Mở Đầu
1. Lý do chọn đề tài:
Ngày nay, toàn cầu hoá diễn ra mạnh mẽ có tác động cả tích cực lẫn tiêu cực
tới các quốc gia. Sự tác động của toàn cầu hóa diễn ra trên nhiều lĩnh vực, trong đó
có lĩnh vực văn hóa. Quá trình giao lưu, hội nhập về văn hóa là cơ hội để các nước
học hỏi lẫn nhau. Mỗi quốc gia có ngôn ngữ và nền văn hóa riêng. Những giá trị
riêng này hình thành nên cái gọi là bản sắc văn hóa. Bản sắc văn hóa chính là cơ sở
để phân biệt quốc gia này với quốc gia khác.
Trong tiến trình đổi mới của đất nước, Việt Nam đã, đang và sẽ tiếp thu
những nét tích cực của văn hoá các dân tộc trên thế giới để làm phong phú thêm
cho nền văn hóa dân tộc. Quá trình giao lưu văn hóa ấy đã xuất hiện những yếu tố
tiêu cực có ảnh hưởng tới bản sắc văn hoá dân tộc ta. Đó chính là sự thay đổi
chuẩn mực, hành vi đạo đức, lối sống, tệ nạn xã hội….
Cốt lõi của văn hóa là bản sắc văn hóa dân tộc. Từ xưa đến nay bản sắc văn
hóa dân tộc làm nên sức sống mãnh liệt, giúp cộng đồng người Việt Nam vượt qua
biết bao sóng gió, thác ghềnh tưởng chừng không thể vượt qua để không ngừng
phát triển và lớn mạnh. Đó là điểm tựa vững chắc để chúng ta đến với thế giới. Đó
chính là vốn quý của chúng ta. Vì thế, để bảo vệ cái quý báu ấy cũng như để không
đánh mất chính mình thì việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc trở thành
một yêu cầu cấp bách. Đảng ta đã nhận thức được điểu đó và đã khẳng định: Mở
cửa, hội nhập là để vừa phát triển đất nước, vừa bảo tồn được bản sắc của dân tộc
mình và từng bước khẳng định vị thế, bản lĩnh của dân tộc trước cộng đồng quốc
tế. Bởi đây không chỉ là điều kiện để phát triển lành mạnh con người và xã hội mà
còn có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển bền vững và tiến bộ của đất nước.
1
Để giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc, chúng ta không thể không
nhắc tới vai trò của công tác tư tưởng. Công tác tư tưởng là một bộ phận cấu thành
đặc biệt quan trọng trong toàn bộ hoạt động của Đảng, là lĩnh vực quan trọng để
xây dựng nền tảng chính trị, tuyên truyền, giáo dục, động viên nhân dân thực hiện
nhiệm vụ của cách mạng. Vì thế, trong quá trình giữ gìn và phát huy bản sắc dân
tộc, công tác tư tưởng đóng vai trị cực kỳ quan trọng. Trong những năm qua, việc
tưởng ở những vấn đề chung nhất hoặc chỉ nghiên cứu một bộ phận, khía cạnh của
công tác tư tưởng. Trong tiểu luận, người viết tiếp cận vấn đề giữ gìn và phát huy
bản sắc văn hóa của dân tộc ta từ góc độ nâng cao hiệu quả của công tác tư tưởng.
3. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của tiểu luận:
3.1. Mục đích
Làm rõ cơ sở lí luận, thực tiễn về vai trò, vị trí của công tác tư tưởng với vấn
đề giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc; từ đó nghiên cứu thực trạng, đề ra
phương hướng, giải pháp nâng cao hiệu quả của công tác tư tưởng trong việc giữ
gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc.
3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu, làm rõ cơ sở lí luận của đề tài
- Nghiên cứu thực trạng vai trò của công tác tư tưởng đối với giữ gìn và phát
huy bản sắc văn hoá dân tộc
- Đề xuất giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác tư tưởng đối với vấn
đề giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc.
3
4. Cơ sở khoa học của đề tài
Dựa trên quan điểm chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường
lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, đồng thời kế thừa những nội dung hợp lí
của các công trình khoa học đã từng nghiên cứu vấn đề .
