mấy
năm vì trước nay Mị đâu có mùa xuân. Nhưng giờ đây Mị muốn có cái quyền đơn giản như
bao người khác: “Mị muốn đi chơi”. Có thể đối với Mị là một sự thay đổi lớn lao và vẫn còn
kịp lúc, tuy bắt nguồn từ cảm xúc nhất thời nhưng nó cũng chứng tỏ Mị vẫn còn đó bao khát
khao. “Mị quấn lại tóc”. Mị với tay lấy cái váy hoa vắt ở trong vách.
Chính sự thay đổi đó làm cho A. Sử ngạc nhiên vì dưới mắt hắn Mị chẳng khác nào một nô
lệ. Hành động trói Mị tàn nhẫn của hắn tuy giam giữ được thể xác Mị, nhưng không thể giam
giữ tâm hồn Mị: “ Mị vẫn nghe tiếng sáo đưa Mị đi theo những cuộc chơi, những đám chơi.”
Tâm hồn Mị giờ như chơi vơi trong mộng. Mị trở về thời xưa với bao ước vọng. Sức sống

1.Với Mị :
a. Mị xinh đẹp, chăm làm nhưng nghèo khổ, có thể nói “Khổ từ trong trứng”. Bố mẹ
nghèo , cưới nhau không có tiền phải vay nợ nhà thống lí. Nợ chưa trả hết, người mẹ đã qua
đời. Bố già yếu quá, món nợ truyền sang Mị, Thống lí Pá Tra muốn Mị làm con dâu “gạt
nợ”. Mà quan trên đã muốn, kẻ dưới làm sao thoát được! Pá Tra xảo quyệt, lợi dụng tục lệ
của người Mèo, cho cướp Mị về. Thế là không có cưới hỏi, không cần tình yêu mà vẫn hoàn
toàn hợp lẽ. Có ai dám bênh vực Mị! Ngòi bút hiện thực tỉnh táo của Tô Hoài đã phanh trần
bản chất bóc lột giai cấp ẩn sau những phong tục tập quán.
b Mị, tiếng là con dâu nhưng thực sự là một nô lệ, thứ nô lệ người ta không phải là
mua mà lại được tha hồ bóc lột, hành hạ:
- Mị ở nhà chồng như ở giữa địa ngục. Không có tình thương, không sự chia sẻ vợ
chồng; chỉ có những ông chủ độc ác, thô bạo và những nô lệ âm thầm, tăm tối. Dần dần rồi
Mị cũng quên luôn mình là con người nữa. Suốt ngày “Mị lầm lũi như con rùa nuôi trong xó
cửa”, lúc nào cũng cúi mặt, thế giới của Mị thu hẹp trong một cái ô cửa sổ” mờ mờ trăng
trắng, không biết là sương hay là nắng”.

Kết quả của hoàn cảnh sống thật chua xót: “Ở lâu trong cái khổ Mị quen rồi”, cô nhẫn
nhục, cam chịu đến thành tê liệt ý thức: “Là con trâu, con ngựa phải đổi từ cái tàu ngựa nhà
này sang tàu ngựa nhà khác, con ngựa chỉ biết việc ăn cỏ, biết làm mà thôi”.
*Bình :Ai có thể ngờ cô gái trẻ trung, yêu đời ngày nào thổi sáo hồi hộp chờ đợi người yêu,
đã từng hái lá ngón định ăn để khỏi chịu nhục, giờ đây lại chai lì, u mê đến thế. Quả thật
hoàn cảnh quyết định tính cách. Nguyên tắc biện chứng của chủ nghĩa hiện thực đã được nhà
văn tuân thủ nghiêm ngặt. Sự yếu đuối của kẻ nô lệ, sự vùi dập tàn bạo của bọn bốc lột tất sẽ
dẫn đến cảnh ngộ bi đát ấy. Nỗi khổ nhục của cô gái Mèo này thật đã có thể so sánh với nỗi
nhục của Chí Phèo khi “Đánh mất cả nhân tính lẫn nhân hình”. (Thật ra, Chí Phèo còn có
lúc nghênh ngang, còn dọa nạt được người khác). Nếu xem xét giá trị hiện thực của một
tác phẩm như là sự phản ánh chân thật cuộc sống, thì Vợ chồng A Phủ quả là bản cáo
trạng hùng hồn về nỗi thống khổ của người phụ nữ miền núi, vừa chịu gánh nặng của
chế độ phong kiến, vừa bị trói chặt trong xiềng xích của thần quyền. Tâm lý nơm nớp sợ
“Con ma nhà Thống Lý” đã nhận mặt mình từ buổi bị bắt về”Cúng trình ma” là một ám ảnh

