1
M U
1. Tính cp thit ca tài
Sinh viên là tng lp xã hi c thù, là ngun nhân lc quan trng
b sung cho i ng trí thc trong tng lai ca mi t nc. Trong th
Gi i hi quc t các sinh viên xã hi ch ngha, ng ghen có vit:
Các bn hãy c gng làm cho thanh niên ý thc c rng giai cp vô sn
lao ng trí óc phi c hình thành t hàng ng sinh viên.
Trong Th gi hc sinh c nc nhân ngày khai trng u tiên ca
nc Vit Nam c lp - 1946, H Ch tch có vit: Non sông Vit Nam
có tr nên ti p hay không, dân tc Vit Nam có bc ti ài vinh
quang sánh vai vi các cng quc nm châu c hay không, chính là
nh mt phn ln công hc tp ca các cháu. Dòng th y không ch là
li c v, ng viên, mà còn là c mt tm lòng, mt nim tin yêu ca H
Ch tch cng nh ca toàn th dân tc i vi th h tr nói chung, sinh
viên nói riêng. K tha và phát trin sáng to t tng ó, Ngh quyt
Trung ng by, khóa X ca ng ã khng nh: Thanh niên là rng ct
ca nc nhà, ch nhân tng lai ca t nc, là lc lng xung kích
trong xây dng và bo v T quc, mt trong nhng nhân t quyt nh s
thành bi ca s nghip công nghip hóa, hin i hóa t nc, hi nhp
quc t và xây dng ch ngha xã hi. Thanh niên c t v trí trung
tâm chin lc bi dng, phát huy nhân t và ngun lc con ngi.
Chm lo, phát trin thanh niên va là mc tiêu, va là ng lc bo m
cho s n nh và phát trin vng bn ca t nc. Gn ây, trong bài
phát biu ti i hi ln th IX Hi Sinh viên Vit Nam (nhim k 2013-
2018), Ch tch Quc hi Nguyn Sinh Hùng khng nh: ng, Nhà nc
ta luôn xác nh thanh niên là rng ct quc gia, mt trong nhng nhân t
quyt nh tng li, vn mnh dân tc. Hc sinh, sinh viên nhng thanh
niên u tú có tri thc s là lc lng k tha và phát huy nhng thành qu
cách mng ca ng và dân tc, tiêu biu cho trí tu Vit Nam.
i a s sinh viên Vit Nam có lòng yêu nc nng nàn, sng có
bn nhm nâng cao hiu qu giáo dc giá tr vn hóa tinh thn truyn
thng dân tc hình thành và phát trin nhân cách sinh viên Vit Nam
hin nay.
2.2. Nhim v
- Phân tích vai trò, tm quan trng, ni dung, yêu cu giáo dc giá tr
vn hóa tinh thn truyn thng dân tc trong vic hình thành, phát trin
nhân cách sinh viên Vit Nam hin nay.
- ánh giá thc trng giáo dc giá tr vn hóa tinh thn truyn thng
dân tc cho sinh viên Vit Nam hin nay nhm hình thành, phát trin nhân
cách cho h.
- xut quan im và nhng gii pháp c bn nhm nâng cao hiu
qu giáo dc giá tr vn hóa tinh thn truyn thng dân tc trong vic hình
thành và phát trin nhân cách sinh viên Vit Nam hin nay.
3. i tng và phm vi nghiên cu
3.1. i tng nghiên cu: Vic hình thành và phát trin nhân cách
sinh viên Vit Nam là vn ln, chu s tác ng ca nhiu nhân t khác
nhau. Trong khuôn kh tài này, lun án ch tp trung nghiên cu vn
giáo dc giá tr vn hóa tinh thn truyn thng dân tc vi vic hình thành
và phát trin nhân cách sinh viên Vit Nam hin nay.
3
Thi gian kho sát ch yu là t sau khi ng và Nhà nc ta tin
hành công cuc i mi, nht là t sau nm 2000 tr li ây.
3.2. Phm vi nghiên cu: Din kho sát gii hn vào SV mt s
trng cao ng, i hc hai thành ph Hà Ni và Hi Phòng.
4. C s lý lun, thc tin và phng pháp nghiên cu
4.1. C s lý lun và thc tin
- Lun án c thc hin trên c s lý lun ca ch ngha Mác -
Lênin, t tng H Chí Minh; các quan im ca ng, Nhà nc ta v
vic gi gìn, khai thác và phát huy các giá tr vn hóa tinh thn truyn
thng dân tc. ng thi, lun án tham kho, s dng kt qu nghiên cu
hin nay. mt mc nht nh, lun án có th dùng làm tài liu tham
kho trong vic giáo dc giá tr vn hóa tinh thn truyn thng dân tc cho
sinh viên Vit Nam hin nay.
