BỘ GIAO THÔNG VẬN TẢI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
LỚP: QG09

NHỮNG NGUYÊN LÝ CƠ BẢN CỦA CHỦ NGHĨA MAC-LÊNIN
Chủ đề: Vận dụng qui luật chuyển hóa từ những thay
đổi về lượng thành những thay đổi về chất và ngược lại
vào quá trình học tập của sinh viên ĐH Giao Thông
Vận Tải-HCM
Nhóm thực hiện: 11
Lớp: QG09
TP.HCM, Ngày 3 Tháng 12 Năm 2009
DANH SÁCH NHÓM THỰC HIỆN
1. Nguyễn Thị Bích Trâm
2. Lê Văn Thọ
3. Hồ Thành Trung
4. Hoàng Viết Tuyên
5. Giản Quang Việt
Lời Mở Đầu
Trong đời sống hàng ngày, đằng sau các hiện tượng muôn hình muôn vẻ, con
người dần dần nhận thức được tính trật tự và mối liên hệ có tính lặp lại của các
hiện tượng, từ đó hình thành nên khái niệm “quy luật”. Với tư cách là phạm trù
của lý luận nhận thức, khái niệm “quy luật” là sản phẩm của tư duy khoa học, phản
ánh sự liên hệ của các sự vật và tính chỉnh thể của chúng.
Các quy luật của tự nhiên, của xã hội cũng như của tư duy con người đều mang
tính khách quan. Con người không thể tạo ra hoặc tự ý xoá bó được quy luật mà
chỉ nhận thức và vận dụng nó trong thực tiễn.
Quy luật “từ những thay đổi về lượng dẫn đến sự thay đổi về chất và ngược lại” là
một trong ba quy luật của phép biện chứng duy vật, nó cho biết phương thức của
sự vận động, phát triển. Nhận thức được quy luật này có ý nghĩa rất quan trọng

định mà không làm thay đổi căn bản chất của sự vật đó. Vượt qua giới hạn đó sẽ
làm cho vật không còn là nó, chất cũ mất đi, chất mới ra đời.
Khuôn khổ mà trong đó, sự thay đổi về lượng chưa làm thay đổi về chất của sự
vật được gọi là độ. “Độ là một phạm trù triết học dùng để chỉ sự thống nhất giữa
lượng và chất, nó là khoảng giới hạn, mà trong đó, sự thay đổi về lượng chưa làm
thay đổi căn bản về chất của sự vật .”
Những điểm giới hạn mà tại đó sự thay đổi về lượng sẽ làm thay đổi chất của sự
vật được gọi là điểm nút.
Sự thay đổi về lượng khi đạt tới điểm nút sẽ dẫn đến sự ra đời chất mới. Sự thống
nhất giữa lượng và chất mới tạo thành một độ mới với điểm nút mới. Vì vậy, có thể
hình dung sự phát triển dưới dạng một đường nút của những quan hệ về độ.
Sự thay đổi về chất do những thay đổi về lượng trước đó gây ra gọi là bước nhảy.
Nói cách khác, bước nhảy là một phạm trù triết học dùng để chỉ giai đoạn chuyển
hoá về chất của sự vật do những thay đổi về chất trước đó gây ra.
Sự thay đổi về chất là kết quả của sự thay đổi về lượng khi đạt tới điểm nút. Sau
khi ra đời, chất mới có thể tác động trở lại sự thay đổi của lượng. Chất mới có thể
làm thay đổi quy mô tồn tại của sự vật, làm thay đổi nhịp điệu của sự vận động và
phát triển của sự vật đó.
Bởi vì chất và lượng là hai mạt đối lập vốn có trong lòng sự vật hiện tượng.
Chất thì tương đối ổn định còn lượng thì thường xuyên biến đổi. Sự thay đổi của
lượng đến một lúc nào đó thì đối lập với chất cũ, bị chất cũ kìm hãm, nó đòi hỏi
phải phá bỏ độ cũ mở ra một độ mới để mở đường cho lượng thay đổi. Khi chất cũ
bị phá bỏ, chất mới được thiết lập lại tạo ra sự thống nhất giữa chất và lượng.
Qui luật chuyển hóa từ những thay đổi về lượng thành những thay đổi về chất
được phát biểu như sau: “Bất kì sự vật nào cũng là sự thống nhất giữa chất và
lượng, sự thay đổi dần dần về lượng vượt quá giới hạn của độ sẽ dẫn tới thay đổi
căn bản về chất của sự vật thông qua bước nhảy; chất mới ra đời sẽ tác động trở lại
sự thay đổi của lượng.
Xuất phát từ những điều trên, trong hoạt động nhận thức và hoạt động thực tiễn
đòi hỏi phải quan tâm đến quá trình tích luỹ về lượng bởi vì không có quá trình này

