A- lời nói đầu
ơ
Hiện nay chữ viết của học sinh đang được sự quan tâm của toàn xã hội. Tất cả
chúng ta đã và đang nhận thức được tầm quan trọng của chữ viết: “Nét chữ, nết
người”. Ta thấy chữ viết đã phản ánh một số phẩm chất của con người. Nết người đó
là: Khả năng thẩm mĩ, sự khéo léo tinh tế, tính cẩn thận… “Nết nước” không phải là
tính sẵn mà phải tu dưỡng, giáo dục mà nên. Vì thế “Nét chữ” cũng vậy.
Một người viết chữ đẹp trước hết phải do chính bản thân kiên trì rèn luyện, tự ý
thức nhưng cũng phần lớn là do sự hướng dẫn, dạy bảo, đúng đắn, khoa học.
“Không thầy đố mày làm nên” điều ấy quả không sai. Thầy giáo, cô giáo đóng
vai trò quan trọng trong việc dạy bảo, rèn luyện cho các em, song người thầy thứ hai
không kém phần quan trọng trong việc dạy bảo lúc ở nhà đó chính là cha mẹ các
em.
Hiện nay ở gia đình, việc tổ chức hoạt động học, nói chung và rèn chữ viết cho
con em nói riêng còn chưa được quan tâm chú trọng. Do đó dẫn đến chất lượng chữ
viết của học sinh chưa cao. Làm cha mẹ ai cũng thương con, lo cho con muốn con
cái học giỏi và ngoan ngoãn để trở thành người con có ích cho gia đình, xã hội.
Nhưng nếu chỉ có lòng mong muốn thôi thì chưa đủ mà chúng ta cần phải có trình
độ hiểu biết nhất định và có phương pháp giáo dục dạy bảo thì các em mới trở thành
con người phát triển toàn diện được. “Chữ viết đẹp, là một trong những công cụ đầu
tiên để rèn luyện cả nhân cách và tri thức của học sinh. Sinh thời, cố Thủ tướng
Phạm Văn Đồng. Một học trò xuất sắc của Bác Hồ kính yêu, một người luôn tâm
huyết với sự nghiệp giáo dục của đất nước đã từng nói “Chữ viết cũng là sự biểu
hiện của nết người.
Chất lượng chữ viết của học sinh tiểu học là những yêu cầu cơ bản xuyên suốt
quá trình học tập, đây là vấn đề quan trọng là mục tiêu chính
1
mà người giáo viên hướng tới. Muốn đạt hiệu quả cao thì việc tìm hiểu vai trò trách
nhiệm của cha mẹ học sinh trong việc giúp các em rèn chữ viết lúc ở nhà để tìm ra
được những biện pháp hữu hiệu nhất nhằm nâng cao chất lượng chữ viết là việc làm
cần thiết.
Để nâng cao chất lượng toàn diện và đặc biệt là thực hiện bằng được mong
muốn nâng cao chất lượng chữ viết, khắc phục những sai lầm của các em và tiếp tục
hoàn thiện các đức tính tốt qua rèn chữ để rèn người. Tôi đã phải tìm hiểu kỹ từng
em thông qua các bài tập viết. Từ đó rút ra từng nhóm, từng kiểu sai của các em, các
nguyên nhân thứ yếu và chữ yếu, khách quan và chủ quan. Trên cơ sở đó đề ra một
số biện pháp. Phối kết hợp với cha mẹ học sinh để rèn chữ viết cho các em đạt hiệu
quả cao nhất.
II- NỘI DUNG
I) Khảo sát:
1. Khảo sát chất lượng học tập.
a. Điều tra về tình hình học tập.
Ngay từ ngày đầu nhận lớp, tôi đã tìm hiểu kỹ về từng học sinh, khảo sát chất
lượng học tập của các em về học lực (Tổng số 18 em).
