SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP CẦN THIẾT ĐỂ
THỰC HIỆN TỐT MỘT TIẾT DẠY
HỌC VẬT LÍ SÁT ĐỐI TƯỢNG HỌC
SINH CÓ HIỆU QUẢ Ở TRƯỜNG
THCS HỒNG THUỶ Phần 1: Mở đầu

I. Lí do chọn đề tài:
Thực hiện chung nhiệm vụ của toàn ngành là đổi mới sách giáo khoa THCS.
Đi cùng với nó là đổi mới nội dung, hình thức, đặc biệt là đổi mới phương pháp
dạy học nhằm nâng cao hiệu quả giảng dạy và học tập. Song song với nhiệm vụ
đó thì chúng ta cũng thực hiện nghiêm túc cuộc vận động 2 không trên bốn
phương diện trong đó không để học sinh ngồi nhầm lớp là một khâu rất quan
trọng, đồng thời nó cũng quyết định đến chất lượng giảng dạy của giáo viên.
Trong quá trình thực hiện nghiêm túc cuộc vận động thì nãy sinh ra một vấn đề
đó là tỉ lệ học hinh yếu kém xuất hiện rất nhiều và kiến thức của các học sinh
này cũng cần báo động cho các cấp làm công tác quản lí giáo dục và các nhà
giáo đang trực tiếp giảng dạy. Đó là làm thế nào để thực hiện tốt cuộc vận
động hai không đồng thời giảm dần học sinh yếu kém và ngồi nhầm lớp mà
vẫn đảm bảo đến công tác phổ cập để đưa chất lượng giáo dục ngày càng đi
vào thực chất và chất lượng ngày một tốt hơn.?


III. Đối tượng đề tài.
Đề tài này được áp dụng với việc dạy học môn Vật lí khối 6,9 đối với học sinh
trường THCS Hồng Thuỷ năm học học 2006 – 2007 và học kì I năm học 2007
– 2008 trong quá trình thực hiện cuộc vận động “hai không” của Bộ trưởng Bộ
GD & ĐT.

IV Bố cục
- Phần I: Mở đầu
- Phần II: Nội Dung
I) Cơ sở lí luận:
II) Cơ sở thực tiễn
III) Thực trạng:
IV) Những giải pháp thực hiện
V) Kết quả đạt được
VI) Bài học kinh nghiệm.
- Phần III: Kết luận Phần 2 Nội dung
I. Cơ sở lí luận: - Căn cứ vào chương trình đổi mới giáo dục phổ thông, tiếp tục đổi mới
phương pháp dạy học của thầy đó là (Dạy bám sát đối tượng, chú trọng học
sinh yếu kém, học sinh trung bình) và phươn pháp học tập của học sinh
trong quá trình học tập.
- Căn cứ vào những định hướng đổi mới về phương pháp dạy học, thiết bị
dạy học và đánh giá kết quả học tập của học sinh của bộ môn Vật lí THCS.
- Căn cứ vào chuẩn kiến thức và kĩ năng của bộ môn Vật lí THCS.

