Sáng kiến kinh nghiệm Đề tài: “Tạo hứng thú giúp học sinh học tốt môn
Tự nhiên và xã hội Lớp 1”
I. Lý do chọn đề tài:
- Trong công cuộc xây dựng đất nước, để đưa đất nước sánh ngang tầm
với các nước tiên tiến ở khu vực cũng như trên thế giới, Đảng và Nhà nước ta
đã đề ra “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”.
- Vì vậy, mà học sinh được giáo dục toàn diện được các cấp, các ngành,
các tổ chức rất quan tâm.
- Môn Tự nhiên và xã hội là một trong những môn học góp phần giáo
dục học sinh một cách toàn diện, có thể nói môn Tự nhiên và xã hội ở lớp 1 là
nền móng để các em học tốt ở các môn cò liên quan đến tự nhiên và xã hội ở
các lớp cao hơn. Tuy nhiên ở môn học này lại không được sự quan tâm đúng
mức của mọi người, nhất là các bậc phụ huynh luôn có suy nghĩ rằng môn Tự
nhiên và xã hội là “môn phụ” nên bị xem nhẹ.
- Do vậy, học sinh thường không có hứng thú trong quá trình học môn
này. Là một giáo viên đang trực tiếp giảng dạy, tôi luôn trăn trở phải làm thế
nào để tạo hứng thú cho các em khi học môn này? Tôi đã suy nghĩ rất nhiều và
đã lựa chọn cho mình đề tài: “Tạo hứng thú giúp học sinh học tốt môn Tự nhiên
và xã hội ở lớp 1”. Sau đây là một vài ý kiến nhỏ của tôi, rất mong được cấp
trên và đồng nghiệp tham khảo và đóng góp ý kiến.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh – Trường Tiểu học Minh Hòa – Dầu Tiếng
Trang 1
Sáng kiến kinh nghiệm Đề tài: “Tạo hứng thú giúp học sinh học tốt môn
Tự nhiên và xã hội Lớp 1”
II. Thực trạng:
Trong năm học này tôi được phân công giảng dạy lớp 1
4
, tổng số có 32
em học sinh trong đó có 11 em là nữ. Qua quá trình giảng dạy, tôi gặp một số
thuận lợi và khó khăn sau:
1. Thuận lợi :

1. Phương pháp trò chơi học tập :
- Trò chơi học tập là một trong những phương pháp dạy học được sử
dụng trong môn Tự nhiên và xã hội ở bậc Tiểu học. Đối với học sinh lớp một
với đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi của các em thì trò chơi học tập là một trong
những phương pháp rất quan trọng giúp các em chiếm lĩnh được kiến thức mới.
- Vì vậy, có thể nói rằng trò chơi học tập có nội dung gắn với hoạt động
học tập của học sinh. Trong các tiết học môn Tự nhiên và xã hội, việc tổ chức
cho học sinh chơi vào bất kỳ phần nào của bài học đều rất quan trọng. vì chơi
trò chơi làm thay đổi hình thức học tập, làm cho lớp học thoải mái và dễ chịu
hơn. Lúc đó quá trình học tập trở thành một hình thức vui chơi hấp dẫn làm cho
học sinh thấy vui, nhanh nhẹn và cởi mở hơn. Từ đó học sinh tiếp thu tự giác,
tích cực hơn và được củng cố hệ thống hóa kiến thức
- Sau đây tôi xin đưa ra một vài ví dụ mà tôi đã từng tổ chức trò chơi
cho các em học sinh ở lớp mình:
+ Ví dụ 1: Đối với chủ đề : “Con người và sức khỏe”.
Bài 1: Cơ thể chúng ta:
 Chuẩn bị: Trước hết tôi suy nghĩ và đưa trò chơi vào hoạt động
1 của bài. Tôi đã chuẩn bị trước tranh vẽ 2 học sinh ở trang 4 SGK Tự nhiên và
xã hội.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh – Trường Tiểu học Minh Hòa – Dầu Tiếng
Trang 3
Sáng kiến kinh nghiệm Đề tài: “Tạo hứng thú giúp học sinh học tốt môn
Tự nhiên và xã hội Lớp 1”
 Cách tiến hành:
 Trước hết tôi treo tranh và nêu tên trò chơi: Ai nhanh hơn. Tiếp
đến tôi phổ biến cách chơi cho học sinh: tôi chia lớp làm 3 nhóm mỗi nhóm
thảo luận và suy nghĩ cử ra một bạn đại diện nhóm lên chơi:Sau đó tôi phổ biến
luật chơi: Nếu em nào trong 1 phút kể ra được đúng và nhiều tên của các bộ
phận trên cơ thể là người thắng cuộc.
 Từng học sinh được cử lần lượt lên bảng vừa chỉ vào hình và nói

