Website: Email : Tel : 0918.775.368
LỜI NÓI ĐẦU
Thị trường chứng khoán Việt Nam đi vào hoạt động từ tháng 7 năm 2000.
Tuy nhiên đến tận năm 2006, thị trường chứng khoán Việt Nam thật sự hoạt
động sôi động, tăng tốc và phát triển quá nóng trong thời gian những tháng gần
đây, TTCK đã được công chúng và các nhà đầu tư đặc biệt quan tâm, tham gia
đông đảo với tư cách nhà đầu tư, muốn kiếm tiền qua đầu tư chứng khoán. Cùng
với việc ban hành Luật Chứng khoán, trung tâm giao dịch chứng khoán Hà Nội
ra đời, TTGDCK TP Hồ Chí Minh nâng cấp thành SGDCK TP Hồ Chí Minh,
Chính phủ, Bộ Tài chính ban hành nhiều Nghị định, Thông tư hướng dẫn có tác
động tích cực điều chỉnh hoạt động cuả thị trường chứng khoán. Năm 2006 -
2007 là năm cột mốc đánh dấu sự chuyển biến mạnh mẽ của TTCK Việt Nam
do trong năm có nhiều sự kiện lịch sử tác động mạnh đến thị trường chứng
khoán Việt Nam như việc Việt Nam gia nhập Tổ chức thương mại thế giới
(WTO) và chính thức trở thành thành viên thứ 150 của WTO kể từ ngày
11/01/2007, Việt Nam tổ chức thành công hội nghị APEC14, Tổng thống Mỹ
George W. Bush đến thăm TTGDCK TP Hồ Chí Minh cũng như những lời nhận
định đầy khả quan về tốc độ phát triển vượt bậc của thị trường chứng khoán Việt
Nam trong tương lai từ các chính khách, doanh nhân và báo giới nước ngoài…
đã cộng hưởng lại tạo ra một cơn sóng đầu tư vào thị trường chứng khoán Việt
Nam.
Đây là một lợi thế cho sự tăng tốc của thị trường chứng khoán Việt Nam.
Thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trứơc những tiềm năng cơ hội và
những thách thức mới, thị trường chứng khoán Việt Nam có khả năng hoàn
thiện và phát triển nhanh trong những năm sắp tới góp phần thúc đẩy tăng
trưởng kinh tế đất nước. Năm 2006 lượng vốn lưu thông qua kênh chứng khoán
là hơn 220.000 ngàn tỷ đồng, lớn hơn nhiều so với dự kiến ban đầu. Số lượng
công ty chứng khoán cũng tăng nhanh trong cuối năm 2006 lên tới hơn 50 công
ty. Tuy đạt được những con số khá ấn tượng như vậy song một vấn đề vẫn còn
tồn tại trên thị trường chứng khoán là chất lượng các công ty chứng khoán - một
1

Website: Email : Tel : 0918.775.368
CHNG I
NHNG VN Lí LUN C BN V HOT NG
MễI GII CHNG KHON V PHP LUT IU CHNH
HOT NG MễI GII CHNG KHON
1. Khỏi quỏt chung v hot ng mụi gii chng khoỏn
1.1. Khỏi nim, c im ca hot ng mụi gii chng khoỏn
1.1.1. S cn thit khỏch quan ca hot ng mụi gii chng khoỏn trờn
th trng chng khoỏn
Nn kinh t th trng phỏt trin, tt yu n n s hỡnh thnh v phỏt
trin ca th trng ti chớnh m nh cao l th trng chng khoỏn. Trờn th
trng ny ngi ta mua bỏn nhng ti sn ti chớnh. Ti sn ti chớnh l mt
cụng c giỳp cho ngi cn vn cú th huy ng c vn cho sn xut kinh
doanh. Ti sn ti chớnh l phng tin u t cho ngi cú vn nhn ri cú
c c hi cú li nhun. Quỏ trỡnh phỏt trin khụng ngng ca th trng ó
dn n s ra i ca nhng ti sn ti chớnh mi. Nhng cụng c ngy cho
phộp m rng th trng, chia s ri ro, ti a hoỏ li nhun. Cựng vi s xut
hin ca th trng chng khoỏn, hot ng mụi gii chng khoỏn cng xut
hin nh l mt tt yu khỏch quan i vi hot ng mua bỏn trờn th trng
chng khoỏn
1
. Bi vỡ:
Th trng chng khoỏn l ni din ra s lu thụng ca nhiu sn phm
chng khoỏn ca cỏc ngnh kinh t a dng m chng khoỏn l loi hng hoỏ
c bit nú khỏc vi cỏc hng hoỏ thụng thng im ch: Giỏ tr ca chng
