MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 2
NỘI DUNG 3
I. Các khái niệm cơ bản 3
1. Khái niệm văn hoá 3
2. Khái niệm về giao lưu văn hóa 3
3. Khái niệm về toàn cầu hóa 4
II. GIAO LƯU VĂN HOÁ Ở VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH
TOÀN CẦU HÓA 5
III. CÁC BIỆN PHÁP ĐỂ BẢO TỒN VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA
VIỆT NAM TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HÓA 6
KẾT LUẬN 10
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 11
1
MỞ ĐẦU
Giao lưu văn hoá là phương thức tồn tại của mọi nền văn hoá; là
quy luật tồn tại và phát triển của mọi nền văn hoá từ trước đến nay.
Ngày nay trong thời đại toàn cầu hoá, tính tuỳ thuộc giữa các
cộng đồng người trên thế giới ngày một gia tăng trên tất cả các
phương diện của đời sống xã hội. Trong đó sự hiện diện của xu
2
hướng toàn cầu hoá văn hoá là một tất yếu, có những tác động
mạnh mẽ đến sự phát triển của cộng đồng người trên thế giới.
Cùng với những thay đổi mang tính cách mạng trong khoa học
công nghệ, thì sự giao lưu, mức độ tác động qua lại giữa các nền
văn hoá đã thay đổi về chất.
Giao lưu văn hoá ở Việt Nam trong điều kiện toàn cầu dẫn tới
các chuẩn mực đạo đức, luân lý, thẩm mỹ, quan niệm về phẩm
hạnh v.v của dân tộc đang thay đổi trước những đòi hỏi của toàn
cầu hoá và tiến trình hội nhập quốc tế.
Trong thời đại toàn cầu hoá, bản sắc văn hoá dân tộc đang đứng

thần mà do con người tạo ra.
2. Khái niệm giao lưu văn hóa
Khi tiến hành định vị một nền văn hóa, nhất thiết phải xét nó
trong quan hệ dẫn đến các trung tâm văn hóa kề cận hoặc các trung
tâm văn hóa đã từng có mối liên quan với nền văn hóa ấy trong
lịch sử; tức là phải xét đến quá trình giao lưu- tiếp biến dẫn đến sự
hình thành và phát triển của nền văn hóa ấy.
Sự thật là: xuyên suốt tiến trình lịch sử, tất cả các nền văn hóa
còn tồn tại cho đến giờ, thì đều hiện thân như kết quả của quý trình
5
giao lưu- tiếp biến. Giao lưu- tiếp biến là phương thức tồn tại của
mọi nền văn hóa trên hành tinh này.
Giao lưu- tiếp biến văn hóa được hiểu là hiện tượng xảy ra khi
những nhóm người có văn hóa khác nhau, tiếp xúc lâu dài với
nhau gây ra sự biến đổi mô thức văn hóa của các bên.
Trong giao lưu có thể xảy ra hiện tượng những yếu tố của nền
văn hóa này thâm nhập vào nền văn hóa kia (tiếp thu thụ động);
hoặc nền văn hóa này vay mượng những yếu tố của nền văn hóa
kia (tiếp thu chủ động); rồi trên cơ sở những yếu tố nội sinh và
ngoại sinh ấy mà điều chỉnh, cải biến cho phfu hợp, gây ra sự giao
thoa văn hóa.
3. Khái niệm toàn cầu hóa.
Hiện nay, khái niệm toàn cầu hóa cũng như thời điểm xuất hiện,
bản chất và tác động của nó đối với thế giới, với mỗi quốc gia và
với mỗi cá nhân đang là chủ đề thời sự gây tranh cãi trong nhiều
cuộc hội thảo khoa học trong và ngoài nước.
Theo em, Toàn cầu hóa là khái niệm dùng để miêu tả các thay
đổi trong xã hội và trong nền kinh tế thế giới, tạo ra bởi mối liên kết
6
và trao đổi ngày càng tăng giữa các quốc gia, các tổ chức hay các

do đó có thêm nhiều dịp trao đổi tiếp xúc với nhau, đẩy mạnh sự
giao lưu về mọi mặt từ kinh tế mậu dịch, đầu tư, du lịch đến văn
hóa nghệ thuật. Làn sóng di dân từ nước này sang nước khác cũng
góp phần mở rộng hơn nữa sự giao lưu trực tiếp và mạnh mẽ về cả
đời sống vật chất và tinh thần của nhiều dân tộc. Cũng nhờ những
thành tựu của khoa học - công nghệ, thế giới hình thành các lực
8
lượng đủ mạnh có quy mô toàn cầu. Đó là các công ty đa quốc gia,
xuyên quốc gia, các thể chế quốc tế và đi cùng với nó là các lực
lượng phá hoại như khủng bố hay tôn giáo cực đoan Các công ty
đa quốc gia, xuyên quốc gia ngày nay thậm chí còn có sức mạnh
hơn cả những quốc gia trung bình, có khả năng ảnh hưởng to lớn
đến nền kinh tế thế giới. Đồng thời, các lực lượng phá hoại xuất
hiện và hoạt động trên quy mô toàn cầu, kết quả của những xung
đột giữa các dân tộc, các sắc tộc, các tôn giáo, mà nguyên nhân sâu
xa là sự xung đột về kinh tế, chính trị được che đậy dưới hình thức
của sự xung đột về tôn giáo, cũng phải được nhìn nhận như một
mặt khác của toàn cầu hóa về văn hoá. Đây là vấn đề sâu sắc nhất,
bức thiết nhất trong xu thế toàn cầu hóa mà chúng ta không thể chỉ
xem xét thông qua các lực lượng thị trường.
Nhiều người lo ngại rằng trong thời đại hiện nay khi toàn cầu hóa
về kinh tế đang được tiến hành ngày càng rõ nét, các nền văn hóa
do có năng lực khác nhau nên các nước giầu, bằng tiềm lực kinh tế,
bằng cơn lũ hàng hóa của mình, có thể sẽ quy định các tiêu chuẩn
văn hóa của hàng hoá, áp đặt cho các dân tộc yếu hơn các tiêu
9
chuẩn văn hóa của nó. Theo em, mối lo ngại này không có cơ sở.
Không một nền văn hóa nào có thể lấn át nền văn hóa nào. Bởi vì
con người tiếp nhận các ảnh hưởng của văn hóa một cách tự nhiên,
một cách từ từ và nó có quá trình chọn lọc. Hơn nữa, bản lĩnh văn