phân, một nước có 50 triệu dân v v
2.3- Khái niệm về Độ
Độ là giới hạn mà trong đó lượng biến đổi chưa gây nên sự thay đổi căn bản
về chất. Sự vật vẫn là nó, mọi sự vật hiện tượng đều tồn tại trong một độ thích hợp
khi lượng biến đổi vượt quá giới hạn độ thì sự vật không còn là nó.
Trong phạm vi một độ nhất định hai mặt chất và lượng tác động qua lại lẫn
nhau làm cho sự vật vận động. Mọi sự thay đổi về lượng đều có ảnh hưởng đến
trạng thái chất của sự vật, nhưng không phải những thay đổi về lượng nào cũng
dẫn đến thay đổi về chất. Chỉ trong trường hợp khi sự thay đổi về lượng đạt tới
mức phá vỡ độ cũ thì chất của sự vật mới thay đổi, sự vật chuyển thành sự vật
khác.
2.4-Điểm nút
Là điểm mà tại đó lượng biến đổi đã gây nên sự thay đổi căn bản, tập hợp
những điểm nút gọi là đường nút.
2.5-Bước nhảy
Sự thay đổi căn bản về chất, cái cũ mất đi cái mới ra đời phải thông qua bước
nhảy.
Bước nhảy là một phạm trù triết học dùng để chỉ sự biến đổi căn bản từ chất
sự vật này sang chất của sự vật khác.
+ Bước nhảy đốt biến là bước nhảy xảy ra trong thời gian ngắn làm thay đổi bản
chất của sự vật. Bước nhảy này diễn ra bằng một sự bùng nổ mãnh liệt. VD: cách
mạng tháng Mười Nga là một bước nhảy đột biến.
+ Bước nhảy dần dần là bước nhảy được thực hiện bằng việc loại bỏ dần những
yếu tố, những bộ phận chất cũ xảy ra trong một thời gian dài mới loại bỏ hoàn toàn
chất cũ thành chất mới.
3- Nội dung quy luật từ những thay đổi dần về lượng dấn đến sự thay đổi về
chất và ngược lại.
Sự phát triển của mọi sự vật, hiện tượng trong tự nhiên và xã hội cũng như sự
phát triển nhận thức tư duy con người đều đi từ sự thay đổi dần về lượng được tích
luỹ lại khi vượt quá giới hạn độ tới điểm nút thì thì gây nên sự thay đổi căn bản về

dứt một quá trình này, mở ra một quá trình tiến hoá mới cao hơn, chế độ xã hội cũ
bị xoá bỏ, chế độ xã hội mới ra đời thay thế. Cách mạng xã hội là phương thức
thay thế xã hội này bằng xã hội khác, bạo lực là hình thức cơ bản của cách mạng.
3- ý nghĩa phương pháp luận
-Trong hoạt động nhận thức thực tiễn, cần phải coi trọng quá trình tích luỹ về
lượng, nếu không coi trọng quá trình này thì sự không có sự biến đổi về chất.
-Quy luật này có chiều ngược lại, chất mới ra đời thì làm biến đổi tốc độ, quy mô
lượng mới. Cho nên khi chất mới ra đời phải biết xác định tốc độ, quy mô phát
triển về lượng cho thích hợp, không được bảo thủ, dừng lại
-Cần phải chống quan điểm tả khuynh, hữu khuynh. Tả khuynh là phủ nhận tích
luỹ về lượng muốn có ngay sự thay đổi về chất, còn hữu khuynh là thì ngược lại
khi lượng biến đổi đã tới vượt quá độ nhưng không dám thực hiện sự thay đổi căn
bản về chất.

