SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
"SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP TRỰC QUAN TRONG GIẢNG DẠY
MÔN GDCD LỚP 11"
1
A - ĐẶT VẤN ĐỀ
I.
LỜI GIỚI THIỆU
Nâng cao chất lượng dạy và học môn GDCD là một yêu cầu cơ bản và quan trọng
trong sự nghiệp GD & ĐT. Môn GDCD có vai trò rất quan trọng trong việc trang bị cho
học sinh một cách có hệ thống những kiến thức phổ thông, cơ bản, thiết thực của triết học
duy vật biện chứng, của lý luận về Chủ nghĩa xã hội, nhà nước, pháp luật, đạo đức, Môn
học bước đầu hình thành và bồi dưỡng tư tưởng khoa học và cách mạng, phương pháp tư
duy biện chứng trong việc phân tích, đánh giá thế giới hiện thực, nhất là các hiện tượng
xã hội luôn vận động và biến đổi. Bên cạnh đó môn học còn hình thành một cách đúng
đắn về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống cho mỗi công dân.
Song để làm được điều đó đòi hỏi người giáo viên phải biết sử dụng khéo léo các
phương pháp dạy học, trong đó có phương pháp “Sử dụng phương pháp trực quan”. Vậy
thế nào là dạy học bằng phương pháp trực quan? Phương pháp trực quan có vai trò như
thế nào trong dạy học bộ môn GDCD? Sử dụng như thế nào để đạt hiệu quả? Trong
khuôn khổ bài viết này tôi xin đề cập đến vấn đề “Sử dụng phương pháp trực quan trong
việc giảng dạy môn GDCD lớp 11 - THPT”
II.
MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Nghiên cứu và sử dụng phương pháp trực quan tôi muốn tìm đến một trong những
phương pháp có hiệu quả trong dạy môn GDCD lớp 11 nhằm đáp ứng nhiệm vụ của bộ
môn. Qua đó giúp học sinh có cách nhìn nhận, đánh giá đúng đắn các vấn đề xã hội đang
diễn ra. Trong khuôn khổ bài viết này tôi xin đề cập đến vấn đề “ Sử dụng phương pháp
trực quan trong việc giảng dạy môn GDCD lớp 11 - THPT”
III.
PHẠM VI, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

trực quan thì được ghi nhận đó là sự cố gắng của giáo viên, còn nếu không thì cũng chẳng
sao, coi như đương nhiên là không có. Vì vậy chất lượng giờ dạy chưa cao.
2. Nguyên nhân của thực trạng.
- Các cấp quản lí chưa thực sự tạo điều kiện về cơ sở vật chất, phương tiện dạy học, tài
liệu tham khảo đối với bộ môn này.
- Do đặc điểm của bộ môn: tổng hợp, khái quát, trừu tượng, lí luận, vì vậy đòi hỏi giáo
viên phải đầu tư nhiều thời gian để xây dựng, lựa chọn các phương tiện trực quan.
- Bản thân giáo viên chưa tự ý thức tìm tòi, sáng tạo để xây dựng các phương tiện trực
quan
B - GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I.
HIỂU NHƯ THẾ NÀO LÀ DẠY HỌC BẰNG PHƯƠNG PHÁP TRỰC QUAN
3
- Phương pháp dạy học trực quan là phương pháp mà trong đó giáo viên sử dụng các
phương tiện dạy học tác động trực tiếp đến các cơ quan cảm giác của học sinh nhằm đạt
hiệu quả của quá trình dạy học.
- Trong phương pháp trực quan có nhiều hình thức trực quan khác nhau: tranh ảnh, sơ
đồ, biểu đồ, số liệu thống kê, băng hình, sử dụng công nghệ thông tin, tham quan, kịch
- Phương pháp trực quan là sự miêu tả hiện thực khách quan bằng những hình ảnh cụ
thể mang tính chất cảm tính.
II.
TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC SỬ DỤNG PHƯƠNG PHÁP TRỰC QUAN