7. Kt cu ca lun án
Ngoài phn m u, kt lun, danh mc công trình ca tác gi ã
công b liên quan n tài, danh mc tài liu tham kho và ph lc v
kt qu kho sát ca tài, lun án gm 4 chng, 9 tit.
Chng 1
TNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CU
LIÊN QUAN N TÀI
Chng 1 có 2 tit và kt lun chng
1.1. Nhng nghiên cu liên quan n giá tr vn hóa tinh thn truyn
thng dân tc và giáo dc giá tr vn hóa tinh thn truyn thng dân tc
1.2. Nhng nghiên cu liên quan n nhân cách, nhân cách sinh viên
và s hình thành,phát trin nhân cách sinh viên
1.1. Nhng nghiên cu liên quan n giá tr vn hóa tinh thn
truyn thng dân tc và giáo dc giá tr vn hóa tinh thn truyn
thng DT
NCS ã tip cn nhng công trình, tác phm, tác gi nghiên cu liên
quan n GTVH tinh thn TTDT và giáo dc GTVH tinh thn TTDT trên
mt bình din rng nhng có s la chn cho sát vi phm vi tài. Trc
ht là nhng quan im, t tng ca C.Mác - Ph.ng ghen, V.I. Lênin,
ca ng Cng sn Vit Nam, ca Ch tch H Chí Minh, c th tng
Phm Vn ng. Nhng công trình nghiên cu sâu có ni dung liên quan
n tài ca mt s hc gi nc ngoài, ca GS V Khiêu, GS Trn Vn
Giàu, GS,VS Hoàng Trinh, GS,TS Nguyn Trng Chun, GS Phan Ngc,
GS Trn Ngc Thêm, GS,TS inh Xuân Dng, GS,TS Ngô c
Thnh,v.v.; các n phm ca Vin Mác- Lênin và Tp chí Cng sn, B
Vn hóa, Th thao và Du lch, B Khoa hc Công ngh, B Giáo dc và
ào to
nm gn ây ã có khá nhiu công trình và tài khoa hc trc tip nghiên
cu v SV và NCSV. ó là thun li c bn cho tài Giáo dc GTVH
tinh thn TTDT vi vic hình thành, phát trin NCSV Vit Nam hiên nay
phát trin ý tng mi trong thi k mi hin nay.
Tng quan v các công trình nghiên cu và tài trên, u có im
chung: Con ngi c sinh ra, còn NC không c sinh ra mà ch c
hình thành và phát trin trong quá trình hot ng xã hi, trong mi quan
h nhiu chiu gia cá nhân vi gia ình và xã hi. Nh vy thanh niên nói
chung, SV nói riêng, khi xét t lúc sinh ra n lúc hc tp, trng thành
luôn luôn có s liên h vi môi trng xung quanh và to nên NC mi.
Hay nói cách khác nhân cách mang tính ng, nó là lng c thay i
dn cht theo thi gian. Nu s thay i này chuyn hóa theo hng tt thì
SV s ngày càng có mt nhân cách tt hn và ngc li. Các tài có cách
nhìn và góc khác nhau khi ly NCSV là i tng nghiên cu t giáo
dc o c, giáo dc lý lun chính tr, giáo dc các giá tr u tiên v.v
Có th thy, cho n nay vn cha có công trình khoa hc, tài nào
nghiên cu mt cách h thng và kho sát mt cách trc tip y v vai
6
trò ca giáo dc GTVH tinh thn TTDT i vi vic hình thành và phát
trin nhân cách sinh viên Vit Nam. ây là mt vn quan trng và mt
hng nghiên cu mi cn phi c khai thác. góp phn vào vic tìm
hiu vn còn ít c quan tâm này, tác gi la chn tài: giáo dc
giá tr vn hóa tinh thn tinh thn truyn thng dân tc vi vic hình thành
và phát trin nhân cách sinh viên Vit Nam hin nay nghiên cu.
Kt lun chng 1
Trên c s mc ích, nhim v ca lun án, k tha có chn lc
nhng kt qu ã c nghiên cu, lun án tip tc gii quyt mt s vn
sau:
Th nht, tip tc góp phn làm sáng t mt s khái nim có liên
quan trc tip n tài lun án; ch ra vai trò, tm quan trng, ni dung
Trên c s lun gii các quan im v vn hóa trong lch s trc
Mác, ca ch ngha Mác Lênin, ca Ch tch H Chí Minh, ca ng ta,
ca t chc vn hóa, giáo dc Liên Hip Quc và ca mt s tác gi trong,
ngoài nc NCS i n mt khái quát chung v vn hóa, vn hóa tinh
thn và các các giá tr vn hóa tinh thn truyn thng dân tc Vit Nam.
