HC VIN CHNH TR QUC GIA H CH MINH

PHNG THU HIN

Giá trị đạo đức truyền thống
với việc hình thành và phát triển nhân cách
sinh viên Việt Nam hiện nay
(qua thực tế các trường Đại học, Cao đẳng ở Hà Nội)
Chuyờn ngnh : CNDVBC & CNDVLS
Mó s

: 62 22 80 05

LUN N TIN S TRIT HC

Ngi hng dn khoa hc: 1. PGS, TS. NGUYN TH KIT
2. PGS, TS. NGUYN MINH HON

H NI - 2015

Vit thuờ lun vn thc s, lun ỏn tin s
Mail:

Lun Vn A-Z
0972.162.399


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập.
Các kết quả số liệu nêu trong luận án là trung thực, có
nguồn gốc rõ ràng, chính xác của các cơ quan chức năng đã

thành và phát triển nhân cách sinh viên
Chương 2: NHÂN CÁCH VÀ TẦM QUAN TRỌNG CỦA GIÁ TRỊ ĐẠO
ĐỨC TRUYỀN THỐNG TRONG VIỆC HÌNH THÀNH VÀ
PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH SINH VIÊN Ở VIỆT NAM
HIỆN NAY

2.1. Nhân cách và những nhân tố tác động đến sự hình thành và phát
triển nhân cách sinh viên
2.2. Giá trị đạo đức truyền thống và tầm quan trọng của nó trong việc
hình thành và phát triển nhân cách sinh viên Việt Nam hiện nay
Chương 3: GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THỐNG VỚI VIỆC HÌNH
THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH SINH VIÊN VIỆT
NAM HIỆN NAY - THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ
ĐẶT RA (QUA THỰC TẾ CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC, CAO
ĐẲNG Ở HÀ NỘI)

3.1. Thực trạng phát huy giá trị đạo đức truyền thống trong việc hình
thành và phát triển nhân cách sinh viên ở các trường đại học,
cao đẳng ở Hà Nội hiện nay
3.2. Những vấn đề đặt ra trong quá trình phát huy giá trị đạo đức
truyền thống trong việc hình thành và phát triển nhân cách sinh
viên Việt Nam hiện nay
Chương 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU
NHẰM PHÁT HUY TỐT CÁC GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC
TRUYỀN THỐNG TRONG VIỆC HÌNH THÀNH VÀ PHÁT
TRIỂN NHÂN CÁCH SINH VIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY

4.1. Phương hướng phát huy các giá trị đạo đức truyền thống trong việc
hình thành và phát triển nhân cách sinh viên Việt Nam hiện nay
4.2. Một số giải pháp chủ yếu nhằm phát huy giá trị đạo đức truyền

0972.162.399


1
MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Mỗi con người phải biết quá khứ của mình, mỗi dân tộc phải biết lịch sử
của mình. Một dân tộc mà đánh mất quá khứ thì cũng là đánh mất chính bản
thân mình. Các giá trị văn hóa truyền thống là tài sản vô giá của dân tộc. Nó
là dòng chảy liên tục nảy sinh, tồn tại, phát triển trong suốt tiến trình dựng
nước, giữ nước và phát triển đất nước của cha ông. Đây là cơ chế tích lũy, lưu
truyền, chắt lọc, chuyển giao tiếp nối từ thế hệ này sang thế hệ khác, từ đời
này sang đời khác, hình thái kinh tế - xã hội này qua hình thái kinh tế - xã hội
khác. Việc khai thác, phát huy vai trò của các giá trị văn hóa nói chung, giá trị
đạo đức truyền thống nhằm hình thành và phát triển nhân cách của con người,
trong đó có sinh viên là đòi hỏi mang tính chiến lược của thời đại theo xu
hướng nhân văn hóa, là một yếu tố cơ bản để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc
trong tiến trình hội nhập và phát triển ở nước ta hiện nay.
Trong quá trình lãnh đạo cách mạng, Hồ Chí Minh luôn động viên tuổi
trẻ phải ra sức rèn luyện và tu dưỡng đạo đức, không ngừng học tập để vươn
lên xứng đáng là người chủ tương lai của đất nước. Trong Di chúc để lại cho
chúng ta, Người đã dành cho thế hệ trẻ Việt Nam tình yêu thương, sự quan
tâm và niềm tin sâu sắc. Người nhận xét: “Đoàn viên và thanh niên ta nói
chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí
tiến thủ. Đảng cần chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ
thành những người kế thừa xây dựng chủ nghĩa xã hội vừa “hồng” vừa
“chuyên” [152, tr.25]. Đồng thời, Người đã căn dặn: “Bồi dưỡng thế hệ cách
mạng cho đời sau là một việc làm rất quan trọng và rất cần thiết” [152, tr.25].
Ngày nay, cùng với chủ trương phát triển nền kinh tế thị trường định
hướng XHCN, mở rộng quan hệ quốc tế trong xu thế toàn cầu hoá, lối sống của

