BÀI DỰ THI
VIẾT SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên đề tài : KINH NGHIỆM
GIÚP ĐỠ HỌCC SINH YẾU
Người thực hiện : Võ Tuyết Loan
TRƯỜNG TIỂU HỌC “A” CHI LĂNG – TỊNH BIÊN – AN GIANG
A /. ĐẶT VẤN ĐỀ
Đất nước ta đang ở trong giai đoạn mới , mở cửa giao lưu với các
dân tộc và các nền văn hóa khác nhau trên thế giới không phân biệt màu
da hay tiếng nói . Dân tộc ta đang phấn đấu vươn lên quyết tâm vượt
nhanh thoát khỏi tình trạng đói nghèo và tụt hậu. Muốn theo kòp nhân loại
, để có thể sánh vai được với các cường quốc năm châu thì trước hết dân
trí phải được nâng cao dần , đòi hỏi lớp trẻ phải có tri thức , có hiểu biết
nhất đònh. Muốn được như thế thì không gì khác hơn là trẻ em phải học
tập thật giỏi , hạn chế đến mức thấp nhất số lïng học sinh học yếu kém .
Càng có nhiều học sinh học tốt thì viễn cảnh tốt đẹp của đất nước , tương
lai tươi sáng của dân tộc càng rõ nét . Có học giỏi thì trong tư duy và
hành động của các em mới thể hiện được nét văn hóa tiến bộ, mới có thể
tiếp thu được những kiến thức mới , văn minh , không để bè bạn trên các
quốc gia khác xem thường mình . Một lớp học có nhiều học sinh học kém
thì kéo theo sự chán học , ảnh hưởng nhiều đến cả lớp , dẫn đến các em
học giỏi cũng không còn hướng để phấn đấu nữa . Một trường mà có
nhiều học sinh học yếu thì uy tín của trường chẳng còn và lực lượng giáo
viên cũng sẽ dạy kém theo . Hiện tượng học sinh học yếu kém rất phổ
biến ở nhiều trường nhất là các trường thuộc vùng núi , vùng sâu như
trường tôi đang giảng dạy.Đời sống nhân dân ở đây còn quá nhiều khó
khăn.Do lo toan cuộc sống ,nhiều người phó mặc việc học của con em cho
những người làm công tác Phổ cập giáo dục với suy nghó không học ở
trường thì học bổ túc có sẵn người lo về sách vở , bút thước cần gì quan
- 1 -
hoặc học vài ngày là nghỉ . Khi giáo viên chủ nhiệm nhắc nhở thì các em
lại đưa ra nhiều lý do như là : bận giúp cha mẹ , nhà xa Nhắc nhở phê
bình các em mãi cũng chẳng mấy thay đổi và thường dửng dưng không tỏ
thái độ buồn vui gì . Vậy phải làm gì với những học sinh này ? Qua quá
trình tìm hiểu về hoàn cảnh gia đình , môi trường sống chung quanh , qua
giáo viên những năm trước và nhất là biết rõ về sự phát triển tâm lý riêng
của từng em . Tôi nhận ra rằng muốn phụ đạo học sinh yếu đạt kết quả
không phải là dễ dàng , phải tìm rõ nguyên nhân sâu xa và phải tìm được
cách giáo dục phù hợp nhất . Tôi phát hiện có một số nguyên nhân chủ
yếu dẫn đến học kém như sau :
+ Các em chưa có thái độ đúng đối với việc học còn lơ là , chán
ghét việc học .
+ Bò dụ dỗ bởi bạn bè xấu và những trò chơi hiện đại như : điện tử ,
bi da , xem phim ở các quán cà phê thường trốn học nên bò hỏng nhiều
kiến thức .