có sức thuyết phục mạnh mẽ nhất. (Tô Hoài đã chỉ ra sự hợp lí của quá trình tha hóa nhân
cách của cô Mị thời kì đầu. Mị làm việc nhiều quá, bị đày đọa khổ ải quá, mãi rồi Mị phải
“quen”, phải cam chịu. Lúc trước Mị không được quyền tự tử vì sợ liên luỵ với bố; giờ bố
chết, nhưng Mị không còn muốn tự tử nữa.):
+ Mị như một cái máy, không có ý thức, không cảm xúc ước ao. Liệu cô ta có thể
thức tỉnh được nữa không? Nhà văn trả lời: có. Nếu đã có một hoàn cảnh làm tê liệt tâm hồn
con người thì cũng sẽ có một hoàn cảnh đánh thức được nó. Hoàn cảnh nào đây? Phép mầu
nào đây? Kỳ diệu thay và cũng đơn giản thay.
+ Tiếng sáo mà Mị tình cờ nghe được giữa một ngày mùa xuân đầy hương sắc. Tất cả
chợt sống dậy, Mị thấy lòng “thiết tha bồi hồi”và lập tức nhớ lại cả quãng đời thiếu niên tươi
đẹp. Có gì lạ đâu nhỉ? Thanh niên Mèo ai chả yêu tiếng sáo, mà Mị lại là cô gái thổi sáo giỏi.
Hơn nữa, tiếng sáo đang chập chờn kia lại nhắc đến tình yêu, “gọi bạn yêu” nó thức dậy
trong sâu thẳm trong lòng cô khát vọng tình yêu thương và hạnh phúc. Như vậy tiếng sáo lại
động chính cái sức mạnh bền vững, bất diệt nhất của tuổi trẻ, Mị nhớ lại rành rõ “mình vẫn
còn trẻ lắm”, rằng “bao nhiêu người có chồng vẫn đi chơi xuân”. Và bên tai Mị cứ “lững
lờ”. Tiếng sáo sự bừng tỉnh từ sâu xa trong tâm hồn ấy biểu hiện bên ngoài bằng hành động
mới nhìn rất lạ: “Mị lén lấy hũ rượu cứ uống ừng ực từng bát. Rồi say, Mị lịm mặt ngồi
đấy”. Có ngọn lửa nào đang cần phải khơi lên hay cần phải dập tắt đi bằng hơi men vậy? Chỉ
biết rằng cô gái đã quyết thay váy áo đi chơi, điều mà bao năm rồi cô không nhớ đến
.  Có thể coi đây là một bước đột biến tâm lí nhưng là kết quả hợp lí toàn bộ quá
trình tác động qua lại giữa hoàn cảnh với tính cách nhân vật. Sự “vượt rào” của Mị tuy
bị đàn áp ngay (A Sử đã tắt đèn, trói đứng cô vào cột); nhưng ý thức về quyền sống, khát
vọng về hạnh phúc đã trở lại. Mị lại biết khóc, lại muốn tự tử. Và những giọt nước mắt trong
cái ngày tàn nhẫn này sẽ lưu giữ trong lòng Mị như một vết bỏng rát để đến khi bắt gặp
những dòng nước mắt chảy “lấp lánh” trên gò má hốc hác của A Phủ, nó đã biến thành sự
đồng cảm sâu sắc giữa những người cùng khổ. Toàn bộ ý thức phản kháng của Mị hiện hình
qua một câu hỏi sáng rõ: “người kia việc gì phải chết?” Mị quyết định trong khoảnh khắc:
cắt dây trói giải thoát cho A Phủ. Và tất nhiên, Mị cũng bỏ trốn, tự giải thoát chính mình. Hai
kẻ trốn chạy chịu ơn nhau, cảm thông nhau, dựa vào nhau để tạo lập hạnh phúc. Thế nhưng
cái đồn Tây lù lù xuất hiện và lại có cha con Thống Lí Pá Tra về ở trong đồn, thì họ thật sự