Môn GDCD lớp 11 tri thức mang tính lí luận, gắn liền với các vấn đề xã hội đang vận
động và biến đổi nhanh chóng.Vì vậy việc sử dụng phương pháp trực quan là rất cần
thiết và không thể thiếu. Sử dụng phương pháp trực quan sẽ:
- Làm cho những tri thức phổ biến trong tự nhiên, xã hội, mang tính khái, trừu tượng,
lí luận đậm nét được hiện thực hóa.
- Giúp học sinh lĩnh hội những thông tin về các sự vật, hiện tượng một cách chính xác,
đầy đủ, mở rộng, kiểm tra và đánh giá những tri thức đã được lĩnh hội.

ngoại
• Giảng bài 10: Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa

- Sử dụng phương tiện trực quan để nêu vấn đề.
* Giảng bài 2, đơn vị kiến thức 1- Hàng hoá
5
Câu hỏi: Qua các hình ảnh trên em hiểu
như thế nào là dân chủ?
=> Vậy thế nào là dân chủ xã hội chủ
nghĩa? Bản chất của dân chủ xã hội chũ
nghĩa là gì? Xây dựng nền dân chủ xã
hội chủ nghĩa ở Việt Nam trên những
nội dung cơ bản nào?
=> Bài 10: Nền dân chủ xã hội chủ nghĩa
Câu hỏi: Những người công nhân đang làm gì?
Câu hỏi: Sản phẩm của quá trình này chỉ trở
thành hàng hoá khi nào?
Câu hỏi: Hàng hoá là gì?
* Giảng bài 1, đơn vị kiến thức 1- Thế nào là sản xuất vật chất
- Sử dụng phương tiện trực quan để chứng minh.
* Giảng bài 5, đơn vị kiến thức 2- Mối quan hệ cung- cầu trong SX và LT hàng hoá
+ Cung – Cầu tác động lẫn nhau
+ Giá cả thị trường ảnh hưởng đến cung – cầu
6
Cầu tăng
Sản xuất, kinh
doanh mở rộng

Cung tăng
Cầu giảm

Đ/C Nguyễn Phú Trọng
tiếp đón các nhà dầu tư
Austalia
Kí tuyên bố chung Việt
Nam - Lao - Capuchia -
Mianma
Đ/c Nguyễn Tấn Dũng tiếp
Tổng tham mưu trưởng QĐ
cộng hoà Bulgari
Việt Nam - Mông Cổ
kí kết hiệp định
thương mại
Phát triển kinh tế
Tăng
trưởng
kinh tế
Cơ cấu
kinh tế
hợp lí
Tiến bộ và
công bằng
xã hội
(Sơ đồ 1)
Ý nghĩa của
phát triển KT
(Sơ đồ 2)
Đối với
cá nhân
Đối với
gia đình

Sức lao động
Sản phẩm
+
(Sơ đồ 3)
ĐK để sản phẩm
trở thành HH
(Sơ đồ 4)
Sản phẩm
do lao
động tạo
ra
Có công
dụng
nhất định
Thông qua
trao đổi và
mua bán
Chức năng của
thị trường
(Sơ đồ 5)
Thực
hiện
Cung
cấp
thông
tin
Điều tiết,
kích thích
SX, tiêu dùng
Các chức năng của tiền tệ

- Phải nắm rõ trình độ, khả năng nhận thức của học sinh để sử dụng phù hợp.
- Giáo viên phải linh hoạt trong việc sử dụng phối hợp các phương pháp dạy học khác
nhau nhằm phát huy tối đa ưu điểm và hạn chế những nhược điểm của các phương pháp
dạy học trong đó có phương pháp dạy học bằng phương tiện trực quan.
- Các phương tiện trực quan phải được lựa chọn kỹ càng, đảm bảo tính thẩm mỹ, khoa
học.
- Các phương tiện trực quan phải phản ánh đúng hiện thực, phù hợp với nội dung tri
thức môn học.
- Trong bài học, giờ học chỉ đưa ra những phương tiện trực quan tiêu biểu.