Bảng 1
Giỏi Khá Trung bình Yếu
Số
lượng
Tỉ lệ Số
lượng
Tỉ lệ Số
lượng
Tỉ
lệ
Số
lượng
Tỉ lệ
2 em 10,2% 4 em 20,4
%
9 em 45,9
%
lượng
Tỉ lệ
Số
lượng
Tỉ lệ
Số
lượng
Tỉ
lệ
6 30,6
%
3 15,3
%
4 28,6
%
3 15,3% 2 10,2
%
Nguyên nhân:
Qua điều tra khảo sát tôi thấy nguyên nhân dẫn đến một số lỗi khi viết chữa thì
có rất nhiều nhưng trong đó nguyên nhân chủ yếu là lối này các em mắc từ lớp dưới
và các em chưa được sửa chữa rèn luyện. Thời gian học ở lớp thì ít, thời gian học ở
nhà thì cha mẹ các em lại chưa quan tâm rèn chữ cho con em.
2. Khảo sát về việc tổ chức hướng dẫn con cái học ở nhà nói chung và việc luyện
chữ cho con em nói riêng.
Định hướng nơi tôi công tác là một xã miền xuôi, địa bàn tất cả là con em người
dân tộc Kinh. Hầu hết phụ huynh học sinh làm nghề nông thuần tuý, với trình độ học
vấn rất hạn chế, đa số mới học hết lớp 9. Nhưng hầu hết cha mẹ các còn rất trẻ có
điều kiện kinh tế: 20 % gia đình ở mức khá, 30 % mức trung bình, 50 % mở mức
sống khó khăn.
Đó cũng là một điều kiện khó khăn cho việc kết hợp rèn chữ cho học sinh.
góc học tập
đúng quy cách
8 40,7% 6
30,6
%
4 28,7%
2
Mua sắm đủ 10 51,0 5 33,7 3 15,3 %
5
sách vở đồ
dùng học tập
% %
3
Sai vặt, làm ồn
8
49,0
%
10
51,0
%
4
Dành thời gian
và quản lí việc
học ở nhà có
thời gian biểu
7
41,9
%
6
31,6
Bố mẹ thì bảo con “Học đi”, com thì ngồi vào bàn học một lúc cho qua chuyện,
không có chất lượng vì không có người chỉ bảo, kiểm soát.
Làm cho cha mẹ học sinh hiểu được tầm quan trọng của chữ viết đã dạy học vòn
khó hơn. Vấn đề đặt ra cho cha mẹ học sinh là cần phải làm gì? Thực hiện những
việc làm gì để rèn chữ cho con em. Chính vì vậy mà tôi mạnh dạn đưa ra một số giải
phpá trong việc giúp cha mẹ các em làm tốt việc tổ chức hướng dẫn hoạt động học ở
nhà nói chung và nâng cao chất lượng chữ viết nói riêng.
II- Những biện pháp kết hợp giữa GVVN và phụ huynh học sinh
1) Yêu cầu của giáo viên
6
Họp phụ huynh là một việc làm cần thiết qua trọng song cũng rất bình thường
mà năm học nào mỗi lớp cùng phải tổ chức. Qua họp phụ huynh giúp cha mẹ nắm
chắc được cụ thể tình hình học tập rèn luyện của con cái. Để cuộc họp phụ huynh
tiến hành đạt hiệu quả tốt, tôi đã lên kế hoạch cụ thể, sát thực.
+ Cũng như các lớp tôi thông qua toàn bộ nội dung chung của nhà trường.
+ Thông báo kết quả học tập của từng em, cho phụ huynh xem kết quả học tập
chung của cả lớp ở bảng 1. Đề ra mức phấn đấu về chất lượng học tập của lớp
(không còn học sinh yếu) .
+Vấn đề chính mà tôi quan tâm, nhấn mạnh trong cuộc họp phụ huynh đó lá vấn
đề chữ viết của học sinh. Tôi phân tích cho các bậc phụ huynh biết được tầm quan
trọng của chữ viết đối với học sinh tiểu học mà đặc biết là đối với học sinh lớp 5.
