HC VIN CHNH TR QUC GIA H CH MINH
PHM HUY THNH
giáo dục giá trị đạo đức truyền thống
với việc hình thành và phát triển nhân cách
cho sinh viên khu vực tây nguyên trong bối cảnh
toàn cầu hóa hiện nay
Chuyờn ngnh : CNDVBC&CNDVLS
Mó s : 62 22 80 05
LUN N TIN S TRIT HC
Ngi hng dn khoa hc: 1. PGS.TS TRN S PHN
2. PGS.TS Lấ TH THY
HÀ NỘI - 2014
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của
riêng tôi. Các số liệu sử dụng trong luận án là trung thực,
có nguồn gốc rõ ràng. Những kết luận khoa học của luận
án chưa từng được ai công bố trong bất cứ công trình khoa
học nào.
Tác giả luận án
Phạm Huy Thành
MỤC LỤC
Trang
MỞ ĐẦU
1
Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN ĐẾN ĐỀ TÀI
7
1.1. Những nghiên cứu xung quanh vấn đề giá trị truyền thống, giáo dục giá
trị đạo đức truyền thống, nhân cách, nhân cách sinh viên 7
1.2. Những công trình nghiên cứu liên quan đến toàn cầu hóa, tác động của
toàn cầu hóa đối với nhân cách, lối sống, đạo đức của con người Việt
Nam nói chung và sinh viên Việt Nam nói riêng 15

TRUYỀN THỐNG NHẰM HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN
CÁCH CHO SINH VIÊN KHU VỰC TÂY NGUYÊN TRONG BỐI
CẢNH TOÀN CẦU HÓA HIỆN NAY
122
4.1. Quan điểm định hướng để nâng cao hiệu quả giáo dục giá trị đạo đức
truyền thống nhằm hình thành và phát triển nhân cách sinh viên khu vực
Tây Nguyên trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay 122
4.2. Một số giải pháp chủ yếu để nâng cao hiệu quả giáo dục giá trị đạo đức
truyền thống nhằm hình thành và phát triển nhân cách sinh viên khu vực
Tây Nguyên trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay 127
KẾT LUẬN
148
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ
150
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
152
PHỤ LỤC
164
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Sinh viên là tầng lớp xã hội đặc thù, nguồn lực quan trọng trong sự
nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh
từng nói: "Một năm khởi đầu từ mùa xuân. Một đời người khởi đầu từ tuổi
trẻ. Tuổi trẻ là mùa xuân của xã hội". Nếu không có thế hệ trẻ, sẽ không có sự
phát triển nối tiếp lịch sử của mỗi quốc gia, dân tộc, cũng như không có sự
phát triển của nhân loại.
Sau gần 30 năm tiến hành công cuộc đổi mới toàn diện đất nước, Đảng
ta, nhân dân ta đã và đang đạt được những thành tựu to lớn và rất quan trọng,
“có ý nghĩa lịch sử”, “đất nước đã ra khỏi tình trạng kém phát triển, bước vào
nhóm nước đang phát triển có thu nhập trung bình” [35, tr.91]. Diện mạo của

có lối sống thực dụng, xa hoa lãng phí, xa rời truyền thống đạo lý của dân tộc,
thậm chí thoái hoá, biến chất, mất niềm tin vào sự lãnh đạo của Đảng và hoài
nghi về con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.
Thực trạng nhân cách của thanh niên - sinh viên khu vực Tây Nguyên
nêu trên có nhiều nguyên nhân, một trong số đó là do chúng ta chưa chú trọng
đúng mức việc giáo dục giá trị đạo đức truyền thống cho những trí thức tương
lai của vùng đất Tây Nguyên. Tại Hội nghị lần thứ tám, Ban chấp hành Trung
ương Đảng khóa XI, Đảng ta ra Nghị quyết số 29 - NQ/TW ngày 4 tháng 11
năm 2013 Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, Nghị quyết đã
khẳng định: Lĩnh vực giáo dục và đào tạo nước ta đã đạt được những thành
tựu quan trọng, góp phần to lớn vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc…
Tuy nhiên, chất lượng, hiệu quả giáo dục và đào tạo còn thấp so với yêu cầu,
nhất là giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp…“chưa chú trọng đúng mức
việc giáo dục đạo đức, lối sống và kỹ năng làm việc…” cho học sinh, sinh
viên.