khoỏn khụng c kt tinh vo kt cu lý hoỏ ca bn thõn nú m nú ph thuc
vo tỡnh hỡnh hot ng ca t chc phỏt hnh. ỏnh giỏ chớnh xỏc giỏ tr
1
Hoạt động môi giới chứng khoán đã xuất hiện khá sớm (khoảng cuối thế kỉ 18). Lịch sử hình thành và phát
triển thị trờng chứng khoán ghi nhận rằng thời tiền sử của TTCK đã có những tổ chức môi giới chứng khoán hoạt

Trong thị trường chứng khoán bao giờ cũng có người cần mua, người cần
bán chứng khoán nhưng họ không biết nhau. Nếu họ tự đi tìm đối tác thì rất mất
thời gian có khi còn bị ép giá. Cách tốt nhất họ uỷ quyền cho những người
chuyên thu thập các nguyện vọng kiểu này đó chính là các nhà môi giới chứng
khoán. Theo cách này cơ hội gặp nhau của người mua, người bán lại chứng
khoán dễ gặp nhau mà thời gian và chi phí cho những giao dịch này lại thấp. Để
thu thập được nhiều nguyện vọng của người mua, người bán giúp cho nhiều giao
dịch được thực hiện có nhiều nhà môi giới chứng khoán làm việc này, các nhà
4
Website: Email : Tel : 0918.775.368
môi giới liên kết nhau lại để thành lập công ty gọi là công ty môi giới chứng
khoán. Tuy nhiên có hiện tượng người bán lại uỷ quyền cho công ty này, người
mua uỷ quyền cho công ty khác dẫn đến việc mua bán không thực hiện được.
Giải pháp để khắc phục tình trạng này là các công ty môi giới cử ra một đại
diện, những người đại diện đó tập trung lại với nhau ở một địa điểm
2
. Những
nhân viên của từng công ty đi liên hệ nhận các lệnh mua, bán của khách hàng rồi
chuyển các lệnh này về trụ sở công ty. Từ trụ sở của công ty lệnh được truyền
đến người đại diện của công ty tại điểm tập trung, tại đây sẽ thực hiện việc ghép
lệnh trên nguyên tắc: ưu tiên về giá, ưu tiên về thời gian, ưu tiên về số lượng.
Nhờ việc khớp lệnh theo nguyên tắc trên mà giá cả mua bán được công bằng.
Nơi tập trung của người đại diện các công ty môi giới chính là Trung tâm giao
dịch chứng khoán hoặc Sở giao dịch chứng khoán
3
.
Nói chung công ty chứng khoán không tham gia việc tạo ra giá trị của
chứng khoán cũng không trực tiếp quyết định giá chứng khoán thay cho khách
hàng, song sự xuất hiện của họ đã giúp cho việc định giá chứng khoán được diễn
ra nhanh chóng với chi phí thấp, cùng với thời gian chính họ đã sáng tạo ra các

được tập hợp từ những nguồn vốn lẻ của các nhà đầu tư đưa vào sản xuất kinh
doanh của nền kinh tế
4
”
1.1.2. Khái niệm hoạt động môi giới chứng khoán
Môi giới chứng khoán là hoạt động điển hình của các tổ chức kinh doanh
hoạt động trong lĩnh vực chứng khoán. Hoạt động môi giới chứng khoán có ảnh
hưởng khá lớn đến xu hướng đầu tư, nó có vai trò thúc đẩy thị trường chứng
khoán phát triển hoặc cản trở sự phát triển của thị trường chứng khoán Chính vì
vậy, hầu hết các nước đều qui định chỉ có một số tổ chức kinh doanh (thông
thường là công ty chứng khoán) được phép thực hiện nghiệp vụ môi giới chứng
khoán.
Hoạt động môi giới chứng khoán được định nghĩa: Là hoạt động kinh
doanh chứng khoán trong đó công ty chứng khoán làm trung gian đại diện cho
khách hàng, tiến hành mua hoặc bán chứng khoán cho khách hàng và được
hưởng hoa hồng từ hoạt động đó.
Theo qui định của Luật chứng khoán 2006 thì “môi giới chứng khoán là
việc công ty chứng khoán làm trung gian thực hiện mua, bán chứng khoán cho
khách hàng”.
