I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Mục tiêu tổng quát của giáo dục là xây dựng một nền giáo dục Việt Nam
hiện đại, khoa học, làm nền tảng cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa,
phát triển bền vững đất nước hướng tới một xã hội học tập, có khả năng hội
nhập quốc tế; xây dựng một thế hệ người Việt Nam mới có năng lực tư duy độc
lập và sáng tạo, có khả năng thích ứng, hợp tác, …
Nhiệm vụ giáo dục ở bậc tiểu học chính là nhằm giúp học sinh hình thành
những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâu dài về đạo đức, trí tuệ,
thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, góp phần hình thành nhân cách con
người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, bước đầu xây dựng tư cách và trách nhiệm
công dân, chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học ở các bậc học tiếp theo. Giáo dục
tiểu học được xem là nền tảng. Chính vì vậy giáo dục tiểu học ngày càng thu
hút sự quan tâm của cộng đồng.
Trước những yêu cầu đặt ra, toàn ngành giáo dục đã có nhiều bước tiến
quan trọng, được thể hiện bằng việc đổi mới nội dung, chương trình sách giáo
khoa và vận dụng các phương pháp dạy học tích cực. Việc làm này đã góp phần
nâng cao chất lượng và hiệu quả trong dạy học và giáo dục. Những cụm từ như
“dạy học lấy học sinh làm trung tâm” hay “dạy học phát huy tính tích cực, chủ
động, sáng tạo của học sinh” đã được nhắc đến nhiều. Mỗi giáo viên đã và đang
từng bước đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức phù hợp để đáp ứng được
yêu cầu của xã hội hiện đại. Tuy nhiên hiện tượng tâm lý không muốn học,
học một cách thụ động ở trẻ vẫn còn diễn ra khá phổ biến ở các trường tiểu
học trong toàn huyện, đây cũng là vấn đề khiến nhiều giáo viên và các bậc phụ
huynh phải phiền lòng và cũng là nguyên nhân chủ yếu dẫn đến một kết quả
1
không tốt trong việc học tập của trẻ. Thích học và ham học chính là nguồn động
lực để có kết quả cao trong học tập. Chỉ sau khi muốn học trẻ mới có thể học
một cách chủ động và hiệu quả. Vậy làm thế nào để làm cháy lên niềm ham học
hỏi và học một cách tích cực, tự giác, chủ động ở trẻ?
Là một giáo viên giảng dạy bậc tiểu học, tôi không khỏi băn khoăn trước
câu hỏi trên. Với kinh nghiệm hơn 10 năm trong nghề dạy học và tinh thần

là điều dễ hiểu.
1.3. Sự hứng thú học tập của học sinh bậc tiểu học
Hứng thú học tập là thái độ yêu thích đặc biệt của học sinh đối với việc
học, được thể hiện qua nhiều mức độ như: sự chú ý, tập trung, sự ham thích và
cao nhất là niềm đam mê đối với một đối tượng trong quá trình học. Đối với
mỗi mức độ của hứng thú, học sinh ở những lứa tuổi khác nhau có những biểu
hiện khác nhau, nhưng ở cấp tiểu học đa số các em đều chỉ thể hiện ở mức độ
chú ý, tập trung chứ rất ít học sinh đạt tới mức đam mê do các em chưa ý thức
được lợi ích của việc học tập.
1.4. Một vài đặc điểm về tính tích cực của học sinh
1.4.1. Tính tích cực của học sinh có mặt tự phát và mặt tự giác:
* Mặt tự phát: là những yếu tố tiềm ẩn, bẩm sinh thể hiện ở tính tò mò, hiếu kì,
hiếu động, linh hoạt và sôi nổi trong hành vi mà trẻ đều có ở những mức độ
khác nhau. Cần coi trọng những yếu tố tự phát này, nuôi dưỡng, phát triển
chúng trong dạy học.
* Mặt tự giác: là trạng thái tâm lí có mục đích và đối tượng rõ rệt, do đó có hoạt
động để chiếm lĩnh đối tượng đó. Tính tích cực tự giác thể hiện ở óc quan sát,
tình phê phán trong tư duy, trí tò mò khoa học.
1.4.2. Tính tích cực nhận thức phát sinh không chỉ từ nhu cầu nhận thức mà
còn từ nhu cầu sinh học, nhu cầu đạo đức thẩm mỹ, nhu cầu giao lưu văn hóa
Hạt nhân cơ bản của tính tích cực nhận thức là hoạt động tư duy của cá nhân
được tạo nên do sự thúc đẩy của hệ thống nhu cầu đa dạng.
1.4.3. Tính tích cực nhận thức và tính tích cực học tập có liên quan chặt chẽ với
4
nhau nhưng không phải là một. Có một số trường hợp, tính tích cực học tập thể
hiện ở hành động bên ngoài, mà không phải là tính tích cực trong tư duy.
1.5. Điều 28 Luật giáo dục (2005) quy định:
“Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác,
chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng môn học, lớp
học, bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện kỹ