V. GIÁO ÁN THỰC NGHIỆM
9
BÀI 6: CÔNG NGHIỆP HÓA HIỆN ĐẠI HÓA ĐẤT NƯỚC (Tiết 1)
A. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1- Về kiến thức
- Hiểu được thế nào là CNH, HĐH; vì sao phải CNH, HĐH đất nước.
- Nêu được nội dung cơ bản của CNH, HĐH ở nước ta.
- Hiểu được trách nhiệm của công dân trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước.
2- Về kỹ năng
Biết xác định trách nhiệm của bản thân trong sự nghiệp CNH, HĐH đất nước.
3- Về thái độ
- Tin tưởng ủng hộ đường lối chính sách của Đảng và Nhà nước ta về CNH, HĐH đất
nước.
- Quyết tâm học tập, rèn luyện để trở thành người lao động đáp ứng yêu cầu sự nghiệp
CNH, HĐH ở nước ta.
B. CHUẨN BỊ
1- Phương tiện:
- SGK, SGV GDCD lớp 11
2- Thiết bị
- Bảng biểu, đèn chiếu nếu có

+Tác dụng của CNH, HĐH?
- HS: Trả lời, bổ sung.
- GV: N/xét, kết luận.
- HS rút ra bài học thực tiễn
học và công nghệ tiên tiến, hiện đại vào quá
trình sx, kinh doanh, dịch vụ và quản lí KT
– XH.
b) Tính tất yếu khách quan và tác dụng của
CNH, HĐH đất nước
12
+ Vì CNH,
HĐH là giải
pháp có tính
chất quyết
định để nước
ta xây dựng cơ
sở vật chất kĩ
thuật, đưa
nước ta sớm
thoát khỏi
nghèo nàn,
lạc hậu
- Do yêu
cầu phải
tăng năng
xuất lao
động,
nâng cao
chất lượng
cuộc sống

quan hệ công nhân, nông dân,
trí thức
- Tác
dụng
của
CNH,
HĐH
Bài 1: Quá trình ứng dụng và trang bị những thành tựu kha học công nghệ tiên tiến hiện
đại vào quá trình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, quản lí kinh tế và XH là quá trình nào sau
đây?
a, Hiện đại hóa b, Công nghiệp hóa
c, Tự động hóa d, Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
Bài 2: CNH, HĐH có tác dụng:
a.Đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển
b.Tạo điều kiện để p.triển LLSX và tăng năng suất LĐ xã hội
c.Tạo điều kiện để nước ta hội nhập kinh tế quốc tế
d.Nâng cao uy tín của nước ta trên trường quốc tế
BÀI 12 : CHÍNH SÁCH TÀI NGUYÊN VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
I. MỤC ĐÍCH YÊU CẦU
1. Về kiến thức
- Hiểu được thực trạng tài nguyên, môi trường và những phương hướng cơ bản nhằm
bảo vệ tài nguyên, môi trường hiện nay.
- Hiểu được trách nhiệm của công dân trong việc thực hiện chính sách TNvà MT.
2. Về kĩ năng
- Vận dụng được chính sách này vào hoạt động của mình, biết tuyên truyền, vận động
người khác trong việc thực hiện chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường.
3. Về thái độ
- Tin tưởng, chấp hành chính sách tài nguyên và bảo vệ môi trường, ủng hộ những chủ
trương của nhà nước, ở địa phương mình về sử dụng hợp lí tài nguyên, bảo vệ môi
trường. Phê phán những hành vi gây hại cho tài nguyên và môi trường.