+ Cha mẹ một số em do ít học , do mải mê công tác ở cơ quan hoặc
bận rộn với việc buôn bán , kinh doanh ít có điều kiện để răn dạy quan
tâm ; thậm chí có người cho con em mình ăn qua loa bằng những bữa cơm
phần được mua ở chợ hay tùy các em thích gì ăn nấy không chú ý đến
dinh dưỡng . Từ đó đã dẫn đến trí tuệ chậm phát triển , tính toán chậm ,
học bài lâu thuộc , lâu hiểu .
+ Do bò hỏng kiến thức cơ bản dẫn đến tình trạng các em không
hiểu nội dung các qui tắc , câu hỏi nên các em không thể giải được các
bài toán, thường viết sai chính tả , câu nghèo ý , sử dụng từ không chính
xác , phát âm sai Do các em không chỉ ra được mối liên hệ giữa những
con số,những dữ liệu có liên quan trong bài toán. Có thể các em nhớ
được các từ và các con số trong các bảng hệ thống nhưng lại không biết
vận dụng kiến thức đã học vào những bài luyện tập thực hành . Nhiều khi
bài toán chỉ cần thay đổi vài số liệu hay cách diễn đạt cũng làm các em
lúng túng .
YẾU:
1/- Tìm hiểu về đối tượng :
- 4 -
-Đầu năm tôi nắm rõ lý lòch trích ngang của từng đối tượng học
sinh , đến thăm gia đình tạo mối quan hệ tốt , nắm được hoàn cảnh gia
đình và đời sống xung quanh mà các em luôn tiếp cận hàng ngày , tìm
hiểu những khó khăn mà các em còn vướng mắc chưa giải quyết được .
- Tôi tìm hiểu tâm lý , cá tính , thói quen , tư duy ngôn ngữ của tất
cả học sinh học yếu để có hướng uốn nắn , giáo dục .
-Phân loại từng đối tượng yếu ở môn nào , kiến thức cơ bản nào bò
hỏng do bỏ học nhiều hay có em vừa học kém lại vừa có thái độ học tập
không tốt , có em thái độ học kém do không muốn học . Cũng có em
học yếu là do bò một số các khuyết tật như : lãng tai , mắt kém , nói lắp .
Nắm rõ nguyên nhân của từng đối tượng tôi sẽ có hướng bồi đắp đồng
thời phát huy khả năng vốn có ở các em .
-Tất cả những gì tìm hiểu được , đặc biệt là đối với học sinh yếu ,
tôi đều ghi vào sổ tay theo dõi riêng . Đánh dấu sao cần chú ý ở một số
em cá biệt , có hiện tượng khó phụ đạo cần quan tâm hơn .
2/- Nhờ sự giúp đỡ của nhiều thành viên trong và ngoài nhà
trường :
-Đối với các em thiếu dụng cụ học tập , tôi trao đổi với cán bộ thư
viện mượn sách giáo khoa hoặc nhờ Đội TNTP tổ chức phong trào xin
sách của học sinh lớp 5 học ở năm học trước nhằm giúp các em có đầy đủ
sách , nhờ đó có thể theo dõi tốt các bài giảng ở lớp cũng như tham khảo
thêm ở nhà.
-Liên hệ với Ban giám hiệu , Hội phụ huynh học sinh , các mạnh
thường quân hỗ trợ tặng cặp , sách vở , dụng cụ học tập cho những em
có hoàn cảnh khó khăn , nghèo túng .
-Giới thiệu các em tham gia phong trào Đội TNTP , tạo ở các em có
một mối quan hệ tốt với tập thể ( chủ yếu là bạn bè ) , nhằm được giúp
- Tôi chú ý phân công những học sinh yếu hoặc cá biệt vào các trọng
trách tương đối khá quan trọng như : Lớp phó phụ trách lao động , trưởng
ban văn thể của lớp, trưởng ban thi đua Từ đó các em cảm thấy rất
- 6 -
vinh dự vì được thầy cô tin tưởng , thấy mình cũng giỏi , cũng có ích đối
với tập thể nên ra sức học tập để đừng thua kém các bạn .
b )- Phương pháp giúp đỡ theo từng đối tượng học sinh :
• Đối với học sinh không được cha mẹ quan tâm :
- Tôi thường xuyên kiểm tra bài trong hầu hết các môn học để kòp
nhắc nhở những thiếu sót , yếu kém . Tôi chú ý hướng dẫn cách tự chăm
sóc , cách tự học ở nhà.