“Nét chữ” chính là “Nết người”. Các em có viết đúng, đẹp, trình bày khoa học thì
các em mới học tốt các môn học khác được.
Đa số học sinh và các bậc phụ huynh đều nghĩa rằng chỉ cần đọc, viết và giải toán
đúng là được, không quan tâm đến nét chữ, cách trình bày sao cho khoa học và một
số phụ huynh chưa quan tâm đến việc học và rèn chữ cho các em. Tôi thông báo với
phụ huynh kết quả điều tra ở bảng 3. Để làm cho phụ huynh hiểu và tin lời mình tôi
đã chuẩn bị một số bài thi của học sinh lớp mình để chứng minh. Em Tuyền và em
Linh có mức độ tiếp thu bài như nhau nhưng bài làm của em Tuyền bao giờ cũng
thấp điểm hơn em Linh. Tôi yêu cầu các bậc phụ huynh xem bài của hai em và tìm
cảnh khó khăn, con đông khó có thể thực hiện. Tôi và các bậc phụ huynh bàn bạc
phát động phong trào “Lá lành đùm lá rách”. Các em có thể ủng hộ lần nhau- Hội
phụ huynh đóng quỹ mỗi người 5000 đồng để giúp đỡ những em có hoàn cảnh đặc
biệt, điều này toàn bộ phụ huynh đều thống nhất, nhà trường đồng ý.
- Dành thời gian và quản lý việc học ở nhà của cac em. Có thời gian biểu vụ thể
giúp đỡ hướng dẫn con luyện viết kiểm tra sau khi con học xong, viết xong. Khi các
em học nên ngồi cạnh để chỉ bảo ròi dần dần hình thành tự giác cho các em. Nhưng
8
chũng không nên gò bó, áp đặt các em quá nhiều, khi luyện viết trạng thái tinh thần
phải phấn chấn, hứng thú vui vẻ, thì mới có kết quả tránh chê bai làm cho các em
chán nản. Phụ huynh có thể giao thêm bài viết để các em tự viết.
- Tránh sai vặt làm ồn ảnh hưởng tới con em. Khi các em đã ngồi vào bàn bạc
phụ huynh không nên sai vặt các em làm việc làm gián đoạn việc học và làm mất đi
sự tập trung chú ý. Khi các con học cha mẹ cố gắng giữ trật tự, yên tĩnh thì việc học
mới đạt hiệu quả.
Sau khi nghe tôi phân tích các bậc phụ huynh đều thấy rõ tầm quan trọng của
những việc làm trên, họ đều thống nhất và hứa sẽ cố gắng thực hiện, theo yêu cầu
của cô giáo.
+ Qua cuộc họp phụ huynh tôi còn đưa ra một số hình thức tổ chức học tập ở
nhà để phụ huynh tham khảo và căn cứ vào lực học của con, điều kiện của gia đình
để vận dụng tổ chức sao cho hợp lý.
1 . Học nhóm (Kèm giữa em viết đẹp với em viết chưa đẹp
2. Theo dõi và hướng dẫn con em học.
Một vấn đề khá quan trọng đó là phải rèn, phải sửa chõ cac em như thế nào cho
phù hợp, cho đúng. Chỗ nào, chữ nào cần sửa cho em nào? chứ không phải chỉ nói
trên sách vở là “Con hay em hãy viết đẹp”, các em không biết viết thế nào cho đẹp.
Chúng ta phải tìm ra được những lời sai và có cách hướng dẫn sửa chữa hợp lí giúp
hcọ sinh tiến bộ. Muốn sửa được cho con cái, trước hết bố mẹ phải nắm được quy
tắc viết chữ, viết thế nào là đúng… trong phạm vi giới hạn một cuộc họp phụ huynh,
với những vấn đề nêu trên, chúgn tôi đã phải làm việc rất nghiêm túc khẩn trương
Tôi cũng lưu ý phụ huynh trong khi viết, một số nét chữ có những xê dịch cần
thiết để nét cuối của chữ này nối liền với nét đầu của chữ cái tiếp theo.
b- Nhóm viết chữ có nét cong còn sai dấu.