5. Phương pháp nghiên cứu của tiểu luận
Phương pháp nghiên cứu của tiểu luận chủ yếu là phương pháp logic và
phương pháp lịch sử, phương pháp phân tích và tổng hợp, phương pháp nghiên cứu
tài liệu.
6. Kết cấu của tiểu luận:
Ngoài phần mở đầu, kết luận, mục lục và danh mục tài liệu tham khảo, tiểu
luận gồm có 3 chương:
Chương 1: Công tác tư tưởng đối với việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn
hóa dân tộc ở nước ta hiện nay.
Chương 2: Thực trạng công tác tư tưởng đối với việc giữ gìn và phát huy
những thắng lợi vẻ vang của dân tộc ta trong thế kỉ XX. Công tỏc tư tưởng là lĩnh
vực quan trọng để xây dựng nền tảng chính trị của chế độ. Ở chế độ ta, nền tảng tư
tưởng chính trị dựa trên chủ nghĩa Mác-Lênin, và tư tưởng Hồ Chí Minh, đường
lối chính sách của Đảng. Công tác tư tưởng vì thế đóng vai trị quan trọng trong
việc truyền bá hệ tư tưởng của giai cấp công nhân vào xã hội, và từ thực tiễn đó
tổng kết, nâng lên thành lí luận.
Vai trị của công tác tư tưởng đã được Đảng ta chỉ rõ: “ công tác tư tưởng, lí
luận là một bộ phận cấu thành đặc biệt quan trọng trong toàn bộ hoạt động của
Đảng…thể hiện vai trò đi trước, mở đường trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ
quốc” ( Nghị quyết TW5, khó X ).
1.2. Bản sắc văn hoá dân tộc và giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân
tộc
1.2.1 Văn hoá
Văn hoá là một phạm trù rộng lớn, có rất nhiều định nghĩa khác nhau. Theo
quan điểm của Chủ nghĩa Mác- Lênin thì khái niệm văn hóa được định nghĩa như
sau: “văn hoá là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo
ra trong thực tiễn xã hội- lịch sử và tiêu biểu cho trình độ đạt được trong lịch sử
phát triển xã hội. Theo nghĩa hẹp hơn, người ta vẫn quen nói về văn hoá vật chất
và văn hóa tinh thần. Văn hoá là một hiện tượng lịch sử, phát triển phụ thuộc vào
sự thay thế các hình thái kinh tế-xã hội”
Còn theo Hồ Chí Minh thì văn hoá là “Vỡ lẽ sinh tồn cũng như mục đích của
cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức,
pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt
hằng ngày về ăn, mặc, ở và các phương thức sử dụng. Toàn bộ những sáng tạo và
phát minh đó tức là văn hoá”.
6
Qua hai định nghĩa trên, chúng ta có thể thấy, văn hoá được nhìn nhận trên
những nội dung cơ bản như sau:
Thứ nhất, văn hoá là hệ thống giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng
tạo ra, được lưu truyền, tích luỹ trong lịch sử mỗi cộng đồng, mỗi dân tộc cũng như
văn hoá vừa giàu cá tính vừa đủ bản lĩnh để không ngừng tích tụ, biến đổi, phát
triển, sáng tạo thêm những giá trị mới, tìm kiếm những hình thức biểu hiện mới mà
vẫn giữ được tính nhất quán so với bản thân mình trong quá trình phát triển.
Bản sắc văn hóa dân tộc không phải là một biểu hiện văn hoá nhất thời mà nó
được hình thành dần dần cùng với quá trình hình thành và phát triển của dân tộc,
chịu sự quy định của hoàn cảnh lịch sử, điều kiện địa lí, phương thức sản xuất…
Một dân tộc càng có chiều sâu cội nguồn, bề dày lịch sử và ý thức cao về bản thân
mình càng có cơ hội bộc lộ cá tính riêng độc đáo của mình trong các sáng tạo văn
hoá. Bản sắc dân tộc như mạch nguồn thẩm thấu vào mọi giá trị văn hoá, xuyên
qua thời gian, làm nên mối liên hệ thiêng liêng, bền vững giữa các thế hệ, các giai
đoạn phát triển của một nền văn hoá.