- Trước giờ tan trường , tôi lưu ý phần chuẩn bò cho ngày mai .
• Đối với học sinh tiếp thu kiến thức chậm :
-Tôi sắp xếp thêm thời gian phụ đạo ngoài giờ lên lớp . Phụ đạo
ngay trong các tiết học , biết được em yếu phần kiến thức nào , tôi lại ôn
nhanh phần đó , thực hiện nhiều lần để giúp em có thể nhớ lại .
-Giảng riêng vào những lúc ra chơi . Tôi vừa trò chuyện , vừa ôn
lại kiến thức đã học trong ngày cho các em .
-Trong lúc giảng giải ở phần khó hiểu , tôi thường nhìn thẳng vào
em để nói , ngụ ý động viên khuyến khích nhờ đó em tiếp thu tốt hơn .
Tôi thường làm thêm đồ dùng trực quan riêng cho học sinh thiển năng
giúp các em dễ hiểu .
• Đối với những em cá biệt ham chơi hơn ham học :
-Tôi trao đổi nhờ gia đình phải thực sự quan tâm , khi nghe em báo
là cô giáo cho nghỉ học cần theo dõi hỏi lại , hoặc khi nghe bảo “Hôm
nay con không có bài học” cần kiểm tra nhắc nhở .
-Hướng dẫn em làm tốt những trọng trách giao thêm , để dần có ý
thức hơn trong lao động , ham làm việc từ đó hạn chế vui chơi vô ích .
-Chọn những câu chuyện có tác hại từ những việc ham chơi không
chăm chỉ học của những nhân vật trong chuyện xưa hoặc những kết quả
*Đối với học sinh đọc chậm , thường ê a hoặc kéo dài :
- Lúc đầu , tôi chỉ yêu cầu em đọc được một câu ngắn trọn vẹn ,
đến tiết tập đọc nào cũng gọi em đọc . Dần dần mới tiến tới luyện câu dài
.
- Chú ý phần ngắt nghỉ câu , yêu cầu em đọc liền mạch câu đến dấu
phẩy hoặc dấu chấm mới được nghỉ hơi .
- Tôi thường yêu cầu em trả lời những câu hỏi dễ để luyện đọc thêm
.
- 8 -
- Ở giờ chơi , những lúc nghỉ tiết hoặc trong các tiết sinh hoạt chủ
nhiệm , tôi yêu cầu các em đọc kể về truyện tranh mượn ở thư viện ,
khen ngợi em kể hay để động viên em tập đọc nhiều hơn .
* Đối với các em thường viết sai chính tả :
- Hướng dẫn các em nắm vững quy tắc , các mẹo viết chính tả .
Ví dụ : Qui tắc viết phụ âm đầu “cờ” được ghi bằng các chữ c , k , q ;
quy tắc viết ng/ngh ; s/x . Yêu cầu các em làm các bài tập điền vào chỗ
trống các âm đầu : ì ọ , èm ặp, uanh o v.v. Thông qua bài
tập này giúp các em nhớ được qui luật viết chính tả và dần dần viết ít sai
hơn .
Để các em viết đúng các từ láy có thanh hỏi hoặc ngã như : giòn
giã,gióng giả . Tôi gợi ý một câu ghi nhớ rất vui và khó quên , như :
Em huyền mang nặng ngã đau
Anh không sắc thuốc hỏi đau chỗ nào .
Từ đó các em biết viết dấu ngã khi tiếng đi cạnh có dấu huyền hoặc
dấu nặng ; viết dấu hỏi khi đi với thanh ngang ( không dấu ) hoặc dấu
sắc .