cho nhà giàu”. Đó là con người biết yêu quý tự do, biết khẳng định quyền sống. Ngay cả lúc
bị hoàn cảnh vùi dập đến mê mụ, trong tro tàn của lòng cô vẫn âm ỉ đốm than hồng của niềm
ham sống, khao khát thương yêu. Nếu nhà văn chỉ tuân theo một thứ hiện thực khách quan,
lạnh lùng thì làm sao ông có thể đón đợi và nắm bắt tài tình giây phút sống lại bất ngờ và
mãnh liệt đến thế của cô gái. Không trước sau ông vẫn tin rằng hoàn cảnh dẫu có khắc nghệt
đến mấy, cũng không thể tiêu diệt hoàn tòan nhân tính. Mị đã sống lại bằng tuổi trẻ, bằng nỗi
day dứt về thân phận của mình. Chính cái khát vọng sống mãnh liệt không thể chết được ở
Mị, làm cho Mị đồng cảm với cảnh ngộ của A Phủ và đi đến quyết định giải thoát cho A
Phủ, giúp Mị tự giải thoát khỏi cái chốn địa ngục để làm lại cuộc đời, để sống như một con
người.
III. Tô Hoài đã trân trọng từng bước trưởng thành của Mị và A Phủ. Cái nhìn
của ông về hai nhân vật này là một cái nhìn nhân đạo tích cực. Ông cảm thông nỗi đau của
Mị và A Phủ, mặt khác ông trân trọng ý thức nhân phẩm, khát vọng giải phóng và tin ở khả
năng tự làm chủ trước cuộc đời của hai con người đau khổ này. Phải chăng, chính cái nhìn
đó đã tạo nên giá trị của tác phẩm.
Đề 4: Phân tích diễn biến tâm lí và hành động của Mị trong đêm cưởi trói cho A Phủ
trong truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” của nhà văn Tô Hoài”.
Bài làm 1 :
I. Giới thiệu vài nét về tác giả, tác phẩm, nhân vật
1. Giới thiệu tác giả, tác phẩm (xem đề trên)
2. Giới thiệu nhân vật
Mị là nhân vật chính, linh hồn của tác phẩm góp phần quan trọng làm nên giá trị hiện
thực, nhân đạo của thiên truyện và thể hiện tài năng phân tích tâm lí đặc sắc của Tô Hoài. Tài
năng đó được bộc lộ một cách khá sinh động ở đoạn nhà văn mô tả quá trình diễn biến tâm lí
và hành động của Mị trong đêm cưởi trói cho A Phủ.
II. Phân tích quá trình diễn biến tâm lí và hành động của Mị
1. Thời điểm trước lúc cắt dây trói cho A Phủ
a. Lúc đầu, Mị như thờ ơ, Mị không nói lời nào, tuy từng biết APhủtrong cuộc “xử
kiện”. Khi thấy A Phủ bị hành hạ lần thứ hai (bị trói đứng) vì để hổ ăn thịt mất một con bò,
tuy ghét kẻ độc ác (Pá Tra) và thương A Phủ nhưng Mị vẫn lặng lẽ. “Chỉ chợp mắt được

Phiềng Sa để tìm lẽ sống, làm lại cuộc đời.
III. Kết luận
Diễn biến tâm lí của Mị được Tô Hoài mô tả rất hợp lí, logic, hiện thực và sinh động
làm nên sức sống lâu bền cho tác phẩm.
Bài làm 2 :
1. Giới thiệu sơ lược về Mị trong tác phẩm Vợ chồng A Phủ
2. Phân tích tâm trạng Mị trong đêm cởi trói cho A Phủ
- Giới thiệu sơ lược về A Phủ : một thanh niên có thân phận như Mị, cũng phải ở nàh
thống lý Pá Tra để gạt nợ. Do để mất bò mà bị trói đêm này sang đêm khác, ngày này
sang ngày kia.
- Tâm trạng của Mị trước đêm cởi trói cho A Phủ :
+ Cuộc sống đoạ đày trong nhà thống lý Pá Tra của Mị vẫn tiếp diễn. Thời gian đoạ
đày biến cô trở thành người câm lặng trước mọi sự. Những gì diễn ra chung quanh
không khiến Mị quan tâm. Những đêm đầu Mị thổi lửa hơ tay. Tâm hồn Mị như tê dại
trước mọi chuyện, kể cả lúc ra sưởi lửa, bị A Sử dánh ngã xuống bếp, hôm sau Mị vẫn
thản nhiên ra sưởi lửa như đêm trước.
+ Song, trong lòng, không phải chuyện gì Mị cũng bình thản. Mị rất sợ những đêm
mùa đông trên núi cao dài và buồn. Khi trong nhà đã ngủ yên, Mị tìm đến bếp lửa. Đối
với Mị, nếu khoôg có bếp lửa ấy, cô sẽ chết héo.
- Thương người cùng cảnh ngộ :
Chính nhờ ngọn lửa, đêm ấy, Mị trông sang A Phủ và nhìn thấy một dòng nước mắt
lấp lánh bò xuống má đã xám đen lại. Dòng nước mắt ấy khiến Mị chợt nhớ lại đêm
năm trước A Sử trói Mị, Mị cũng phải đứng trói thế kia. Nhiều lần khóc, nước mắt
chảy xuống miệng, xuống cổ, không lau đi được. Rồi Mị phảng phất nghĩ gần nghĩ
xa : Cơ chừng naàythì chỉ đêm mai là người kia chêt, chết đau, chết đói, chết rét, phải
chết. Ta là thân đàn bà, nó đã bắt ta về trình ma nhà nó rồi thì còn biết đợi ngày rũ
xương ở đây mà thôi… Người kia việc gì phải chết thế?
- Tình thương lớn hơn cái chết :
Mị xót xa cho A Phủ như xót xa cho chính bản thân mình. Mị thương cho A Phủ
không đáng phải chết. Cô cũng sợ nếu mình cởi trói cho chàng trai ấy, bố con Pá Tra