Vn hóa là mt phm trù rt rng gm nhng tri thc và kinh nghim
mà con ngi ã tích lu c qua quá trình ci to th gii, bao gm c
vn hóa vt cht và vn hóa tinh thn. Nói cách khác, vn hóa là tt c
nhng giá tr vt cht và tinh thn do con ngi sáng to ra trong lch s,
nó c trng cho mt cng ng xã hi và c cng ng ó bo tn,
phát trin vì l sinh tn cng nh mc ích cuc sng ca mình. Mt c
tính quan trng ca vn hóa là nó có th thay i và phát trin cùng vi s
thay i và phát trin ca nn kinh t xã hi. Theo ngha hp, vn hoá
c hiu ch yu là vn hoá tinh thn. Theo ngha rng, vn hóa tinh
thn là toàn b nhng giá tr, nhng hot ng tinh thn ca con ngi.
Theo ngha hp, vn hóa tinh thn là nhng du n tinh thn, nhng giá
tr tinh thn c thù ca mt quc gia - dân tc nhm phân bit dân tc
này vi dân tc khác.
K tha nhng kt qu ã nghiên cu và theo logic trên, có th hiu
giá tr vn hoá tinh thn là giá tr c trng cho mt cng ng xã hi,
c cng ng ó chp nhn, s dng và gìn gi các giá tr ó theo thi
gian nht nh. T ây, iu quan trng mang tính phng pháp lun là,
khi nghiên cu giá tr và h giá tr vn hoá ca mt dân tc, mt cng ng
cn phi t nó trong s liên h, so sánh vi cng ng khác, dân tc khác
và rng hn là nhân loi. Ch nh vy, chúng ta mi có th nhn din c
nhng nét tng ng, c bit là tính c thù ca h giá tr vn hoá ca
cng ng mà chúng ta ang nghiên cu.
mc khái quát nht chúng ta có th hiu: Truyn thng ca mt
dân tc là nhng giá tr tinh thn hình thành nên qua quá trình lch s dân
tc ó. Nhng giá tr này tn ti trong np sng, np ngh ca dân tc, tn
Nghiên cu các khái nim liên quan trc tip n NC nh con ngi,
cá nhân thy các trng thái, yu t, mi quan h làm nên NC con ngi.
Theo ó, nhân cách nh là mt chnh th cá nhân có tính lch s c th
tham gia vào hot ng thc tin, óng vai trò ch th nhn thc và ci
to th gii, ch th ca quyn hn và ngha v, ca nhng chun mc
o c, thm m và mi chun mc xã hi khác. Cu trúc nhân cách bao
gm phm cht và nng lc, là s thng nht bin chng gia phm cht
và nng lc - có ngi còn gi là c và tài trong mi ngi. T ó
thy c tính thng nht, tính n nh, tính tích cc và tính giao lu ca
NC và tính quy lut ca s hình thành nhân cách. Nhìn nhn c im ca
nhân cách sinh viên phi t tính ph quát con ngi, nhân cách và o
c cho n cái b phn, xu hng NCSV mà ta cn lu ý. ó là: tính
thc t; tính nng ng; tính c th ca lý tng; tính liên kt (tính nhóm);
tính cá nhân v.v.
9
T nghiên cu trên, ch ra tm quan trng ca giáo dc giá tr vn
hóa tinh thn truyn thng dân tc vi vic hình thành và phát trin nhân
cách sinh viên
SV thng xuyên chu s tác ng ca c mt tích cc và mt tiêu
cc ca nn kinh t th trng, ca m ca, hi nhp quc t, v.v. Vì vy,
giáo dc GTVH tinh thn TTDT cho SV, thit thc góp phn hình thành,
phát trin NCSV trong hoàn cnh mi; góp phn nuôi dng tâm hn, nh
hng giá tr sng cho SV, góp phn khi dy tính tích cc, ch ng,
sáng to trong hc tp ca SV.
Tóm li, thành công trong công tác giáo dc GTVH tinh thn
TTDT, cn giúp SV nâng cao nhn thc, hiu bit v các giá tr ó. Phát
huy vai trò xung kích, sáng to ca SV thông qua vic y mnh các
phong trào thi ua yêu nc. Xây dng môi trng VH hc trng lành
mnh, to iu kin thun li SV vn dng các GTVH tinh thn TTDT
vào trong quá trình hc tp, rèn luyn, xây dng và tng bc hoàn thin
phi bit sàng lc.
