Tập san công nghệ 10: Tìm hiểu lĩnh vực y tế
THUỐC VÀ CÁC VẤN ĐỀ SỬ DỤNG THUỐC Ở VIỆT NAM
Dược phẩm hay thuốc là những chất dưới dạng đơn chất hoặc hỗn hợp
có nguồn gốc rõ ràng, được dùng cho người hoặc sinh vật để chẩn đoán,
phòng và chữa bệnh, hạn chế hoặc thay đổi điều kiện bệnh lý hay sinh lý.
Ngày nay, do nhu cầu bảo vệ và chăm sóc sức khỏe của người dân ngày
càng tăng nhanh khiến cho ngành chăm sóc sức khỏe ngày càng thịnh hành
và vai trò của thuốc ngày càng được nâng cao.
Vậy thuốc tác động đến cơ thể chúng ta như thế nào? Sử dụng thuốc
như thế nào là có hiệu quả? Hiện trạng sử dụng thuốc ở nước ta hiện nay ra
sao? Sau đây chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về những vấn đề này.
CHƯƠNG 1: THUỐC
PHẦN 1: THUỐC
1. Thuốc là gì?
Thuốc là chất hóa học làm thay đổi chức năng của một hay một vài cơ
quan trong cơ thể hay làm biến đổi quá trình phát triển của bệnh.
Thực hiện: Tổ 2 - Lớp 10A4 - Trường THPT Thạch Thất
Trang 1/18
Tập san công nghệ 10: Tìm hiểu lĩnh vực y tế
Các cách phân loại thuốc
Phân loại dựa vào cơ chế tác động của thuốc
• Dược lý di truyền.
• Dược lý miễn dịch.
• Dược lý phân tử.
Phân loại theo đối tượng điều trị
• Dược lý nhi khoa.
• Dược lý lão khoa.
• Dược lý phụ khoa.
Phân loại theo các nhóm thuốc nghiên cứu
• Thuốc tác động vào bộ máy tiêu hóa.
• Thuốc tác động trên máu và hệ tạo máu.

Thực hiện: Tổ 2 - Lớp 10A4 - Trường THPT Thạch Thất
Trang 3/18
Tập san công nghệ 10: Tìm hiểu lĩnh vực y tế
• Phân theo nguyên liệu có 3 loại: thực vật, động vật, khác.
Người làm thuốc Bắc có thể khai thác các phần khác nhau của một loài thực
vật như: rễ, củ, thân, vỏ (vỏ rễ, vỏ thân, vỏ quả, vỏ củ... ), lá, hoa, quả, hạt),
các bộ phận cơ thể động vật như: xương, da, thịt, mỡ, nội tạng, (thậm chí cả
sừng, vây, móng, lông... của chúng), một số loại khoáng chất và tinh thể như
hoàng thổ, thạch tín, băng phiến, ... làm thuốc Bắc.
Các cách bào chế
Thực hiện: Tổ 2 - Lớp 10A4 - Trường THPT Thạch Thất
Trang 4/18
Tập san công nghệ 10: Tìm hiểu lĩnh vực y tế
Các loại thuốc Bắc có nguồn gốc thực vật nói chung hay được phơi
khô, tẩm sấy. Tuy nhiên cũng có vị thuốc Bắc được giữ tươi như nhân sâm
chẳng hạn. Các loại có nguồn gốc động vật có thể được đem sấy khô (như
vây cá mập), ngâm rượu (như tắc kè, cá ngựa, các bộ phận sinh dục của con
đực), nấu thành cao (cao hổ cốt, cao khỉ, v.v...).
Các cách kê thuốc
Để có một đơn thuốc Bắc, các thầy thuốc thường áp dụng phương
pháp chẩn đoán truyền thống của y học cổ truyền Trung Quốc là bắt mạch,
xem sắc thái). Một khi đã xác định được bệnh, thầy thuốc thường kê nhiều
loại thuốc Bắc phối hợp với nhau theo một phuơng thức và tỷ lệ nhất định
vào trong một đơn vị gọi là thang thuốc. Hiếm khi dùng chỉ riêng một loại
thuốc Bắc. Nếu có, thuờng dùng để giải thuốc, cấp cứu hay dùng ngoài gọi
là toa độc vị. Y học cổ truyền Trung Quốc dựa vào thuyết âm dương ngũ
hành để phối hợp các vị thuốc Bắc.
Cách sử dụng thuốc
Người bệnh thường được đề nghị dùng nhiều thang, nhiều phuơng
thang cho một đợt điều trị. Nhìn chung, điều trị bằng thuốc Bắc thường mất

trình điều trị bệnh phát sinh ở một cơ quan này, thuốc đồng thời gây ra tác
dụng phụ không mong muốn ở cơ quan khác.
Thực hiện: Tổ 2 - Lớp 10A4 - Trường THPT Thạch Thất
Trang 6/18
Tập san công nghệ 10: Tìm hiểu lĩnh vực y tế
Trung Hoa dược điển - từ điển vị thuốc Bắc
Các vị thuốc Bắc được cất riêng theo vị tại một cửa hàng thuốc Bắc
ở Vancouver, Canada.
Các vị thuốc Bắc
Thuốc Bắc có rất nhiều vị. Người ta hay nói có 108 vị thuốc Bắc,
nhưng con số này không chính xác. Trung Hoa dược điển của Trung Quốc
cho biết có tới vài trăm vị.
Dân gian Việt Nam có bài thơ về mối tính nam nữ trong đó có nhiều
từ mang đồng âm khác nghĩa trong đó có nghĩa các loại thuốc Bắc.
“Trước kính lạy trông ơn bối mẫu,
Sau tỏ lòng thục nữ hồng hoa.
Đôi ta từ bán hạ giao hòa,
Lòng những ước liên kiều hai họ.
Thực hiện: Tổ 2 - Lớp 10A4 - Trường THPT Thạch Thất
Trang 7/18
Tập san công nghệ 10: Tìm hiểu lĩnh vực y tế
Duyên xích thược anh đà gắn bó,
Nghĩa quế chi em khá ghi lòng.
Mặc dù ai trỗi tiếng phòng phong,
Đôi ta nguyện cùng nhau cát cánh.
Ngồi nhớ tới đào nhơn cám cảnh,
Nỡ để cho quân tử ưu phiền.
Muốn sao cho nhơn nghĩa huỳnh liên,
Thì mới đặng vui vầy viễn chí.
Ngồi buồn chốn mạch môn thăn thỉ,