cho sự phỏt triển đất nước.
15
Thảo luận
Nhóm 1: Chứng minh sự đa dạng và phong phú của
tài nguyên thiên nhiên nước ta?
Nhóm 2: Đánh giá thực trạng TN nước ta hiện nay?
Nhóm 3: Đánh giá thực trạng MT nước ta hiện nay?
Nhóm 4: Nguyên nhân, hậu quả của thực trạng đó?
- HS Nhóm2 , trả lời, nhóm khác bổ sung
- GV kết lụân: Thực trạng tài nguyên nước ta
hiện nay, cho ví dụ
- HS nhóm 3 trả lời, nhóm khác bổ sung
- GVnhận xét, kết luận, ví dụ
b, Thực trạng trài nguyên và
môi trường nước ta hiện nay?
Về tài nguyờn:
- Khoỏng sản cú nguy cơ cạn
kiệt
- Rừng đang bị thu hẹp, nhiều
loài động, thực vật quớ hiếm
cú nguy cơ tuyệt chủng
16
- HS nhóm 4 trả lời, nhóm khác bổ sung
- GV nhận xét, kết luận, cho VD
- Đất canh tỏc bị thu hẹp
dần, khụ cằn. bạc màu
* Về môi trường:
Đất, nước và không khí bị ô
nhiễm ở nhiều nơi
* Nguyên nhân:

- Phương hướng cơ bản:
+ Tăng cường cụng tỏc quản
lớ của Nhà nước về bảo vệ
mụi trường, tài nguyờn
19
+ Thường xuyờn GD, tuyờn
truyền, XD ý thức trỏch nhiệm
về bảo vệ TN, MT
+ Coi trong cụng tỏc nghiờn
cứu khoa học và cụng nghệ,
mở rộng hợp tỏc quốc tế, khu
vực về bảo vệ MT,
20
Ngăn chặn ô nhiễm MT Bảo tồn TN
Hoat động 3 :
- GV cho HS thảo luận về trỏch nhiệm của cụng dõn
và trỏch nhiệm của bản thõn
- HS tự liờn hệ bản thõn.
- GV nhận xột, kết luận và cho VD minh họa
+ Ngăn chặn ụ nhiễm, cải
thiện MT, bảo tồn thiờn nhiờn
+ Khai thỏc, sử dụng hợp lớ,
tiết kiệm TN, TN.
+ Áp dụng cụng nghệ hiện đại
trong vấn đề tài nguyờn và
mụi trường
21
Xây lò đốt rác
Xử lí nước thải
3. Trỏch nhiệm của cụng dõn

cao, cụ thể như sau:
TT
Lớp
Tống
số
Giỏi Khá T.bình Yếu
T.số % T.số % T. số %
T.
số
%
1 11A1 45 19 42 26 58 0 0 0 0
2 11A2 45 19 42 26 58 0 0 0 0
3 11A3 45 01 02 23 51 20 47 0 0
4 11A4 45 02 04 29 64 12 32 0 0
5 11A5 41 04 10 34 83 03 07 0 0

C - KẾT LUẬN
Nghiên cứu về khoa học giáo dục là một việc làm không dễ dàng, đòi hỏi phải có thời
gian, có sự chọn lọc và rút kinh nghiệm lâu dài. Bằng việc nghiên cứu lí luận, thực tiễn
giảng dạy, xuất phát từ vai trò, vị trí của bộ môn và đối tượng học sinh, bài viết đã nêu
lên một số vấn đề xoay quanh vấn đề sử dụng phương pháp trực quan trong giảng dạy
môn GDCD, qua đó khẳng định việc sử dụng phương pháp trực quan để giảng dạy môn
GDCD nói chung và môn GDCD lớp 11 - THPT nói riêng là rất cần thiết và không thể
thiếu.
24
Qua bài viết này tôi muốn trao đổi cùng với các đồng nghiệp về việc đổi mới, cải tiến
phương pháp dạy học góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy bộ môn khoa học này. Rất
mong được sự đóng góp ý kiến của các đồng nghiệp.
25