TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HỒ CHÍ MINH
VIỆN ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC
KHOA NGÂN HÀNG








BÀI TẬP
MÔN TÀI CHÍNH QUỐC TẾ ĐỀ TÀI:
HIỆU ỨNG TRUNG CHUYỂN CỦA TỶ
GIÁ HỐI ĐOÁI ĐẾN GIÁ CẢ VÀ LẠM
PHÁT
GVHD: TS NGUYỄN KHẮC QUỐC BẢOSVTH: NHÓM 02
LỚP: NH ĐÊM 6 – CHKT K_20


Tuy nhiên, ngoài tác động tích cực, việc điều chỉnh tỷ giá còn gây ra sức ép lạm phát thông qua 3
kênh như sau:
− Thay đổi tỷ giá ảnh hưởng lên giá hàng hóa xuất khẩu và hàng hóa sản xuất tiêu dùng trong
nước (Hiệu ứng trung chuyển tỷ giá lên lạm phát – ERPT).
− Thay đổi tỷ giá có ảnh hưởng trực tiếp đến cung tiền.
− Thay đổi tỷ giá ảnh hưởng đến cầu và cung của hàng hóa sản xuất và tiêu dùng trong nước.
Cung của hàng hóa này có thể giảm trong khi cầu của chúng tăng sẽ tạo áp lực lên lạm phát.
Trong phạm vi bài tóm lược này, nhóm sẽ tập trung nghiên cứu tác động của tỷ giá đến lạm phát
thông qua hiệu ứng ERPT. ERPT đo lường hiệu ứng trung chuyển tác động của tỷ giá đến mức giá
tính bằng nội tệ. Đây chính là độ co dãn của giá trong nước so với tỷ giá.
Vấn đề này có hai khía cạnh:
− Mối tương quan giữa tỷ giá và giá hàng nhập khẩu
− Tác động của tỷ giá đến mức giá chung (chẳng hạn được biểu hiện thông qua chỉ số giá tiêu
dùng CPI).
1. Tóm lược về lí thuyết hiệu ứng trung chuyển của tỷ giá
1.1. Cơ chế tác động của tỷ giá đến giá trong nước
Theo Milton Friedman (1953):“Tăng tỷ giá làm giá hàng hóa nước ngoài trở nên rẻ hơn khi
tính bằng nội tệ, ngay cả khi giá của chúng tính bằng ngoại tệ không thay đổi, và hàng hóa
trong nước trở nên đắt hơn khi tính bằng ngoại tệ, ngay cả khi giá của chúng không thay đổi
nếu tính bằng nội tệ. Điều này làm tăng nhập khẩu và giảm xuất khẩu”. Theo đó, cơ chế tỷ giá
thả nổi có thể làm thay đổi nhanh chóng giá tương đối giữa các quốc gia. Các giả thiết của
Friedman là giá hàng hóa tính bằng ngoại tệ của nhà sản xuất cố định và tồn tại hiệu ứng trung
chuyển tác động của tỷ giá đến người mua hàng hóa ở mức độ lớn (trung chuyển toàn phần
sang giá hàng nhập khẩu).
Theo biểu đồ mô tả cơ chế của Lafleche (1996) việc giảm tỷ giá có thể tác động đến giá trong
nước của một quốc gia (ở đây, tỷ giá được tính theo phương pháp gián tiếp, số đơn vị ngoại tệ
trên 1 đơn vị nội tệ). Có tối thiểu ba kênh mà thông qua đó, giá tiêu dùng thích ứng với những
thay đổi của tỷ giá danh nghĩa: trực tiếp, gián tiếp và đầu tư trực tiếp nước ngoài.
Hiệu ứng trung chuyển của tỉ giá hối đoái đến giá cả và lạm phát
- 2/7 -