Khi viết các chữ có nét cong các em thường viết sai, chữ bị méo đi. Nguyên
nhân là do các em gặp khó khăn vì kỹ năng hoặc một số em cẩu thả. Tôi hướng dẫn
10
phụ huynh cách hướng dẫn khắc phục. ở nhóm chữ này nếu viết được chữ 0 đúng
thì các em sẽ dễ dàng viết đúng các chữ còn lại. Tôi hướng dẫn cho phụ huynh cách
viết chữ 0. Khi dạy cho con viết ở nhà tôi lưu ý phụ huynh có thể cho các em luyện
viết ở bảng con. Cách khác có thể cho các em viết mạc chữ o, ô, ơ, a, đ, c… đã viết
sẵn bằng bút chì. Thậm chí viết vào vởi tập viết ở lớp dưới.
c. Nhóm học sinh viết, đặt dấu thanh chưa đúng vị trí rất nhiều em đặt tuỳ tiện,
chưa đúng cỡ cũng như vị trí từng dấu thanh, các em xem nhẹ vấn đề này, khi các
em đánh dấu thanh sai vị trí và kích cỡ sẽ làm sai lệch nghĩa của từ hoặc mắt thẩm
mĩ.
Tôi lấy ví dụ:
Miền Bắc, quả chuối.
Tôi lưu ý với phụ huynh. Phải hướng dẫn các em đặt dấu thanh vào đúng trọng
âm. Những tiếng có nguyên âm đôi, nếu sau nguyên âm đôi không có âm cuối vần
thì dấu thanh đặt vào chữ cái thứ nhất của nguyên âm đôi. Nếu sau nguyên âm đòi
có âm cuối vấn thì dấu thanh ghi vào chữ cái thứ hai của nguyên âm đôi. Điều này
phụ huynh thường khó hiểu nên tôi phải lất nhiều ví dụ để chứng minh từng trường
hợp
Đánh dấu sai Đánh dấu đúng.
Chú bác Chú bac
Của cải Của cải
Nước mía Nước mía
Chiều hè Chiều hè
Tôi lưu ý phụ huynh việc đánh dấu sai cũng do các em cẩu thả cho nên vừa sửa
phụ huynh phải thường xuyên nhắc nhở liên tục để tạo thành thói quen cho các em.
3. Liên lạc với cha mẹ học sinh thông qua sổ liên lạc.
Qua sổ liên lạc tôi thông báo cho cha mẹ học sinh biết được kết quả học tập, đặc
12
biệt là kết quả về chữ viết. Từ đó cũng giúp cho cha mẹ học sinh nắm được cụ thể
nhứng điểm còn thiếu sót, tạo điều kiện dạy và rèn chữ cho các em đạt kết quả cao
hơn.
Ngược lại qua số liên lạc tôi cũng nhận được những ý kiến đóng góp của cha mẹ
học sinh trong việc tổ chức, hướng dẫn cho con em học tập, rèn luyện ở nhà tốt.
Góp phần rèn chữ viết tốt hơn hàng tháng tôi thường lên kế hoạch thăm gia đình học
sinh.
4. Đến thăm gia đình học sinh.
Hàng tuần, hàng tháng tôi thường lên kế hoạch đến thăm gia đình học sinh nhất
là những học sinh có sự tiến bộ chậm và hoàn cảnh khó khăn. Đến thăm gia đình học
sinh là một việc làm tưởng như rất bình thường đối với người giáo viên, song nó
mang nhiều tác dụng và hiệu quả trong việc giúp cha mẹ học sinh rèn chữ viết cũng
như tổ chức việc học ở nhà.