phụ đạo học sinh yếu kém.
- Đối với giáo viên thực hiện nghiêm túc và gương mẫu cuộc vận động cho
nên luôn nhiệt tình, tận tụy, say mê và luôn lo lắng tìm tòi học hỏi, tự bồi
dưỡng để đáp ứng yêu cầu của công tác giảng dạy theo chương trình mới và
giải quyết cho bài toán chất lượng hiện nay mà nhà trường quan tâm hàng đầu
đó là nâng cao chất lượng cho đối tượng học sinh yếu kém giảm dần tình trạng
học sinh ngồi nhầm lớp mà vẫn đảm bảo số lượng cho công tác phổ cập.
- Đối với học sinh hưởng ứng tốt cuộc vận động, ham thích, luôn có hứng thú
học tập với nội dung và kiến thức của SGK mới.
 Khó khăn.
- Là một trường nằm vùng quốc lộ khá xa nên điều kiện cơ sở vật chất trang
tiết bị vẫn còn hạn hẹp, chưa đáp ứng yêu cầu như số lượng học sinh đông,
phòng học và phòng chức năng chưa đủ tiêu chuẩn. Đặc biệt là chất lượng của
nhà trường trong những năm thay sách và thực hiện cuộc vận động chưa cao
và không ôn định.
- Học sinh của trường khả năng tư duy nhận thức còn hạn chế, kỹ năng chưa
được tốt lắm, một bộ phận học sinh bị hỏng kiến thức từ cấp học dưới nên
không ham học còn thờ ơ với việc học tập.
- Đối với phụ huynh học sinh thì chưa quan tâm đến việc học tập của con em,
chưa đầu tư cho các em học tập còn giao khoán cho nhà trường nên một bộ
phận học sinh đã không chú ý tới việc học tập.
* Qua quá trình giảng dạy trong những năm học trước giáo viên chưa mạnh
dạn đổi mới phương pháp hay đổi mới phương pháp dạy học mà không chú ý
đến đối tượng học sinh nên khi thực hiện cuộc vận động hai không thì chất
lượng rất thấp tỷ lệ học sinh yếu kém ngày một lộ ra rất nhiều, tỷ lệ học sinh
qua kiểm tra chất lượng thì số HS đạt điểm yếu kém quá cao, đặc biệt là tỷ lệ
học sinh thi lại của năm học 2006 – 2007 rất cao chưa từng có và dẫn đến tình
trạng học sinh yếu kém có xu thế bỏ học ngày càng nhiều.
Đến nay qua học I của năm học 2007 – 2008 thực hiện cuộc vận động hai
không đã được một năm rưỡi, vận dụng triển khai học hỏi, thảo luận, sinh hoạt

đi trong giờ dạy hợp lý, đồng thời cũng có thể ý đồ đó thành ý đồ chủ quan
của mình cho phù hợp với tình hình thực tế của nhà trường, lớp, đối tượng
và trình độ học sinh, điều kiện dạy học…
- Chuẩn bị chu đáo phương tiện dạy học .
- Nêu được các tình huống có vấn đề để kích thích tính tích cực của học sinh. - Đưa ra những câu hỏi và thời gian thích hợp để quan tâm đến đối tượng
học sinh yếu kém. Tạo nhiều cơ hội cho học sinh yếu kém hoạt động để các
em lấy được phương pháp học tập.
- Đề ra được các phương án giải quyết để đi đến kiến thức cơ bản của bài
học với sự hỗ trợ của nhiều đối tượng học sinh mà không chỉ nhờ vào một
bộ phận học sinh khá giải.
- Cuối cùng làm hoàn chỉnh một tiến trình của một giờ dạy học với đầy đủ
các hoạt động và thời gian ấn định phù hợp.
Nếu thực hiện tốt những việc này xem như giáo viên đã chuẩn bị tốt tâm thế
để bước vào giờ dạy và đã thành công bước đầu.
2) Tiếp xúc và chuẩn bị trước thiết bị dạy học.
Đây là một khâu không trực tiếp làm ngay trong một tiết học, nhưng nó là
khâu cũng không kém phần quan trong. Việc tiếp xúc, chuẩn bị trước thiết bị
dạy học giúp giáo viên chủ động biết được thiết bị nào đã có, tình trạng sử
dụng như thế nào, cần điều chỉnh gì, thiết bị nào còn thiếu cần bổ sung như thế
nào và phương án bổ sung, khắc phục ra sao? Khi tiếp xúc với thiết bị dạy học
giáo viên có điều kiện phân công dụng cụ cho từng nhóm học sinh, từng đối
tượng học sinh do đó nó giảm bớt rất nhiều thời gian trong giờ dạy giành thời
gian hướng dẫn cho học sinh yếu kém thực hiện.
Nhưng quan trọng trong khâu này là khi tiếp xúc và chuẩn bị trước thiết bị thì
giáo viên có điều kiện thao tác thành thạo các kỹ năng cần thực hiện trong khi
làm thí nghiệm. Điều này thực sự rất có ích cho giáo viên, bởi giáo viên có làm
thành thạo các thao tác mới có thể hướng dẫn học sinh một cách rành mạch, rõ