2
Để củng cố và tiếp tục xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, phong
phú, đa dạng; làm cho các giá trị văn hóa thấm sâu vào mọi mặt của đời sống
trở thành nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu vừa là động lực thúc
đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế. Một trong những nhiệm
vụ cấp thiết trước mắt là tiếp tục đẩy mạnh việc giáo dục, bồi dưỡng đạo đức,
lối sống có văn hóa, giữ gìn và phát triển những giá trị truyền thống (nhất là
những giá trị đạo đức truyền thống); kiên quyết đấu tranh ngăn chặn mọi sự
xâm hại, lai căng, thiếu lành mạnh đang có nguy cơ làm băng hoại các giá trị
văn hóa, làm suy thoái đạo đức lối sống trong một bộ phận nhân dân nói
chung, sinh viên nói riêng. Đại hội lần thứ XI của Đảng khẳng định: “Chú trọng
xây dựng nhân cách con người Việt Nam về lý tưởng, trí tuệ, đạo đức, lối sống,
thể chất, lòng tự tôn dân tộc, trách nhiệm xã hội, ý thức chấp hành pháp luật,
nhất là trong thế hệ trẻ” [35, tr.126], trong đó công tác giáo dục giá trị đạo đức
truyền thống để hình thành nên nhân cách mới - nhân cách xã hội chủ nghĩa cho

3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
Đối tượng nghiên cứu: Luận án tập trung nghiên cứu vấn đề giáo dục
giá trị đạo đức truyền thống nhằm hình thành và phát triển nhân cách sinh
viên khu vực Tây Nguyên (nhất là sinh viên dân tộc thiểu số) trong bối cảnh
toàn cầu hóa hiện nay.
Phạm vi: Diện khảo sát sinh viên hệ chính quy ở các trường đại học,
cao đẳng khu vực Tây Nguyên.
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
4.1. Cơ sở lý luận
Luận án được thực hiện trên cơ sở các quan điểm của chủ nghĩa Mác -
Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, những quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về
giáo dục giá trị đạo đức truyền nhằm hình thành và phát triển nhân cách sinh viên
Việt Nam nói chung và sinh viên khu vực Tây Nguyên nói riêng trong bối cảnh
toàn cầu hoá hiện nay.
4
4.2. Phương pháp nghiên cứu
Luận án sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng
và chủ nghĩa duy vật lịch sử; phương pháp lịch sử-lôgíc, phân tích và tổng
hợp, thống kê, so sánh, các phương pháp chuyên ngành và liên ngành khác.
Sử dụng phương pháp điều tra xã hội học: thời gian vào tháng 10 năm
2012, số phiếu phát ra 400 phiếu: trường Đại học Tây Nguyên 100 phiếu, đại
học Đà Lạt 100, Cao đẳng Sư phạm Đắk Lăk là 100 phiếu, Cao đẳng Sư phạm
Gia Lai 100 phiếu, kết quả thu về 376 phiếu.
5. Những đóng góp khoa học của luận án
Góp phần làm sáng tỏ một số khái niệm công cụ của luận án: nhân
cách, nhân cách sinh viên, giá trị truyền thống, giá trị đạo đức truyền thống,
toàn cầu hóa.
Phân tích vai trò giáo dục giá trị đạo đức truyền thống đối với việc hình
thành và phát triển nhân cách sinh viên khu vực Tây Nguyên trong bối cảnh
toàn cầu hoá hiện nay.

giáo dục giá trị đạo đức truyền thống
Vấn đề giá trị truyền thống, giá trị đạo đức truyền thống, giáo dục giá
trị đạo đức truyền thống đã được nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu ở những
mức độ khác nhau.
Tác giả Trần Văn Giàu trong cuốn sách “Giá trị tinh thần truyền thống
của dân tộc Việt Nam” [57] đã khẳng định tính cách dân tộc, giá trị truyền
thống của dân tộc Việt Nam được nhấn mạnh ở: lòng yêu nước, thương người.
Đây là truyền thống quý báu của dân tộc đã được trải qua hàng ngàn năm lịch
sử dựng nước và giữ nước. Từ đó, tác giả đặt ra vấn đề kế thừa, giáo dục những
giá trị tinh thần yêu nước, thương người cho con người Việt Nam hiện nay.