1.2.2.2 Bản sắc văn hoá dân tộc Việt Nam
Dân tộc Việt Nam là dân tộc giàu bản sắc văn hoá. Bản sắc văn hoá của dân
tộc ta là kết tinh trí tuệ của ông cha ta qua hàng nghìn năm lịch sử. Nó bao gồm
“các giá trị bền vững, những tinh hoa của cộng đồng các dân tộc Việt Nam được
vun đắp nên qua lịch sử hàng ngàn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước. Đó là
lòng yêu nước nồng nàn, ý chí tự cường dân tộc, tinh thần đoàn kết, ý thức cộng
đồng gắn kết cá nhân – gia đình – làng xã – tổ quốc, lòng nhân ái, khoan dung,
trọng nghĩa tình, đạo lí, đức tính cần cù, sáng tạo trong lao động, sự tinh tế trong
ứng xử, tính giản dị trong lối sống…Bản sắc dân tộc còn đậm nét cả trong các hình
thức biểu hiện mang tính dân tộc độc đáo” ( nghị quyết TW 5, khó VIII).
8
Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm trong tác phẩm “Xây dựng và phát triển văn hoá
Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc” còn cho rằng bản sắc văn hoá của dân
tộc ta là “chủ nghĩa nhân bản được tích hợp từ những tư tưởng truyền thống và tư
tưởng hiện đại, là nền văn hoá mở trong không gian, trong thời gian và biến đổi
trong quá trình điều chỉnh xã hội, là nền văn hoá giàu sức chuyển hoá, giàu sự
tương phản đăng đối, là nền văn hoá giàu tính nhân dân, tính cộng đồng” .
Tất cả những yếu tố như trên đã hợp thành cái gọi là bản sắc văn hoá dân tộc
Việt Nam.
sùng bái đồng tiền, bất chấp đạo lí, coi thường các giá trị nhân văn”.
Để thực hiện được nhiệm vụ, đòi hỏi đó của Đảng, công tác tư tưởng đã tiến
hành sâu rộng trong cả nước và đạt được nhiều thành tựu đáng kể. Công tác tư
tưởng đã góp phần phát triển lí luận mà cụ thể đó là những đường lối, chính sách
của Đảng và Nhà nước về văn hoá, về giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc.
Đồng thời cũng chính công tác tư tưởng đã phổ biến những đường lối, chính sách
đó vào nhân dân, vào đời sống xã hội, tạo ra những chuyển biến mạnh mẽ, tích cực
trong phong trào quần chúng, góp phần nâng cao nhận thức, ý thức quần chúng
trong sự nghiệp giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc. Công tác tư tưởng đã
thực sự đi sâu vào phong trào quần chúng, cổ vũ, động viên nhân dân ta thực hiện
các nhiệm vụ, mục tiêu đã đề ra.
1.3.2. Sự cần thiết phải nâng cao hiệu quả của công tác tư tưởng đối với
việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc ở nước ta giai đoạn hiện nay
Văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, là động lực và mục tiêu của sự phát
triển, là linh hồn, sức sống của mỗi quốc gia, dân tộc. Trong quá trình dựng nước
10
và giữ nước, văn hó Việt Nam là một thực thể, đồng thời cũng hun đúc nên tâm
hồn, khí phách, bản lĩnh Việt Nam. Nhờ vậy nền văn hoá giàu bản sắc của nước ta
đã không bị mai một, đồng hoá.