4
Thị trường chứng khoán – GSTS Lê Văn Tư – Nxb Thống Kê/2005. Trang 181
6
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Môi giới chứng khoán cũng giống với các hình thức môi giới nói chung là
chủ thể môi giới đóng vai trò làm trung gian trong quan hệ giữa người mua với
người bán và không bị đặt trước rủi ro thua lỗ hay mất vốn. Khi giao dịch mua
bán đó được thực hiện chủ thể môi giới sẽ được hưỏng phí môi giới trên giá trị
giao dịch mà họ môi giới. Hoạt động môi giới nói chung đều có tác dụng rút
ngắn thời gian tìm kiếm, giảm chi phí cho người mua, người bán giúp cho họ
gặp nhau được dễ dàng. Nghề môi giới đã tồn tại từ lâu trong nền kinh tế hàng

Chủ thể
môi giới
Công ty chứng khoán – thông
qua nhân viên làm nghiệp vụ
môi giới
Tổ chức hoặc cá nhân
Tư cách
người môi
giới
Đại diện cho người bán hoặc
người mua
Giới thiệu về người cung cấp
hoặc người có nhu cầu mua
Khách hàng Nhà đầu tư chứng khoán họ có
thể mua hoặc bán nhằm mục
đích thu lợi nhuận-thường gắn
bó lâu dài người môi giới.
Đa dạng có thể là chủ thể kinh
doanh hoặc người tiêu dùng họ
tham gia quan hệ mua bán từng
lần–không gắn bó lâu dài.
Thường môi giới cho người
bán.
Tính chất Tham gia vào cả quá trình giao
dịch, cung cấp nhiều dịch vụ
khác đi kèm.
Không cung cấp dịch vụ khác
đi kèm. Chỉ tham gia một vài
khâu đầu trong quá trình giao
dịch

tránh khỏi xung đột lợi ích giữa người môi giới với khách hàng và với công ty...
Xung đột lợi ích là một khía cạnh bản chất, không phải vì nghề này mang bản
chất không trung thực mà nó bắt nguồn từ phương thức trả thù lao cho người
môi giới và từ tính chất của các nguồn thu là cơ sở cho việc trả thù lao. Xung
đột tranh chấp khi thì do người môi giới cố tình lạm dụng sự tin cậy và uỷ thác
của khách hàng, khi thì do sự cẩu thả trong thái độ chấp hành các quy định, khi
thì do sơ suất của người quản lý, khi thì do trách nhiệm của khách hàng. Người
ta không thể loại bỏ được hoàn toàn nhưng có thể hạn chế được tổn thất hạn chế
tới mức tối đa xung đột nhờ ý thức của các bên về quyền và nghĩa vụ nhờ việc
thiết lập hệ thống các quy tắc điều chỉnh, giám sát việc thực hiện nó và xử lý khi
có vi phạm.
Tóm lại hoạt động môi giới chứng khoán có những đặc trưng cơ bản là:
- Chủ thể thực hiện hoạt động môi giới chứng khoán là công ty chứng
khoán đóng vai trò trung gian, đại diện cho khách hàng thực hiện các lệnh
mua/bán chứng khoán. Đây là đặc điểm phân biệt với hoạt động tự doanh chứng
9
Website: Email : Tel : 0918.775.368
khoán (chủ thể tự doanh nhân danh mình thực hiện hành vi mua bán).Trong hoạt
động môi giới chứng khoán chủ thể duy nhất được thực hiện hoạt động này là
công ty chứng khoán được cấp giấy phép thực hiện nghiệp vụ môi giới chứng
khoán. Trong khi đó chủ thể của hoạt động môi giới thương mại là bất kì thương
nhân nào đăng kí thực hiện nghiệp vụ môi giới hàng hoá dịch vụ. Pháp luật qui
định chủ thể hoạt động môi giới khác không chặt chẽ như môi giới chứng khoán.
Chủ thể của hoạt động môi giới chứng khoán đặc biệt phải được cấp giấy phép
hoạt động chứ không chỉ đơn thuần đăng kí kinh doanh nghiệp vụ môi giới
- Khách thể của hoạt động môi giới chứng khoán các loại chứng khoán.
Đây là một hàng hoá đặc biệt chỉ có ở nền kinh tế thị trường, còn các loại hàng
hoá dịch vụ là khách thể của hoạt động môi giới thương mại đã xuất hiện từ rất
lâu.