Bằng cách tiếp cận giá trị truyền thống có vai trò trong quá trình phát
triển đất nước, tác giả Trần Đình Hượu trong cuốn “Đến hiện đại từ truyền
thống” [85] đã nêu lên cho xã hội một cách đánh giá, nhìn nhận đúng tầm
quan trọng của văn hoá truyền thống trong đời sống xã hội. Xác định văn hoá
truyền thống như một nguồn lực nội sinh và không ngừng ảnh hưởng đến việc
xây dựng văn hoá mới trong giai đoạn hiện nay.
Luận án tiến sĩ triết học của Nguyễn Văn Lý “Kế thừa và đổi mới các
giá trị đạo đức truyền thống trong quá trình chuyển sang nền kinh tế thị
trường ở Việt Nam hiện nay” [97] đã làm rõ hơn vai trò của kế thừa và đổi
mới các giá trị đạo đức truyền thống trong quá trình chuyển sang nền kinh tế
thị trường ở nước ta. Qua đó, tác giả góp phần xác định nội dung, phương
hướng, giải pháp cơ bản bảo đảm kế thừa và đổi mới các giá trị đạo đức
7
truyền thống nhằm xây dựng đời sống đạo đức tốt đẹp của con người và xã
hội Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Trong quá trình phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, văn
hóa luôn được cọi là động lực của sự phát triển. Các giả Nguyễn Trọng
Chuẩn, Phạm Văn Đức, Hồ Sỹ Quý trong cuốn “Tìm hiểu giá trị văn hoá
truyền thống trong quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá” [18] đã đề cập
đến vấn đề giá trị, giá trị đạo đức truyền thống, giá trị văn hoá truyền thống và

phát hiện những vấn đề nảy sinh từ thực trạng giáo dục truyền thống đoàn kết
dân tộc cùng xu hướng tách rời giữa quá khứ với hiện tại trong giáo dục
truyền thống đoàn kết dân tộc. Tác giả Ngô Thị Thu Ngà đã làm rõ một số
khái niệm cơ bản: đạo đức mới, giá trị đạo đức truyền thống, vai trò của giá
trị đạo đức truyền thống với việc xây dựng đạo đức mới cho thế hệ trẻ Việt
Nam hiện nay. Trên cơ sở khảo sát thực trạng ảnh hưởng của giá trị đạo đức
truyền thống đối với việc xây dựng đạo đức mới cho thế hệ trẻ Việt Nam, tác
giả đã đề xuất một số giải pháp cơ bản nhằm phát huy vai trò các giá trị đạo
đức truyền thống trong xây dựng đạo đức mới cho thế hệ trẻ nước ta hiện nay.
Như vậy, vấn đề giá trị truyền thống, giáo dục giá trị đạo đức truyền
thống Việt Nam luôn được các nhà khoa học quan tâm nghiên cứu. Các giá trị
truyền thống được làm sáng tỏ từ sự hình thành, phát triển và tiếp biến trong
điều kiện mới. Nội dung nghiên cứu là các giá trị truyền thống, chủ yếu là các
giá trị tinh thần được biến đổi trong sự thay đổi của điều kiện kinh tế - xã hội
ở nước ta. Các công trình khoa học đã làm rõ các khái niệm giá trị, giá trị đạo
đức, giá trị đạo đức truyền thống, giáo dục giá trị đạo đức truyền thống. Cách
tiếp cận của các công trình khoa học thường đi từ khái niệm giá trị và cấu trúc
giá trị bao gồm giá trị vật chất và giá trị tinh thần; trong giá trị tinh thần thì
giá trị đạo đức đóng vai trò chủ yếu. Song, có thể thấy, đó chủ yếu là các giá
trị tinh thần (bao gồm giá trị đạo đức), và do vậy, việc nghiên cứu giá trị đạo
9
đức truyền thống chỉ được nghiên cứu cùng với giá trị tinh thần khác, mà ít có
công trình nghiên cứu chuyên biệt. Vấn đề giáo dục giá trị đạo đức truyền
thống cho đối tượng cụ thể là sinh viên được nhiều công trình khoa học đề
cập đến, nhưng đối với sinh viên khu vực Tây Nguyên chưa có một công trình
khoa học nghiên cứu một cách có hệ thống. Luận án của tác giả sẽ kế thừa các
khái niệm cộng cụ: giá trị, giá trị đạo đức, giá trị đạo đức truyền thống của
các công trình khoa học nêu trên để thực hiện mục đích, nhiệm vụ đặt ra.