Những mất mát, lệch lạc về giá trị, lối sống, nhân cách, những hiện tượng tiêu
cực trong đời sống đạo đức xã hội, tội phạm ngày càng gia tăng, đặc biệt ở lứa
tuổi thanh thiếu niên, sinh viên đang là mối quan tâm của toàn xã hội... Hơn
nữa, do đặc điểm tâm sinh lý đặc thù và còn thiếu kinh nghiệm sống, bản lĩnh
chưa thật sự vững vàng, sinh viên là tầng lớp rất nhạy cảm, dễ bị cuốn hút bởi
cái lạ, cái mới, do đó, cũng dễ rơi vào cạm bẫy của cái xấu, cái phản giá trị từ
những tác động bên ngoài. Vì vậy, trong cuộc sống hiện nay, họ thường gặp
khó khăn trong việc định hướng, phân biệt giữa cái tốt và cái xấu. Để giúp
sinh viên có bản lĩnh vững vàng, giúp họ có “sức đề kháng” trước những tác
động tiêu cực của nền kinh tế thị trường và xu thế mở cửa, hội nhập, việc phát
huy giá trị đạo đức truyền thống trong hình thành và phát triển nhân cách sinh
viên hiện nay, đáp ứng yêu cầu nguồn nhân lực của công cuộc đổi mới là việc
làm quan trọng và cần thiết. Sinh viên các trường đại học, cao đẳng ở Hà Nội
cũng không nằm ngoài cái chung đó.

Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ
Mail:

Luận Văn A-Z
0972.162.399


3
Xuất phát từ những lý do trên, tác giả chọn chủ đề: “Giá trị đạo đức
truyền thống với việc hình thành và phát triển nhân cách sinh viên Việt
Nam hiện nay (qua thực tế các trường đại học, cao đẳng ở Hà Nội)” làm đề
tài luận án tiến sĩ chuyên ngành Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa
duy vật lịch sử.
2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
2.1. Mục đích nghiên cứu

0972.162.399


4
3.2. Phạm vi nghiên cứu
- Luận án chỉ tập trung nghiên cứu giá trị đạo đức truyền thống dân tộc.
- Sinh viên là một khái niệm rộng chỉ lực lượng xã hội đông đảo ở mọi
miền đất nước, nhưng luận án chỉ giới hạn nghiên cứu sinh viên ở các trường
đại học và cao đẳng trên địa bàn thành phố Hà Nội; số liệu khảo sát chủ yếu
từ năm 1986 đến nay.
- Khi phân tích thực trạng, luận án không xem xét một cách tổng thể, mà
đi vào xem xét việc phát huy từng khía cạnh giá trị đạo đức truyền thống
trong việc hình thành và phát triển nhân cách sinh viên Việt Nam hiện nay.
4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu của luận án
4.1. Cơ sở lý luận
Luận án được thực hiện dựa trên cơ sở những quan điểm cơ bản của
chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, các quan điểm, đường lối của
Đảng Cộng sản Việt Nam về đạo đức và giá trị đạo đức truyền thống, về con
người và nhân cách.
4.2. Phương pháp nghiên cứu
Luận án được thực hiện dựa trên cơ sở vận dụng phương pháp luận của
chủ nghĩa duy vật biện chứng, chủ nghĩa duy vật lịch sử. Kết hợp các phương
pháp phân tích và tổng hợp, lịch sử - lôgíc, phương pháp hệ thống, điều tra xã
hội học, so sánh, ... để làm rõ các nội dung mà luận án đề cập.
5. Đóng góp mới về mặt khoa học của luận án
- Luận án góp phần làm rõ tầm quan trọng và nội dung của việc phát
huy các giá trị đạo đức truyền thống trong việc hình thành và phát triển nhân
cách sinh viên Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
- Phân tích, chỉ rõ thực trạng việc phát huy các giá trị đạo đức truyền
thống trong việc hình thành và phát triển nhân cách sinh viên Việt Nam hiện