Giáo dc truyn thng hiu hc: Giúp SV nhn thc c biu hin
trc ht ca truyn thng hiu hc là tinh thn ham hc hi, thích hiu
bit mt cách t nguyn và bn vng. Ngi hiu hc là ngi có nhu cu
hc tp sut i. Ni lc chính là thc lc con ngi t trng và t tin
cnh tranh mt cách lành mnh. SV cn nhn thy c cái chân lý ngàn
i: Mun tr thành ngi t t phi rèn luyn và chu khó lao ng, chm
ch hc hành.
Giáo dc tinh thn lc quan, yêu i, yêu cái p: Giúp SV hiu ây
là nhng phm cht quý báu ca ngi Vit Nam, do vy giáo dc nhng
phm cht trên cho sinh viên là iu vô cùng cn thit. iu kin có
c các phm cht ó là có lòng t tin vào cuc sng, tính hng thin,
hng v cái p, cái tt ca SV. Giúp SV t tin, hòa ng, n lc vn
lên trong nhng iu kin khó khn v mi mt. Giáo dc cho SV nhn
thc và phát huy vai trò trách nhim ca bn thân trc gia ình, nhà
trng, xã hi và tích cc hoàn thin NC ca mình.
Kt lun chng 2
Giáo dc GTVH tinh thn TTDT có tác ng mnh m n s hình
thành nhng kiu mu hành vi, nhân cách. Theo ó, nhân cách ca SV
c hình thành và phát trin trong môi trng vn hóa xã hi mt cách
gián tip thông qua quá trình giáo dc và t giáo dc. Nghiên cu nhân
cách và tính quy lut ca s hình thành và phát trin nhân cách SV có ý
ngha lý lun và thc tin to ln trong vic xác nh ni dung, hình thc và
phng pháp giáo dc GTVH tinh thn TTDT cho sinh viên. Trên c s
ó giúp sinh viên nhn ra chân GTVH tinh thn TTDT, ý ngha nhân vn
sâu sc trong xã hi hin i và giúp hình thành, phát trin nên nhân cách
tt p cho sinh viên Vit Nam trong giai on hin nay.
11
Chng 3
THC TRNG GIÁO DC GIÁ TR VN HÓA TINH THN
s giúp cho SV có c nhn thc và ng c hc tp úng n, có ý thc
vn lên, t hoàn thin nhân cách ca bn thân.
Nhng nhân t khách quan tác ng n giáo dc
Th nht, lch s, truyn thng dân tc Vit Nam. Lch s dân tc
Vit Nam là lch s chin thng oanh lit gic ngoi xâm. Con ng sng
còn và chin thng là phi bit phát huy sc mnh ca toàn dân tc. T ó
12
mà truyn thng yêu nc, lòng t hào dân tc, tinh thn oàn kt, ý chí
kiên cng bt khut ã c phát huy cao . Vit Nam là mt quc gia
a dân tc nhng do yêu cu chng thiên tai, chng ngoi xâm và do s
giao lu, hi nhp vn hoá, c cng ng dân tc Vit Nam vn có mu s
chung ca mt nn vn hoá thng nht trong tính a dng, mt ý thc
chung v vn mnh cng ng. Lun gii trên là c s nhn rõ vai trò to
ln ca nhân t lch s truyn thng i vi giáo dc GTVH tinh thn
TTDT cho SV Vit Nam hin nay.
Th hai, môi trng kinh t xã - hi Vit Nam. Kinh t th trng ã
làm sng ng nn kinh t t nc, tác ng trc tip n i sng SV.
Mt tích cc, là to ra môi trng tt phát huy tài nng, tính sáng to
ca mi SV, qua ó, nng lc toàn din ca SV c th thách, bc l và
phát trin. Mt trái ca kinh t th trng là tình trng tuyt i hóa li ích
cá nhân ngày càng phát trin ã tác ng không nh n o c li sng,
nhân cách ca mt b phn SV. Dù mun hay không thì các kênh thông
tin, các môi trng tng tác và các s kin t môi trng xã hi bên
ngoài cng trng i hc vn thng xuyên di vào nhà trng. Và nh
vy, dù tính cht ca các tác ng ó theo chiu hng nào i chng na
thì vn c xem nh là tác nhân kích thích giúp SV gn c khi trong
v ni dung tip nhn; hình thành thái và bn lnh vng vàng trc
cuc sng. T cách tip cn nh trên, cn coi môi trng giáo dc i hc
nh là lng kính khúc x và thm thu các tác ng t môi trng vn hóa
xã hi i vi SV.
các trng, ng u có ngh quyt, Ban giám hiu có s ch o công tác
thanh niên SV, công tác giáo dc chính tr t tng và giáo dc truyn
thng dân tc. Vic t chc Tun sinh hot công dân - sinh viên u
khoá, cui khoá và u nm hc luôn c coi trng. Tuy GTVH tinh
thn TTDT không phi là mt môn hc nhng vn là ni dung rt quan
trng c tích hp qua các môn hc khác và qua vai trò nhân cách vn
hóa ca nhng ngi thy ã giúp SV có cách nhìn toàn din v thc tin,
lch s truyn thng và con ngi Vit Nam hn, qua lng kính tri thc
toàn din tr lên sâu sc hn. Cng có th xem im chuyên cn qua các
môn hc là thc o theo mt chun giá tr truyn thng trong rèn luyn
nhân cách ca SV.
