
 !"#$%!&'!())*
Thực hiện Đề án “Tuyên truyền, giáo dục đạo đức, lối sống trong gia đình
Việt Nam giai đoạn 2010 – 2020” do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ban
hành tại Quyết định số 3391/QĐ-BVHTTDL ngày 01/10/2009;
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC
TRONG NHÀ TRƯỜNG PHỔ THÔNG,
ĐIỀU KIỆN CƠ BẢN GÓP PHẦN TẠO LẬP NỀN TẢNG ĐẠO ĐỨC
CỦA THANH NIÊN TP.HỒ CHÍ MINH PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG

PGS-TS Võ Xuân Đàn
Ngày 29 tháng 8 năm 2007, Bộ Giáo dục và đào tạo đã ban hành quy định về
công tác giáo dục phẩm chất chính trị, đạo đức lối sống cho học sinh, sinh viên trong
các đại học, học viện, trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp với mục
đích rèn luyện và phát triển phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống văn minh, tiến bộ,
góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh - sinh viên và trong mục 4 của điều 4 về
nguyên tắc có nêu rõ: "đảm bảo phát huy tính năng động, sáng tạo và tích cực của học
sinh, sinh viên, biến quá trình giáo dục, rèn luyện thành tự giáo dục, tự rèn luyện" và
định ra ba nội dung với tám vấn đề cơ bản như sau:
1. Nội dung công tác giáo dục phẩm chất chính trị
a. Giáo dục lòng yêu nước, lý tưởng cộng sản, niềm tin đối với sự lãnh đạo của
Đảng, bản lĩnh chính trị.
b. Giáo dục ý thức chấp hành các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng,
pháp luật của Nhà nước.
c. Giáo dục thái độ tích cực tham gia các hoạt động chính trị, xã hội, phân biệt,
đánh giá các sự kiện chính trị, xã hội, nhận ra và phê phán những âm mưu, thủ đoạn
chính trị của các thế lực thù địch.
2. Nội dung công tác giáo dục đạo đức

thức của các môn học tự nhiên và khoa học xã hội và những kiến thức từ thực tiễn
của nhà trường như nề nếp, kỹ cương, những tấm gương sư phạm của thầy cô giáo,
của những cô chú phục vụ, những người tốt việc tốt diễn ra thường nhật ở nhà trường
đã mở rộng những kiến thức về đạo đức cho toàn thể học sinh phổ thông.
Khối lượng kiến thức giáo dục đạo đức - công dân ở hệ thống giáo dục rất
phong phú, bao quát mọi nếp nghĩ, cử chỉ, hành vi được cấu tạo dưới những hình
thức truyền dạy khác nhau từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức hợp theo từng lứa
tuổi của mỗi bậc học, của mỗi khối lớp của giáo dục phổ thông. So với lịch sử phát
triển của bộ môn giáo dục đạo đức - công dân trước đây là một bước phát triển rất xa
mang tính bền vững của một nền tảng giáo dục cho thanh niên, những công dân mới
của cộng đồng dân cư nước Cộng Hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam.
Trước đó làm gì có trường khoa đào tạo thầy giáo giáo dục đạo đức công dân,
làm gì có thầy cô giáo chuyên trách, chỉ có thầy Hiệu trường, thầy Bí thư Chi bộ
Đảng của trường, các thầy cô chủ nhiệm lớp đảm nhận nhiệm vụ giáo dục - giảng dạy
môn đạo đức - công dân trong nhà trường các cấp nhưng cũng đã góp phần cùng các
giáo viên bộ môn khoa học, các anh chị phụ trách đoàn đội đã cùng gia đình, xã hội
đã tạo lập được cái gốc của đạo đức để hàng triệu triệu lớp lớp học sinh phổ thông
trưởng thành qua năm tháng học tập - rèn luyện ở hệ thống trường phổ thông có đủ
kiến thức cơ bản phổ thông về trí dục và đức dục để đi vào cuộc sống xây dựng -
chiến đấu bảo vệ Tổ quốc -nhân dân, chiến thắng mọi kẻ thù, mọi khó khăn trở ngại
đưa đất nước phát triển bền vững.
Ngày nay mọi nhu cầu cho công tác giáo dục đạo đức - công dân đã khá đầy đủ
không lý do gì mặt hoạt động giáo dục đạo đức - công dân lại không thể có những
bước đột phá.
Từ đó việc không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức - công dân
không chỉ là vấn đề của trước mắt giúp cho học sinh phổ thông học tập tốt, rèn luyện
tốt trở thành trò giỏi - con ngoan mà còn cao hơn thế nữa là nhà trường đưa ra xã hội
một lớp lớp công dân có kiến thức, có đạo đức, có sức khỏe để tiếp tục công việc - sự
nghiệp của lứa tuổi thanh niên có nghĩa vụ to lớn hơn đối với sự nghiệp xây dựng và
bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa.