Hơn 100 năm dưới ách đô hộ của thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, bản sắc văn
hoá Việt Nam thật sự là vũ khí tinh thần sắc bén để giác ngộ, cổ vũ mọi tầng lớp
nhân dân tập hợp dưới ngọn cờ đại nghĩa. Ngay từ năm 1943 khi chiến tranh thế
giới lần thứ 2 đang diễn ra ác liệt trên khắp thế giới, Đảng ta đã đưa ra đề cương
văn hoá với nguyên tắc dân tộc, khoa học và đại chúng. Không phải ngẫu nhiên mà
nguyên tắc dân tộc được đặt lên hàng đầu. Trong hoàn cảnh thời bấy giờ, dân tộc
hoá là vũ khí mầu nhiệm chống lại văn hoá nô dịch để bảo tồn và phát huy ngôn
ngữ dân tộc. Lối sống Mỹ, sức mạnh của đồng đôla đã không thể làm biến dạng tư
tưởng, tình cảm của người dân ở các đô thị, nông thôn vùng bị tạm chiếm.
Trong quá trình lãnh đạo Cách mạng, Đảng cộng sản Việt Nam luôn coi trọng
mặt trận văn hoá mà cốt lõi của nó là bản sắc văn hoá dân tộc. Hơn 70 năm qua
dân tộc đang được tiến hành trong điều kiện nền kinh tế thị trường. Nền kinh tế thị
trường đang có những tác động mạnh mẽ, làm thay đổi bộ mặt đất nước ta. Sự phát
triển về kinh tế đã thúc đẩy sự phát triển các phương tiện, các thiết chế văn hoá
(phương tiện truyền thông đại chúng, bảo tàng, nhà văn hoá…) cũng như tạo ra
một môi trường xã hội dân chủ tạo điều kiện cho việc giữ gìn và phát huy bản sắc
văn hoá dân tộc. Tuy nhiên, kinh tế thị trưòng cũng có những tác động tiêu cực,
biểu hiện ở sự thay đổi về nhận thức các giá trị văn hoá truyền thống dân tộc, xu
hướng chạy theo đồng tiền dẫn đến những hành động “phản văn hoá dân tộc”…
- Hai là, quá trình toàn cầu hoá, hội nhập kinh tế diễn ra mạnh mẽ, trực tiếp
là quá trình giao lưu văn hoá cũng ảnh hưởng đến việc phát huy vai trò công tác tư
tưởng đối với giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc. Trong quá trình giao
lưu văn hoá, song song tồn tại hai mặt, một là chúng ta đã tiếp thu được những tinh
hoa của văn hoá nhân loại, làm giàu thêm văn hoá của mình, hai là chính quá trình
đó đã du nhập thêm những luồng văn hoá phản tiến bộ, văn hoá ngoại lai. Điều này
đòi hỏi công tác tư tưởng phải thật sự sắc bén khi đưa ra những định hướng cho
văn hoá.
13
- Ba là, sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tư tưởng là nhân tố quan
trọng tác động đến việc phát huy vai trò của công tác tư tưởng đối với việc giữ gìn
và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc. Đảng ta ngay từ đầu đã coi trọng vai trò của
công tác tư tưởng, và trong giai đoạn hiện nay, Đảng ta đã có sự lãnh đạo đúng
đắn, khoa học đối với công tác tư tưởng. Đảng ta đã đưa ra nhiều nghị quyết trung
ương, chỉ thị bàn về công tác tư tưởng. Đó là nghị quyết trung ương 7, khó VI về
“Một số vấn đề cấp bách về công tác tư tưởng trước tình hình quốc tế và trong
nước hiện nay”; các nghị quyết 01- BCT, 09- BTC ( Khó VII) về công tác tư
tưởng và văn hoá; Nghị quyết Trung ương 5, khó X về công tác tư tưởng, lí luận và
báo chí trước yêu cầu mới. Đảng đã có những định hướng đúng đắn cho công tác
tư tưởng, quan tâm đào tạo cán bộ công tác tư tưởng…Đây là những điều kiện
thuận lợi cho sự phát triển của công tác tư tưởng nói chung và công tỏc tư tưởng
đối với việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc nói riêng.
nguyên; chính sách mở cửa, đẩy mạnh giao lưu văn hoá…vv Thông qua đường
lối, chính sách này, công tác tư tưởng đã định hướng cho sự phát triển về văn hoá
cũng như tầm quan trọng của việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc.