cho các cho các phương án:
- GV thông báo: Đối với HS khá giỏi -> HS lĩnh hội kiến thức. Đối với HS
Yếu, kém: – GV gợi ý – HS lĩnh hội kiến thức.
* Đối với yêu cầu thực hiện kỹ năng, kiến thức thì cũng tuỳ theo thời gian và
yêu cầu của nội dung bài học hoặc từng phần hay yêu cầu của từng loại thí
nghiệm giáo viên cói thể tổ chức học sinh thực hiện theo nhóm hay cá nhân
như:
Bài 3: Đo thể tích chất lỏng (Vật lí 6)
Hình 3.2: Yêu cầu HS hoạt động theo cá nhân (nhưng chú ý tới học sinh yếu
kém) nếu HS không đo và đọc được kết quả thì GV hướng dẫn HS đo và cách
đọc sau đó cho HS trả lời kết quả.
Hình 3.3: Yêu cầu HS hoạt động theo nhóm (nhưng chú ý là cho HS khá giỏi
hướng dẫn và kèm các HS yếu kém) sau đó gọi HS yếu kém đọc kết quả, rồi
cho HS khá giỏi nhận xét, GV chốt kiến thức. - Còn tuỳ theo đối tượng học sinh trong lớp GV có thể đề ra phương án khác
nhau cho linh hoạt.
+ Đôi với HS yếu kém: Thì GV cho HS đọc sgk -> GV hướng dẫn cụ thể ->
tổ chức cho HS thảo luận và thực hiện và rút ra kết quả. Đối với HS khá giỏi:
GV cho HS đọc sgk -> đề ra phương án thực hiện -> Thực hiện -> trả lời câu
hỏi có tính chất khó hơn-> GV chốt kiến thức. Sau đó GV gọi HS yếu kém
nhắc lại một lần để các em ghi nhớ.
- Hoặc tuỳ từng loại thí nghiệm hay trả lời câu hỏi hoặc bài tập GV có thể tổ
chức cho học sinh làm ngay ở lớp hoặc cho về nhà tự làm nhưng đối với HS
yếu kém thì GV đưa ra yêu cầu nhẹ hơn.
* Đối với cách đặt câu hỏi yêu cầu HS thực hiện hay trả lời câu hỏi thì GV
cũng cần chú ý đến các đối tượng học sinh để đưa ra câu hỏi phù hợp để học
sinh dễ hiểu và trả lời đạt kết quả cao như:
- Đối với HS khá giỏi: GV đưa ra câu hỏi có tính chất nêu vấn đề hay xuyên

học tập tốt hơn và ngày càng yêu thích môn học, lấp dần các kiến thức đã hỏng
của các em. Do đó tôi nhận thấy việc đánh giá kết quả học tập của học sinh sau
mỗi tiết học và thường xuyên rất quan trọng và cần thiết.
Vậy đánh giá kết quả học tập của học sinh như thế nào là tích cực và phát huy
được tác dụng của nó đối với học sinh yếu kém, theo tôi giáo viên cần phải
thực hiện theo các yêu cầu sau:
- GV có thể đánh giá thực hiện bằng các hình thức như:
+ Kiếm tra miệng:
Đối với HS yếu kém thì giáo viên yêu cầu rõ ràng hơn, chi tiết hơn, gợi mỡ
hơn. Nếu HS trả lời được thì giáo viên cho điểm cao hơn để động viên, còn HS
trả lời không được thì GV hướng dẫn, nhắc nhỡ và quan tâm đến HS nhiều
hơn trong các câu hỏi của bài học mới.
+ Ghi phiếu học tập hoặc phân nhóm tổ chức trò chơi về kiến thức.
Đối với HS yếu kém thì giáo viên đánh giá với mức độ và yêu cầu thấp hơn,
và chỉ rõ những thiếu rót của các em một cách rõ ràng hơn, chi tiết hơn tránh
tình trạng nhận xét chung chung để HS không nhận ra được thiếu sót của mình
để khắc phục.