Đội ngũ giáo viên trong nhà trường đa số đều có năng lực khá vững, có
tâm huyết với nghề song để tìm ra các biện pháp để phát huy hết tính tích cực tự
giác của học sinh thì còn nhiều hạn chế.
Việc thực hiện công tác chủ nhiệm ở mỗi giáo viên còn chưa hiệu quả,
thiếu trách nhiệm, hầu như giáo viên mới chỉ thực hiện công tác giảng dạy kiến
thức trên lớp còn việc làm tác động, kích thích sự hứng thú học tập của học sinh
thông qua trách nhiệm của giáo viên chủ nhiệm lớp thì chưa thực sự hiệu quả.
Sự phàn nàn của giáo viên về học sinh như “học sinh bây giờ không
chăm học” hay “học sinh bây giờ không thông minh”, … còn khá phổ biến ở
các giáo viên.
6
2.2. Về học sinh:
Phong trào học tập của học sinh trong trường khá sôi nổi, chất lượng giáo
dục có sự tăng dần theo năm học. Tuy nhiên đa số học sinh còn thụ động trong
việc học, chưa có ý thức tự giác học bài. Việc học vẫn cần có sự thúc đẩy, nhắc
nhở, quan tâm, kiểm tra hàng ngày của giáo viên và phụ huynh.
Tâm lý chán học, học một cách uể oải, ngồi học nghiêm túc nhưng mang
tính ép buộc hay ngồi học không tập trung, mất trật tự trong giờ học còn diễn ra
khá phổ biến ở các tiết học, các lớp học.
Phần lớn học sinh còn thiếu tự tin, e dè, không dám biểu lộ cảm xúc hoặc
không mạnh dạn đưa ra ý kiến của mình dẫn đến việc hình thành kĩ năng sống
cho các em còn rất hạn chế. Hiện tượng học chờ vào người khác, quay cóp bài
của bạn còn diễn ra khá nhiều nên chất lượng giáo dục còn chưa thật.
Chất lượng mũi nhọn của trường luôn cao hơn các trường trong huyện
song số học sinh học tích cực, tự giác hay học một cách say mê còn ít. Phong
trào thi đua học chưa có nhiều chỉ xuất hiện một số ít ở em có phụ huynh quan
tâm đến việc học của con cái.
2.3. Nguyên nhân của thực trạng trên
2.3.1. Giáo viên
- Do năng lực sư phạm của giáo viên không đồng đều.