mà gia đình đã làm cho con cái trước tuổi đến trường phổ thông đã đạt đến kết quả tới
90% của quá trình giáo dục nói chung. Những nội dung giáo dục đạo đức ở nhà
trường phổ thông là quá trình mở rộng, nâng cao về mặt lý luận và thực tiễn xã hội để
cho nền tảng, thành quả của giáo dục đạo đức ở gia đình phát triển bền vững. Đúng
như nhận định của TS. Giám đốc Sở Giáo dục và đào tạo TP. Hồ Chí Minh Huỳnh
Công Minh về giáo dục đạo đức gia đình: "Đạo đức gia đình không thoát ra khỏi
những giá trị đạo đức xã hội. Những gia đình có ảnh hưởng trực tiếp và sâu sắc đến
học sinh nhiều hơn vì ở đó có quan hệ huyết thống, quan hệ kinh tế và đặc biệt là
truyền thống văn hóa của gia đình. Nề nếp sinh hoạt gia đình, những giá trị xã hội
được cha mẹ, ông bà, anh chị em chọn lựa là những giá trị có tác động mạnh mẽ nhất
đến học sinh, học sinh được tiếp nhận và thực hiện đầy đủ nhất".
Về nguồn lực giáo duc đạo đức - công dân ở nhà trường phổ thông: là môi
trường giáo dục chính quy, hiện đại với đầy đủ các yếu tố cơ bản nhất cho việc thực
hiện nhiệm vụ giáo dục đạo đức - công dân của nhà trường phổ thông đó là môi
trường giáo dục, nội dung giáo dục đạo đức - công dân chính quy, hiện đại phù hợp
với thực tiễn Việt Nam nói chung, thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và được truyền
đạt đến học sinh phổ thông bằng những phương pháp dạy học luôn được cải tiến, đổi
mới với tất cả trái tim và khối óc của người thầy, người cô dạy bộ môn đạo đức - giáo
dục công dân được đào tạo chính quy hiện đại theo chuyên ngành đạo đức học chính
trị học ở Trường đại học, học viện ở thành phố Hồ Chí Minh và được tập thể sư phạm
của trường đặc biệt các thầy - cô chủ nhiệm và những gương sáng đã và đang xuất
hiện hàng ngày ở nhà trường và người xã hội đã góp phần to lớn vào việc nâng cao
chất lượng giáo dục đạo đức - công dân trong nhà trường phổ thông hiện nay.
Về nguồn lực xã hội trong việc góp phần nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức
- công dân ở nhà trường phổ thông hiện nay là hết sức quan trọng. Xã hội sử dụng
những thành quả giáo dục về đạo đức và về chuyên môn của nhà trường đào tạo qua
lớp lớp thanh niên tốt nghiệp tú tài ra trường đi vào cuộc sống xã hội tại các trường
đại học, cao đẳng, trường dạy nghề và trong các cơ sở sản xuất nhà máy, trong các
doanh nghiệp không chỉ đơn thuần của sự thừa hưởng mà quá trình trước đó xã hội
trên nhiều lĩnh vực hoạt động cũng đã góp phần không nhỏ vào quá trình tham gia

đỡ thêm về kiến thức, phương pháp giáo dục đạo đức để đội ngũ này có điều kiện
tham gia tốt công tác giáo dục đạo đức ở trường phổ thông các cấp.
4) Nhà trường phổ thông cần có sự phối hợp với gia đình, xã hội bằng những
nội dung cụ thể , lộ trình thực hiện khả thi trong việc phối hợp các nguồn lực giáo
dục đạo đức cho học sinh, như đã phân tích trên đây gia đình, xã hội và nhà trường từ
bao đời nay trong tiến trình lịch sử dân tộc, lịch sử giáo dục luôn luôn có sự gắn kết
chặt chẽ trong lĩnh vực giáo dục đạo đức cho trẻ vị thành niên.
5) Vấn đề xây dựng đội ngũ giáo viên giáo dục đạo đức - công dân kể cả giáo
viên kiêm nhiệm chưa qua đào tạo chính quy để chuẩn hóa lực lượng này các cấp
quản lý và nhà trường cần tạo điều kiện về nhiều mặt nhằm không ngừng nâng cao và
hoàn thiện đội ngũ này để cho họ có trình độ chuyên môn sâu và kiến thức thực tiễn
phong phú để thực hiện sứ mệnh vẻ vang nhà giáo - nhà giáo dục đạo đức trong nhà
trường phổ thông. Kết quả của giáo dục đạo đức với chất lượng cao sẽ có tác dụng trở
lại việc học tập các kiến thức khoa học cơ bản do đó cần xóa bỏ tư duy coi môn giáo
dục đạo đức - công dân là mônphụ từ đó ít có sự phối hợp, động viên trao đổi để cùng
nhau làm tốt công tác giáo dục nói chung trong nhà trường và sẽ không còn yêu cầu
kết thúc sớm việc giảng dạy bộ môn giáo dục đạo đức - công dân ở các lớp cuối cấp.
6) Cần đưa những phương tiện kỹ thuật hiện đại vào dạy học bộ môn, đa dạng
hóa các phương pháp giảng dạy bộ môn: ngoài thuyết giảng cung cấp những kiến
thức cơ bản cho học sinh nên tạo những hình thức hoạt động giáo dục khác như cho
học sinh đi thực tế, tham gia các cuộc vận động, các phong trào được phát động ở
trường, ở địa phương như văn nghệ, thể dục thể thao, các cuộc hội thi, hội thảo, các
cuộc vận động nhân đạo, thực hiện nghĩa vụ công dân…
7) Nhà trường tổ chức hưởng ứng các cuộc vận động do Bộ giáo dục và đào
tạo phát động như học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Bác Hồ, nói không với
tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục, xây dựng thầy cô giáo là
những tấm gương sáng cho học sinh noi theo nhằm tạo một môi trường giáo dục lành
mạnh trong sáng, tạo điều kiện tốt cho việc giáo dục kiến thức về đạo đức - công dân
ở lớp học.
8) Hàng năm, nhiều năm từ trường đến ngành cần tổng kết đánh giá kết quả,