-Hướng dẫn em phân tích âm đầu , vần ; so sánh để nhận ra những
tiếng có phát âm gần giống nhau thường hay lẫn lộn .
-Trong lúc đọc chính tả cho học sinh viết , tôi thường đến cạnh các
em yếu để giúp đỡ kòp thời và phát hiện những sai sót mà em thường mắc
tròn chục , tròn trăm ; cấu tạo số
Ví dụ : Để giúp các em tính nhanh hơn , không phải đếm tay nữa . Tôi
yêu cầu em tự nhẩm : 9 thêm mấy thành 10 , 8 + ? = 10 Sau đó
nhẩm tiếp : 10 + 7 = ? , 10 + 3 = ?
+ Mỗi ngày yêu cầu em học thuộc một bảng nhân và thường xuyên
kiểm tra , gợi ý cách nhẩm bảng nhân khi quên .
Ví dụ : 9 x 2 = 18 , vậy 9 x 3 = ? ( có thể lấy 18 + 9 = 27 )
+ Đối với phép chia là loại tính khó thực hiện nhất trong bốn phép
tính , tôi phải hướng dẫn dựa trên phép chia cho số có 1 chữ số .
Ví dụ : 175 : 5 = ? Tôi đưa ra câu hỏi nhỏ nhằm gợi ý : “ để chia
cho 5 ở số bò chia em chọn những chữ số nào để chia (17)” . “Tại sao lại
chọn số 17 mà không chọn 1” ( vì 1 < 5 nên phải chọn thêm 1 chữ số
nữa , thành số có 2 chữ số để chia cho 5 ).
- 10 -
+ 1375 : 25 = ? Tách 137 : 25 được mấy lần ? Tôi gợi ý có thể
tìm thương của 13 : 2 ( Học sinh tìm được thương là 5 dễ dàng hơn ) .
Kết quả : Qua phương pháp vừa truyền đạt kiến thức mới vừa ôn kiến
thức cũ , cộng thêm các mẹo tính như thế , dần dần các em đã làm tính
khá hơn , nhanh hơn và chính xác hơn .
d ) Phương pháp phát huy tính chủ động , sáng tạo :
Các em học sinh học yếu thường rất thụ động , vào lớp cứ ngồi im
không phát biểu . Khi tổ chức học nhóm thì mặc các bạn nói gì thì nói còn
mình chỉ nghe và cũng không nêu ý kiến là bạn đúng hay sai .
* Sử dụng phương pháp hoạt động mang tính chất thực tiễn :
Phương pháp được tôi chú trọng nhất là luyện tập giúp các em năng
động hơn qua thực hành , luyện tập lại nhiều lần giúp khắc sâu kiến thức
cho các em . Tôi thường xuyên gọi các em lên bảng thực hiện nhiều bài
tập đơn giản .
Ngoài ra tôi thường làm thêm đồ dùng dạy học phục vụ cho các tiết
học như : Lòch sử , đòa lý , sức khỏe . toán . khoa học mà thư viên không
4 / Kế hoạch phụ đạo ngoài giờ :
Lên thời khóa biểu giúp các em học tập ở nhà theo từng nhóm gần
nhà nhau. Nhóm trưởng hoặc tổ trưởng được giao phụ trách theo dõi và
báo cáo hàng tuần với giáo viên chủ nhiệm tình hình học nhóm , nếu có
gì khó khăn tôi kòp thời giúp đỡ ngay.
Thứ bảy cuối tuần tôi thường phụ đạo học sinh yếu , giảng lại thật
chậm những kiến thức cơ bản mà các em còn chưa hiểu kỹ . Sau đó cho
các em thực hiện lại các bài từ dễ đến khó
Kiểm tra tất cả bài làm lại ở nhà của các học sinh học yếu , những
bài chính tả sai nhiều cần viết lại cả bài . Sau đó tôi xem xét chấm điểm
động viên sự chăm chỉ và tiến bộ của từng em .