1.1.2. Những công trình liên quan đến nhân cách, giá trị nhân cách,
thực trạng nhân cách của con người Việt Nam trong quá trình đổi mới

giá trị trong văn hoá đạo đức; về giáo dục giá trị con người Việt Nam nói
chung và thanh niên Việt Nam nói riêng. Hội thảo này đã làm sáng tỏ một số
vấn đề lý luận và thực tiễn trong sự chuyển đổi giá trị nói chung và giá trị
nhân cách nói riêng.
Phạm Minh Hạc trong“Nghiên cứu giá trị nhân cách theo phương
pháp NEOPI-R cải biên” [60] đã đưa ra bảng hỏi trắc nghiệm Neopi-r có gần
200 câu hỏi trong đó có 6 giá trị (thái độ) đối với sức khoẻ, học vấn, đạo đức,
tiền bạc, quyền lực, hạnh phúc gia đình mà chúng ta gọi là các giá trị cơ bản
(sống còn) của cuộc sống. Ngoài ra có hơn 60 câu hỏi về 9 vấn đề: lý tưởng
phấn đấu, thái độ chính trị, yêu nước, lòng tự hào dân tộc, tôn trọng pháp luật,
thái độ học tập, thái độ với đồng tiền, hội nhập mở cửa, thái độ với môi
trường và thái độ với công việc. Đây là công trình nghiên cứu có tính chất
chuyên sâu về giá trị nhân cách theo phương pháp điều tra xã hội học.
Nhấn mạnh vai trò của đạo đức đối với sự hình thành và phát triển nhân
cách của con người Việt Nam, Lê Thị Thuỷ trong luận án tiến sỹ Triết học
“Vai trò của đạo đức đối với sự hình thành nhân cách con người Việt Nam
hiện nay” [126] đã đi sâu phân tích đặc điểm nhân cách con người Việt Nam
và vai trò của đạo đức đối với sự hình thành nhân cách con người Việt Nam
11
hiện nay. Việc khai thác vai trò của đạo đức như một yếu tố trong cấu trúc
nhân cách và sự vận dụng các tri thức khoa học triết học, đạo đức học, tâm lý
học, xã hội học để xây dựng mối quan hệ đạo đức và nhân cách làm căn cứ
khoa học vững chắc. Từ đó, Luận án đề ra những luận cứ khoa học, giải pháp
để nâng cao vai trò của đạo đức trong xây dựng nhân cách con người Việt
Nam: chân, thiện, mỹ.
Vấn đề kế thừa và phát huy các giá trị đạo đức truyền thống dân tộc đối
với sự phát triển nhân cách con người Việt Nam tác giả Cao Thu Hằng trong
luận án tiến sĩ “Kế thừa các giá trị đạo đức truyền thống trong xây dựng nhân
cách con người Việt Nam hiện nay” [68] đã phân tích một cách có hệ thống và
luận giải những vấn đề lý luận về giá trị đạo đức truyền thống cũng như nhân

sự hình thành và phát triển nhân cách sinh viên Việt Nam hiện nay” [115] đã
làm rõ hơn về khái niệm nhân cách, tính đặc thù của nhân cách sinh viên. Đây
là công trình khoa học nghiên cứu sâu vai trò của giáo dục đạo đức đối với sự
hình thành và phát triển nhân cách sinh viên Việt Nam. Luận án góp phần làm
sáng tỏ thực chất, vai trò, ý nghĩa, tầm quan trọng của giáo dục đạo đức thông
qua giảng dạy ở các trường đại học, cao đẳng đối với sự hình thành và phát
triển nhân cách sinh viên Việt Nam hiện nay. Từ đó, tác giả đề xuất một số
phương hướng, giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả
giáo dục đạo đức nói chung, môn đạo đức học nói riêng.
Giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin có tầm quan trọng trong việc xây
dựng nhân cách sinh viên Việt Nam, tác giả Hoàng Anh trong luận án tiến
sĩ triết học “Giáo dục lý luận Mác - Lênin với việc hình thành và phát triển
nhân cách ở sinh viên Việt Nam trong điều kiện kinh tế thị trường hiện
nay” [2] đã góp phần làm rõ nhân cách, nhân cách sinh viên, quá trình hình
thành và phát triển nhân cách sinh viên. Luận án đi sâu phân tích vai trò
của giáo dục lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin đối với sự phát triển nhân cách
của sinh viên Việt Nam trong điều kiện nền kinh tế thị trường. Từ đó, tác
13
giả đã đề ra các giải pháp để nâng cao chất lượng giảng dạy các môn khoa
học Mác - Lênin nhằm xây dựng nhân cách mới cho sinh viên, nhân cách
xã hội chủ nghĩa.
Đề cập đến vai trò của giáo dục trong việc hình thành và phát triển nhân
cách sinh viên, tác giả Hoàng Anh trong cuốn “Giáo dục với việc hình thành và
phát triển nhân cách sinh viên” [3] đã trình bày những vấn đề lý luận chung về
nhân cách, nhân cách sinh viên. Tác giả đã tập trung phân tích thực trạng đạo đức
sinh viên Việt Nam và vấn đề giáo dục đạo đức cho sinh viên trong các trường đại
học, cao đẳng để hình thành, phát triển nhân cách sinh viên.
Đề cập đến các giá trị cuộc sống của sinh viên trong điều kiện kinh tế
thị trường và hội nhập, tác giả Phạm Huy Thành trong bài báo“Quan niệm về
giá trị cuộc sống của sinh viên Việt Nam trong điều kiện nền kinh tế thị

trị đạo đức truyền thống cho sinh viên khu vực Tây Nguyên.
1.2. NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN TOÀN CẦU
HÓA, TÁC ĐỘNG CỦA TOÀN CẦU HOÁ ĐỐI VỚI NHÂN CÁCH, LỐI SỐNG,
ĐẠO ĐỨC CỦA CON NGƯỜI VIỆT NAM NÓI CHUNG VÀ SINH VIÊN VIỆT
NAM NÓI RIÊNG
1.2.1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến toàn cầu hóa và đặc
điểm của toàn cầu hóa
Vấn đề toàn cầu hóa là một vấn đề đã và đang thu hút sự quan tâm của
các học giả trong và ngoài nước. Xuất phát từ mục tiêu, nhiệm vụ của luận án,
tác giả đề cập đến một số công trình sau đây có liên quan trực tiếp đến đề tài.
Các tác giả S.Xmit và G.Bâylơ trong cuốn sách “Toàn cầu hóa của nền
chính trị thế giới” [146] đã đề cập đến trong giai đoạn hiện nay đang có ba
loại quan niệm về toàn cầu hóa khác nhau. Những người theo chủ thuyết thực
tế và thực tế mới cho rằng, toàn cầu hóa không làm biến đổi được sự phân
chia lãnh thổ của thế giới thành các quốc gia dân tộc. Thể hiện tính liên kết
giữa các nền kinh tế và xã hội ngày càng gia tăng có thể chúng phụ thuộc lẫn
nhau nhiều hơn, các quốc gia vẫn giữ được chủ quyền. Còn những người theo
thuyết tự do và tự do mới lại có xu hướng coi toàn cầu hóa đang làm thay đổi
15
căn bản những nhận định, đánh giá của những người theo chủ thuyết thực tế,
bởi vì các quốc gia không còn đứng ở trí trung tâm nữa. Họ cho rằng toàn cầu
hóa báo hiệu sự đăng quang của một trật tự toàn cầu mới và báo hiệu sự cáo
chung của hệ thống các quốc gia. Những người theo chủ thuyết hệ thống thế
giới thì cho rằng, toàn cầu hóa chỉ là một hiện tượng bên ngoài, nó không có
cái mới, chẳng qua chỉ là giai đoạn phát triển cuối cùng của chủ nghĩa tư bản
quốc tế.