Tôi cũng xin kể một chuyện bản thân tôi chứng kiến: gần nhà tôi có một gia đình, bố phụ
vữa, mẹ buôn bán lặt vặt, câu con trai học lớp 11. Một lần vào quãng chập tối người bố đi
làm về được bà mẹ cho biết con trai đang ngồi tại một quán net. Ông bố tìm con về định
dạy cho cậu quý tử một bài học. Sau một hồi đôi co mắng chửi cuối cùng không phải là
cậu con trai mà chính là ông bố bị cậu con dùng chân kẹp đầu cho ăn no đòn. Câu chuyện
trên chỉ là một trong nhiều, rất nhiều dẫn chứng về cách hành xử thiếu đạo đức của giới
trẻ hiện nay.
Nhìn nhận các sự kiện này, từ nhà giáo dục đến các nhà quản lý, các bậc làm cha mẹ đã
có rất nhiều ý kiến phân tích tìm ra nguyên nhân. Có thể khái quát một số nguyên nhân
thường được dẫn ra như sau:
- Về phía gia đình: do cha mẹ mải làm ăn ít quan tâm đúng mức đến con cái, giao khoán
việc giáo dục, dạy dỗ cho nhà trường.
- Về phía nhà trường: sự thiếu trách nhiệm trong việc giáo dục, quản lý của các thầy cô
giáo, chỉ dạy "văn" (kiến thức) chứ không dạy "lễ" (đạo đức).
- Về phía xã hội: ít quan tâm đến nhu cầu vui chơi giải trí lành mạnh của các em, ảnh
hưởng tai hại của các loại phim ảnh, mạng internet đen,
Nhưng xem ra sự lý giải đó nhiều khi quá đơn giản, dễ dãi, chưa đi đến ngọn nguồn của
vấn đề và thường cuối cùng là đổ lỗi "sự suy đồi về đạo đức, lối sống trong xã hội ta hiện
nay, đặc biệt là bộ phận giới trẻ" cho "mặt trái cơ chế thị trường", cho sự kém tu dưỡng,
rèn luyện ở trẻ.
Môi trường giáo dục của giới trẻ. Như chúng ta đã thấy, gia đình, nhà trường và xã hội
chính là môi trường văn hoá, môi trường giáo dục đào luyện lên thế hệ trẻ. Văn hoá, lối
sống, đạo đức của giới trẻ là sự phản ánh chính xác môi trường gia đình, nhà trường, xã
hội mà giới trẻ đang sống. Dù trong trường hợp nào, tại gia đình, nhà trường hay xã hội
thì người lớn - người có tuổi cũng chính là người hướng dẫn, làm gương trẻ.
- Gia đình: Gia đình của chúng ta hiện nay và cả ngày xưa nữa là gia đình hạt nhân gồm
cha mẹ và con cái (ít có đại gia đình với tam đại, tứ đại đồng đường).
Ngày xưa vì nghèo khó nên con cái phải lao động, làm lụng cùng bố mẹ. Ngày xưa vì
nghèo khó cả gia đình chỉ có một gian nhà tất cả quây quần sớm tối. Vì thế mà cha mẹ và
con cái thường xuyên tiếp xúc, chia sẻ với nhau, gần gũi nhau, thương yêu nhau. Trong