- Giáo dc giá tr vn hóa tinh thn truyn thng dân tc cho sinh
viên thông qua hình thc t chc các chng trình - s kin. T chc các
t sinh hot chính tr, các cuc giao lu, gp g nhân chng lch s, nói
chuyn truyn thng, t chc cho SV v ngun v.v. tt c ã góp phn
khi dy tình yêu quê hng, t nc, t hào dân tc, yêu chung hòa
bình, tinh thn và ý thc trách nhim ca SV Vit Nam ngày nay trc vn
mnh ca dân tc và tng lai phát trin ca t nc.
- Giáo dc các giá tr vn hóa tinh thn truyn thng dân tc cho
sinh viên thông qua các phong trào chính tr xã hi
+ Phong tràoSinh viên tình nguyn. Hàng nm, tt c các trng
i hc, cao ng trong c nc u t chc các hot ng tình nguyn thu
hút s tham gia ca hàng triu lt SV. ó là các hot ng chung sc
cùng cng ng, tình nguyn, xung kích tham gia phát trin kinh t - xã
hi, giúp ngi nghèo, ci thin dân sinh, tip sc mùa thi, hin máu
nhân o, n n áp ngha, tri ân ngi có công vi nc, hot ng t
14
thin v.v. ây là mt quá trình t giáo dc truyn thng rt hiu qu, góp
phn giúp SV rèn luyn trng thành.
+ Cuc vn ng Sinh viên 5 tt, là mt trong nhng phong trào có ý
thng dân tc th hin qua rèn luyn v phm cht o c, li sng. a
s SV có phm cht o c tt th hin lý tng, nim tin vào ng,
vào con ng i lên ch ngha xã hi; th hin ng c hc tp, rèn
luyn vn lên. Nhng giá tr o c truyn thng, ct lõi trong NC vn
c a s SV coi trng, xây dng và phát huy. Cách xác nh v xu
hng li sng tích cc, chp nhn cnh tranh, tinh thn vt khó, vn
15
lên là nhng xu hng mi trong s phát trin nhân cách ca SV, phn ánh
khá trung thc bc tranh chung v thc trng NCSV Vit Nam hin nay.
- Sinh viên bit k tha,phát huy các GTVH tinh thn TTDT qua rèn
luyn phm cht ý chí, tính k lut, tính phê phán trong hot ng nhn
thc và các hành vi trong hc tp. a s SV bit k tha, phát huy các
GTVH tinh thn TTDT thông qua rèn luyn phm cht o c, li sng,
t giác, tích cc hc tp, k lut hc tp nghiêm minh, chp hành tt ni
quy, quy ch ca nhà trng. Trong cách nhìn nhn ca SV hin nay có xu
hng cao tính t lp, t ch, da vào nng lc ca bn thân. T tng
bình quân ch ngha trong ý thc hc tp ca SV ã c khc phc nhiu.
T l SV có thái hc tp tích cc, có hc lc khá gii có chiu hng
tng. Tuy nhiên, so vi yêu cu t ra vn còn khiêm tn.
- Sinh viên th hin tính tích cc hi nhp, tip thu tinh hoa vn hoá
nhân loi trên nn giá tr vn hóa tinh thn truyn thng dân tc. Không
th nói SV th ng hi nhp và càng không th nhn xét SV d b hòa
tan, a s SV Vit Nam ang rt ch ng, úng hng và th hin tính
tích cc hi nhp, tip thu tinh hoa vn hóa nhân loi phát trin, to nên
lp SV nhng nm u th k XXI truyn thng và hin i trên h quy
chiu GTVH tinh thn TTDT Vit Nam.