Các tác giả Hồ Bá Thâm, Nguyễn Ngọc Diễm trong cuốn sách “Toàn
cầu hóa và sự phát triển bền vững từ góc độ triết học đương đại” [124] đã
làm nổi bật nội dung và xu hướng tất yếu của toàn cầu hóa dưới góc độ triết
học. Công trình khoa học công bố trong cuốn sách gồm 6 chuyên đề chính có

phát triển.
Về đặc điểm toàn cầu hóa, các tác giả cho rằng, toàn cầu hóa hiện nay
có những nét khác biệt so với các giai đoạn toàn cầu hóa trước đây. Đó là xu
thế hợp tác để cùng tồn tại và phát triển, thay cho đối đầu; sự tác động ngày
càng sâu rộng đến tất cả các quốc gia, dân tộc và đến mọi mặt của đời sống xã
hội hiện đại; việc mở ra cơ hội, điều kiện cho sự phát triển, đồng thời cũng đặt
ra những thách thức về kinh tế, xã hội, văn hóa. Sự phân tích toàn cầu hóa
cũng như đặc điểm của nó trong cuốn sách này là tư liệu tham khảo có giá trị
để tác giả có thể kế thừa ở mức độ nhất định trong quá trình thực hiên luận án.
Đề cập đến những vấn đề lý luận và thực tiễn của quá trình toàn cầu
hóa, trong cuốn sách “Toàn cầu hóa - những vấn lý luận và thực tiễn”, các tác
giả Lê Hữu Nghĩa, Lê Ngọc Tòng [111] đã khẳng định toàn cầu là xu thế tất
yếu tác động đến các quốc gia dân tộc. Các tác giã đã tập trung phân tích
những cơ hội và thách thức của toàn cầu hóa trên bình diện lý luận và thực
tiễn, làm rõ nguyên nhân thành công cũng như thất bại của quá trình hội nhập
ở nước ta trong thời gian qua. Tiếp tục làm rõ vấn đề toàn cầu hóa trong
những thập niên tới, các tác giả cuốn “Xu thế toàn cầu hoá trong hai thập
niên đầu thế kỷ XXI” [111] đã nghiên cứu chuyên sâu về toàn cầu hoá và
17
ảnh hưởng của nó tới mọi vấn đề của cuộc sống. Các tác giả luận chứng
quá trình toàn cầu hoá là tất yếu khách quan dựa trên cơ sở phương pháp
luận duy vật lịch sử, được Các Mác - Ăngghen đề cập vào năm 1848 trong
tác phẩm: Tuyên ngôn của Đảng Cộng sản. Sự tác động của toàn cầu hoá
được biểu hiện ở hai mặt: tích cực và tiêu cực, bất cứ quốc gia, dân tộc nào
khi tham gia vào quá trình toàn cầu hoá đều phải chấp nhận sự tác động
này. Các tác giả trong cuốn sách này khẳng định, toàn cầu hóa, xét về bản
chất là quá trình tăng lên mạnh mẽ những mối liên hệ, sự ảnh hưởng, tác
động lẫn nhau, phụ thuộc lẫn nhau của tất cả các khu vực, các quốc gia, các
dân tộc trên thế giới.
Cùng cách tiếp cận phương pháp luận duy vật lịch sử cuốn sách “Toàn

1.2.2. Các công trình nghiên cứu về sự tác động của toàn cầu hóa đến
đạo đức, nhân cách con người Việt Nam nói chung và sinh viên nói riêng
Toàn cầu hóa là một xu thế của thời đại chúng ta, nó tác động sâu rộng
đến nhiều lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội, do đó có rất nhiều công
trình khoa học ở trong và ngoài nước nghiên cứu có liên quan đến vấn đề này.
Ở đây, tác giả luận án xin đề cập một số công trình có liên quan đến sự tác
động của toàn cầu hóa tới đạo đức, nhân cách của con người Việt Nam nói
chung, sinh viên Việt Nam nói riêng.