ốm đau thầy cô đến tận nhà thăm hỏi, thầy cô biết rõ hoàn cảnh gia đình của mỗi đứa và
thường xuyên gặp gỡ động viên học trò. Ngày xưa chúng tôi không học thêm như bây giờ.
Có bồi dưỡng học sinh giỏi thì cũng hầu như không công, có chăng chút ít quà cáp gọi là
của cha mẹ biếu thầy cô với một tấm lòng trân trọng. Có khi vì ốm đau phải nghỉ học,
thầy cô sẵn lòng dành thời gian cả tháng kèm cặp riêng để theo được bài mà không đòi
hỏi bất cứ điều kiện vật chất nào.
Còn bầy gờ? Học sinh học thêm tối sáng, không chỉ học thêm môn chính mà cả các môn
phụ. Học thêm không phải vì ham học, mà vì sợ thầy cô. Đành rằng chương trình giáo dục
của ta hiện nay còn bất hợp lý, quá nhiều môn học, kiến thức quá nặng nên để thi được
đại học cần phải học thêm. Nhưng cũng có khi thầy lên lớp chỉ dạy "nửa chữ" còn "nửa
chữ" dành cho dạy ở giờ phụ đạo. Việc thúc ép học sinh đi học không phải là chuyện hãn
hữu. Thúc ép có nhiều cách tinh vị và ngọt ngào.
Hơi lạnh của đồng tiền thẩm thấu vào mọi mối quan hệ tình cảm, mọi mối quan hệ vốn
được coi là thiêng liêng nên cái thiêng trở nên mất thiêng, tầm thường và trần trụi. Đó
còn chưa kể đến sự suy thoái của môi trường giáo dục khi nhận những thầy cô dốt (rất
nhiều trường THPT, THCS hiện nay sẵn sàng nhận giáo viên học tại chức hay học đại học
từ những trường mà ngôn ngữ bình dân gọi là "vớ vẩn" vào dạy hợp đồng rồi tìm cách
"chạy" biên chế. Những giáo viên này phải "chi" không ít nên cũng tìm cách "thu" lại cả
vốn lẫn lời bằng cách thúc ép học thêm).
- Xã hội: Xã hội của chúng ta hiện nay thế nào? Có phải là môi trường văn hoá, văn minh
lý tưởng cho tuổi trẻ, môi trường để tuổi trẻ được thoả sức sáng tạo và cống hiến? Đặt
câu hỏi như thế có người sẽ bật cười: còn xa chúng ta mới được như thế.
Hãy ra khỏi nhà, ra đường, đến bến tàu xe, đến chợ mà nhìn người ta sống, người ta
hành xử là biết xã hội ra sao. Bản thân mối quan hệ gia đình, nhà trường cũng phản ánh
phần nào xã hội. Ở đây tôi xin không nói về các mặt trái đầy dãy ngoài kia, sau màn hình
vi tính này, bởi vì ai cũng thấy, ai cũng biết, nó đập vào mắt chúng ta, khiều khíc chúng
ta. Tôi cũng xin không nói về lứa tuôi teen, lứa tuổi dễ dàng bị ảnh hưởng tác động của
những hành vị của người lớn. Tôi chỉ xin nói về cơ hội cống hiến của giới trẻ đang độ tuổi
lao động, nói như Chí Phèo: tôi muốn cống hiến nhưng ai cho tôi cống hiến.
Dân số Việt Nam hiện nay là dân số trẻ, có nghĩa là tỷ lệ những người trẻ tuổi trong độ