Th hai, nhng mt hn ch ca giáo dc giá tr vn hóa tinh thn
truyn thng dân tc tác ng, nh hng n nhân cách sinh viên
- Nhng hn ch t ch trng, chính sách. Có th coi ây là nhng
hn ch t tm nhìn, nh hng, ch o, t chc thc hin c tm v mô
Mt b phn sinh viên cha xác nh úng mc tiêu, ng c hc
tp, thiu ý chí vn lên, lch lc v li sng, mc phi t nn xã hi, d b
lôi kéo vào nhng mc ích xu, thm chí vi phm pháp lut. Quá trình
hc tp không ch là quá trình hình thành tri thc khoa hc mà ng thi
còn là quá trình rèn luyn, bi dng nhng NC tt p trong mi con
ngi SV. ó là vn cn nhng cha trong mt b phn không
nh sinh viên ngày nay.
Th ba, nguyên nhân ca kt qu t c và nhng hn ch
- Nguyên nhân ca kt qu t c
Nhng giá tr vn hóa tinh thn ã tr thành nhng giá tr truyn
thng quý báu ca dân tc ta có tác ng nh hng trc tip n NCSV
Vit Nam. Nhn thc và trách nhim v giáo dc GTVH tinh thn TTDT
cho th h tr nói chung và SVnói riêng trong ng, xã hi và các trng
cao ng, i hc ã có s chuyn bin nht nh. i a s SV ã có
nhng hiu bit c bn v vai trò ca giáo dc GTVH tinh thn TTDT i
vi s hình thành và phát trin NCSV.
- Nguyên nhân ca nhng hn ch
+ T vai trò ch th giáo dc: Tuy nhn thc ã có chuyn bin, vic
hin thc hóa nó trong thi k phát trin nn kinh t th trng nh hng
xã hi ch ngha, hi nhp quc t hin nay thì vn cha tht y . Công
tác ch o, tin hành giáo dc GTVH tinh thn TTDT ca các trng cao
ng, i hc còn nhiu hn ch, bt cp. Các hot ng có tính cht tuyên
truyn, giáo dc truyn thng ca t chc oàn, Hi SV có lúc, có ni
cha thit thc, còn nng v hình thc.
+ Bn thân SV vi t cách i tng giáo dc: Mt b phn SV
không t ý thc c tm quan trng ca giáo dc GTVH tinh thn TTDT
17
vi vic hình thành, phát trin NCSV. T nhn thc lch lc dn n mt
b phn SV thiu s rèn luyn, tu dng phn u, d b lôi kéo, kích ng
theo li sng thc dng, buông th, coi thng o lý và pháp lut, quay
pháp lut. Qun lý giáo dc và ào to còn nhiu yu kém, bt cpThc
t ó t ra yêu cu cn phi xác nh rõ hn quan im nh hng và
mt h thng gii pháp áp ng, cùng vi s quan tâm, n lc nhiu hn
na ca các cp lãnh o, ca nhà trng, ca các t chc oàn th chính
tr, ca sinh viên và c xã hi.
18
Chng 4
MT S QUAN IM VÀ GII PHÁP C BN
NHM PHÁT HUY VAI TRÒ CA GIÁO DC GIÁ TR
VN HÓA TINH THN TRUYN THNG DÂN TC
VI VIC HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIN
NHÂN CÁCH SINH VIÊN VIT NAM HIN NAY
Chng 4 b cc thành 2 tit và kt lun chng:
4.1. Mt s quan im nhm phát huy vai trò ca giáo dc giá tr vn
hóa tinh thn truyn thng dân tc
4.2. Mt s gii pháp c bn nhm nâng cao vai trò ca giáo dc giá
tr vn hóa tinh thn truyn thng dân tc
4.1. Mt s quan im nhm phát huy vai trò ca giáo dc giá tr
vn hóa tinh thn truyn thng dân tc
Quan im 1: Quá trình giáo dc giá tr vn hóa tinh thn truyn
thng dân tc phi ly hot ng ca sinh viên làm trung tâm, ging viên
làm ch o
Giáo dc là quá trình kt hp vai trò ch o ca ging viên vi s t
giác hc tp, rèn luyn ca SV nhm hình thành ý thc, tính cách, hành vi
thói quen o c vi các chun mc xã hi quy nh. NCSV c hình
thành qua hai con ng c bn là con ng dy hc trên ging ng và
con ng hot ng ngoài ging ng. Giáo dc GTVH Tinh thn
TTDT là mt b phn cu thành ca quá trình hình thành, phát trin nhân
cách cho SV c trên ging ng và hot ng ngoài ging ng. Quan
im này có c s lý lun t vic nhn thc quá trình dy hc luôn vn
thn truyn thng dân tc cho sinh viên Vit Nam hin nay
Mt là, giáo dc GTVT tinh thn TTDT thông qua các môn hc và
các hình thc nghiên cu khoa hc trong nhà trng. Thông qua các môn
hc khác nhau, SV s có cách nhìn toàn din v thc tin, lch s và con
ngi Vit Nam hn, GTVT tinh thn TTDT Vit Nam qua lng kính tri
thc toàn din s tr lên sâu sc hn. Vn ây là c thy và trò cn
phi có quan im, thái úng n v giáo dc toàn din, dy ch, dy
ngi, chng cao li ích thái quá, nhìn nhn sai lch, thm chí tiêu cc
v giáo dc truyn thng, xem giáo dc truyn thng, nhân cách là công
vic ca ngi khác, ging viên ch chú trng kin thc chuyên môn.