Mail:

Luận Văn A-Z
0972.162.399


6
Chương 1
TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI
Đạo đức, giáo dục đạo đức luôn gắn liền với tư tưởng về con người, về
nhân cách con người trong lịch sử tư tưởng triết học của nhân loại và đã được
nhiều nhà khoa học nghiên cứu dưới nhiều góc độ khác nhau. Những công
trình nghiên cứu khoa học đó tồn tại dưới các hình thức đề tài khoa học, luận
án, luận văn, sách, tạp chí, báo. Qua các công trình đã công bố, chúng tôi có
thể khái quát như sau:
1.1. NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ ĐẠO ĐỨC, ĐẠO ĐỨC
TRUYỀN THỐNG, NHÂN CÁCH VÀ TẦM QUAN TRỌNG CỦA GIÁ TRỊ ĐẠO
ĐỨC TRUYỀN THỐNG TRONG VIỆC HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN
CÁCH SINH VIÊN

- Trong các tác phẩm: “Lời nói đầu phê phán triết học pháp luật của
Hêghen”, “Lútvích Phoiơbắc và sự cáo chung của triết học cổ điển Đức”,
“Chống Đuyrinh” [122]…đứng trên lập trường duy vật biện chứng và duy vật
lịch sử, C.Mác và Ph.Ăngghen đã khẳng định đạo đức là sản phẩm của điều
kiện sinh hoạt vật chất của xã hội. Ý thức đạo đức là sản phẩm của những
hình thái kinh tế - xã hội cụ thể, nó phản ánh thực tiễn đạo đức của xã hội,
“xét cho đến cùng, mọi học thuyết về đạo đức đã có từ trước đến nay đều là
sản phẩm của tình hình kinh tế của xã hội lúc bấy giờ. Và vì cho tới nay xã
hội đã vận động trong những sự đối lập giai cấp, cho nên đạo đức cũng luôn
luôn là đạo đức của giai cấp” [122, tr.137]. Trong đó, nhân tố quy định đạo

1927, là cuốn sách bồi dưỡng cho lớp cán bộ đầu tiên của cách mạng Việt
Nam đi theo học thuyết Mác - Lênin và con đường của Cách mạng Tháng
Mười Nga vĩ đại - con đường cách mạng vô sản mà Người đã lựa chọn.
Mở đầu cuốn sách - bài nói về “Tư cách một người cách mệnh”, Hồ Chí
Minh đã nêu lên một quan điểm lớn: phải có cái đức để đi đến cái trí. Vì khi
đã có “cái trí” thì “cái đức” chính là cái đảm bảo cho người cách mạng giữ
vững được chủ nghĩa mà mình đã giác ngộ, đã chấp nhận, đã đi theo. Những
khái niệm như: trung, hiếu, nhân, nghĩa, cần, kiệm, liêm, chính… đã có trong
Nho giáo từ mấy trăm năm trước trước công nguyên; khái niệm dân chủ, tự
do, công bằng, bác ái đã xuất hiện từ thời cổ đại Hy Lạp - La Mã, chúng đã bị
xuyên tạc trong nhiều thế kỷ qua, nhưng Hồ Chí Minh đã đưa vào đó những
nội dung mới, đồng thời, bổ sung những khái niệm, những phạm trù đạo đức
của thời đại mới. Vì vậy, những giá trị đạo đức mới đã được hoà nhập với
những giá trị đạo đức truyền thống của dân tộc. Hơn nữa, những giá trị đạo
đức truyền thống lại được nâng lên tầm cao mới.
- Tác phẩm “Giáo dục con người chân chính như thế nào?” của
V.A.Xukhômlinxki [198], dưới hình thức những lời khuyên bảo của nhà giáo

Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ
Mail:

Luận Văn A-Z
0972.162.399


8
dục với trẻ em, thanh thiếu niên và những lời của tác giả nói với các nhà giáo
dục, trước hết là với các thầy giáo, cô giáo. V.A.Xu-khôm-lin-xki trình bày
một cách cụ thể, sinh động, hấp dẫn các phạm trù đạo đức, các nguyên tắc và
chuẩn mực đạo đức cùng phương pháp hình thành chúng trong học sinh. Giáo