những người cộng sự kế cận thì những người đó cũng đã ở tuổi cao rồi. Tuổi trẻ sau này
khó len chân vào các chức vụ quan trọng, mà để phấn đấu lên được chức vụ đó phải qua
tuần tự qua vô vàn các tầng bậc chức tước khác, đến khi len lên được thì tuổi cũng đã
cao.
Như vậy chúng ta thấy, giới trẻ chiếm tỷ lệ cao trong dân số ở tuổi lao động, là "mùa xuân
của xã hội", "tương lai của đất nước" nhưng chưa có vai trò, tác động lớn đối với hướng đi
của xã hội và đất nước. Những người có tuổi mới là những lãnh đạo của đất nước, tác
động, ảnh hưởng tới mọi mặt của xã hội. Mà những nhà cầm quyền, nhà lãnh đạo, những
người đang làm chủ xã hội hiện nay của chúng ta là ai? Họ chính là cha, mẹ, là chú, bác,
cô,dì của chúng ta. Họ thế nào? Hãy nhìn tấm gương của Nguyễn Trường Tôn, của
Nguyễn Việt Tiến, của Nguyễn Thanh Bình mà phấn đấu. Có người nghe vậy sẽ phản bác:
chỉ có vài con sâu đáng gì với nồi canh lớn, xã hội thời nào chẳng có những con người như
thế. Thì đó là lời của những bạn lạc quan hoặc đui mù. Nhưng người lạc quan hiện nay rất
ít (chỉ đông người tham vọng thôi) và con mắt của người thời nay ai cũng sáng cả.
Chúng ta làm một thí nghiệm nhỏ: Bạn hãy lên một danh sách lãnh đạo địa phương
(quận, huyện thôi không cần phải đến cấp cao hơn) nơi bạn sống. Bạn cũng nên biết rằng
đồng lương của cấp đó khó vượt qua ngưỡng 6 triệu một tháng. Nhưng hãy nhìn xem có
ai trong số họ sống trong các mái nhà bình thường như những người dân quanh họ. Và
hiển nhiên một câu hỏi tự đến đầu bạn: họ lấy tiền ở đâu.
Ví dụ khác: bạn đã bao giờ đi mua háng hoá ở chợ, ở siêu thị? Bạn đã bao giờ bị cân điêu,
mua đắt hay mua phải hàng giả hàng kém chất lượng? Họ toàn là những bậc cha chú, cô
dì của chúng ta cả đấy.
Người xưa nói "thượng bất chính hạ tắc loạn", dân gian cũng nói "nhà dột từ nóc", điều đó
không thể nguỵ biện cho sự hư hỏng của tôi và bạn, nhưng rõ ràng đó là một lý do, lý do
quan trọng nhất.
GÓP Ý VỀ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH
NGUYỄN THỊ YẾN THU
Hội Cựu giáo chức Thành phố
lớn của gia đình. Học sinh ta nếu gia đình nào trước khi học sinh đi học đều dạy dỗ,
dặn dò kỷ lưỡng con em mình như vậy thì nhất định học sinh sẽ chăm ngoan, có tổ
chức kỷ luật tốt.
Từ thuở ấu thơ bài học đầu đời dành cho trẻ em chính là việc chào hỏi ông bà,
cha mẹ, anh chị, bà con cô bác khi tiếp xúc gặp gở. Người lớn cũng chẳng vì lời chào
nào của trẻ con mà giàu có gì nhưng lại đón nhận nó với tình yêu thương, thân thiện
"Khi đi em hỏi, khi về em chào, miệng em chúm chím mẹ có yêu không nào?". Yêu
quá đi chứ, bao vất vả nhọc nhằn trong cuộc sống như tan biến đi. Có dịp đi về các
vùng nông thôn ngày nay, thật cảm động mỗi khi gặp các cháu học sinh trên đường,
các cháu đều đứng lại vòng tay chào hỏi rất lễ phép sao mà dễ thương thế. Vậy mà ở
thành phố không ít gia đình thấy không cần thiết. Tôi có đứa cháu, lứa tuổi mẫu giáo,
ngoài Bắc vào, nó không chịu chào tôi, nó cho như vậy là phong kiến bởi nó là con
ông cháu cha quen được người khác chào hỏi thôi.
Ông Bà ta vẫn thường nói “dạy con từ thưở còn thơ” “Nhỏ không ưm, lớn gãy
cành”.
Việc cha mẹ dạy con đi thưa về trình có nhiều cái lợi trước hết là giúp trẻ hoàn
thiện nhân cách, sự lễ phép dành cho con người theo tinh thần "Tiên học lễ, Hậu học
văn" mà chúng ta chủ trương giáo dục trong nhà trường, việc con cái xin phép đi đâu
giúp cha mẹ quản lý được các con khi con vắng nhà. Nếu cha mẹ cứ để con em muốn
đi đâu thì đi, chơi với ai cũng không cần quan tâm rất dễ xẩy ra những rủi ro đáng
tiếc. Thực tế có không ít học sinh tự ý rũ nhau đi tắm sông, đua xe rủi ro bị tử vong.
Thậm chí để con em mình lao vào con đường ma túy mà không hay biết - có cả con
em của nhà giáo. Ở thành phố người đi đường đông quá không thể chào hỏi hết mọi
người. Nhưng trong trường thấy người lạ đến các em vẫn cư trố mắt ra mà nhìn thật
không thể chấp nhận.
Dạy trẻ bây giờ còn lắm vấn đề phải làm. Dạy con là dạy "Học ăn, học nói, học
gói, học mở" tại sao nói học ăn, ăn ai chẳng biết ? Nhưng ông bà dạy "ăn coi nồi" ,
con người phải biết nhường nhịn trong ăn uống. Ăn chậm, nhai kỷ. Trong ăn uống
phải từ tốn văn minh, tránh ăn bốc, ăn hốt, nhai nhồm nhoàm. Học nói, trẻ con mới
lớn thiếu từ phải dạy cho con trẻ ngày càng phong phú từ ngữ, nhưng khi lớn thì phải