- Chủ thể môi giới chứng khoán khi thực hiện hành vi mua bán chứng

công ty, đến việc đặt lệnh. Công ty chứng khoán sẽ thay mặt họ chuyển lệnh đến
TTGDCK hay SGDCK để tiến hành khớp lệnh tại đây. Nếu giao dịch khớp lệnh
thành công kết quả giao dịch sẽ chuyển về công ty chứng khoán và công ty
chứng khoán tiến hành các thủ tục chuyển giao tiền hay chứng khoán cho khách
hàng. Nếu giao dịch không thành công, công ty chứng khoán sẽ thông báo lại
cho khách hàng để có thể tiến hành đặt lệnh mới tại phiên giao dịch gần nhất.
Không những vậy, sau khi thực hiện được giao dịch, người môi giới còn phải
tiếp tục chăm sóc tài khoản của khách hàng, tiếp tục đưa ra những khuyến cáo
và cung cấp thông tin theo dõi nắm bắt những thay đổi trong đời sống và trong
công việc… của khách hàng để đề xuất những giải pháp và chiến lược mới cho
phù hợp với tình trạng tài chính và thái độ chấp nhận rủi ro của khách hàng.
Chức năng này xuất hiện trên thị trường chứng khoán cũng mang tính tất
yếu như sự xuất hiện của những người môi giới. Việc thực hiện giao dịch thay
cho khách hàng bởi những người có chuyên môn và có tổ chức là biện pháp để
ngăn ngừa những rủi ro lừa đảo và không thực hiện nghĩa vụ có thể xảy ra.
Không phải ai cũng đủ tri thức và khôn ngoan để có thể đoán biết chính xác
được lúc nào chứng khoán này lên giá, chứng khoán kia mất giá. Thị trường
chứng khoán cũng hết sức nhạy cảm với các sự kiện chính trị xã hội mà chúng ta
11
Website: Email : Tel : 0918.775.368
khú cú th d oỏn c khi no s din ra. Cỏc nguyờn nhõn ny khin cho
nhng ngi u t chng khoỏn tr thnh nhng k c hi, lt lng khi li ớch
t ngay trc mt h. Cn phi cú mt t chc kim soỏt lu tr hng hoỏ
chng khoỏn nhng nh u t khụng th khụng mua hoc bỏn chng khoỏn
khi h ó kớ hp ng. Nhng nh mụi gii chng khoỏn l nhng ngi ó m
nhn vai trũ ca ngi nm gi, chuyn giao v m bo thc hin giao dch
cho khỏch hng ca mỡnh trỏnh phi cỏc nguy c khụng chuyn giao chng
khoỏn hay khụng chuyn giao tin theo hp ng. Khi cụng ty chng khoỏn
thc hin chc nng ny, h c nhn mt khon phớ hoa hng trờn giỏ tr
chng khoỏn m khỏch hng ca h mua hay bỏn.

thập xử lý công phu và tốn kém này, người môi giới có đủ tri thức để trở thành
nhà tư vấn tài chính riêng cho khách hàng. Khi thị trường chứng khoán phát
triển hàng hoá ngày càng phong phú thì vai trò của người môi giới càng quan
trọng trong đề xuất khách hàng có chiến lược kết hợp đầu tư hợp lý để giảm
thiêủ rủi ro và tăng tối đa lợi nhuận.