V. Kết qủa đạt được.
Qua quá trinh học hỏi, tìm tòi dưới sự chỉ đạo hướng dẫn của các thầy giáo bộ
môn và đặc biệt là thầy Dương Văn Minh hiệu phó phụ trách chuyên môn của
nhà trường nên bản thân em đã mạnh dạn áp dụng các biện pháp trên vào trong
từng tiết dạy thì chất lượng học tập bộ môn vật lí khối 6, 9 được phân công
giảng dạy đạt kết quả khá cao tỉ lệ HS yếu kém bộ môn Vật lí giảm qua đợt kiểm tra chất lượng học kì I năm học 2007 – 2008 . Chất lượng qua các bài
kiểm tra cũng được tăng dần thể hiện ở kết quả sau đây.
 Kết quả qua khảo sát đầu năm: (Tính trung bình của các lớp đảm nhận)
Khá giỏi: 10%; TB trở lên 58%; Yếu kém 42 %.

Khá - Giỏi Trung bình Yếu
SL % SL % SL %
6A 37 17 45,9 13 35,1 7 18,9
6B 40 17 42,5 18 45,0 5 12,5
9B 42 10 23,8 23 54,8 9 21,4
9C 41 14 34,1 19 46,3 8 19,5
9E 42 11 26,2 24 57,1 7 16,7
9G 37 10 27,0 19 51,4 8 21,6
- Không có HS điểm TBM học kì I rơi vào điểm kém dưới 3,4. đây cũng là
một dấu hiệu đáng mừng cho giáo viên trực tiếp giảng dạy cũng như chất
lượng bộ môn.
VI. Bài học kinh nghiệm:
Để thực hiện tốt cuộc vận động hai không, đặc biệt là giảm dần tỷ lệ học sinh
yếu kém và ngồi nhầm lớp nhưng phải đảm bảo về bài toán chất lượng. Qua
quá trình suy nghĩ và thực hiện những việc làm trên đây trong gần một năm
rưỡi thực hiện cuộc vận động đặc biệt là trong học kì I vừa qua thì chất lượng
học tập bộ môn Vật lí ngày càng được nâng cao và giảm dần tỷ lệ HS yếu
kém.
Do vậy bản thân tôi xin đưa ra những ý kiến chủ quan của bản thân: Đó là để
nâng cao chất lượng bộ môn nói riêng và chất lượng giáo dục nói riêng và để
giảm dần tỷ lệ học sinh yếu kém, hay học sinh ngồi nhầm lớp thì giáo viên
ngay từ trong những tiết dạy đầu tiên cần phải tuân thủ những biện pháp như
trên thì tin tưởng rằng các tiết dạy sẽ thành công và đảm bảo cho nhiều đối
tượng trong một lớp học đều được nắm kiến thức, tạo được một phương pháp
dạy và học mới trong điều kiện giáo dục hiện nay.
Vậy để thực hiện tốt một tiết dạy học vật lí sát với đối tượng học sinh thì phải
thực hiện các vấn đề sau:

Những ý kiến trên của bản thân qua nhiều năm áp dụng chương trình dạy
học đổi mới và hơn một năm thực hiện tốt cuộc vận động hai không. Không
ngoài mục đích nâng cao chất lượng đào tạo, giảm dần tỷ lệ học sinh yếu kém
và khắc phục dần tình trạng học ngồi nhầm lớp để đưa chất lượng ngày một
cao hơn. Với tầm nhìn hạn chế và kinh nghiệm còn non, chắc chắn rằng bài
viết vẫn còn nhiều thiếu sót, kính mong các Thầy, cô giáo, bạn bè đồng nghiệp
góp ý kiến bổ sung nhằm thực hiện tốt hơn bài toán nâng cao chất lượng đào
tạo, chống được học sinh bỏ học, trong giai đoạn hiện nay.
Để có được những kiến thức giải quyết tình huống khoa học, sát hợp tình
hình bản thân xin chân thành biết ơn tập thể các thầy cô giáo trường THCS
Hồng Thuỷ, Ban giám hiệu nhà trường đã giúp tôi hoàn thành bài sáng kiến
này.
Từ sâu thẳm của lòng mình, Tôi xin được chân thành cám ơn !

Hồng Thuỷ, ngày 30 tháng 01 năm
2008
Người thực hiện
Trần Duy Nam