Ở trường muốn hoạt động được phải có hai đối tượng thầy giáo và học sinh.
a) Vai trò của người thầy :
Người thầy giáo trong xã hội Việt Nam luôn đươc đề cao, tôn vinh. Người thầy
được kính trọng "không thầy đố mày làm nên" rõ ràng nét văn hóa đặc sắc của dân
tộc Việt Nam là Tôn Sư Trọng Đạo, đây là nét đẹp truyền thống từ đời này truyền
sang đời khác.
Các thầy cô giáo đứng trên bục giảng để truyền thụ cho các thề hệ đời sau
những điều hay lẽ phải, những tinh túy chắc lộc được từ ngàn đời truyền lại qua bài
giảng vơi tinh thần trách nhiệm cao, người thầy phải có quá trình học tập, rèn luyện ở
nhà trường sư phạm. Ra trường, đi dạy lại càng phải có nhu cầu tự học, tự rèn học hỏi
trong nhiều lĩnh vực. Điều mà đội ngũ thầy cô cần phải quan tâm trước nhất là đạo
đức của người thầy. Thầy cô giáo luôn vẫn phải là tấm gương sáng cho học sinh noi
theo. Như nguyên Thủ tướng Phạm Văn Đồng nói " Thầy ra Thầy". Thầy cô phải thi
đua dạy tốt như Bác Hồ đã nói. Thầy có trách nhiệm phát huy trí sáng tạo, khả năng
vận dụng thực hành của học sinh chuyển dần mô hình giáo dục hiện nay sang mô
hình giáo dục mở, học sinh chủ động tiếp thu kiến thức, mô hình xã hội học tập với
hệ thống học tập suốt đời, đào tạo liên tục liên thông giữa các môn học, bậc học,
ngành học. Trước bước chuyển của thời kỳ mới với cuộc vận động của Bộ Giáo dục -
Đào tạo " nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo dục" vai
trò của thầy cô giáo lại càng quang trọng. Phương pháp giảng dạy của thầy cô phải
làm cho trò thấy hay say mê học tập, mọi đối tượng học sinh, giỏi, khá, trung bình,
yếu, kém gì cũng phải nắm được bài. Thầy cô phải biết hướng dẫn học sinh học bài,
làm bài tập cũng cố kiến thức thầy cung cấp. Thầy phải biết hệ thống hóa từng bài,
từng chương, từng học kỳ chỉ cần thầy dạy như vậy, học sinh học nghiêm túc thì
chẳng cần phải học thêm làm chi cho tốn tiền, mất thời giờ. Học sinh nào quá yếu
kém thì phải có phương pháp dạy phụ đạo giúp học sinh nắm kiến thức có hệ thống
dần dần theo kịp trình độ chung. Như vậy mới là dạy tốt thật sự và như vậy mới đúng
"tất cả vì học sinh thân yêu".
Lối dạy chiếu lệ, lấy có, học sinh học sao cũng được để rồi lôi kéo học sinh về
nhà dạy thêm thật đáng chê trách, không đạo đức, không xứng đáng là người thầy.

nhiều lĩnh vực, nói khái quát là học tập đạo đức Hồ Chủ Tịch. Nói cụ thể hơn là ý
thức tổ chức kỷ luật phải tốt, động cơ, thái độ học tập phải đúng, phải trung thực,
đoàn kết, tu dưỡng phấn đấu theo lý tưởng của người thanh thiếu niên tiến bộ, lễ độ.
Tất cả những chuỗi đạo đức đó học sinh phải được tiếp thu qua bài giảng của tất cả
các bộ môn, các hoạt động nội khóa, ngoại khóa. Ngay trong các bài hát truyền thống
cũng dạy cho học sinh những đạo đức cần có "nung đúc tâm hồn để nuôi chí lớn.
Đem sức thanh xuân sống vì giống nòi". Người học sinh trong nhà trường ngày sau
phải trở thành những người lao động Việt Nam có tài, có đức, giỏi chuyên môn
nghiệp vụ, có tác phong lao động chuyên nghiệp, lao động vì dân, vì nước, là những
con người trưởng thành từ nền giáo dục Việt Nam tiên tiến, hiện đại, khoa học. Học
sinh phải học tập tốt, vì học tập chưa tốt nên hiện tượng tiêu cực trong thi cử thời
gian qua đã làm cho xã hội mất lòng tin đối với giáo dục đào tạo
c) Những điều kiện cần có trong các nhà trường để giáo dục đạo đức có hiệu
quả :
- Trường phải ra trường, khang trang sạch sẽ, có nhà vệ sinh, có các phòng bộ
môn, có sân chơi, vườn hoa, cây, cảnh. Tóm lại có tiện nghi để dạy và học, rèn luyện.
- Ngoài cổng trường có khẩu hiệu " Vì lợi ích mười năm trồng cây
Vì lợi ích trăm năm trồng người"
- Sân trường có khẩu hiệu " Thi đua dạy thật tốt, học thật tốt"
- Trong lớp, trên bảng đen mỗi tuần một câu cách ngôn. Ví dụ : Uống nươc
nhớ nguồn, ăn quả nhớ kẻ trồng cây.
- Trên tường các lớp tiểu học nên có năm điều Bác Hồ dạy.
- Nội dung dạy đạo đức ngoài chương trình của của Bộ Giáo dục - Đào tạo,
bám sát đạo đức của Hồ Chí Minh, các em mà thấm nhuần đạo đức này thì sau lớn
lên thành người lao động xây dựng đất nước thì tình trạng tham ô, tham nhũng lan
tràn tệ hại như ngày nay chắc khắc phục được phần lớn.

III/ Nhà trường gắn liền với gia đình và xã hội.
1/ Ngày nay có một số bộ phận nhỏ của học sinh chưa tốt không thể đổ lỗi tất cả cho
nhà trường. Muốn giáo dục đạo đức cho học sinh cần có sự kết hợp chặt chẽ của nhà