Mặc dù môi giới chứng khoán và tư vấn đầu tư là hai nghiệp vụ riêng biệt,
nhưng hoạt động môi giới chứng khoán hiểu theo nghĩa rộng hàm lượng tư vấn
đầu tư là khá cao. Người đầu tư trông đợi người môi giới thực hiện 3 công việc
chính là: Cho biết mua cái gì, bán cài gì và lúc nào thì mua, lúc nào thì bán, và
cho họ biết những gì đang diễn ra trên thị trường. Nhìn chung ở trong các nhà
đầu tư luôn có hai trạng thái lòng tham và lỗi lo sợ, hai trạng thái đó luôn là yếu
tố ngăn cản người đầu tư có những quyết định sáng suốt. Trong lĩnh vực đầu tư
chứng khoán người ta không thể thành công nếu không đủ tham lam hay không
có một chút lo sợ. Người môi giới sẽ giúp nhà đầu tư có được một hỗn hợp hợp
lý của hai trạng thái này. Vậy cần bao nhiêu tham lam kết hợp với bao nhiêu lo
sợ ở từng thời điểm thích hợp. Để giúp khách hàng đưa ra quyết định, người môi
giới phải xemxét nhiều yếu tố như hệ số giá/ thu nhập; tình hình chung của
nhóm ngành của cổ phiếu và trạng thái tổng thể của thị trường… với một khối
lượng thông tin có được bằng nhiều triệu USD cho việc thu thập và xử lý thông
tin, có thể nói khuyến nghị của người môi giới chính là những lợi ích vô cùng
đáng giá đối với khách hàng. Đặc biệt hơn là biến những thông tin này thành
những khuyến nghị đúng đắn, áp dụng cụ thể cho những mục tiêu đầu tư riêng lẻ
của mỗi khách hàng mình. Không những thế tuỳ lúc, tuỳ nơi người môi giới còn
phải trở thành người bạn tin cậy, thậm trí là nhà trị liệu tâm lý học, biết lắng
nghe khách hàng không chỉ về tình hình tài chính của họ mà cả những căng
13
Website: Email : Tel : 0918.775.368
thẳng tâm lý của họ có liên quan đến các vấn đề tài chính vì thế người môi giới
phải giải pháp thích hợp hoặc chia sẻ, giải toả những căng thẳng về tâm lý đối
với họ. Tìm một nhà môi giới chứng khoán giỏi nghề như tìm cho mình một bác

giao dịch.
5) Công ty chứng khoán xác nhận kết quả giao dịch chứng khoán và gửi
thông báo xác nhận giao dịch cho khách hàng.
6) Công ty chứng khoán thanh toán tiền, chứng khoán cho khách hàng.
Chứng khoán là một loại hàng hoá đặc biệt lưu hành trên thị trường chứng
khoán. Ngày nay, khi thị trường chứng khoán đã phát triển, giá trị chứng khoán
lưu thông lên tới con số hàng tỷ, để thực hiện các giao dịch thuận tiện nhất và ít
tốn kém nhất thì một loạt các thiết chế tài chính đi kèm hỗ trợ thực hiện các hoạt
động như bảo lãnh phát hành, đăng kí, lưu kí chứng khoán…Tuy nhiên đây là
các nghiệp vụ độc lập của các thiết chế tài chính của thị trường chứng khoán
cũng như công ty chứng khoán trong các nghiệp vụ được phép thực hiện. Trong
hoạt động môi giới chứng khoán cho khách hàng, các công ty chứng khoán cũng
cung cấp cho khách hàng của mình những dịch vụ tài chính đi kèm để có thể
thực hiện giao dịch thuận lợi, nhanh chóng và an toàn nhất. Các dịch vụ đó bao
gồm:
i) Mở tài khoản giao dịch chứng khoán cho khách hàng.
Khi khách hàng đến công ty chứng khoán đặt lệnh, bước đầu tiên là công
ty chứng khoán sẽ mỏ một tài khoản giao dịch chứng khoán cho khách hàng.
Tiền và chứng khoán của khách hàng sau mỗi thương vụ giao dịch thành công
sẽ được thanh toán trên tài khoản này. Cùng với việc mở tài khoản giao dịch cho
khách hàng, công ty chứng khoán phải mở tài khoản tiền gửi chuyên dùng
không kì hạn tại một ngân hang thương mại để lưu giữ toàn bộ tiền gửi giao dịch
chứng khoán của khách hàng. Việc mở tài khoản giao dịch cho khách hàng có
thể đựơc công ty chứng khoán mở tại trụ sở công ty hoặc có thể mở tại nhà riêng
nếu khách hàng có nhu cầu.
ii)Mở tài khoản ký quĩ cho khách hàng.
Khi khách hàng muốn đặt lệnh mua chứng khoán, họ phải mở một tài
khoản phong toả tại công ty chứng khoán để đảm bảo thực hiện giao dịch. Số
tiền phải kí quĩ gửi trong tài khoản được tính theo giá trị lượng chứng khoán đặt
15

tài sản, tự tìm đến nhau để thực hiện giao dịch, sau đó là tự thanh toán tiền.