cây rau, yêu cầu các em dùng tay sờ và có thể ngắt lá để ngửi, đoán xem đó là
rau gì. Ai đoán nhanh và đúng là người thắng cuộc.
 Sau khi kết thúc trò chơi, tôi dặn HS về nhà nên ăn rau thường
xuyên vì rau có lợi cho sức khoẻ. Tuy nhiên rau được trồng ở ngoài vườn, ngoài
ruộng nên dính nhiều đất bụi và còn được bón phân, thuốc trừ sâu… Vì vậy cần
phải rửa sạch rau trước khi làm thức ăn.
- Bên cạnh phương pháp trò chơi trên chúng ta cũng còn một vài
phương pháp khi dạy môn TN và XH nhằm tạo hứng thú học tập cho HS lớp1.
2. Phương pháp quan sát :
- Có thể nói phương pháp quan sát là 1 phương pháp đặc trưng khi dạy
học môn TN và XH. Bằng trực quan HS nhận biết được hình dạng, đặc điểm
bên ngoài của một số vấn đề, sự vật, sự việc đang diễn ra quanh mình.Tuy
nhiên hướng dẫn HS quan sát một điều quan trọng ở người giáo viên cần chú ý
đó chính là cần phải hướng dẫn các em bắt đầu từ sự quan sát tổng thể rồi mới
đi vào quan sát bộ phận chi tiết bên trong, quan sát từ ngoài vào trong…
- Đối với môn TN và XH ở lớp1 thì HS quan sát chủ yếu để nhận biết
hình dạng,đặc điểm của cơ thể người, các vật xung quanh, một số cây cối và
con vật, hoặc để tự nhận biết được các hiện tượng đang diễn ra trong môi
trường tự nhiên.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh – Trường Tiểu học Minh Hòa – Dầu Tiếng
Trang 5
Sáng kiến kinh nghiệm Đề tài: “Tạo hứng thú giúp học sinh học tốt môn
Tự nhiên và xã hội Lớp 1”
- Tuỳ vào tiết học cụ thể mà giáo viên có thể tổ chức các hình thức dạy
học khác nhau.
- VD: Đối với chủ đề: “Con người và sức khoẻ” Bài 3: Nhận biết các
vật xung quanh.
 Tôi cho HS quan sát các vật thật có trong lớp, yêu cầu các em quan
sát và nói màu sắc của các vật. Tôi cho các em hoạt động nhóm đôi nói cho
nhau nghe những vật xung quanh mà các em thấy.