trong tập truyện “Tây Bắc”. Truyện “Vợ chồng A Phủ” là một tác phẩm đặc sắc trong sự
nghiệp sáng tác của ông. Thành công của truyện ngắn này là tái hiện được một hiện thực đen
tối của người dân miền núi Tây Bắc dưới ách bọn chúa đất chúa rừng. Truyện ngắn có hai
nhân vật chính trong đó nhân vật trung tâm là Mị. Mị vừa là hiện thân cho nỗi khổ vừa là
hiện thân cho sự tiềm ẩn sức sống và khát vọng vươn ra ánh sáng tự do. Nhà văn đã rất tinh
tế trong việc xây dựng tâm lý nhân vật này, đặt biệt là tâm lý tâm trạng trong cảnh ngộ cắt
dây trói cho A Phủ để giải thoát người và cũng tự giải thoát mình.
2.a. Nhân vật Mị trong truyện ngắn “Vợ chồng A Phủ” có một cuộc đời rất oái oan. Vốn là
một cô gái trẻ đẹp nhưng vì món nợ truyền kiếp mà Mị đã bị thống lí Pá Tra, một tên chúa
đất chúa rừng ở vùng cao Tây Bắc bắt làm con dâu gạt nợ. Khi rơi vào nhà thống lí Pá Tra,
Mị đã bị hành hạ cả về thể xác lẫn tinh thần. Dần dần Mị sinh ra cam chịu, Mị sống lầm lũi
như con rùa nuôi trong xó cửa, sống như một kẻ vô tri vô giác, gần như tê dại cảm xúc. Hàng
đêm Mị chỉ biết “làm bạn với ngọn lửa”, dù nhiều đêm A Sử đi chơi về đánh Mị ngã bên bếp
lửa nhưng Mị vẫn đêm nào cũng thế cứ thức dậy như cái bóng với ngọn lửa, không hề quan
tâm những cái gì diễn ra xung quanh.
A Phủ cũng là một người có cảnh ngộ như Mị, A Phủ là đứa con mồ côi. Nếu Mị đẹp thì A
Phủ lại khỏe mạnh nhưng vì đánh A Sử nên A Phủ trở thành kẻ ở nợ trong nhà thống lí. Có
một lần do sơ suất trong việc chăn đàn bò, A Phủ đã bị thống lí trói đứng ngoài cọc ở ngoài
trời. Đã nhiều đêm Mị thức dậy đốt lửa thì A Phủ mở mắt nhưng Mị cũng không hề quan
tâm, bởi Mị đã bị chai lì cảm xúc. Mị nghĩ A Phủ như cái xác chết đứng trước sân nhà mà
thôi. Như vậy lúc đầu gặp A Phủ, Mị chưa hề nảy sinh một chút cảm xúc, một chút cảm tình
bởi tâm lý của Mị đã bị sơ cứng tê dại.
b. Nhà văn Tô Hoài trong cảnh ngộ đó đã đưa ra một chi tiết rất bình thường, đó là một đêm
Mị vẫn ngồi dậy bên bếp lửa khi nhìn ra thấy “hai dòng nước mắt lấp lánh bò xuống hai gò
hõm má xám đen lại của A Phủ”. Mị bỗng nhiên bị thức dậy quá khứ, Mị nhớ lại trước đây
Mị đã bị A Sử trói đứng vào cột như thế, nhiều lần Mị khóc nước mắt chảy xuống miệng
xuống cổ mà không biết lau đi được. Thế là trông người lại ngẫm nghĩ đến mình, bắt đầu
thương mình. Và cũng theo quy luật tâm lý từ thương mình lại đến thương người, Mị thương
A Phủ người cùng cảnh ngộ.
c. Cái lạ của tình cảm con người là tình thương thường chỉ lớn dần lên và những tình cảm

thương trân trọng đối với những con người cùng khổ như Mị nói riêng, đối với người dân
miền núi Tây Bắc dưới ách bọn thực dân phong kiến nói chung.