thật sự phát huy hết nội lực của giáo viên và học sinh, vẫn còn sự cào bằng
trong đánh giá hoặc đánh giá còn quá lỏng lẻo.
8
2.3.4. Về phía phụ huynh
Việc quan tâm, chăm sóc con em không đúng cách của một số phụ huynh
cũng dẫn đến học sinh lười học, học một cách thụ động. Học sinh không có khả
năng vận động, không có kĩ năng sống vì hàng ngày các em được chăm sóc quả
kĩ lưỡng, không thấy được những khó khăn trong cuộc sống để từ đó rèn luyện
bản thân.
Cũng có những phụ huynh vì lo toan cuộc sống mà không ngó ngàng đến
việc học tập của con em, không có những lời khen hay sự động viên con cái học
mà họ phó mặc việc dạy học cho các Nhà trường.
2.4. Đánh giá khái quát thực trạng dạy- học của trường Tiểu học La Phù-
Thanh Thủy – Phú Thọ
Nhìn chung việc dạy – học trong Nhà trường tuy đã có nhiều khởi sắc, có
nhiều tiến bộ trong mỗi năm, số lượng giáo viên đạt thành tích cao trong huyện,
tỉnh khá nhiều song làm thế nào để kích thích được hứng thú học tập của học
sinh, giúp các em học một cách chủ động, tích cực, tự giác thì vẫn còn nhiều
hạn chế. Hầu hết việc dạy và học vẫn còn thụ động. Việc dạy của giáo viên chủ
yếu vẫn dừng lại ở dạy cho xong nhiệm vụ, học sinh học theo sự giám sát của
thầy cô và cha mẹ. Một số giáo viên có tay nghề cao thường quan tâm đến chất
lượng mũi nhọn nhiều hơn. Chính vì vậy nhìn một cách tổng quan thì phần lớn
học sinh đều không thực sự muốn học và học một cách thụ động. Hình như các
em vui đến trường trên hết là được vui chơi là chủ yếu. Do vậy chất lượng thực
tế theo tôi sẽ chưa phát huy hết nội lực của các em nhất là đối với một trường
của thị trấn nằm ở trung tâm huyện.
9
3. Biện pháp thúc đẩy sự hứng thú học tập của học sinh lớp 4 -5 Trường
Tiểu học La Phù – Thanh Thủy qua công tác chủ nhiệm
Xuất phát từ những thực trạng trên, trong 4 năm gần đây, tôi đã tìm tòi và

lớp đều có quyền lựa chọn cán sự lớp trên tiêu chí mà giáo viên đưa ra. Cụ thể:
- Tiêu chuẩn để được làm cán sự lớp:
+ Có lực học nổi trội
+ Ngoan ngoãn, chăm học, ý thức tự giác học cao
+ Luôn gương mẫu, được bạn bè quý mến
- Hình thức bầu (có thể bỏ phiếu kín)
- Thời hạn: Cứ 3 tháng có thể tổ chức bầu lại một lần để học sinh có hướng
phấn đấu không ngừng.
- Thành phần ban cán sự gồm:
+ Lớp trưởng, lớp phó
+ Các tổ trưởng, tổ phó
3.4. Phân công nhiệm vụ cho cán sự lớp
3.4.1. Tổ trưởng: Phụ trách chung trong các hoạt động của tổ mình, có nhiệm
vụ theo dõi, kiểm tra, đánh giá về nề nếp, học tập của các thành viên trong tổ
11
mình vào sổ theo dõi. Sổ theo dõi bao gồm bảng theo dõi và phần nhận xét cuối
mỗi tuần về ưu nhược điểm trong tuần. Sau đây là bảng theo dõi của tổ trưởng :
STT Họ và tên Điểm đạt được Điểm trừ
Điểm
TBC
Xếp thứ
1 Hoàng Lan Anh 9;10; 8; 9 1; 3; 5 6,75 3
2 Nguyễn Thị Vân Anh 9; 10; 8; 9; 9 1; 2 8,4 1
3 Phùng Ngọc Ánh 7; 9; 8; 10 2; 1; 1 7,5 2
…
* Lưu ý:
- Cột Họ và tên: Ghi thứ tự tên các thành viên của tổ
- Cột Điểm đạt được: Bao gồm tất cả các điểm mà mỗi thành viên đạt
được trong một tuần (từ điểm kiểm tra viết, điểm chấm vở học sinh hay điểm
giáo viên cho miệng).