16
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Nhưng trên thị trường chứng khoán thì hình cách thức giao dịch cổ điển này
không thể áp dụng được vì nó luôn tiềm ẩn nguy cơ không thực hiện nghĩa vụ
của bên mua hoạc bên bán, đặc biệt là khi giá cả có nhiều biến động. Trong khi
đó, giao dịch chứng khoán tại các SGDCK, thị trường giao dịch điện tử (thị
trường phi tập trung), thị trường của các chứng khoán phái sinh … đều là hình
thức giao dịch có tổ chức giữa nhiều bên mua bên bán với nhau. Để luôn đảm
bảo nghĩa vụ thực hiện hợp đồng cung như sự an toàn cho tất cả các bên tham
gia mua bán, giảm thiểu chi phí giao dịch đòi hỏi việc thanh toán tiền và chuyển
giao chứng khoán phải được thực hiện một cách có tổ chức. Khi giao dịch chứng
khoán đã được xác nhận thực hiện, việc chuyển giao chứng khoán và tiền sẽ
được chuyển khoản trên các tài khoản chứng khoán và tiền thông qua các bút
toán ghi sổ thay vì chuyển giao vật chất trực tiếp. Để làm được điều này, chứng
khoán niêm yết hay đăng kí trên thị trường chứng khoán cần phải được lưu giữ
tập trung và bất động hoá tại một nơi. Chính đòi hỏi này đã dẫn đến sự ra đời
của loại hình dịch vụ đăng kí, lưu kí và bù trừ chứng khoán.
Theo qui định của pháp luật, lưu kí chứng khoán là việc nhận kí gửi,
chuyển giao, bảo quản chứng khoán cho khách hàng, giúp khách hàng thực hiện
các quyền liên quan đến sở hữu chứng khoán.
Đăng kí chứng khoán là việc ghi nhận quyền sở hữu và các quyền khác
của người sở hữu chứng khoán.
Các tổ chức cung ứng các dịch vụ đăng kí, lưu kí chứng khoán là ngân
hàng lưu kí và công ty chứng khoán được thực hiện nghiệp vụ lưu kí chứng
khoán. Các ngân hàng lưu kí chủ yếu thực hiện lưu kí chứng khoán cho các quĩ
đại chúng với tư cách là một nghiệp vụ độc lập, chứng khoán của các quĩ này
buộc phải lưu kí ở một ngân hàng lưu kí. Hoạt động lưu kí mà công ty chứng
khoán cung ứng chủ yếu là phục vụ khách hàng đặt lệnh mua bán chứng khoán
tại công ty chứng khoán Những khách hàng có sở hữu một lượng chứng khoán

đại là thực hiện các giao dịch thay cho khách hàng của mình. Chính việc những
người môi giới là nơi để các nhà đầu tư có thể gặp nhau và việc người môi giới
thực hiện mọi giao dịch liên quan thay cho khách hàng của mình (nhà đầu tư chỉ
đưa ra lệnh mua vào bán ra cho người môi giới thực hiện) đã tiết kiệm chi phí
giao dịch rất nhiều so với hình thức giao dịch cổ điển. Giả sử, thị trường chứng
18
Website: Email : Tel : 0918.775.368
khoán không có người môi giới và hoạt động môi giới chứng khoán, ngoài ra tất
cả các tổ chức khác vẫn giữ nguyên, các giao dịch trên thị trường chứng khoán
sẽ diễn ra như thế nào? Ai sẽ là người trực thực hiện việc mua vào bán ra chứng
khoán, ai là người quản lý các thông tin về khách hàng, về các quyền liên quan
đến việc sở hữu chứng khoán mà hôm nay thuộc về người này mai đã là thuộc
về người khác. TTGDCK (SGDCK), hay thị trường chứng khoán trở về hoạt
động cổ điển, những nhà đầu tư tự tìm đến nhau, tự mình thực hiện các giao dịch
và tự mình quản lý chứng khoán. Giả sử vể việc TTCK hoạt động theo phương
thức cổ điển đã bị chính sự phát triển của thị trường chứng khoán loại trừ. Các
nhà đầu tư sẽ phải chi phí khoản tiền là bao nhiêu để tìm được đến với người cần
mua hay người cần bán. Thậm chí ngay cả khi điện thoại và internet hỗ trợ
không phải nhà đầu tư nào cũng có thể dễ dàng sử dụng va có được địa chỉ chính
xác để tiến hành giao dịch. Mặt khác, giao dịch như vậy dẫn đến nguy cơ lừa
đảo của cả người mua và người bán cũng như khả năng không thực hiện nghĩa
vụ khi giá cả có biến động là rất lớn. Phương thức này hoàn toàn không phù hợp
với loại hàng hoá cần tính thanh khoản cao như chứng khoán.