ảnh, truyền thanh, truyền hình phải có ý thức. Phim kịch ngày nay mở ra đều thấy
phụ nữ Việt Nam không biết nói, chỉ biết la hét nhăn nhó làm méo mó hình ảnh đáng
yêu của người phụ nữ. Trẻ con tưởng như vậy là hay. Tôi chê trách phim "Dốc tình"
xây dựng vai một nữ sinh mà ngỗ ngáo, lưu manh chịu không xem nổi, dù cảnh vật
Đà Lạt quá đẹp, quá quyến rũ.
Để đào tạo cho xã hội một thế hệ trẻ hoàn thiện về đạo đức, trí tuệ, tinh thần và
thể chất chuẩn bị cho các em trở thành người chủ nhân của đất nước. Nhà trường, gia
đình, xã hội phải được phối hợp chặt chẻ, nghiêm ngặt, không thể thiếu một trong ba
lĩnh vực đó. Giáo dục học tập văn hóa với vui chơi lành mạnh bổ ích, quang tâm bảo
vệ chăm sóc trẻ em về thể chất cả tinh thần. Có như vậy mới ngăn ngừa được tệ nạn
xã hội đang xảy ra đối với thanh thiếu niên học sinh đang báo động, đây là điều bức
xúc mà toàn xã hội phải quan tâm ngăn chặn mới có kết quả.
2/ Hội Cựu giáo chức thành phố Hồ Chí Minh muốn tham gia giáo dục đạo đức học
sinh.
- Ban Giám đốc cần chỉ đạo các trường tổ chức các buổi ngoại khóa nghe báo
cáo của giáo viên Nội Đô, giáo viên đi B, giáo viên đi bộ đội, thanh niên xung phong,
truyền thống của Hội Cựu giáo chức. Báo cáo viên là người thật, việc thật đã từng
nhiều năm đứng trên bục giảng, làm quản lý chắc rằng sẽ cung cấp cho học sinh
nhiều kiến thức cuộc sống mà bài giảng chưa đủ.
Tóm lại trong công cuộc đổi mới hiện nay Giáo dục và Đào tạo phải cung cấp
cho xã hội một đội ngũ trí thức mới có tài có đức biết xây dựng đất nước cũng như
bảo vệ đất nước. Để thế hệ này không bán đứng xương máu của cha ông. Biết phát
triển đất nước đi đúng đường, xây dựng nước Việt Nam giàu đẹp, dân chủ văn minh,
công bằng bác ái.
(GD&TĐ) - Hiện nay, những biểu hiện về suy thoái đạo đức cũng như tình trạng vi phạm pháp luật của HSSV đã
gióng lên hồi chuông báo động cho gia đình, nhà trường và xã hội.
@3.1T=.;.=661$!F>7B6F!3."M?
+L5QL$!&'4=6H&
'!U1F.FV+HF()W+IX(YW+IZ+[\W]U
1Q!06V+HF\W+IX[[W+IZ+^)W]U1M!_V

!E,;L2ps?I;..;.=$052Q!;.;L!;
.@I?
@M+,+'F.d6612Q!2F.16?'2F09!
<ML5=K9041TL5=6A23661&'!3
Q03%!2/]7L5=66104t3042.;$!F
.HL!,?
@M,!.u@;F2F661v!9D4:..;KK9
M7=1T1K>31DR6613661&'!
4].<,LQM1%G6615051K>456:H
661Mo.;0414Q!3.51LM,L
5LrL!F"#?
K:661EL!4IXX&.#66-Q!F!9DIXX&
7L5=661K9N6O9:T=6613661?+00
K:661P917B.3-""sK:o1T05 !E
L2HO.Md5E=Gc?
Cần tăng cường giáo dục và đạo đức trong trường học
N!.#95661.;.=.366-9D/E.314Q!.5.51d
E$!,"#?Z61!!.3UQ!"#9v7Q06;.3LQ0.D
Q03%!$!$H?Q06;661Q0.D5.d6s69DB
.?@<,N ".DH"R1w7:6;x65$H6;?'!
661 G.3UMQ!7!,"#9vG9t9y5O94?
+L..;.=1;.3UMQ!9v1"#9vGG2NO94
?XGL91;MB01K>.H661.;.=9Afd!?J0H
661L2712.HQ1T 12,1dG:6
HT=.;.=?4;..;.=1M$!6614,GMQ06;
qG.;.=P19.HGM661?
+04.;.=6617.o.HEBL!Q:.3U$!
,V@;.=661L!36K=.3U,]@;.=::3
661:9t9=t]@;.=!E.D?Z61:Hp]@;.=.;
.dL5Q1Q:?Z61.;.dL5Q!0=:]@;.=1L5QG/937?Z61

O46L5:9666ld6.H661.;.=19
669A7K!v.9,G.14::d666.;
.=>,?
+Gc.#U!v.;.=L2H!05661P661L2
H!05.;.=:f1;:.E:=6K664?4
;.l0O1=!AN!7.;.=6616ld6.Hf1;:6
0.d! $!:/$!,&'!?
Hơn lúc nào hết, hiện nay việc đẩy mạnh giáo dục đạo đức, giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống
cho học sinh, lý tưởng sống, giáo dục lòng yêu nước cho học sinh là rất quan trọng và cấp
thiết. Nó góp phần xây dựng thành công con người mới xã hội chủ nghĩa để phát triển đất
nước trong thời kỳ mới.
ĐẠO ĐỨC THANH NIÊN, HỌC SINH HIỆN NAY THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP GIÁO DỤC, RÈN LUYỆN
ZO!v>O7o$!3L5D,P$!"5
-!.o9L24NS106B.B96F>!.!
79H4G.1;6!;1T>
IF:uM56
@$ !MDl1K
IF6$05M:
b_! s6L:/
;01MM921,F6y.;.=E>;1!.
7;51;o6!6E6;661???
+51c6s61;,K
+-02!__1,u
'3L21c
+!./0.#1/S.#?
+E/0fQG
+D!QB0M11f0
655!0
>:14!09;.3{
'79H.1>.57Q!.H3:9;:041=!A!5