Tác giả Nguyễn Trọng Chuẩn trong bài báo “Hội nhập quốc tế: cơ hội
và thách thức đối với giá trị truyền thống trong điều kiện toàn cầu hoá” [21]
cho rằng thế giới đã trải qua ba lần toàn cầu hoá, quá trình toàn cầu hoá hiện
nay khác với các lần trước là diễn ra trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã
hội và nó trở thành xu thế tất yếu. Từ đó, tác giả cho nêu ra trong điều kiện
toàn cầu hoá các giá trị văn hóa truyền thống vừa có cơ hội để phát triển cao
nhưng cũng chứa đựng những nguy cơ xói mòn. Cũng theo hướng nghiên cứu
sự tác động của toàn cầu hóa đến giá trị truyền thống, tác giả Nguyễn Đình
Tường có bài báo“Giữ gìn và phát huy giá trị văn hoá truyền thống ở Việt
Nam trước tác động của toàn cầu hoá” [134]. Theo tác giả, toàn cầu hoá là
19
quá trình khách quan, quá trình đó một mặt tạo ra cơ hội cho các quốc gia dân
tộc mở rộng giao lưu hợp tác, mặt khác nó cũng đặt những giá trị văn hoá
truyền thống của mỗi quốc gia dân tộc trước nhiều thách thức. Do đó giữ gìn
và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống dân tộc để văn hóa trở thành nền
tảng tinh thần xã hội đã và đang là đòi hỏi cấp bách hiện nay.
Tác giả Cao Thu Hằng trong bài báo“Giá trị đạo đức truyền thống và
những yêu cầu đạo đức đối với nhân cách con người Việt Nam hiện nay” [67]
đã làm nổi bật vai trò của các giá trị đạo đức truyền thống và những yêu cầu
đạo đức đối với việc hình thành nhân cách con người Việt Nam hiện nay. Tuy
nhiên, các biện pháp kế thừa các giá trị đạo đức truyền thống dân tộc trong
xây dựng con người Việt Nam hiện nay, chưa được tác giả đề cập đến.

cầu hoá hiện nay.
Tác giả Võ Minh Tuấn trong bài báo“Tác động toàn cầu hoá đến đạo
đức sinh viên Việt Nam hiện nay” [132] đã đề cập đến sự tác động tích cực và
tiêu cực của toàn cầu hoá tới đời sống của sinh viên nước ta hiện nay. Mặt tích
cực mà toàn cầu hóa mang lại theo tác giả là phát huy tinh thần năng động,
sáng tạo, tự chịu trách nhiệm; còn mặt tiêu cực là lối sống thực dụng, thái độ
bàng quan đối với mọi người xung quanh. Tuy nhiên tác giả bài báo chưa đưa ra
những giải pháp để phát huy những mặt tích cực và hạn chế những mặt tiêu cực
trong đời sống đạo đức sinh viên. Tác giả Phạm Huy Thành trong bài báo “Đạo
đức sinh viên Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hoá hiện nay” [121] tập trung
làm rõ thực trạng đạo đức sinh viên Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hoá hiện
nay. Theo tác giả bên cạnh ưu điểm, mặt tích cực, cần khẳng định trong đời sống
đạo đức của sinh viên Việt Nam hiện nay cũng có không ít bất cập, hạn chế cần
khắc phục để họ thực sự trở thành những tri thức trong tương lai.
Như vậy, sự tác động của toàn cầu hoá đến nhân cách con người Việt
Nam được nhiều nhà khoa học đề cập đến, tạo ra sự đa dạng và phong phú
trong cách tiếp cận vấn đề, giải quyết vấn đề. Mặt khác, cũng cho chúng ta
thấy tính chất phức tạp của toàn cầu hoá tác động tới nhân cách, đạo đức
21
con người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay. Các công trình khoa học đã
làm rõ khái niệm toàn cầu hóa, sự tác động tích cực và tiêu cực của quá
trình toàn cầu hóa đến các quốc gia, trong đó có Việt Nam. Làm rõ biểu
hiện các giá trị đạo đức của con người Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu
hóa và kinh tế thị trường: quá trình thay đổi các giá trị trong cuộc sống,
biểu hiện lệch lạc trong mối quan hệ giữa con người với con người, lối
sống thực dụng đề cao đồng tiền, chủ nghĩa cá nhân đang làm băng hoại
đạo đức xã hội ở nước ta. Bên cạnh đó, các công trình cũng đã đưa ra các
giải pháp để hạn chế tác động tiêu cực của toàn cầu hóa tới đạo đức xã hội,
đồng thời nâng cao hiệu quả trong công tác xây dựng đạo đức mới - đạo
đức cách mạng ở nước ta. Trong luận án chúng tôi kế thừa khái niệm toàn