Việc tham mưu cho Đảng, Nhà nước trong xây dựng các chính sách về giữ
gìn, phát huy bản sắc văn hoá dân tộc đã khẳng định vai trò quan trọng của công
tác tư tưởng với Đảng, Nhà nước cũng như với sự nghiệp văn hoá.
- Công tác tư tưởng qua việc định hướng cho xã hội về phát triển văn hoá và
giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc đã gián tiếp cũng như trực tiếp tác động đến đội
ngũ văn nghệ sĩ. Số đông văn nghệ sĩ được rèn luyện và thử thách trong thực tiễn
cách mạng, có vốn sống, giàu lòng yêu nước, trước những biến động của thời cuộc
15
và những khó khăn của đời sống vẫn giữ được phẩm chất, kiên định quan điểm
sáng tác phục vụ nhân dân, làm sứ mệnh người nghệ sĩ - chiến sĩ. Nhiều văn nghệ
sĩ tuy tuổi cao vẫn tiếp tục sự nghiệp sáng tạo, lớp trẻ có nhiều cố gắng tìm tòi cái
mới. Nhờ vậy, đội ngũ này đã thể hiện được vai trò nòng cốt của mình trong việc
sáng tạo các giá trị văn hoá mới, thực hiện tốt nhiệm vụ giữ gìn và phát huy bản
sắc văn hoá dân tộc, kết hợp với tiếp thu tinh hoa văn hoá mới.
- Công tác tư tưởng đã phát huy vai trò của mình trong việc tuyên truyền bảo
vệ, gìn giữ các di sản văn hoá dân tộc. Đây là một nhiệm vụ quan trọng, cấp bách
nhằm giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc trong bối cảnh các yếu tố văn hoá ngoại lai
xâm nhập ngày càng mạnh, có những dấu hiệu tiêu cực trong văn hoá. Di sản văn
hoá chính là tài sản vô giá, gắn kết cộng đồng dân tộc, là cốt lõi của bản săc văn
hoá dân tộc, cơ sở để sáng tạo những giá trị mới và giao lưu văn hoá. Nó cũng
chính là bức thông điệp quý báu mà cha ông ta đã để lại cho con cháu. Công tác tư
tưởng trong những năm qua đó tuyên truyền, động viên, cổ vũ quần chúng tích cực
tham gia các hoạt động hướng về cội nguồn, về cách mạng và kháng chiến, tưởng
nhơ các anh hùng dân tộc, các danh nhân văn hoá….Những phong trào thiết thực
này đã góp phần gìn giữ những di sản văn hoá tinh thần quý báu : lòng yêu nước,
nhân ái, khoan dung, nuôi dưỡng tinh thần, sức sống dẻo dai của người Việt.
Một bộ phận quan trọng khác là các bảo tàng đã có bước phát triển đáng kể,
loại để làm mình mạnh lên, tạo nên được mọi sản phẩm người ta dựng để lôi cuốn
mình trong khi giữ vững được những yếu tố tạo thành cái tốt đẹp của văn hoá
mình. Trên thực tế, chúng ta đã tiếp thu có chọn lọc những nét tích cực của văn hoá
nhân loại, tạo nên một nền văn hoá kết hợp hài hồ giữa truyền thống và hiện đại,
17
dân tộc và quốc tế. Chiếc áo dài truyền thống có những nét cách tân trong hoa văn
trang trí, kiểu dáng. Nhiều bài hát lấy chất liệu từ dân gian nhưng lại được phối
theo những thể loại nhạc hiện đại: pop, Rock, Hiphop…tạo nên sự hấp dẫn cho
người nghe. Bên cạnh những phong tục đẹp của ngày Tết hay những lễ hội truyền
thống, người Việt Nam vẫn nô nức tham gia những sinh hoạt văn hoá vốn của
phương Tây như Noel, ngày lễ tình yêu Valentine, lễ hội hoá trang…và hưởng ứng
nhiệt tình các tuần văn hoá các dân tộc khác trên thế giới được tổ chức tại Việt
Nam. Có thể nói hội nhập nhưng không hòa tan- thành công bước đầu đó đã một
lần nữa khẳng định vai trò to lớn của công tác tư tưởng trong việc giáo dục, tuyên
truyền giữ vững bản sắc văn hoá dân tộc, giữ vững bản lĩnh dân tộc trước thềm hội
nhập.