Hai là, giáo dc GTVT tinh thn TTDT thông qua các hot ng
ngoi khóa cho sinh viên. Hot ng ngoi khóa nhm nghiên cu, tìm
hiu v nhng GTVT tinh thn TTDT có phm vi rt rng. T tip cn,
nghiên cu, tìm hiu t liu trong các bo tàng, thm các di tích lch s
vn hóa cho n t chc dã ngoi tìm hiu cuc sng ca ngi dân các
vùng min Qua ó giúp SV phát trin óc sáng to, nng ng, k nng giao
tip, làm vic nhóm và trình bày ý tng. ng thi giúp SV hoàn thin
nhng tri thc ã c hc trên lp, nâng cao nhn thc, ý thc, tình cm,
trách nhim, nim tin vào cuc sng và truyn thng tt p ca dân tc.
Ba là, giáo dc trong s kt hp gia nhà trng, gia ình và xã hi.
S phi hp cht ch ba môi trng giáo dc, trc là m bo s
thng nht trong nhn thc cng nh hot ng giáo dc cùng mt hng,
mt mc ích, mt tác ng t hp, ng tâm to sc mnh thúc y quá
20
trình phát trin nhân cách ca SV, tránh vô hiu hóa ln nhau gây cho SV
tâm trng nghi ng, dao ng trong vic la chn các giá tr tt p ca
nhân cách. Vn hàng u là tt c các lc lng giáo dc phi phát huy
tinh thn trách nhim, ch ng to ra nhng mi quan h phi hp giáo
dc GTVT tinh thn TTDT cho sinh viên.
Bn là, giáo dc GTVT tinh thn TTDT thông qua các phng tin
Truyn thng hiu hc, tôn s trng o nó không thun túy mang tính o
lý, o c mà còn bao hàm tính minh bch, hiu qu trong giáo dc.
21
Ba là, phát huy vai trò t chc oàn TNCSHCM và Hi sinh viên
nhà trng trong giáo dc GTVH tinh thn TTDT cho sinh viên. Hot
ng giáo dc GTVH tinh thn TTDT cho SV ca oàn, Hi SV nhà
trng rt a dng, phong phú c v ni dung và các hình thc t chc.
Vn t ra, oàn, Hi SV nhà trng cn phi phát huy c trng ca
SV là nng ng, sáng to, tình nguyn, hi nhp tham gia thc hin
mc tiêu i mi cn bn, toàn din giáo dc và ào to. ng thi phi
bám sát yêu cu i mi phng pháp giáo dc nói chung, giáo dc GTVH
tinh thn TTDT cho SV em li hiu qu thit thc.
Gii pháp 3:Phát huy vai trò ch ng, tích cc, sáng to ca sinh
viên trong giáo dc giá tr vn hóa tinh thn truyn thng dân tc
Mt là, nâng cao ý thc t giác hc tp và rèn luyn nhm bin
nhng tri thc v GTVH tinh thn TTDT thành t cht cu thành NCSV.
có c t cht ó ngi SV phi xác nh úng n ng c hc tp,
phi bin ng c ó thành tình cm, nim tin, ý chí và ngh lc vn lên.
T ó, phát huy cao tính t giác, c lp, vt qua mi khó khn
hc tp t kt qu cao. SV, nu không có c m, không có khát vng
chinh phc và hoài bão làm c nhng iu cao hn thc tin s là s
tht vng ln. Quá trình t hc, t rèn luyn ca SV ch thc s t hiu
qu khi SV bit ly hc i ôi vi hành. ó là quá trình SV bit tip nhn,
nuôi dng nhng GTVH tinh thn TTDT, ng thi bit tip thu nhng
giá tr tinh hoa vn hóa nhân loi chuyn hóa dn thành phm cht nhân
cách ca bn thân.
