SINH VIÊNa VÀ NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY VÀ
HỌC TIẾNG PHÁP
Nguyễn Văn Nhân
ĐẶT VẤN ĐỀ
Ở các nước tiên tiến, học đại học gắn liền với
nghiên cứu khoa học. Đó là một quy trình khép kín, từ
bài giảng, sách tham khảo bắt buộc cho mỗi môn học,
bài tập cá nhân hay làm theo nhóm phải thực hiện, đến
thư viện, nơi sinh viên gắn bó suốt từ khi bước chân vào
trường đại học cho đến khi ra trường.
Sinh viên được học tập trong điều kiện môi trường
có đầy đủ trang thiết bị hiên đại: các phòng học, giảng
đường đều được trang bị hiện đại, nối mạng Internet. Từ
điểm phục vụ cà phê giải khát, ăn nhẹ, nhà ăn, đến
Nguyen Van Nhan - Département de français - Université de Hanoi 21
phòng đọc, thư viện, sinh viên đều có thể vào mạng
Internet. Chắc chắn trong điều kiện như thế chất lượng
giáo dục rất cao và đòi hỏi người học cũng phải cố gắng
nỗ lực rất lớn.
Điều mà chúng ta có thể ghi nhận khi học tập cùng
với sinh viên nước ngoài đó là ý thức tự lập và tính tự
giác rất cao. Họ học để có kiến thức chứ không để đối
phó. Trong giờ học, họ sôi nổi phát biểu ý kiến, tham
gia tranh luận, không ngần ngại hỏi thầy những vấn đề
mà họ chưa hiểu.
Thông thường mỗi bài tập có hai phần: trình bày đề
cương theo nhóm trước lớp và nộp bài viết đánh máy
theo đúng thời gian quy định. Trước khi trình bày đề
cương, sinh viên trong nhóm gặp nhau để trao đổi, thống
nhất ý kiến, phân chia công việc và tiến hành tập dượt.
Vậy tại sao sinh viên năm thứ II, thứ III và thậm
chí cả ở năm thứ IV còn mắc những lỗi ngữ pháp sơ
đẳng mà lẽ ra những lỗi này không còn tồn tại ngay ở kỳ
hai năm thứ nhất?
Nguyen Van Nhan - Département de français - Université de Hanoi 24
Chúng tôi chia sẻ bức xúc của nhiều thầy cô khi
chữa bài viết của sinh viên. Có nhiều ý kiến đề nghị đưa
chương trình ngữ pháp bắt buộc vào ngay kỳ I năm thứ
nhất và tiếp tục đến hết năm thứ hai. Cũng có ý kiến cho
rằng do nhiều lý do khách quan nên sinh viên hiện nay
không có động cơ học tập, lười biếng trong học tâp.
Đứng trước thực trạng này, làm thế nào để nâng
cao chất lượng dạy và học tiếng Pháp?
THỬ ĐI TÌM MỘT VÀI GIẢI PHÁP
Trong khuôn khổ buổi tọa đàm này, chúng tôi đề
cập hai vấn đề sau:
• Học đại học và nghiên cứu khoa học.
• Cải tiến giảng dạy nâng cao chất lượng bài giảng.
1. Học đại học và nghiên cứu khoa học trong sinh
viên
Nguyen Van Nhan - Département de français - Université de Hanoi 25
Khác biệt lớn nhất trong giảng dạy và học tập ở cấp
đại học giữa nước ta và nước ngoài là dạy và học của
chúng ta thiếu tính hàn lâm khoa học. Thầy dạy và
chương trình dạy chưa hướng người học vào nghiên
cứu. Chưa có bài tập bắt buộc, gợi mở hướng nghiên
cứu cho người học. Thầy phụ thuộc vào giáo trình và
chương trình, sinh viên chỉ ghi chép và học những gì
thầy cung cấp, không mở rộng kiến thức.
Nhiều sinh viên lười học, thiếu động cơ học tâp,
thời hạn trình bày đề cương chi tiết và nộp bài viết, điểm
của từng phần bài tập.
Tài liệu và sách tham khảo bắt buộc mà sinh viên
phải đọc.
Căn cứ đặc thù môn học, bài giảng trên lớp có thể
mang tính khái quát, tổng hợp. Sinh viên phải đọc sách
tham khảo để bổ sung kiến thức và làm bài tập cũng như
có thể làm được bài kiểm tra.
Nguyen Van Nhan - Département de français - Université de Hanoi 28
Dành ít nhất 2 giờ mỗi tuần để tiếp sinh viên nhằm
giải đáp những câu hỏi của sinh viên liên quan đến bài
giảng, bài tập (đề nghị số giờ này được tính vào giờ thực
dạy).
Ấn định ngày, giờ nộp bài, nếu nộp muộn sẽ không
thu bài và bị nhận điểm 0.
Sinh viên tự thành lập nhóm và nộp bài theo nhóm,
mỗi nhóm từ 2 đến 4 sinh viên.
Kết hợp các loại hình bài tập bắt buộc, đọc sách
tham khảo, thu thập và tra cứu tài liệu, trình bày đề
cương chi tiêt và tham gia đóng góp ý kiến là một trong
những biện pháp tích cực giúp sinh viên chủ động và tư
giác trong học tập.
Tăng cường ra thêm bài tập trên lớp và bài tập ở
nhà, kiểm tra, chữa các bài tập này và đánh giá kết quả.
Nguyen Van Nhan - Département de français - Université de Hanoi 29
Phát động phong trào «Nói không với quay cóp
trong thi cử» do chi đoàn khoa phát động vào các kỳ thi
học kỳ. Tương trợ, giúp đỡ nhau trong học tập, thành lâp
nhóm sinh viên "tình nguyện" giúp đỡ những sinh viên
yếu kém, gặp khó khăn trong học tâp.