SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG PT. DÂN TỘC NỘI TRÚ LIÊN HUYỆN
TÂN PHÚ – ĐỊNH QUÁN

Mã số: ………………

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY GIÁ TRỊ MỘT SỐ BÀI HÁT DÂN CA
CÁC DÂN TỘC BẢN ĐỊA CHO HỌC SINH
TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ
Người thực hiện: Đoàn Duy Thìn
Lĩnh vực nghiên cứu: QLGD
- Quản lý giáo dục: 
- Phương pháp dạy học bộ môn: 
- Phương pháp giáo dục: 
- Lĩnh vực khác: Có đính kèm
 Mô hình Phần mềm Phim ảnh Hiện vật khác
III/ KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Tổ chức các hoạt động phong trào,
giảng dạy môn Âm nhạc
- Số năm có kinh nghiệm: 14 năm
- Các kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:
+ Một số biện pháp cơ bản nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả các
chương trình phát thanh măng non trong liên đội.
+ Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc tổ chức các hoạt
động trò chơi dân gian trong nhà trường.
+ Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả của việc tổ chức giáo dục
kĩ năng sống cho học sinh THCS.
+ Vận dụng phương tiện, thiết bị dạy học để nâng cao chất lượng tiết
học âm nhạc thường thức ở trường THCS.
+ Giữ gìn và phát huy giá trị một số bài hát dân ca các dân tộc bản địa
cho học sinh trường phổ thông Dân tộc nội trú. I/ LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Như chúng ta đều biết rằng, đất nước Việt Nam với hơn bốn ngàn năm lịch sử
đã hình thành nên một nền văn hóa đậm đà bản sắc dân tộc. Trong đó: Âm nhạc
dân gian nói chung, dân ca nói riêng là tinh hoa văn hóa đặc sắc, là linh hồn của

chơi dân gian vào trường học và coi đó là một trong năm tiêu chí xây dựng
“Trường học thân thiện, học sinh tích cực”. Đồng thời thực hiện tốt nhiệm vụ của
trường Dân tộc nội trú trong công tác giáo dục văn hóa dân tộc được quy định
trong Quyết Định số 49/2008/QĐ-BGDĐT.
Là một cán bộ quản lí, đồng thời cũng là giáo viên giảng dạy bộ môn Âm
nhạc, tôi luôn trăn trở, tìm tòi các giải pháp cùng với nhà trường để thực hiện có
hiệu quả việc tổ chức giáo dục bản sắc văn hóa dân tộc cho học sinh. Vì thế tôi
chọn Sáng kiến kinh nghiệm “Giữ gìn và phát huy giá trị một số bài hát dân ca
các dân tộc bản địa cho học sinh trường phổ thông Dân tộc nội trú”.
II/ TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1. Cơ sở lý luận.
Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc luôn được Đảng
và Nhà nước ta quan tâm, coi trọng: Tháng 11 năm 1987, Bộ Chính trị ra Nghị
quyết 05 về Văn hóa - Văn nghệ trong cơ chế thị trường trong đó có nội dung về
xây dựng và phát triển “Nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”
đến Đại hội X, Đảng xác định tiếp tục phát triển sâu rộng, nâng cao chất lượng nền
văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; gắn kết chặt chẽ hơn với phát
triển kinh tế xã hội; làm cho văn hóa thấm sâu vào mọi lĩnh vực đời sống xã hội;
xây dựng và hoàn thiện giá trị, nhân cách con người Việt Nam; bảo vệ và phát huy
bản sắc văn hóa dân tộc trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa, hội nhập kinh
tế quốc tế; bồi dưỡng các giá trị văn hóa trong thanh niên, sinh viên, học sinh, đặc
biệt là lý tưởng sống, lối sống, năng lực trí tuệ, đạo đức và bản lĩnh văn hóa Việt
Nam.
Ngày 22/7/2008 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có Chỉ thị số 40/2008/CT-
BGDĐT và Kế hoạch số 307/KH-BGDĐT về việc phát động và triển khai phong
trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực", trong đó có nội
dung đưa dân ca vào trường học. Bộ Giáo dục đã có hướng dẫn chỉ đạo cụ thể
như: Đưa các nội dung giáo dục văn hoá truyền thống vào nhà trường thông qua
các hoạt động trò chơi dân gian, thi hát dân ca…
Thực hiện Quyết định số: 49/2008/QĐ-BGDĐT ngày 25 tháng 8 năm 2008