bước đầu hình thành tư duy trừu tượng.
- VD: Khi dạy bài “Con cá”. Tôi đưa ra một số câu hỏi gợi ý cho các
em trình bày:
 Cá sống ở đâu?
 Hãy nói tên các bộ phận của cá?
 Hãy kể tên các loại cá mà em biết?
 Bạn thích ăn loại cá nào?
4. Phương pháp thảo luận nhóm .
- Đây cũng là phương pháp quan trọng tạo hứng thú học tập của các
em. Bởi vì: hoạt động nhóm giúp cho HS tự tin, có nhiều cơ hội khám phá, diễn
đạt ý tưởng của mình cho các bạn trong nhóm. Từ hoạt động nhóm HS có thể
hỏi lẫn nhau điều đó giúp cho các em phát triển kỹ năng giao tiếp. Tuy nhiên
khi chia nhóm tôi cũng rất chú trọng đến cách chia nhóm. Tôi thường xuyên
thay đổi cách chia nhóm. Trong quá trình hoạt động nhóm tôi thường xuyên
theo dõi và hỗ trợ các em kịp thời.
Việc vận dụng các phương pháp này vào trong tiết dạy HS của tôi có
hứng thú hơn trong quá trình học môn này. Qua theo dõi hàng tháng tôi thấy trẻ
chuyển biến rõ rệt.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh – Trường Tiểu học Minh Hòa – Dầu Tiếng
Trang 7
Sáng kiến kinh nghiệm Đề tài: “Tạo hứng thú giúp học sinh học tốt môn
Tự nhiên và xã hội Lớp 1”
IV. Kết quả:
- Với những phương pháp nêu ở trên tôi đã thực hiện thường xuyên tôi
thấy các em có sự tiến bộ rõ rệt sau một thời gian dài thực hiện. Hiện tại ở lớp
tôi đang giảng dạy đến tiết Tự nhiên và xã hội các em học tập hào hứng hẳn lên.
- Sau khi thực hiện các phương pháp trên đến học kỳ II thì học sinh tôi
đã đạt được một số kết quả sau:
Tháng Hứng thú(%) thờ ơ (%) Ghi chú
9 50% 50% Lớp 1 buổi

- Nói được địa chỉ nhà ở và kể được tên một số đồ dùng trong
nhà của mình.
- Giáo dục môi trường: Học sinh biết được sự cần thiết phải giữ
môi trường nhà ở và có ý thức giữ gìn nhà cửa sạch sẽ, ngăn nắp, gọn gàng.
II. Chuẩn bị:
- Gv: Tranh, SGK.
- Hs: SGK, giấy vẽ, màu.
III. Các hoạt động dạy học:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
1. Ổn định: Hát
2. KTBC :
- Em hiểu gia đình là gì?
- Gia đình em gồm những
ai?
Gv nhận xét.
3. Bài mới: Bài học trước các
em đã được học về gia đình rồi, ở đó có
những người thân yêu nhất của chúng ta.
Mọi người cùng sống và làm việc trong
một ngôi nhà, đó là nhà ở, để biết thêm
- Mọi người đều sống chung
trong một mái nhà.
- 2 - 3 học sinh đứng lên kể
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh – Trường Tiểu học Minh Hòa – Dầu Tiếng
Trang 10
Sáng kiến kinh nghiệm Đề tài: “Tạo hứng thú giúp học sinh học tốt môn
Tự nhiên và xã hội Lớp 1”
về nhà ở có đặc điểm gì? Các vật dụng
trong nhà đó như thế nào? Và các ngôi
nhà có giống nhau hay không thì hôm

- Hs lên bảng trình bày
- ở Nông thôn
- Vẽ nhà
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh – Trường Tiểu học Minh Hòa – Dầu Tiếng
Trang 11
Sáng kiến kinh nghiệm Đề tài: “Tạo hứng thú giúp học sinh học tốt môn
Tự nhiên và xã hội Lớp 1”
nhà Nam ở Thành phố, nông thôn hay
miền núi không?
- Giới thiệu tranh các loại nhà
lên bảng hỏi:
 Tranh vẽ gì?
 Ngôi nhà này thuộc
loại nhà tầng, nhà ngói, hay nhà lá?
 Ngôi nhà này ở
thành phố, nông thôn hay miền núi?
- Giới thiệu thêm một bức
tranh vẽ nhà nữa hỏi tương tự như trên.
- Trên đây cô vừa giới thiệu
với các em các ngôi nhà khác nhau
như: nhà ở nông thôn, nhà tập thể ở
thành phố, các dãy phố, nhà sàn ở miền
núi… vậy ở trong lớp mình nhà các em
gần giống nhà nào trong các hình trên?
 Kết luận: Nhà ở là nơi sống
và làm việc của mọi người trong gia
đình nên các em phải biết yêu quí ngôi
nhà của mình.
 Hoạt động 2: Làm việc với
SGK.