Hai là, xây dng tp th lp trong sch vng mnh, to môi trng
vn hóa thun li cho SV phát trin và hoàn thin NC. Thc cht ca hot
ng t qun là nhm phát huy tính tích cc, ch ng trong t hc, t
giáo dc ca SV. Truyn thng hiu hc ca dân tc ta s c khi dy
dc giá tr vn hóa tinh thn truyn thng dân tc góp phn hình thành,
phát trin nhân cách sinh viên
ng ta ch rõ, vn hc ngh thut có v trí rt quan trng, phi c
nh hng phù hp vi mc tiêu chung ca t nc; phi phát huy
tính giáo dc cho nhân dân, nht là lp tr nhng giá tr vn hóa truyn
thng ca dân tc, giáo dc o c, li sng. Vì th, phát huy vai trò ca
vn hóa ngh thut trong vic giáo dc GTVH tinh thn TTDT cho SV tr
nên vô cùng cn thit.
Ví nh, nghiên cu tìm ra các gii pháp phát trin vn hóa âm nhc
cho SV nhm cung cp tri thc âm nhc, phát trin tình cm, thm m cho
SV. Phát huy vai trò ca ca dao, dân ca trong giáo dc truyn thng nhm
bi dng cho SV tình i, tình ngi, gn gi, thân thit cuc sng i
thng. Rèn luyn thói quen và k nng c sách cho SV nhm giúp h có
vn hóa c tip tc hc tp sut i, tip nhn kin thc mi và
thích ng vi hoàn cnh mi.
Hin nay, có nhng quan nim ph nhn s tn ti ca th trng vn
hóa ngh thut. Nhng dù c nhìn nhn di góc nào thì nó vn tn
ti, bi l nó là h qu tt yu ca quan h cung cu và mt sn phm ch
c gi là sn phm vn hóa ngh thut mt khi nó c cng ng tha
nhn. Gii pháp phát huy vai trò ca vn hóa ngh thut trong giáo dc giá
tr vn hóa tinh thn truyn thng dân tc cho SV hin nay không thun
23
túy góc hp tuyên truyn, ging dy mà còn òi hi mt s u t thc
s, vi nhng cách làm nng ng, và rt cn cái tâm ca các nhà lãnh
o các nhà trng cao ng, i hc.
Kt lun chng 4
Giáo dc GTVH tinh thn TTDT cho SV hin nay gi mt vai trò ht
sc quan trng không nhng i vi quá trình hình thành, phát trin NCSV
mà còn góp phn vào s nghip phát trin bn vng t nc. Trc ht
cn xác nh rõ các quan im giáo dc GTVH tinh thn TTDT. ó là:
ng sáng to, hng hái nhit tình, nhng còn thiu kinh nghim và ang
trong quá trình nh hình nhân cách thì các GTVH tinh thn TTDT càng
tr nên cn thit trong vic iu chnh nhn thc, hành vi và nh hng
cho h. Vì vy, phát huy vai trò ca giáo dc GTVH tinh thn TTDT trong
vic hình thành, phát trin nhân cách SV hin nay là mt nhim v rt
quan trng và cng là yêu cu ca thc tin cuc sng ang t ra òi hi
phi áp ng.
t nc ta ang bc vào mt thi k mi, phát trin nn kinh t th
trng nh hng xã hi ch ngha, y mnh công nghip hoá, hin i
hoá, m ca hi nhp vi vn hi ln phát trin cùng nhiu thách thc
an xen. Hoàn cnh xã hi mi ã dn n nhng bin i mnh m, sâu
sc v mi mt. Bên cnh nhng thành tu to ln ã t c là nhng
mâu thun li ích, tác ng trái chiu và xung t giá tr. áng lo ngi là
nhng hin tng phn giá tr, i ngc li vi truyn thng tt p ca
dân tc có xu hng gia tng, c bit trong mt b phn không nh gii
tr. Vì vy, giáo dc nhân cách cho SV phi trên c s k tha, phát huy
GTVH tinh thn TTDT và tip thu có chn lc tinh hoa vn hoá nhân loi.
ây không nhng là mt s kt hp chun nh hng cho quá trình hình
thành, phát trin nhân cách SV hin nay mà còn có ý ngha sâu xa i vi
tng lai, tin t nc.
Cht lng, hiu qu giáo dc GTVH tinh thn TTDT ph thuc vào
nhiu yu t c khách quan và ch quan, trong ó nhân t ch quan óng
vai trò quyt nh. Giáo dc GTVH tinh thn TTDT cho th h tr SV là
trách nhim ca c h thng chính tr, là mt tm nhìn, mt chin lc vì
tng lai tin t nc. Và các quan im nh hng, h thng gii
pháp c xác nh chính là nhng iu kin cn và phát huy vai trò
ca giáo dc GTVH tinh thn TTDT trong vic hình thành, phát trin nhân
cách sinh viên Vit Nam hin nay theo chun mc giá tr truyn thng và
hin i.
Chúng ta có nim tin mãnh lit vào bn lnh Vit Nam, mt dân tc