không được trở thành kẻ bắt chước. "Trả" thì phải xứng đáng là
một dân tộc trong số ít của thế giới có nền văn hóa tiêu biểu. Giới
11
thiệu văn hóa, đất nước, con người Việt Nam với thế giới, làm
phong phú thêm nền văn hóa nhân loại vừa là trách nhiệm, vừa là
vinh dự. Suy cho cùng, "giúp bạn cũng chính là giúp mình". Quá
trình "vay" và "trả" qua lại lẫn nhau giúp ta có điều kiện giao lưu
hội nhập, tạo nên tiên tiến và hiện đại song vẫn rất truyền thống
(Việt Nam) nếu chúng ta luôn có ý thức và niềm tự hào về các dân
tộc.
- Thứ tư, phải xuất phát từ tư duy phương Đông được đánh dấu
bởi hoài bão tìm kiếm tính thống nhất của vũ trụ, sự hài hòa giữa
những mâu thuẫn. Để giao lưu, hội nhập phải có một thái độ "cầu
đồng tồn dị", tìm mẫu số chung thay vì khoét sâu sự cách biệt. Nếu
giữa thế kỷ XX, Hồ Chí Minh đã tìm thấy điểm chung của Khổng
Tử, Các Mác, Giê-su, Tôn Dật Tiên là mưu cầu hạnh phúc cho loài
người, mưu cầu phúc lợi cho xã hội, thì đến cuối thế kỷ XX nhân
loại lại tìm thấy một lý tưởng chung ở Hồ Chí Minh là hướng con
người Chân – Thiện – Mỹ, đem lại hạnh phúc, tự do cho nhân loại.
Trong mối quan hệ Đông – Tây, dân tộc và nhân loại, cần phải xác
định có cái chung và cái riêng, vật chất và tinh thần, nội sinh và
12
ngoại sinh để tập trung giải quyết sự cân bằng, hài hòa giữa các
yếu tố.
- Thứ năm, giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc là một ý thức
chính trị, và ý thức chính trị của dân tộc, xây dựng tâm lý cộng
đồng với nội dung cao cả là tinh thần độc lập tự cường, tự chủ lại
là biểu hiện cao nhất và trước hết của văn hóa. Trước đây bản sắc
văn hóa của dân tộc với tinh thần yêu nước, chủ nghĩa dân tộc, tinh
thần dân tộc tự chủ về chính trị đã khẳng định sức mạnh của phong

sự nghiệp giải phóng: "Chủ nghĩa dân tộc là động lực lớn của đất
nước… Người ta sẽ không làm gì được cho người An Nam nếu
không dựa trên các động lực vĩ đại, và duy nhất của đời sống xã
hội của họ". "Phải trông ở thực lực. Thực lực mạnh, ngoại giao sẽ
thắng lợi. Thực lực là cái chiêng và ngoại giao là cái tiếng. Chiêng
có to tiếng mới lớn". "Đem sức ta mà giải phóng cho ta", "Muốn
người ta giúp cho thì trước mình phải tự giúp lấy mình đã". Về văn
hóa, cần hiểu đó là sự bảo tồn, chấn hưng nền văn hóa dân tộc để
làm cơ sở định hướng cho việc mở rộng giao lưu văn hóa quốc tế.
Đồng thời phải kết hợp một cách chặt chẽ, khoa học, tinh tế, có lý
có tình giữa "pháp trị" – mà đặc biệt là vai trò quản lý của Nhà
nước đối với các lĩnh vực kinh tế – xã hội – với "đức trị" mà chủ
yếu là giáo dụctính nhân văn, đạo đức. Ở một ý nghĩa nào đó, là
kết hợp giữa "xây" và"chống", trong đó "xây" là nhiệm vụ chủ yếu
và lâu dài. Phải nhận thức con người là điểm xuất phát cũng là mục
tiêu của sự phát triển. Phải đào tạo con người cả về nhân cách và
về trí tuệ. Trong nhân cách có trí tuệ. Trí tuệ càng cao, nhân cách
càng phải lớn. Chỉ có nhận thức như vậy mới tạo nên một Việt
15
Nam ổn định, phát triển bền vững trong quá trình giao lưu, hội
nhập.
KẾT LUẬN
Ở phần kết luận, em xin khẳng định lại rằng quá trình toàn cầu
hóa về mặt văn hóa là một quá trình tự nhiên, nó không phụ thuộc
vào bất cứ ai cũng như không chịu sự kiểm soát của bất cứ lực
lượng nào. Toàn cầu hóa về văn hóa sẽ làm lan toả toàn cầu những
thước đo mới, những tiêu chuẩn mới trong cuộc sống của nhân loại
và do đó nó không tương thích với một vài cách quản lý cũ, một
vài cách cách làm cũ hoặc một vài tư tưởng cũ. Chúng ta không thể
đứng ngoài xu thế chung này. Nhưng chúng ta có thể lựa chọn một