Luận Văn A-Z
0972.162.399


9
- Cuốn sách: “Đạo đức học” của tác giả G.Bandzeladze [9], đã phân
tích và luận giải về vai trò của đạo đức, làm sáng tỏ nhiều hiện tượng đạo đức
xã hội cũng như mối quan hệ giữa đạo đức với “tính người” của con người.
Trong đó, ông nhấn mạnh đến đặc trưng của đạo đức: “Đạo đức của con
người là năng lực phục vụ một cách tự giác và tự do những người khác và xã
hội” [9, tr.48]. Và ông coi “đạo đức là hệ thống những chuẩn mực biểu hiện
sự quan tâm tự nguyện tự giác của những con người trong quan hệ với nhau
và trong quan hệ với xã hội nói chung” [9, tr.104]. Căn cứ vào sự phân tích
quan hệ giữa đạo đức và chính trị, pháp lý, nghệ thuật…, G.Bandzeladze chỉ
rõ những đặc điểm cụ thể của nội dung đạo đức, từ đó khẳng định: đạo đức là
đặc trưng bản tính của con người, chỉ con người mới có đạo đức, do đó nó
không thể không phản ánh những đặc trưng của bản tính người (hiểu theo
nghĩa bản chất tiêu biểu và tốt đẹp nhất của con người). Theo ông, đạo đức
bắt nguồn từ chỗ con người quan hệ với người khác như quan hệ với chính
mình. Trong quan hệ với mình, con người không thể nào tư lợi thì trong quan
hệ đạo đức với người khác, con người cũng không thể tư lợi. Do đó, đặc trưng
cơ bản nhất, bản chất nhất của đạo đức là “chí công vô tư”; “Bản chất của đạo
đức là sự quan tâm tự giác của những con người đến lợi ích của nhau, đến lợi
ích của xã hội. Khác với hành động bản năng của loài vật, hành vi đạo đức là
ở chỗ: sự quan tâm tự giác đến hạnh phúc của những người khác có tính chất
tự nguyện” [9, tr.104].
- Trong cuốn sách: “Triết học xã hội” của A.G.Xpirkin [196], đã khẳng
định đạo đức là: “Hệ thống những chuẩn mực xã hội điều chỉnh sự giao tiếp
giữa các cá nhân và hành vi con người nhằm bảo đảm sự thống nhất lợi ích
của cá nhân và tập thể” [196, tr.84]. Với quan niệm như vậy, đạo đức chính là

sống có lý tưởng, lành mạnh, trung thực, sống bằng lao động của chính mình,
có ý thức bảo vệ thành quả của lao động, chăm lo lợi ích của cộng đồng, tránh
lối sống ích kỷ, thực dụng, ăn bám, dối trá, chạy theo đồng tiền bất chính có
vai trò quan trọng.
- Cuốn sách: “Mấy vấn đề đạo đức trong điều kiện kinh tế thị trường ở
nước ta hiện nay” của các tác giả Nguyễn Trọng Chuẩn, Nguyễn Văn Phúc
[27], các tác giả chỉ rõ mặt tích cực của nền kinh tế thị trường là đã tạo ra
những điều kiện tối ưu cho sự phát triển, song mặt khác kinh tế thị trường đã
có những tác động tiêu cực nhất định tới các lĩnh vực của đời sống xã hội, đặc
biệt là lĩnh vực đạo đức. Vì vậy, để lý giải rõ những vấn đề đạo đức nảy sinh
trong quá trình xây dựng nền kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay, cần phải
thấy rõ vai trò của đạo đức với tư cách là động lực tinh thần của sự phát triển
kinh tế - xã hội, để từ đó xây dựng đạo đức phù hợp với nền kinh tế thị trường
định hướng xã hội chủ nghĩa.
- Cuốn sách: “Mấy vấn đề về đạo đức học mácxít và xây dựng đạo đức
trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay” của tác giả Nguyễn

Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ
Mail:

Luận Văn A-Z
0972.162.399


11
Thế Kiệt [93], đã góp phần làm sáng tỏ những vấn đề về đạo đức như: Đạo
đức là một hình thái ý thức xã hội, quy luật vận động và phát triển của đạo
đức; Đạo đức mới, vai trò và các nguyên tắc của đạo đức mới (đạo đức xã hội
chủ nghĩa); Xây dựng đạo đức mới trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt
Nam hiện nay.