Trường hợp các SGDCK là nơi tập trung (chợ) để tất cả những người mua
và người bán đến đó để thực hiện giao dịch. SGDCK thực hiện vai trò gần giống
như người môi giới. Tức là chứng khoán sau khi niêm yết sẽ được lưu kí tại
TTLKCK nhưng SGDCK là nơi quản lí mọi thông tin về khách hàng bao gồm tổ
chức niêm yết, người sở hữu chứng khoán sau khi đã phát hành ra công chúng,
những nhà đầu tư vãng lai đặt lệnh mua bán ngắn hạn…SGDCK trở thành tổ
chức duy nhất thay thế cho các công ty chứng khoán thực hiện giao dịch mua

- Đối với TTGDCK,SGDCK:
+ Giảm chi phí tổ chức, chi phí quản lí nhân sự
+ Hệ thống các công ty chứng khoán thành viên gửi lệnh và nhận kết quả
dễ dàng nhờ các công cụ hỗ trợ
- Đối với xã hội
+ Không bỏ sót các khoản đầu tư phát triển kinh tế
+ Tạo một khoản thuế vào ngân sách nhà nước.
1.3.2. Phát triển sản phẩm và dịch vụ trên thị trường
20
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Chứng khoán là loại hàng hoá đặc biệt của nền kinh tế phát triển. Thông
thường, một hàng hoá có hai đặc tính tính là giá trị và giá trị sử dụng. Chứng
khoán là loại hàng hoá mà người ta khó nhìn thấy giá trị sử dụng của nó. Điều 6
khoản 1 luật chứng khoán qui định “chứng khoán là bằng chứng xác nhận quyền
và lợi ích hợp pháp của người sở hữu đối với tài sản hoặc phần vốn góp của tổ
chức phát hành. Chứng khoán được thể hiện dưới hình thức chứng chỉ, bút toán
ghi sổ hoặc dữ liệu điện tử, bao gồm các loại sau đây:
a) Cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ qũi;
b) Quyền mua cổ phần, chứng quyền, quyền chọn mua, quyền chọn bán,
hợp đồng tương lai, nhóm chứng khoán hay chỉ số chứng khoán”
Có thể nói chứng khoán là loại hàng hoá đặc biệt, nó phản ánh giá trị một
loại “hàng hoá khác” là tổ chức phát hành ra nó. Giá trị của chứng khoán sẽ cao
nếu giá trị của tổ chức phát hành cao và ngược lại. Điều này có nghĩa là giá trị
của chứng khoán sẽ tăng nếu tổ chức phát hành ra nó làm ăn có lãi, tăng qui mô
sản xuất kinh doanh, mở rộng thị trường và người nắm giữ chứng khoán sẽ có
lợi chứng khoán mà họ tăng giá. Tính thanh khoản của chứng khoán cũng tăng
vì số lượng người muốn năm giữ chứng khoán tăng. Mặc dù vậy tính thanh
khoản của chứng khoán còn phụ thuộc vào khả năng mức khả năng lưu thông,
tức là sự mua vào bán ra dễ dàng, điều này lại phần nào phụ thuộc vào cách thức
tổ chức thị trường cũng như sự hoạt động tích cực và hiệu quả của người môi

một loại thị trường cũng như hàng hoá lưu thông tại thị trường ấy đều mang tính
trừu tượng cao, phương thức giao dịch khác biệt với tất cả các loại thị trường
hàng hoá nào khác. Ban đầu khi người môi giới chưa xuất hiện, các nhà đầu tư
phải tự tìm đến nhau, hiệu quả và số lượng giao dịch thấp, hiện tượng tranh mua
tranh bán, không thực hiện nghĩa vụ dễ dàng xảy ra vì các bên vẫn trực tiếp quản
lý số chứng khoán của mình mà không có một phương thức giao dịch đảm bảo
thực hiện cho cả hai bên. Các tổ chức môi giới chứng khoán ra đời đã tạo bước
ngoặt cho thị trường chứng khoán phát triển mạnh mẽ, huy động được khối
lượng vốn lớn cho nền kinh tế, hình thành nên những sản phẩm dịch vụ mới cho
thị trường, tạo thêm công ăn việc làm, tác động tích cực đến môi trường kinh
doanh.