Phần II
Vận dụng qui luật chuyển hóa từ những thay đổi về lượng thành
những thay đổi về chất và ngược lại vào quá trình học tập sinh viên
ĐH Giao Thông Vận Tải-HCM
Trong quá trình học tập, mỗi sinh viên tự mình chiếm lĩnh hệ thống tri thức,
kỹ năng, phải nắm vững những cơ sở của nghề nghiệp tương lai và có tiềm năng
vươn lên thích ứng với những yêu cầu trước mắt và lâu dài do thực tiễn xã hội đặt
ra. Muốn vậy, khi tiến hành hoạt động học tập, sinh viên không chỉ phải có năng
lực nhận thức thông thường mà cần tiến hành hoạt động nhận thức mang tính chất
nghiên cứu trên cơ sở khả năng tư duy độc lập, sáng tạo phát triển ở mức độ cao.
Điều đó có nghĩa là, dưới vai trò chủ đạo của thầy, sinh viên không nhận thức một
cách máy móc chân lý có sẵn mà còn đào sâu hoặc mở rộng kiến thức Mặt khác,
trong quá trình học tập, sinh viên đã bắt đầu thực sự tham gia hoạt động tìm kiếm
chân lý mới. Đó là hoạt động tập dượt nghiên cứu khoa học được tiến hành ở các
mức độ từ thấp đến cao tuỳ theo yêu cầu của chương trình. Hoạt động nghiên cứu
khoa học này giúp sinh viên từng bước tập vận dụng những tri thức khoa học,

nút và kết quả kỳ thi đạt yêu cầu là bước nhảy, bởi kết quả kỳ thi tốt - bước nhảy là
sự kết thúc một giai đoạn tích lỹ tri thức trong quá trình học tập rèn luyện của
chúng ta.
Do đó, trong hoạt động nhận thức, hoạt động học tập sinh viên phải biết từng bước
tích lũy về lượng (tri thức) để làm biến đổi về chất (Kết quả học tập) theo quy luật.
Cũng như trong hoạt động của mình ông cho ta chẳng thường có câu "tích tiểu
thành đại". "năng nhặt, chặt bị" đó sao?
Những việc làm vĩ đại của con người bao giờ cũng là sự tổng hợp của những
việc làm bình thường của con người đó. Quy luật này giúp chúng ta tránh được tư
tưởng chủ quan trong học tập và trong hoạt động thực tiễn hằng ngày.
Phần kết luận
Như vậy, lượng và chất là hai mặt thống nhất biện chứng của sự vật, chỉ khi
nào lượng được tích luỹ tới một độ nhất định mới làm thay đổi về chất, nên trong
chỉ đạo hoạt động thực tiễn cũng như trong nhận thực khoa học phải chú ý tích luỹ
dần dần những thay đổi về lượng, đồng thời phải biết thực hiện và thực hiện kịp
thời những bước nhảy khi có điều kiện chín muồi.
Trong quá trình học tập, sinh viên phải chống khuynh hướng bảo thủ, trị trệ,
nhằm tạo ra những bước nhảy để đẩy nhanh sự phát triển, mặt khác, lại phải chống
tư tưởng nóng vội, muốn đưa nhanh sự phát triển, tiến hành những bước nhảy khi
chưa có điều kiện chín muồi, bất chấp những quy luật khách quan.
Sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước cùng với sự bùng nổ của
công nghệ thông tin, của những tri thức mới, sự tăng lên gấp bội của sáng tạo công
nghệ và kỹ thuật, sự mở rộng của các ngành nghề đòi hỏi con người phải có năng
lực tự học, tự đào tạo để thích ứng.
Tài liệu tham khảo
1. Bộ GD & ĐT, Giáo Trình Những Nguyên Lý Cơ Bản Của Chủ Nghĩa Mác - Lê
Nin; Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia, tháng 2-2009.
2. Nghị quyết đại hội Đảng lần 8 - 9
3. Tạp chí cộng sản.
PHỤ LỤC