Luận Văn A-Z
0972.162.399


12
thành và phát triển nhân cách; Sự hình thành và phát triển nhân cách của con
người Việt Nam hiện nay dưới tác động của đạo đức, từ đó tác giả đưa ra một
số giải pháp nhằm nâng cao vai trò của đạo đức đối với sự hình thành và phát
triển nhân cách của con người Việt Nam hiện nay.
- Cuốn sách: “Mấy vấn đề đạo đức trong điều kiện kinh tế thị trường ở
nước ta hiện nay” của các tác giả Nguyễn Trọng Chuẩn, Nguyễn Văn Phúc
[27], tập hợp các bài viết chọn lọc được trình bày trong hội thảo khoa học
“Những vấn đề đạo đức trong điều kiện kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay”
do Viện Triết học thuộc Trung tâm Khoa học Xã hội và Nhân văn quốc gia tổ
chức tại Hà Nội, tháng 8 năm 2001. Ở đây, có một số bài viết đề cập tới việc
xây dựng, giáo dục đạo đức trong điều kiện kinh tế thị trường. Có tác giả
khẳng định:
Giáo dục đạo đức trong cơ chế mới của chúng ta không phải là xây
dựng đạo đức trong kinh tế thị trường bất kỳ, mà là kinh tế thị
trường định hướng xã hội chủ nghĩa, tức là kinh tế thị trường dưới
sự tác động của kiến trúc thượng tầng xã hội chủ nghĩa. Trong xã
hội đó, ý thức đạo đức xã hội chủ nghĩa giữ vai trò chủ đạo trong
đời sống đạo đức. Đây là một đặc thù cơ bản của giáo dục đạo đức
trong kinh tế thị trường ở nước ta hiện nay [27, tr.278-279].
- Cuốn sách “Tu dưỡng đạo đức tư tưởng” của tác giả La Quốc Kiệt
[90], đã cho rằng trong tình hình hiện nay, công tác giáo dục, đào tạo, cùng
với việc dạy chữ thì việc dạy người, việc rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, lối
sống cho sinh viên trở thành vấn đề đặc biệt quan trọng. Bởi lẽ, sinh viên là
những chủ nhân đất nước trong tương lai, là những người đại diện cho nền
giáo dục của xã hội, bộ mặt văn hóa của xã hội. Vì vậy, sinh viên cần phải tu

sinh viên Việt Nam, tầm quan trọng và thực trạng giáo dục lý luận Mác-Lênin
với việc hình thành và phát triển nhân cách sinh viên Việt Nam trong điều
kiện kinh tế thị trường và đưa ra phương hướng, giải pháp chủ yếu nhằm nâng
cao vai trò giáo dục Mác - Lênin trong việc hình thành và phát triển nhân cách
sinh viên Việt Nam hiện nay.
- Bài viết: “Giáo dục đạo đức cách mạng cho sinh viên theo tư tưởng Hồ
Chí Minh trong giai đoạn hiện nay” của tác giả Phan Quốc Huy [81], cho
rằng: trong tình hình mới của đất nước, khu vực và thế giới có nhiều biến
động phức tạp, kẻ thù đang dùng mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá cách mạng
hòng làm chệch hướng xã hội chủ nghĩa và làm lung lay ý chí cách mạng của
thế hệ trẻ. Vì vậy, việc quán triệt, vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo
dục đạo đức cách mạng cho sinh viên có ý nghĩa quan trọng cả về lý luận và
thực tiễn, nhằm hình thành nên những lớp người có trí tuệ, có phẩm chất đạo
đức trong sáng, có ý chí, nghị lực, không cam chịu đói nghèo, lạc hậu, biết
làm giàu chính đáng, thực hiện thành công sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện
đại hóa đất nước hiện nay. Theo tác giả, nội dung giáo dục đạo đức cách

Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ
Mail:

Luận Văn A-Z
0972.162.399


14
mạng cho sinh viên là: Giáo dục phẩm chất trung với nước, hiếu với dân,
phẩm chất cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư, giáo dục cho sinh viên lòng
yêu thương con người; Giáo dục tinh thần quốc tế trong sáng, thủy chung.
- Bài viết: “Giáo dục đạo đức cho sinh viên trong giai đoạn hiện nay”
của tác giả Phan Văn Bính [19], đã trình bày rõ tính tất yếu của việc giáo dục