Điểm
TB
Xếp
thứ
Điểm
TB
Xếp
thứ
Điểm
TB
Xếp
thứ
Điểm
TB
Xếp
thứ
1
2
3
4
…
*Lưu ý:
- Sổ được làm theo khổ ngang của giấy A4
- Cột điểm TB chính là điểm trung bình cộng (TBC) mà lớp trưởng lấy
thống kê từ các tổ trưởng của từng thành viên trong lớp.
- Cột xếp thứ: Sau khi thống kê đầy đủ số điểm TBC của mỗi bạn, lớp
trưởng tiến hành xếp thứ theo lớp.
3.4.4. Các lớp phó: Kết hợp với lớp trưởng làm tốt nhiệm vụ của một cán sự
lớp. Mỗi lớp phó sẽ được phụ trách một tổ, thực hiện kiểm tra các tổ trưởng, tổ
phó và kiểm tra chéo với các lớp trưởng, lớp phó.

Học sinh ngoài việc hăng say học, học một các chủ động, tích cực, tự
giác còn được rèn thêm nhiều kĩ năng sống. Hầu hết các em khá mạnh dạn,
thẳng thắn, có tinh thần đoàn kết cao. Đội ngũ cán sự lớp trưởng thành rõ rệt,
các em có khả năng quản lớp, chủ trì các cuộc họp, …
* Kết quả thăm dò học sinh qua các năm được sử dụng biện pháp của
sáng kiến:
Năm học Lớp
Sĩ
số
HS chưa tích cực
hưởng ứng biện pháp
của SKKN
HS rất tích cực hưởng ứng
biện pháp của SKKN
2009 - 2010 4A 25 3 12% 22 80%
2010 - 2011 5A 25 0 0 25 100%
2011 – 2012 5A 23 0 0 23 100%
2012 - 2013 4A 30 2 6% 28 94%
- Từ kết quả thăm dò học sinh cho thấy, khi thực hiện ở lớp 4 khó khăn
hơn ở lớp 5 và nếu được chủ nhiệm 2 năm liền thì nề nếp học của học sinh sẽ đi
vào ổn định.
- Mỗi năm có một số ít học sinh chưa tích cực hưởng ứng biện pháp của
sáng kiến, những trường hợp này thường bắt nguồn từ sự giáo dục chưa hiệu
quả từ phía gia đình học sinh.
III. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
15
1. Kết luận
Xuất phát từ những yêu cầu đổi mới giáo dục, nâng cao chất lượng dạy
học, trong 4 năm gần đây, tôi đã thử nghiệm “Biện pháp thúc đẩy sự hứng thú
học tập của học sinh lớp 4 – 5 qua công tác chủ nhiệm lớp”, thực tế tôi đã

4. Các văn kiện của Đảng về giáo dục
5. Các văn bản hướng dẫn thực hiện dạy học
6. Tạp chí giáo dục
MỤC LỤC
18
Trang
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1
II. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
3
1. Cơ sở lý luận sự hứng thú học tập của học sinh
3
1.1. Ý chí và sự phát triển nhận thức của học sinh tiểu học
3
1.2. Tính tự giác học tập của trẻ
3
1.3. Sự hứng thú học tập của học sinh bậc tiểu học
4
1.4. Một vài đặc điểm về tính tích cực của học sinh
4
1.5. Điều 28 Luật giáo dục (2005) quy định
5
1.6. Điều 5:Yêu cầu về nội dung, phương pháp giáo dục
5
2. Thực trạng của dạy - học ở Trường Tiểu học La Phù – Thanh Thủy
6
2.1. Về giáo viên
6
2.2. Về học sinh
7

1. Kết luận
16
2. Kiến nghị
17
TÀI LIỆU THAM KHẢO
15
19
NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ CỦA CẤP TRÊN
20