có trong nhà mà em thích.
 So sánh các tranh vẽ
giữa 2 phòng khách và 2 nhà bếp 
đồ đạc trong gia đình là để phục vụ
các sinh hoạt của mọi người và việc
mua sắm những đồ đó phụ thuộc vào
điều kiện kinh tế của từng nhà. Chúng
ta không nên đòi bố mẹ mua sắm
những đồ dùng khi gia đình chưa có
điều kiện.
 BVMT : Nhà ở là nơi sống
của mỗi người vì vậy cần phải giữ nhà ở
luôn sạch sẽ, gọn gàng, ngăn nắp tạo nên
sự thoải mái dễ chịu.
Trò chơi: “Dùng làm gì?”
Cách tiến hành: GV treo tranh,
khác lên nhận xét.
- Học sinh trả lời.
- Hs trả lời.
- Hs oẳn tù tì, chọn đội chơi
trước.
- Hs chơi.
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh – Trường Tiểu học Minh Hòa – Dầu Tiếng
Trang 13
Sáng kiến kinh nghiệm Đề tài: “Tạo hứng thú giúp học sinh học tốt môn
Tự nhiên và xã hội Lớp 1”
nêu tên trò chơi, phổ biến luật chơi, GV
chia lớp thành 2 đội, mỗi đội 5 em, xếp
theo hàng dọc, yêu cầu hai đội cùng
nhìn vào bức tranh, lần lượt từng hs của

Tự nhiên và xã hội Lớp 1”
nhà riêng).
+ Nhà của em rộng hay chật?
+ Nhà của gia đình em có sân,
vườn không?
+ Địa chỉ nhà của em như thế
nào?
- Nhận xét – tuyên dương.
- Gọi vài học sinh nêu địa chỉ
nhà của mình.
 Liên hệ giáo dục: Các em
phải nhớ địa chỉ nhà của mình để khi
chẳng may em bị lạc đường thì em nói
địa chỉ nhà của mình và người lớn sẽ đưa
em về nhà.
4. Củng cố:
- Hôm nay chúng ta học bài
gì?
- Qua bài học này lớp mình có
em nào thuộc 1 bài hát hoặc một bài thơ
nào nói về ngôi nhà không, hãy đọc cho
cả lớp cùng nghe. Nhận xét – tuyên
dương.
- Liên hệ giáo dục: Phải biết
yêu quí, gìn giữ ngôi nhà của mình vì
đó là nơi em sống hàng ngày.
Dặn dò: Em nào vẽ ngôi nhà của
mình chưa xong, về nhà các em vẽ tiếp
- Hs nêu.
- Nhà ở

phát triển năng khiếu, năng lực, hạn chế tính ỷ lại nhút nhát nơi học sinh.
- Trên đây là một số kinh nghiệm nhỏ của bản thân tôi trong quá trình
giảng dạy rất mong được đóng góp, xây dựng của anh chị em đồng nghiệp để
tôi được học hỏi thêm. Đồng thời cũng mong được sự chia sẻ, đóng góp của
quý thầy cô. Tôi xin chân thành cảm ơn!
Minh Hòa, ngày 02 tháng 02 năm 2010
Người thực hiện

MỤC LỤC
Số TT Nội dung Trang
I Lý do chọn đề tài 1
II Thực trạng 2
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh – Trường Tiểu học Minh Hòa – Dầu Tiếng
Trang 17
Sáng kiến kinh nghiệm Đề tài: “Tạo hứng thú giúp học sinh học tốt môn
Tự nhiên và xã hội Lớp 1”
III Các biện pháp thực hiện 3 – 7
IV Kết quả 8 – 9
Kế hoạch bài dạy 10 – 16
V Bài học kinh nghiệm 17
Mục lục 18
Phần đánh giá nhận xét của Hội đồng
khoa học các cấp.
19 – 21
NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CÁC CẤP
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thanh – Trường Tiểu học Minh Hòa – Dầu Tiếng
Trang 18
Sáng kiến kinh nghiệm Đề tài: “Tạo hứng thú giúp học sinh học tốt môn
Tự nhiên và xã hội Lớp 1”