Luận Văn A-Z
0972.162.399


15
đạo đức, cũng như vai trò, sự cần thiết phải bảo vệ, giữ gìn, kế thừa và phát
huy chúng trong quá trình xây dựng xã hội mới.
- Luận án tiến sỹ triết học “Kế thừa và đổi mới các giá trị đạo đức
truyền thống trong quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trường ở Việt Nam
hiện nay” của tác giả Nguyễn Văn Lý [117], đã phân tích những mặt tích cực
và hạn chế trong đạo đức truyền thống dân tộc, làm rõ vai trò của kế thừa và
đổi mới các giá trị đạo đức trong quá trình chuyển sang nền kinh tế thị trường
ở nước ta. Trên cơ sở đó, tác giả chỉ rõ sự cần thiết, xác định những nội dung
cơ bản cần được kế thừa, bổ sung và đổi mới trong các giá trị đạo đức truyền
thống và đề xuất những phương hướng và giải pháp cơ bản, đảm bảo kế thừa
và đổi mới các giá trị đạo đức truyền thống nhằm xây dựng đời sống đạo đức
tốt đẹp của con người và xã hội Việt Nam hiện nay.
- Bài viết: “Nội dung và vị thế của giá trị truyền thống Việt Nam trong
giá trị nhân loại” của tác giả Lê Thị Lan [95], đã phân tích giá trị truyền
thống trong lịch sử phát triển dân tộc, nội dung và vị thế của giá trị truyền
thống Việt Nam trong giá trị nhân loại. Trong đó, tác giả khẳng định chủ
nghĩa yêu nước là một đặc trưng căn bản nhất của giá trị truyền thống Việt
Nam, nó là sợi chỉ đỏ xuyên suốt sự biến đổi hệ giá trị của dân tộc và “Do quá
trình toàn cầu hóa, một cơ hội mang tính toàn cầu mà mỗi dân tộc cần tận
dụng là khuyến khích sự đa dạng và chia sẻ các giá trị đạo đức. Điều đó có
nghĩa là giá trị của mỗi dân tộc có cơ hội tìm được vị thế của mình trong giá
trị nhân loại” [95, tr.16].
- Cuốn sách: “Đạo đức học - mỹ học và đời sống văn hóa nghệ thuật”
của tác giả Đỗ Huy [79], đã bàn về “Cái truyền thống và cái hiện đại trong sự
nghiệp xây dựng nền văn hóa mới ở nước ta từ góc nhìn đạo đức học” và “các

truyền thống Việt Nam, là sợi chỉ đỏ xuyết suốt sự biến đổi hệ giá trị của dân
tộc Việt Nam.
- Trong bài viết: “Từ “cái thiện” truyền thống đến “cái thiện” trong cơ
chế thị trường ở Việt Nam hiện nay” của tác giả Nguyễn Hùng Hậu [64], cho
rằng Chân - Thiện - Mỹ là khát vọng, hoài bão, ước mơ của loài người, là giá
trị phổ quát của mọi nền văn hóa, “Thiện trong truyền thống là sự kết hợp một
cách nhuần nhuyễn giữa cái Thiện của người Việt với những tinh hoa, tinh túy
của cái Thiện trong Nho, Phật, Lão” [64, tr.29], “Ngày nay, trong bối cảnh
xây dựng nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, cái Thiện cũng
được bổ sung bằng nhiều nội dung mới. Nếu như trước kia, Thiện cao nhất,
lớn nhất là yêu nước, đánh đuổi quân xâm lược ra khỏi bờ cõi, thì ngày nay,
Thiện phải làm sao cho dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn
minh…” [64, tr.31]. Từ đó, tác giả đi đến kết luận: “trong cơ chế thị trường ở
Việt Nam hiện nay, cái Thiện mang một nội dung mới, một ý nghĩa thiết thực
cụ thể chứ không chỉ là cái Thiện chung chung, trừu tượng ở trong tâm mỗi
người” [64, tr.32].

Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ
Mail:

Luận Văn A-Z
0972.162.399


17
- Luận án tiến sĩ: “Quan hệ biện chứng giữa truyền thống và hiện đại
trong giáo dục đạo đức cho thanh niên Việt Nam hiện nay” của tác giả Lê Thị
Hoài Thanh [170], đã đề cập đến mối quan hệ biện chứng giữa truyền thống
và hiện đại trong giáo dục đạo đức, vận dụng mối quan hệ này vào hoạt động
giáo dục đạo đức cho thanh niên. Tác giả cũng đã nêu rõ vai trò của giáo dục đạo

Luận Văn A-Z
0972.162.399


18
huy các giá trị văn hóa truyền thống dân tộc để xây dựng lối sống mới là một
quá trình phấn đấu công phu, bền bỉ và khó khăn, đòi hỏi phải được tiến hành
một cách thường xuyên, kiên trì và thận trọng” [172, tr.134].
1.2. NHỮNG CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU VỀ THỰC TRẠNG PHÁT HUY
GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THỐNG TRONG VIỆC HÌNH THÀNH VÀ PHÁT
TRIỂN NHÂN CÁCH SINH VIÊN

- Bài viết: “Tăng cường giáo dục đạo đức cho học sinh, sinh viên” của
Trần Đình Tuấn [186], đã khẳng định: “Sau hai thập kỷ đổi mới, Việt Nam đã
thu được nhiều thành công về kinh tế, vị thế chính trị, xã hội của quốc gia có
nhiều điều đáng tự hào, nhưng chúng ta lại phải đứng trước những thử thách
mới về sự tha hóa đạo đức đang diễn ra ở nhiều lứa tuổi, trong mọi mối quan
hệ, mọi lĩnh vực hoạt động của toàn xã hội” [186, tr.47]. Nguyên nhân của
đạo đức xuống cấp không phải do kinh tế chậm phát triển, không phải do
nghèo túng, cũng không phải do trình độ dân trí thấp và sự du nhập của các
luồng văn hóa, lối sống thiếu lành mạnh từ nước ngoài vào Việt Nam. “Vậy
đạo đức xuống cấp vì lý do gì? Trước hết phải xem lại kỷ cương và xã hội và
phương pháp giáo dục đạo đức của nhà trường, gia đình, xã hội” [186, tr.48].
Tác giả đã đề cập đến các biện pháp giáo dục đạo đức cho học sinh, sinh viên
là: Giáo dục cho học sinh, sinh viên có nhận thức chính xác về chuẩn mực giá
trị đạo đức mới; Hình thành cảm xúc, tình cảm đạo đức cho học sinh, sinh
viên; Hình thành nhu cầu tự hoàn thiện đạo đức cho học sinh, sinh viên; Rèn
luyện thói quen hành vi đạo đức cho học sinh, sinh viên; Phối hợp thống nhất
giữa giáo dục của nhà trường với giáo dục của gia đình và xã hội.
- Bài viết: “Thái độ của sinh viên hiện nay đối với một số giá trị truyền

một số giá trị đạo đức Việt Nam: từ truyền thống đến Hồ Chí Minh, được
hình thành trong những điều kiện kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội của đất
nước. Đó là: “tinh thần yêu nước, tinh thần nhân đạo cao cả, tinh thần đoàn
kết cộng đồng sâu sắc, tính trung thực, khiêm tốn, giản dị, thủy chung, cần
kiệm, sáng tạo trong lao động, hiếu học...” [91, tr.11]. Trong đó, lòng yêu
nước được xem là phẩm chất cơ bản phổ biến, cao nhất của con người, của
dân tộc ta.
- Luận án tiến sĩ Triết học: “Toàn cầu hóa và vấn đề kế thừa một số giá
trị truyền thống của dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay” của tác
giả Mai Thị Quý [165], đã phân tích rõ thực chất, đặc trưng và tính hai mặt
của toàn cầu hóa trong giai đoạn hiện nay, phân tích những biến động của các
giá trị truyền thống dân tộc trong bối cảnh toàn cầu hóa, luận chứng về vai
trò, ý nghĩa và sự cần thiết của việc kế thừa một số giá trị truyền thống tiêu
biểu của dân tộc Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa và nêu rõ những nội
dung cơ bản của sự kế thừa đó như: Giá trị truyền thống yêu nước, giá trị
truyền thống gia đình, giá trị truyền thống nhân văn, giá trị truyền thống đoàn
kết, giá trị truyền thống hiếu học, giá trị truyền thống cần cù, tiết kiệm.

Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ
Mail:

Luận Văn A-Z
0972.162.399


20
- Bài viết: “Giữ gìn và phát huy các giá trị đạo đức truyền thống trong
bối cảnh phát triển kinh tế thị trường, giao lưu văn hóa và hội nhập quốc tế”
của tác giả Đặng Hữu Toàn [181], đã phân tích chỉ ra sự tác động tích cực,
tiêu cực của nền kinh tế thị trường đến đời sống kinh tế - xã hội ở nước ta,


Luận Văn A-Z
0972.162.399


21
- Sách “Giáo dục đạo đức mới cho sinh viên trong điều kiện kinh tế thị
trường ở Việt Nam hiện nay” của Lương Gia Ban và Nguyễn Thế Kiệt [8], đã
phân tích tầm quan trọng, nội dung và thực trạng giáo dục đạo đức mới cho
sinh viên trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay, từ đó đưa ra
giải pháp nâng cao hiệu quả giáo dục đạo đức mới cho sinh viên hiện nay.
1.3. NHỮNG NGHIÊN CỨU VỀ PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM
PHÁT HUY CÁC GIÁ TRỊ ĐẠO ĐỨC TRUYỀN THỐNG TRONG VIỆC HÌNH
THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NHÂN CÁCH SINH VIÊN

- Cuốn sách: “Sự biến đổi của thang giá trị đạo đức trong nền kinh tế thị
trường với việc xây dựng đạo đức mới cho cán bộ quản lý ở nước ta hiện nay”
của tác giả Nguyễn Chí Mỳ [148], đã gợi mở một số vấn đề đạo đức mới, luận
giải sự biến đổi của thang giá trị đạo đức trong cơ chế thị trường, từ đó, đề
xuất phương hướng, giải pháp hình thành thang giá trị đạo đức mới, xây dựng
đạo đức mới cho cán bộ quản lý trong nền kinh tế thị trường định hướng xã
hội chủ nghĩa…
- Đề tài: “Đạo đức xã hội ở nước ta hiện nay - vấn đề và giải pháp” của
tác giả Nguyễn Duy Quý [163], từ việc phân tích hiện thực cuộc sống trong
điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Công trình này đã
phác họa một cách trung thực, khá toàn diện toàn cảnh bộ mặt đạo đức xã hội
Việt Nam hiện nay trên cả hai phương diện tích cực và tiêu cực. Với những số
liệu điều tra xã hội học phong phú, thuyết phục, tác giả làm hiện rõ thực trạng
đạo đức của cán bộ, đảng viên, công chức, thanh niên, đạo đức trong lao
động, giao tiếp và đạo đức trong gia đình.

pháp giáo dục” của tác giả Phạm Thị Kim Anh [5], đã chỉ rõ vấn đề đạo đức
và giáo dục đạo đức ở học sinh, sinh viên nước ta những năm gần đây đã trở
thành điểm nóng không chỉ của riêng ngành giáo dục mà của toàn xã hội. Tác
giả đã đưa ra một loạt ví dụ để chứng minh thực trạng giáo dục đạo đức cho
học sinh, sinh viên và chỉ rõ nguyên nhân của thực trạng này như: Sự buông
lỏng trong việc quản lý giáo dục con cái trong gia đình; Việc giáo dục đạo
đức trong các nhà trường từ bậc phổ thông đến đại học có nhiều bất ổn; Các
giá trị đạo đức trong xã hội, cộng đồng tác động lớn đến hành vi, nhân cách
học sinh. Từ thực trạng và nguyên nhân đó, tác giả đưa ra một số biện pháp
giáo dục đạo đức cho học sinh, sinh viên trong các nhà trường hiện nay là:
Kỷ luật trong trường học cần được thắt chặt hơn; Đổi mới nội dung,
phương thức giáo dục đạo đức ở các cấp học; Triển khai mô hình
“Trung tâm tư vấn các vấn đề xã hội”; Hợp tác chặt chẽ với các lực
lượng của học sinh, sinh viên; Phối hợp với gia đình, chính quyền
địa phương, cảnh sát khu vực để giúp đỡ những học sinh hư, vi
phạm kỷ luật [5, tr.7].
- Cuốn sách: “Sự biến đổi của các giá trị văn hóa trong bối cảnh xây
dựng nền kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay” của tác giả Nguyễn Duy

Viết thuê luận văn thạc sĩ, luận án tiến sĩ
Mail:

Luận Văn A-Z
0972.162.399