- Công tác tư tưởng đối với cuộc đấu tranh chống tư tưởng phản động của
các thế lực thù địch. Trong quá trình giao lưu văn hoá không thể tránh khỏi việc du
nhập cả những yếu tố tiêu cực. Đặc biệt, lợi dụng chính sách mở cửa, giao lưu văn
hoá của Đảng và Nhà nước ta, các thế lực thù địch đã tuyên truyền cho những
luồng văn hoá phản động nhằm lôi kéo, thay đổi quan điểm của giới trẻ, thực hiện
âm mưu “diễn biến hồ bình”. Nhận thức được âm mưu đó của kẻ thù cũng như
những tác hại của nó trên thực tiễn, công tác tư tưởng đã tiến hành cuộc đấu tranh
trên lĩnh vực tư tưởng- văn hoá để bảo vệ nền tảng tư tưởng và nền văn hoá của đất
nước. Đây là một cuộc đấu tranh lâu dài, khó khăn và vô cùng phức tạp bởi đây là
mặt trận “không có khói súng”. Cùng với việc tuyên truyền tác hại của những
luồng văn hoá độc hại, công tác tư tưởng cũng đã tích cực giáo dục, nâng cao nhận
thức của nhân dân, đặc biệt là giới trẻ, hình thành niềm tin vào sự lãnh đạo của
Đảng và khả năng “miễn dịch” trước các luồng văn hoá đó. Thấm nhuần lời dạy
của Bác “ chúng ta phải đánh thắng địch về tuyên truyền cũng như bộ đội ta đánh
hoá dân tộc thiểu số là bộ phận quan trọng của giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá
dân tộc, tuy nhiên chưa đạt được hiệu quả cao vì công tác tư tưởng còn gặp khó
khăn về ngôn ngữ, phương tiện. Do vậy, việc tuyên truyền tầm quan trọng của việc
giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc cho đồng bào còn hạn chế.
- Đội ngũ cán bộ công tác tư tưởng tuy đã có sự phát triển về số lượng, chất
lượng nhưng trên thực tế đội ngũ này vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của công tác
giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc. Biểu hiện ở một số cán bộ công tác tư
tưởng thiếu năng lực, chưa nhiệt tình với công việc, gây ảnh hưởg đến hiệu quả
công việc.
- Phương tiện công tác tư tưởng chưa đáp ứng được nhu cầu, một trong số đó
là sự thiếu hiệu quả của hoạt động tuyên truyền viên và truyền thông đại chúng,
đặc biệt ở những vùng đồng bào dân tộc nên việc tuyên truyền giữ gìn bản sắc văn
hoá dân tộc còn gặp nhiều hạn chế.
- Một hạn chế nữa của công tác tư tưởng đó là chưa phát huy được sức mạnh
tổng hợp của các ngành, các địa phương, các cấp uỷ, chính quyền và nhân dân
trong việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc nên việc triển khai các hoạt
động chưa đạt hiệu quả tốt nhất.
- Công tác lí luận chưa thực sự kịp thời, nhanh nhạy trong việc tổng kết thực
tiễn, phát triển lí luận, bổ sung vào đường lối của Đảng về việc giữ gìn và phát huy
bản sắc văn hoá dân tộc, cũng như chưa thực sự sắc bén trong cuộc đấu tranh
chống các biểu hiện suy giảm, sai phạm, các luồng văn hoá tư tưởng “phản dân
tộc”.
20
Công tác tư tưởng đối với việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc
còn gặp phải một số hạn chế như trên là do những nguyên nhân sau:
- Quá trình toàn cầu hoá, hội nhập và cơ chế thị trường diễn ra với tốc độ
nhanh. Bân cạnh những tác động tích cực cũng đã bộc lộ những mặt trái, ảnh
hưởng tiêu cực đến ý thức, tư tưởng, đạo đức, lối sống của nhân dân ta.