Theo dõi phần tự học tập trong 15 phút đầu giờ hoặc vào cuối buổi
để gợi ý các em biết cách ôn tập và vận dụng những kiến thức đã học .
Vào giờ ra chơi tôi giữ lại đồ dùng đã dạy xong cho các em quan sát
trực tiếp đồ dùng giúp các em ghi nhớ thêm hay có gì chưa chưa hiểu tôi
sẵn sàng giảng lại với cách làm này tôi đã tạo được mối quan hệ gần gũi
giữa thầy và trò , giữa trò và trò thành một khối vững chắc . Từ đó các em
tự tạo cho bản thân mình niềm tin tự học và ham học hỏi những điều chưa
biết .
- 12 -
III/ . KIỂM NGHIỆM :
Trong những năm học trước đây , vào đầu năm học khi khảo sát chất
lượng đầu năm , tất cả giáo viên trong khối đều kêu ca về tình hình học
yếu của học sinh lớp cuối cấp . Tổ chuyên môn đã họp bàn tìm biện pháp
để khắc phục , qua thực tế giảng dạy mọi người đã trao đổi thống nhất ,
đồng thời học hỏi các đồng nghiệp ở các khối lớp khác trong trường , gợi
ý cho tôi phát hiện những cách tốt nhất để giúp đỡ học sinh học yếu ở lớp
5 cuối cấp . Qua ba năm thực hiện kết quả đạt được rất khả quan.
* Kết quả cụ thể như sau :
Năm học Tổng số
Tuy có các biện pháp tốt như trên nhưng việc giúp đỡ học sinh yếu
cũng còn tồn tại một số khó khăn sau :
-Thiếu nhiều dụng cụ dạy học cần thiết .
-Ảnh hưởng từ môi trường cuộc sống của các em quá sâu sắc như :
cha mẹ li dò , sống cạnh xóm có nhiều tệ nạn xã hội , bản thân tôi chưa
nắm kòp hoàn cảnh đa dạng của các em để phụ đạo kòp thời.
IV /. BÀI HỌC KINH NGHIỆM :
Là giáo viên chủ nhiệm lớp muốn thành công trong việc hạn chế
học sinh yếu cần thự hiện các biện pháp sau đây :
-Phải tranh thủ có sự hỗ trợ của các thành viên trong và ngoài nhà
trường .
-Xây dựng cho học sinh tinh thần đoàn kết , có ý chí phấn đấu vượt
khó trong học tập , vì đó chính là động lực thúc đẩy tư duy hoạt động tìm
ra kiến thức mới .
-Học hỏi kinh nghiệm và tự đúc kết kinh nghiệm cho bản thân sau
mỗi tiết dạy , sau mỗi biện pháp giáo dục .
-Xây dựng kế hoạch dạy học hợp lý , đan xen phù hợp với học sinh
yếu và giỏi . Có biện pháp hỗ trợ các em học sinh yếu theo từng nhóm
hoặc theo từng môn học cụ thể .
-Vạch ra phương hướng trong sổ chủ nhiệm từng tuần , từng tháng
và kòp thời ghi lại những hoạt động của lớp kòp thời khen thưởng những
tiến bộ của học sinh học yếu . Thường xuyên phát động phong trào thi
đua học tập để học sinh khá giỏi tích cực giúp đỡ học sinh yếu .
C . KẾT LUẬN
- 14 -
Người giáo viên Tiểu học hiện nay được ví như những người làm
vườn trong giai đoạn thế giới đang phát triển vượt bậc về khoa học kó
thuật.Có tìm ra được kỹ thuật trồng người tiên tiến thì các cây mình trồng
mới phát triển tươi tốt . Nếu tất cả giáo viên chúng ta đều có một tâm
huyết với Ngành , với các trẻ thơ thì không thể thản nhiên nhìn các em