Mục tiêu về kĩ năng: Dạy hát dân ca nhằm phát triển năng lực âm nhạc của
học sinh, giúp các em hát đúng giai điệu và lời ca, biết cách hát tự nhiên, biết lấy
hơi, hát rõ lời và thể hiện được sắc thái, tình cảm của bài hát. Dạy hát dân ca còn
giúp học sinh biết trình bày bài hát theo hình thức đơn ca, song ca, hát xướng, hát
xô, hòa giọng ….
Mục tiêu về tình cảm và thái độ: Nhằm giáo dục học sinh những tình cảm tốt
đẹp, giúp các em thêm yêu thích âm nhạc đặc biệt là vốn âm nhạc cổ truyền của
dân tộc mình, có khả năng tham gia ca hát ở trong và ngoài trường học.
b) Quy trình dạy học hát:
Sau khi đã sưu tầm và phân loại, lựa chọn các bài hát dân ca theo từng dân tộc
phù hợp với lứa tuổi học sinh thì tổ chức dạy hát theo quy trình như sau:
Bước 1: Giới thiệu bài hát: Trong phần giới thiệu bài hát này, một yêu cầu
bắt buộc là người dạy phải giới thiệu và giải thích được cho học sinh về bài hát và
xuất xứ của bài hát mà các em đang học để các em có được những hiểu biết về thể
loại và xuất xứ của nó trong lao động và sinh hoạt văn hóa của dân tộc mình.
Cũng có thể giới thiệu bài hát bằng các phương tiện trực quan như xem tranh
ảnh, xem băng hình diễn tả hoạt động của dân tộc đó và nội dung của bài hát.
Bước 2: Nghe hát mẫu:
Giáo viên có thể thực hiện với các hình thức như sau:
+ Giáo viên trình bày bài hát dân ca bằng tiếng việt hoặc nếu hát được bằng
tiếng dân tộc. Nếu làm được điều này thì chắc chắn sẽ gây được ấn tượng mạnh với
các em về làn điệu, bài hát mà các em sắp được học.
+ Dùng băng đĩa nhạc hoặc phần ghi âm các nghệ nhân hát đã sưu tầm được
để cho học sinh nghe bài hát.
Bước 3: Khởi động giọng:
Trước khi học hát nên cho học sinh khởi động giọng bằng cách đọc thang
âm để các em biết được sơ lược về âm hưởng của bài dân ca
Bước 4. Dạy hát:
Với nhiều đối tượng khác nhau có thể hát đúng cao độ, trường độ đã khó, để
các em biết thể hiện tình cảm và các một số chỗ luyến, ngân dài …

- Rèn luyện kỹ năng hát, biểu diễn và có thể tham gia hoạt động văn nghệ giới
thiệu về làn điệu dân ca dân tộc mình với các dân tộc khác trong nhà trường.
- Từ đó giúp các em góp phần hình thành tình cảm yêu mến, quý trọng vốn
dân ca của dân tộc mình, đồng thời có trách nhiệm gìn giữ và phát huy.
2.2.2. Công tác tổ chức:
+ Tham mưu với Hiệu trưởng phân công giáo viên âm nhạc và phụ trách văn
nghệ của nhà trường phụ trách câu lạc bộ trong đó giáo viên âm nhạc đóng vai trò
chủ chốt.
+ Xây dựng kế hoạch hoạt động thường kỳ của câu lạc bộ.
+ Xây dựng nội quy của câu lạc bộ.
+ Xây dựng lực lượng nòng cốt, tuyển chọn các thành viên cho câu lạc bộ:
bằng cách các nhóm dân tộc giới thiệu, đề xuất các bạn có năng khiếu ca hát, yêu
thích dân ca tham gia với số lượng từ 10 đến 20 học sinh/nhóm dân tộc.
+ Chuẩn bị phòng học nhạc, nhạc cụ, tài liệu giới thiệu… dùng cho các buổi
sinh hoạt.
2.2.3. Hình thức sinh hoạt:
- Thông qua các buổi sinh hoạt tập hát.
- Nghe kể chuyện về dân ca.
- Tổ chức trò chơi Âm nhạc.
- Xem biểu diễn qua băng đĩa nhạc.
- Các thành viên của Câu lạc bộ thuộc từng nhóm dân tộc sau khi đã biết các
làn điệu, bài hát quen thuộc có thể truyền đạt, tập lại cho các bạn khác thuộc dân
tộc mình hoặc cho các bạn trong lớp, trường qua các buổi sinh hoạt, tập văn nghệ
của lớp…
- Luyện tập biểu diễn.
2.2.4. Thời gian sinh hoạt: Sinh hoạt 2 tuần một lần vào buổi chiều thứ sáu
tuần đầu và tuần giữa của tháng.
2.3. Giao lưu các nghệ nhân, già làng.
2.31. Mục đích:
- Đây là dịp để các em học sinh được tìm hiểu nhiều hơn, sâu hơn về dân ca