- Sự chống phá của các thế lực thù địch trên lĩnh vực văn hoá tư tưởng, trong
đó có nhiều hoạt động nhằm làm mờ nhạt bản sắc dân tộc ta cũng là nguyên nhân
TRONG VIỆC GIỮ GÌN VÀ PHÁT HUY BẢN SẮC VĂN HOÁ
DÂN TỘC Ở NƯỚC TA HIỆN NAY
Qua việc nghiên cứu thực trạng trên ta có thể thấy công tác tư tưởng đóng
vai trị quan trọng đối với việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc ở nước
ta hiện nay. Trong thời gian tới, để phát huy hơn nữa vai trò công tác tư tưởng
chúng ta cần thực hiện đồng bộ những giải pháp sau:
3.1. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng với công tác tư tưởng
Bảo đảm và khụng ngừng tăng cường sự lãnh đạo của Đảng là quy luật
khách quan, là điều kiện tiân quyết dẫn đến thắng lợi cho sự nghiệp cách mạng
nước ta, nhu cầu tất yếu trong tiến trình đi tới tương lai xó hội chủ nghĩa của dân
tộc, là nguyện vọng cháy bỏng của nhõn dân Việt Nam, phù hợp với xu thế phát
triển khách quan của nhõn loại tiến bộ. Công tác tư tưởng là bộ phận quan trọng
của Đảng. Do vậy công tác tư tưởng không thể đặt ngồi sự lãnh đạo của Đảng.
Trong điều kiện hiện nay việc tăng cường sự lãnh đạo của Đảng càng có ý nghĩa
đặc biệt quan trọng. Sự lãnh đạo của Đảng phải căn cứ nhiệm vụ từng lĩnh vực cụ
thể mà có sự chỉ đạo công tác tư tưởng với nội dung, hình thức, phưong pháp,
phương tiện thích hợp để từ đó công tác tư tưởng có sự định hướng đối với xã hội
nói chung và với việc giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá dân tộc nói riêng. Để
tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tư tưởng cần tập trung giải
quyết các vấn đề then chốt sau:
-Thứ nhất, trong bất cứ tình huống nào cũng phải kiên định và đứng vững
trên lập trường chủ nghĩa Mác- Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh
23
- Thứ hai, cần tăng cường kiểm tra việc thực hiện đường lối, chính sách của
Đảng.
- Thứ ba, xây dựng đội ngũ cán bộ đảng viân trong sạch, cú đủ đức và tài,
đặc biệt cần xây dựng tinh thần cách mạng tiến công, bám sát thực tiễn cuộc sống,
nâng cao năng lực nghiên cứu, tham mưu và tính chiến đấu cao của đội ngũ những
người làm công tác tư tưởng - văn hóa của Ðảng
- Thứ tư, thực hiện nghiâm túc nguyân tắc tập trung dân chủ trong Đảng trờn
Đối với phương tiện, cần chú trọng đến việc củng cố, xây dựng, phát triển,
từng bước hiện đại hoá thông tin đại chúng. Cụ thể cần sắp xếp lại và quy hoạch
hợp lí hệ thống truyền hình, phát thanh, thông tin, báo chí…nhằm mang lại hiệu
quả, tránh lãng phí, phối hợp hoạt động của từng loại hình này với các lĩnh vực văn
hoá nghệ thuật; nâng cao chất lượng tư tưởng văn hoá, khắc phục xu hướng thương
mại hóa; chăm lo định hướng chính trị tư tưởng – văn hóa…
3.4 Nâng cao nhận thức của nhân dân về vai trò của công tác tư tưởng
cũng như vai trò công tác tư tưởng đối với giữ gìn và phát huy bản sắc văn
hoá dân tộc
Để phát huy vai trò của công tác tư tưởng thì việc nâng cao nhận thức của
nhân dân về vai trò của công tác tư tưởng là một điều cần thiết. Điều này xuất phát
từ thực trạng một bộ phận nhân dân chưa có sự nhận thức đúng đắn về công tác tư
tưởng, về các nhiệm vụ của Đảng, về việc thực hiện đường lối, chính sách của
Đảng và Nhà nước. Do vậy, điều quan trọng là phải có những biện pháp để nâng
25