.!"95O•;1F!?
@=4KDD$+-~M+BO!/:U9O!4Lt646
.9!Q!,K$!%?
P.=4KD$!D$+-~M+BO!/:U9O!4Lt64
67K>1;-,$!%F,9;Ed45
!9t11Q05105d{+Q!$!+-~M+B.9
Q!L2U1G,K2; 1G/9%!M/:$!$?XG
!K>1;L2U1B.3/ 1G2L.B
.!/d,9B0,?+-~M+BPUpFB0Q!;L21,
VB!!!!5"B.H.,.1.!"95O?
}@G;.;.=.<,P4147.D66'DQ05+
K1-=I!$!@L!&€€€B;V
g@
•
94
•
.1;12
•
92
•
6/
•
F4:;03.;.=,;31T
>1MMG59#1/
•
6/1/
•
64
•
6:K1!$!9/.B?

09Dg!!hP"B6O304/L!V
Thứ nhất, trẻ thiếu sự quan tâm giáo dục của gia đình.
z!.:159$!"#12:6H//?+!/
<,B0t2?J02B>1
1L2L.M9!_>2/ML2
6c?
I!0B.3gK;3hP1704/1>/t.5
.;.=$!9!_:.,MB66-6M.,M-$!
f/?+,L…L$L5L5Mo6L2ELL?u
;.M!.:!_M !.3L6H3L5!_.3L,
!04KQ!/.52;0:x6qB.;.=M? 
.M7!.:53B!_6929!1M:9D!
1#?4;.3LM$!!.:BK.;.=$!!_P1F.M
.;.=?!_1MM1; !6MMM1 /
%!95Q!/N6.yF,"Q!529!_{:PF
676qBM._6$!!_:g-G:.-.S:h?'d1;5
M!.:!_/0#.!dS,9;NE!N0..{P
>"B.5:/.;.=$!?+0g-9lu2!l
9lh7,d679H.;.=M!.:5!o2
!:B5?
g!,CM_
K‚;;:L2h
IK7!M2/$!!_PQ05.DQ::†;†=$!?!_
M2/;6NQ!/Tp04N6†y!x1w!7LL#
M12;!3†DT6H?'Td1;M2/$!
!_L2;6N†fyx;!61G13-1
9Q!Mcp;"#.;.=9D0?
H!.:1213:/.;.=?+,
!56"N!.:3K,!>94"#?J0!_-6Q!/
>>2/M"#?@<,G$!!_

94;oEG3.H4G7:6L26ld6
7D.;.=$!,&'!?IF"5,.D
4xc=!1-Ls!6;?
boL"#0!06H.!;66N?'7o$!G6H3L5D
,.H1;Q03.;.=?,:1d9BB6$.;;!:1d‡
5!{b2,M"Q!l7;"#.!c!1!0
"/6/F.,P104//0!G03.;.={?J0N
!-;2,"#G;1;6H.H.;.=F
0M._6K?
c. Một số tồn tại về công tác giáo dục đạo đức học sinh tại trường THPT Tố Hữu
}+C1F9‚FC1F05Ls0KFw >=
!?+:;F6;Q$!,w C1F;LH9:
05w !?XGQ!$!!.:!.N=3!.: Lt
,?
}b96!_!.:11o!.:9B !o1MM92U1;4
,F$!:?
}bME4$165Gt9/t9t/0F$!F]
>6K6K66966F.2LL26ld6Q!
!]26Md660F.HF!LD6,5,"04
QB6?
}+5;.,1416v-,;16],;Y[6N.#7
16GQ:!.<9!60QG?
}bM;.;L o63LLw.5QB6!,"04!
N.dF!!EG?
3. Một số giải pháp cơ bản để giáo dục đạo đức trong học sinh 
+7G;04/4.HN6F>2/M2Q!Q
:2$;0$!9/2"N!M66K9!V
Thứ nhất, phải thiết lập được mối quan hệ bền vững giữa gia đình – nhà trường – xã hội?+
MN!127LL:31EL!?!_61MB
-!.:4.21NL2H.d,!.H7966

Thứ tư, chúng ta phải giáo dục đạo đức cho học sinh ngay từ nhỏ và giáo dục phải thường
xuyên, suốt đời; phải theo dõi các mối quan hệ của học sinh và giáo dục giá trị sống, kỹ năng sống
cho học sinh, lý tưởng sống và lòng yêu nước.
&.;.=F>2/M:,6NF!0O
L:=.171N>.;.=>9t OB6
F?~!FB13>B6+HF:./0179AF 4F1
Q2,?1x>.d334LFQE+-02x
17,;01xM29v6/9.N}!61.N1x6;0
H! $!,!.:!56!"#