- Giúp học sinh biết được nhiều bài hát dân ca các dân tộc trong nhà trường
thông qua biểu diễn và xem biểu diễn trong hội thi.
- Thông qua hội thi có thể phát hiện thêm các em học sinh có năng khiếu về
âm nhạc dân tộc để có kế hoạch bồi dưỡng tập luyện.
2.4.2. Hình thức tổ chức: Sân khấu hóa, mỗi lớp tham gia thi biểu diễn 3 tiết
mục mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc (bắt buộc phải có 1 -2 tiết mục hát hoặc
múa các bài dân ca dân tộc bản địa)
2.4.3. Chuẩn bị:
- Làm thể lệ hội thi.
- Thành lập ban tổ chức, ban giám khảo.
- Chuẩn bị các điều kiện về cơ sở vất chất như: Sân khấu, âm thanh, nhạc
cụ…
2.4 4. Tổ chức hội thi.
Sau khi đã xây dựng và triển khai kế hoạch, chuẩn bị tốt các điều kiện về
CSVC cho hội thi thì Phụ trách hoạt động văn nghệ nhà trường điều hành, phối
hợp cùng các thành viên BTC, BGK tổ chức hội thi. III. HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI
Qua vận dụng các giải pháp hoạt động của đề tài đã cho kết quả như sau:
- Tỉ lệ học sinh các dân tộc bản địa biết hát nhiều hơn các bài hát dân ca của
dân tộc mình.
- Học sinh có hứng thú hơn khi tham gia học hát và tìm hiểu các bài hát dân ca
của các dân tộc trong nhà trường.
- Các em học sinh đã biết tự hào hơn khi được tham gia biểu diễn các bài hát
dân ca dân tộc mình trước công chúng, từ đó giúp các em thêm tin yêu và có trách
nhiệm giữ gìn vốn văn hóa truyền thống của dân tộc mình.
Số liệu thống kê và so sánh
*/Kết quả khảo sát trước khi áp dụng SKKN
Khảo sát 1: Mức độ hứng thú của học sinh các dân tộc bản địa đối với việc

K’Ho

23 3 13.05

7 30.43

5 21.74

8 34.78

S’Tiêng 15 2 13.33

1 6.67 4 26.67

8 53.33Khảo sát 2. Mức độ học sinh biết hát các bài hát dân ca dân tộc.
Dân
tộc
T
ổng
số HSKết quả

Không biết hát
bài hát nào
Biết hát 1-2 bài

Dân
tộc
Tổng số
HS
Các mức độ hứng thú của học sinh

Rất thích Thích Thích vừa Không thích
SL Tỉ lệ %

SL Tỉ lệ %

SL Tỉ lệ %

SL Tỉ lệ %

Châu
Ro
54 15 27.78

20 37.04

17 31.48

2 3.7
Châu
Mạ
73 27 36.99

31 42.47


Không biết hát
bài hát nào
Biết hát 1-2 bài
nhưng không
thuộc hết lời
Hát và thu
ộc lời
từ 1-2 bài
Biết hát từ 3 b
ài
trở lên
SL Tỉ lệ %

SL Tỉ lệ %

SL Tỉ lệ %

SL Tỉ lệ %

Châu
Ro
54 3 5.56 5 9.26 34 62.96 12 22.22
Châu
Mạ
73 4 5.48 9 12.33 39 53.43 21 28.76
K’Ho 23 2 8.7 5 21.73 11 47.83 5 21.74
S’Tiêng

15 2 13.33 2 13.33 6 40 5 33.34
IV. ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG

Đối với nhà trường, cần thành lập từng câu lạc bộ theo nhóm dân tộc và phân
công cán bộ, giáo viên phụ trách cụ thể, tổ chức nhiều hoạt động chuyên đề về giao
lưu văn hóa văn nghệ giữa các dân tộc có trong nhà trường để các em có điều kiện
giới thiệu những nét đẹp về truyền thống của dân tộc mình với các dân tộc khác, từ
đó giúp các em tự hào và yêu qu ý hơn những giá trị văn hóa truyền thống mà cha
ông đã để lại.
Đối với ngành GD-ĐT, cần xây dựng nội dung chương trình và chỉ đạo cụ thể
về công tác giáo dục văn hóa truyền thống các dân tộc thiểu số trong trường Dân
tộc nội trú để các trường thực hiện đồng bộ.
2. Khuyến nghị khả năng áp dụng
Qua một vài kinh nghiệm mà tôi đã rút ra được trong sáng kiến nhằm giữ gìn
và phát huy những giá trị truyền thống văn hóa cho học sinh của các dân tộc nói
chung và dân tộc bản địa ở Đồng Nai nói riêng. Sau khi áp dụng SKKN vào thực tế
tại đơn vị đã cho thấy khả năng áp dụng đạt hiệu quả cao, đặc biệt là học sinh các
dân tộc bản địa trong nhà trường đã biết tự hào và quy trọng truyền thống văn hóa
của cha ông mình trong sinh hoạt và học tập hàng ngày, các em đã biết hát nhiều
những bài hát dân ca của dân tộc mình. Tôi hi vọng rằng cùng với sự cố gắng của
bản thân và sự giúp đỡ của đồng nghiệp, các hoạt động giáo dục và giới thiệu về
truyền thống văn hóa dân tộc sẽ thu hút được ngày càng nhiều các em học sinh tự
giác tham gia đồng thời các giải pháp trong sáng kiến có thể áp dụng trong phạm vi
toàn ngành.
Trên đây là một vài suy nghĩ nhỏ của tôi về việc “Giữ gìn và phát huy giá trị
một số bài hát dân ca các dân tộc bản địa cho học sinh trường phổ thông Dân tộc
nội trú”. Với khả năng còn hạn chế và chắc chắn rằng đó vẫn chưa phải là khuôn
mẫu hoàn chỉnh vì vậy kính mong quý đồng nghiệp đóng góp ý kiến để cùng nhau
tìm ra một phương pháp tối ưu hơn nữa để việc tổ chức giáo dục văn hóa dân tộc
trong trường PT. Dân tộc tội trú mang lại nhiều ý nghĩa và hiệu quả thiết thực
trong những năm tiếp theo.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
V. TÀI LIỆU THAM KHẢO
MỤC LỤC

SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC Trang 2
I. LÝ DO CHỌN DỀ TÀI Trang 3
II. TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1. Cơ sở lý luận
2. Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài
Trang 4
Trang 4
Trang 4 - 8
III. KẾT QUẢ CỦA ĐỀ TÀI Trang 9 - 10
IV
.
Đ
Ề XUẤT, KHUYẾN NGHỊ CÁC GIẢI PHÁP THỰC
HIỆN
Trang
1
0


CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc Tân Phú, ngày 12 tháng 05 năm 2013

PHIẾU NHẬN XÉT, ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Năm học 2012 – 2013
Tên sáng kiến kinh nghiệm: “Giữ gìn và phát huy giá trị một số bài hát dân
ca các dân tộc bản địa cho học sinh trường phổ thông Dân tộc nội trú”.
Họ và tên tác giả: Đoàn Duy Thìn
Đơn vị (tổ): Trường PT. DTNT liên huyện Tân Phú – Định Quán
Lĩnh vực:
Quản lý giáo dục Phương pháp dạy học bộ môn:………
Phương pháp giáo dục Lĩnh vực khác……………………

1. Tính mới
- Có giải pháp hoàn toàn mới
- Có giải pháp cải tiến, đổi mới từ giải pháp đã có

2. Hiệu quả
- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng trong toàn ngành có hiệu quả cao
- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp
dụng trong toàn ngành có hiệu quả cao.
- Hoàn toàn mới và đã triển khai áp dụng tại đơn vị có hiệu quả cao
- Có tính cải tiến hoặc đổi mới từ những giải pháp đã có và đã triển khai áp
dụng tại đơn vị có hiệu quả cao.

3. Khả năng áp dụng