Việc đến thăm gia đình học sinh cũng là một hình thức kiểm tra đánh giá được
phần noa sự quan tâm của cha mẹ học sinh đối với co cái, bên cạnh đó còn tạo điều
kiện trao đổi về tình hình học tập nói chung và việc rèn chữ nói riêng của con cái
mình đối với cô giáo. Nó làm tăng thêm sự gần gũi tình cảm tình thầy trò và gia
đình. Vì vậy cho nên trước khi đến thăm gia đình em nào tôi thường lên kế hoạch cụ
thể nắm vững tình hình học tập từng em, những tiên sbộ và những vấn đề còn tồn tại
để trao đổi cụ thể với phụ huynh. Những cuộc đến thăm đó tôi thường đi với chi hội
trưởng phụ huynh của lớp, để qua đó chi hội trưởng cũng thấy được nghĩa vụ và
trách nhiệm của mình trong việc cùng với các phụ huynh trong lớp tổ chức việc học
cho học sinh nói chung và việc rèn chữ nói riêng.
Qua việc đến thăm gia đình học sinh tôi nhận thấy cha mẹ học sinh đã biết vận
dụng các phương pháp và hình thức mà đã được phổ biến giúp việc rèn chữ choc các
em tốt hơn. Hình thức “học nhóm” và “Học sinh học kèm” được cah mẹ vận dụng
nhiều hơn. Các bậc phụ huynh thường xuyên theo dõi và hướng dẫn con cái học, rèn
0 0 3 15,3 % 0 0 2 10,2
%
Với kết quả đã được được ở trên tuy đã rất khả quan nhưng cũng không phải vì
thế mà tôi lấy làm thoả mãn mà dừng lại. Quá trình rèn chữ phải là một quá trình
thường xuyên liên tục. Tôi tiếp tục phối kết hợp với phụ huynh học sinh để góp phần
nâng cao chữ viết cho lớp tôi.
C- Bài học kinh nghiệm
14
Qu quá trình thực hiện và hướng dẫn và kết hợp với phụ huynh học sinh để rèn
chữ viết cho học sinh tôi đã rút ra một số kinh nghiệm như sau:
1. Khảo sát tìm nguyên nhân để xác định số những biện pháp, hình thức dạy,
học phù hợp.
2. Tìm hiểu kỹ về hoàn cảnh gia đình và sự quan tâm của cha mẹ học sinh tới
việc rèn chữ viết cho con em.
3. Phải tạo mối quan hệ tốt giữa nhà trường và gia đình, giúp cha mẹ học sinh
hiểu được tầm quan trọng của chữ viết, hướng dẫn phụ huynh các phương pháp dạy,
rèn chữ cho học sinh.
4. Không nên nóng vội khi thấy các em viết chưa đẹp. Cần vận dụng
lần lượt các biện pháp một cáh linh hoạt, kiên trì.
5. Giáo viên phải là người tham mưu tốt cho phụ huynh chuẩn bị các đồng dùng
“Bút viết, sạch, vở… để các em có đủ điều kiện rèn chữ viết tốt.
6. Giáo viên phải tổ chức thi đua thi chữ viết, kiểm tra, đánh giá, khen thưởng,
động viên kịp thời các em có nhiều tiến bộ về chữ viết.
7. Thường xuyên liên lạc với cha mẹ học sinh để nắm được những thuận lợi và
khó khăn trong vấn đề rèn chữ cho con em. Từ đó bổ sung trực tiếp, kịp thời cho họ
những kiến thức, kỹ năng còn thiếu.
Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ về việc kết hợp với cha mẹ học sinh trong
việc rèn chữ viết cho con em. Với vốn kiến thức và kinh nghiệm còn hạn chế, rất
mong được sự góp ý của hội đồng khoa học cấp trên để tôi tiếp tục những biện pháp
trên vào thực tế và phổ biến cho bạn bè đồng nghiệp cùng áp dụng nhằm nâng cao