22
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Thứ nhất, hoạt động môi giới chứng khoán cùng thị trường chứng khoán
góp phần làm hình thành nền văn hoá đầu tư. Trước kia, khi thị trường chứng
khoán chưa xuất hiện, thậm chí cả khi đã xuất hiện rồi nhưng đa số mọi người
không tưởng tượng được là mình sẽ bỏ tiền ra mua một tờ giấy gọi là chứng
khoán vì ngay cả khi tổ chức phát hành ra nó cam kết chúng tôi sẽ trả lãi, khi
chúng tôi làm ăn có lãi anh cũng được hưởng lợi như chúng tôi mà không phải
làm gì ngoài việc bỏ tiền ra mua tờ giấy đó.
Người ta tin vào cam kết đó, nó cũng gần giống như việc cho vay lãi đã
xuất hiện từ hàng ngàn năm, nhưng vấn đề là người ta chưa quen với việc cho
một tổ chức mà hoàn toàn không có mối liên hệ gia đình hay công việc vay lại
không có quyền quản lý với số vốn bỏ ra cho vay đó; hoặc việc công ty đó liệu
làm ăn có lãi như họ hứa không, khi cần tiền thì tờ giấy đó bán cho ai…các câu
hỏi được đặt ra và người ta quyết định không bỏ tiền vào hầu bao các nhà kinh
doanh đó nữa. Chỉ một số ít những người có tiền đầu tư vào con đường này,
nhưng chủ yếu là với tư cách cổ đông góp vốn. Việc mua đi bán lại chứng khoán
cũng hết sức vất vả. Ngày nay, khi thị trường chứng khoán đã phát triển, người
ta dễ dàng mua bán chứng khoán thông qua người môi giới chỉ bằng một câu

mặt khác vẫn muốn nắm giữ chứng khoán để chờ cơ hội. Các ngân hàng cho
những người này vay và lấy chứng khoán đó làm vật cầm cố. Chứng khoán để
được ngân hàng chấp nhận là tài sản bảo đảm phải có tính thanh khoản cao, có
tiềm năng mang lại lợi nhuận cao cho người sở hữu nó. Dịch vụ cho vay cầm cố
chứng khoán chỉ xuất hiện khi có thị trường chứng khoán và ở Việt Nam,dịch vụ
này mới được một số ngân hàng thương mại cung cấp. Một dịch vụ điển hình
nữa của thị trường chứng khoán là dịch vụ tư vấn đầu tư chứng khoán do các
công ty chứng khoán cung cấp. Theo qui định của pháp luật, công ty chứng
khoán là tổ chức được phép thực hiện nghiệp vụ này. Rất nhiều nhà đầu tư lựa
chọn hình thức bỏ tiền vào chứng khoán. nhưng không phải tất cả họ có kiến
thức thông tin đầy đủ để có thể ra quyết định đầu tư đúng đắn. Dịch vụ tư vấn
đầu tư chứng khoán do những người môi giới cung cấp ra đời kèm theo để đáp
ứng yêu cầu này. Khi một nhà đầu tư đến một công ty chứng khoán đặt lệnh, nếu
chưa chắc chắn hiểu về thị trường chứng khoán ,về loại chứng khoán mà họ nên
đầu tư hay các thông tin về tổ chức phát hành hoặc các thông tin về tình hình giá
24
Website: Email : Tel : 0918.775.368
cả, sự lên xuống, xu hướng thị trường; họ có thể bước ngay sang phòng bên
cạnh nơi những nhà tư vấn có kiến thức, có kinh nghiệm được trang bị những
phương tiện hỗ trợ để có thể nắm bắt thông tin và phân tích khoa học các số liệu
chứng khoán và đưa cho họ những lời khuyên tối ưu nhất.
Thứ ba, hoạt động môi giới chứng khoán góp phần vào việc tạo thêm
nhiều việc làm cho người lao động, thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Cụ thể:
- Tác động trực tiếp.
Để có thể thực hiện đựơc hàng triệu lệnh mua và bán mỗi ngày, số lượng
nhân viên môi giới trên toàn thế giới ở các công ty chứng khoán là rất lớn. Nếu
không có dịch vụ môi giới chứng khoán xã hội sẽ phải gánh chịu gánh nặng giải
quyết vấn đề việc làm cho lực lượng này. Đây quả thật là con số không nhỏ,
không thể giải quyết trong một sớm một chiều cũng như không thể giải quyết
triệt để. Ngay cả các nước có tỷ lệ thất nghiệp thấp nhất thì con số cũng trên 0%