Hiệu ứng trung chuyển của tỉ giá hối đoái đến giá cả và lạm phát
- 3/7 -
nền kinh tế nhỏ, một sự giảm tỷ giá nội tệ không ảnh hưởng đến giá thế giới, do đó, ERPT phải
là toàn phần (100%) trong mô hình này. Do đó, ngay cả trong khuôn khổ mô hình đơn giản này
(mô hình ủng hộ quy luật một giá), ERPT không đồng nhất ở các quốc gia và sẽ cao hơn ở các
nền kinh tế nhỏ so với các nền kinh tế lớn.
2. ERPT tại các nước phát triển:
Phần này sẽ tập trung giới thiệu tóm tắt một số kết quả nghiên cứu về ảnh hưởng của tỷ giá đến
giá tiêu dùng trong nước tại các nền kinh tế đang phát triển của các tác giả như Dubravko
Mihaljek & Marc Klau (2002), Campa & Goldberg (2002), Michele Ca’Zorzi, Elke Hahn &
Marcelo Sanschez (2007), Sek, Siok Kun & Kapsalyamova, Zhanna (2008) và Mishkin (2008).
Các bài nghiên cứu này chọn mẫu tập trung ở các nước đang phát triển tại khu vực Châu Á, Châu
Mỹ La Tinh, Trung Âu và Nam Phi.
Nhìn chung, nhận định và kết quả từ đa số các bài nghiên cứu của các tác giả trên phù hợp với
cơ sở lý thuyết đã được trình bày. Theo đó, ERPT thường cao hơn ở các nước đang phát triển so
với các nước phát triển, đồng thời khẳng định mối quan hệ thuận chiều giữa ERPT và lạm phát.
Việc phá giá đồng nội tệ có thể làm gia tăng lạm phát, nhưng sự ổn định của lạm phát với kỳ vọng
lạm phát được “neo” chắc chắn có thể là nền tảng làm giảm đi tác động ERPT của tỷ giá. Ngoài
ra, các nghiên cứu này còn cho thấy ERPT đến giá hàng nhập khẩu nhiều hơn giá tiêu dùng.
Bên cạnh đó, một số bài nghiên cứu còn tìm ra được nhiều kết quả nghiên cứu mới và thú vị.
Như bài nghiên cứu của Michele Ca’Zorzi, Elke Hahn & Marcelo Sanschez (2007) nghiên cứu 12
nền kinh tế mới nổi đã cho thấy một số khác biệt so với quan điểm truyền thống. Đối với các nền
kinh tế mới nổi có lạm phát một chữ số (hầu hết các nước Châu Á trong mẫu nghiên cứu), ERPT
là thấp và không khác biệt nhiều so với các nước phát triển. Bài nghiên cứu của Sek, Siok Kun &
Kapsalyamova, Zhanna (2008) nghiên cứu mức độ ERPT tác động đến giá cả trong nước trong
bốn quốc gia Châu Á (Hàn Quốc, Malasya, Singapore và Thái Lan) cho thấy có một mối tương
quan giữa mở cửa thương mại và mức độ của ERPT. Những thay đổi trong ERPT giữa các quốc
gia có thể là do sự thay đổi trong cơ cấu thương mại và chính sách tiền tệ.
Tuy nhiên, cũng có những bài nghiên cứu lại cho kết quả trái ngược với các bài nghiên cứu
khác và với cơ sở lý thuyết. Như bài nghiên cứu của Dubravko Mihaljek & Marc Klau (2002)

& Antonia López-Villavicencio (2011) lại bàn về sự bất cân xứng của ERPT. Tác giả cho rằng có
một giới hạn chung của các nghiên cứu trước đó là họ cho rằng giá cả và tỷ giá ảnh hưởng với
nhau trong một thời gian dài. Vì thế, trong nghiên cứu của mình, tác giả đã xét một mô hình có
thêm vào các chi phí khả biến lên giá nghiên cứu ERPT tại 4 nền kinh tế lớn (Mỹ, Nhật, Anh,
Hiệu ứng trung chuyển của tỉ giá hối đoái đến giá cả và lạm phát
- 5/7 -
Đức) từ quý I-1970 đến quý III-2009. Kết quả nghiên cứu của tác giả cho thấy rằng giá phản ứng
khác nhau với sự tăng hay giảm giá một đồng tiền trong dài hạn. Tại tất cả các quốc gia được tác
giả nghiên cứu, giảm tỷ giá trung chuyển nhiều hơn tăng tỷ giá, nói cách khác, giá trong nước
tăng lên như là một kết quả của sự mất giá tiền tệ trong nước hơn những giảm giá như là một kết
quả của một sự tăng giá tiền tệ trong nước, một kết quả cho thấy các tín hiệu của một thị trường
cạnh tranh yếu.
4. ERPT tại Việt Nam
Tại Việt Nam, chỉ có một vài nghiên cứu chuyên sâu về ERPT như: Exchange Rate Pass-
Through and Its Implications For Inflation in Vietnam – Võ Văn Minh – 2009 ; Estimating the
Exchange Rate Pass-Through into Inflation in Vietnam - Trần Mai Anh và Nguyễn Đình Minh
Anh - 2010. Mục đích để đo lường mức độ và thời gian của ERPT tại Việt Nam, đánh giá sự tác
động của ERPT đến giá cả và lạm phát trong nước, từ đó đề xuất các chính sách thích hợp từ các
kết quả nghiên cứu.
Cả hai nghiên cứu trên đều tiến hành đo lường mức chuyển tỷ giá vào lạm phát Việt Nam dựa
trên mô hình VAR, với các biến như: TGHĐ, giá dầu, CPI, chỉ số giá nhập khẩu, tiền M2…
Trong bài nghiên cứu của mình Võ Văn Minh đã lấy dữ liệu theo tháng từ 01/2001 đến 02/2007
với 73 quan sát và lấy tỷ giá là tỷ giá hiệu lực danh nghĩa (NEER) vì theo tác giả nó phản ánh tốt
hơn tỷ giá giữa VND với đồng ngoại tệ, NEER được tính bằng số đơn vị nội tệ trên 1 đơn vị ngoại
tệ. Vì vậy, một sự gia tăng của NEER nghĩa là VND giảm giá và ngược lại.
Kết quả ước lượng các hệ số trung chuyển tác động đến giá nhập khẩu và tỷ giá được tác giả
mô tả trong bảng sau:

cao hơn mức 4.9% trong giai đoạn 2001 – 2007. Giả thiết Taylor (2000) cho rằng môi trường lạm
phát thấp hơn, nhìn chung, sẽ làm giảm ERPT. Do đó, lạm phát thấp hơn ở giai đoạn 2001- 2007
so với giai đoạn 1995-2003 có thể giải thích hiện tượng này.(2) Tình trạng đô la hóa thấp hơn
trong giai đoạn 2001-2007 có thể là nhân tố khác giải thích sự sụt giảm ERPT.(3)Việc tự do hóa
lãi suất từ năm 2000 có thể làm giảm ERPT
Trong bài nghiên cứu của mình Trần Mai Anh, Nguyễn Đình Minh Anh (2010) đã xác định
rằng ERPT ở Việt Nam là không hoàn toàn và thuộc nhóm trung bình thấp, trong đó ERPT nhập
khẩu và ERPT lạm phát lần lượt là 0.13 và 0.065 trong một thời kỳ 6 tháng. Đồng thời tác động
Hiệu ứng trung chuyển của tỉ giá hối đoái đến giá cả và lạm phát
- 7/7 -
của cú sốc TGHĐ đến các mức giá nội địa bị triệt tiêu sau khoảng 8 tháng (ERPT NK) và 9 tháng
(ERPT LP).
Thông qua phản ứng cú sốc và phân tích phương sai, nhóm tác giả cũng rút ra rằng: TGHĐ ảnh
hưởng không nhiều đến cả giá nhập khẩu cũng như giá tiêu dùng Việt Nam, mà nguyên nhân
chính là do giá dầu và chính sách tiền tệ
Như vậy, cả hai kết quả định lượng ERPT trên đều thấp một cách bất thường so với các kết quả
nghiên cứu ERPT tại các nền kinh tế phát triển. Trong khi đó, về mặt lí thuyết và thực tiễn, Việt
Nam có đủ các nhân tố để có một mức ERPT cao hơn: lạm phát, tỉ lệ nhập khẩu/GDP cao; đồng
nội tệ kém ổn định; năng lực cạnh tranh nền kinh tế kém; mức độ đô la hóa nền kinh tế còn cao.
5. Kết luận
Tác động của ERPT mạnh hơn tại những nước đang phát triển nơi lạm phát thường xuyên biến
động ở mức cao, trong khi tác động này thường khá thấp ở những nước phát triển nơi lạm phát
thấp và ổn định.
Tại Việt Nam theo các nghiên cứu thực nghiệm thì tác động của ERPT thấp hơn so với tác
động tại các nước đang phát triển, mặc dù có đủ các nhân tố để có mức ERPT cao hơn.
Vì vậy, việc tiếp tục nghiên cứu lượng hóa ERPT là điều nên làm, nhằm nâng cao hiệu quả
điều hành chính sách tiền tệ , tỷ giá và nâng cao năng lực dự báo cũng như kiểm soát lạm phát.