ĐẶ T VẤ N Đ Ề
Trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước, quy phạm pháp luật hành chính
là1công cụ không thể thiếu, vậy quy phạm pháp luật hành chính có những đặc điểm
như thế nào và có gì khác so với các quy phạm pháp luật khác, đăc biệt là với quy
phạm pháp luật hiến pháp. Để hiểu rõ hơn vấn đề này, chúng em chọn đề “Phân tích
đặc điểm của quy phạm pháp luật hành chính qua đó phân biệt quy phạm pháp luật
hành chính và quy phạm pháp luật hiến pháp”.
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I.PHÂN TÍCH ĐẶC ĐIỂM CỦA QUY PHẠM PHÁP LUẬT HÀNH CHÍNH.
1. Định nghĩa.
Quy phạm pháp luật: Là quy tắc xử sự chung thể hiện ý chí của nhà nước; được
nhà nước bảo đảm thực hiện; là tiêu chuẩn để xác định giới hạn và đánh giá hành vi
của con người về tính hợp pháp.
Quy phạm pháp luật hành chính: Là quy phạm pháp luật được dùng để điều chỉnh
các quan hệ quản lí hành chính nhà nước, được ban hành để điều chỉnh các quan hệ
xã hội phát sinh trong quá trình quản lí hành chính theo phương pháp mệnh lệnh -
đơn phương. Các quan hệ đó là: chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh trong lĩnh vực
quản lý hành chính nhà nước, bao gồm: Việc xác định thẩm quyền quản lý hành
chính; quy định quyền và nghĩa vụ pháp lý của chủ thể và đối tượng quản lý hành
chính nhà nước; quy định cơ cấu, tổ chức, mối quan hệ công tác của các cơ quan, cá
nhân, tổ chức trong quá trình thực hiện quản lý hành chính nhà nước; về thủ tục
hành chính; vi phạm hành chính; các biện pháp cưỡng chế và khen thưởng.
2. Đặc điểm của quy phạm pháp luật hành chính.
a. Các đặc điểm chung với các quy phạm pháp luật khác.
Là dạng cụ thể của quy phạm pháp luật nên các quy phạm pháp luật hành chính có
đầy đủ các đặc điểm của quy phạm pháp luật nói chung như: do nhà nước ban hành
và bảo đảm thực hiện, là quy tắc xử sự chung thể hiện ý chí của nhà nước, của giai
cấp thống trị; là tiêu chuẩn để xác định và đánh giá hành vi của con người về tính
hợp pháp; có ý nghĩa xác định và nội dung rõ ràng; được thể hiện trong các hình
thức xác định của pháp luật;…
b. Đặc điểm riêng của quy phạm pháp luật hành chính.

+ Phạm vi và đối tượng điều chỉnh của quy phạm pháp luật hành chính là các quan
hệ pháp luật hành chính. Quan hệ pháp luật hành chính có thể phát sinh giữa tất cả
các loại chủ thể như cơ quan nhà nước, cán bộ công chức nhà nước, tổ chức xã hội,
công dân, người nước ngoài,… . Bởi vậy các loại quy phạm pháp luật có số lượng
đa dạng.
+ Chủ thể ban hành các quy phạm pháp luật hành chính chủ yếu do cơ quan hành
chính nhà nước (Chính phủ, Bộ và cơ quan ngang bộ, Uỷ ban nhân dân các cấp)
hoặc người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước (Thủ tướng Chính
phủ, Bộ trưởng và thủ trưởng cơ quan ngang bộ, Chủ tịch ủy ban nhân dân cấp tỉnh,
huyện),… ban hành trên cơ sở cụ thể hóa các quy định của Hiến pháp, luật, pháp
lệnh, nghị quyết ... trong lĩnh vực quản lý hành chính nhà nước. Do có chủ thể ban
hành khác nhau nên các quy phạm pháp luật ban hành ra có số lượng rất lớn.
- Các quy phạm pháp luật hành chính có phạm vi điều chỉnh và do chủ thể ban hành
đa dạng nên hiệu lực pháp lý của chúng cũng khác nhau. Trong đó có quy phạm
pháp luật có hiệu lực trên phạm vi cả nước (như các quy phạm pháp luật hành chính
nằm trong các luật, nghị quyết, pháp lệnh của Quốc hội, Nghị định cuả Chính phủ,
quyết định, chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ), có quy phạm pháp luật có hiệu lực
trong phạm vi một ngành, một lĩnh vực quản lý (như Thông tư, chỉ thị, quyết định
của Bộ và cơ quan ngang bộ) hay một địa phương nhất định (quyết định, chỉ thị của
Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh,..).
*Các quy phạm pháp luật hành chính hợp thành một hệ thống trên cơ sở các
nguyên tắc pháp lý nhất định, điều đó có nghĩa là:
Các chủ thể có thẩm quyền khi ban hành các quy phạm pháp luật hành chính phải
tuân thủ các nguyên tắc sau:
- Các quy phạm pháp luật hành chính do cơ quan nhà nước cấp dưới ban hành phải
phù hợp với nội dung và mục đích của quy phạm pháp luật do cơ quan nhà nước cấp
trên ban hành. Đó là sự phục tùng ý chí hay sự chỉ đạo điều hành của cơ quan nhà
nước cấp dưới với cơ quan nhà nước cấp trên mà trước hết là việc là đối với các văn
bản quy phạm pháp luật do cơ quan nhà nước cấp trên ban hành.
-Các quy phạm pháp luật hành chính do cơ quan hành chính nhà nước, Chủ tịch

được ban hành để điều chỉnh các quan hệ xã hội cơ bản và quan trọng nhất gắn với
việc xác định chế độ chính trị, chế độ kinh tế, chính sách văn hóa- xã hội, quốc
phòng an ninh, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân, tổ chức và hoạt động của bộ
máy nhà nước.
2. Phân biệt quy phạm pháp luật Hành chính với quy phạm pháp luật Hiến
pháp.
Cả quy phạm pháp luật Hành chính và quy phạm pháp luật Hiến pháp đều mang
những đặc điểm chung của quy phạm pháp luật được nêu ở trên. Tuy nhiên, giữa
chúng cũng có những nét khác biệt nhau. Sự khác biệt giữa chúng được thể hiện ở
những điểm sau:
a. Về chủ thể ban hành.
- Quy phạm pháp luật Hiến pháp có chủ thể ban hành duy nhất là Quốc hội.