Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
PHẦN I
GIỚI THIỆU CHUYÊN ĐỀ THỰC TẬP
Nhằm thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ trật tự
xã hội, nhà nước đã dùng nhiều biện pháp vừa có tính thuyết phục vừa có tính
cưỡng chế để đấu tranh ngăn chặn phòng ngừa tội phạm, đặc biệt là trong thời
gian này khi mà nền kinh tế đất nước đang ngày càng phát triển. Tuy nhiên bên
cạnh sự phát triển đó là tình hình tội phạm ngày càng gia tăng, phức tạp, tinh vi,
để đấu tranh và phòng ngừa tình trạng trên nhà nước dùng nhiều biện pháp
nghiêm khác mạnh mẽ, một trong số đó là biện pháp hình sự với tinh thần chung
là xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật nhằm đáp ứng công tác đấu tranh
phòng ngừa tội phạm, đồng thời duy trì trật tự công bằng cho xã hội, mặt khác
cải tạo, giáo dục người phạm tội cũng như giáo dục ý thức pháp luật chung cho
mọi người biết tôn trọng các quy tắc cuộc sống và thực hiện theo đúng khẩu hiệu
“Sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật”.
Trong giai đoạn hiện nay, một vấn đề nóng gây bức xúc trong xã hội đó là
tình hình vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông nhất là giao
thông đường bộ ngày càng gia tăng , mặc dù nhà nước và các ngành chức năng
đã có nhiều biện pháp nhằm kiềm chế nhưng tình hình vi phạm ở địa phương và
trên địa bàn cả nước vẫn không giảm, gây tâm lý lo lắng thiếu an toàn cho người
khi tham gia giao thông vì vậy cần phải có biện pháp ngăn ngừa hạn chế và xử
lý nghiêm đối với tội phạm. Bộ luật hình sự năm 1999 của nước Cộng hoà xã
hội chủ nghĩa Việt Nam cũng đã quy định rõ về vấn đề này. Áp dụng hình phạt
tù cho hưởng án treo đối với tội “Vi pham quy định về điều khiển phương tiện
giao thông đường bộ” cũng là một chế định pháp lý được áp dụng khá phổ biến
ở tội danh này, song giữa các quy định của pháp luật và thực tiễn áp dụng tại địa
phương như thế nào là vấn đề mà chúng ta phải quan tâm.
Nông Cống là một huyện nhỏ của tỉnh Thanh Hoá, có vị trí địa lý nằm dọc
theo quốc lộ 45 đây là tuyến giao thông huyết mạch, cắt ngang với nhiều tuyến
đường liên xã, đồng thời đây cũng là vị trí mà nhiều huyện đi qua nối liền với
1
Nhiệm vụ của việc nghiên cứu thực tiễn áp dụng án treo đối với tội vi
phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ nhằm làm rõ tính
hợp pháp đúng đắn tại toà án địa phương, và còn hạn chế gì để từ đó đề xuất
kiến nghị để việc thực hiện có hiệu quả hơn.
1.3. Ý nghĩa nghiên cứu, thu thập thông tin
Nếu như thực tiễn áp dụng không có sự đánh giá xem xét đúng đắn
nghiêm khắc thì nhiệm vụ của luật hình sự sẽ bị ảnh hưởng, do vậy mà việc
nghiên cứu, tìm hiểu nhằm nâng cao hiệu quả trong việc áp dụng án treo tại địa
phương với tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường
bộ và góp phần đấu tranh phòng chống tội phạm.
2. Nội dung quá trình thu thập thông tin
2.1. Thời gian nghiên cứu thu thập thông tin
Em thực tập tại toà án nhân dân huyện Nông Cống từ ngày 7/01/2008 đến
ngày 18/04/2008 tuy đây là khoảng thời gian không nhiều song đó là khoảng
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
thời gian quý giá quan trọng đối với một sinh viên như em bởi vì lần đầu tiên em
được tiếp xúc với cách thức làm việc của một công chức toà án, được đọc các
bản án hình sự sơ thẩm, nghiên cứu hồ sơ tài liệu của một số năm và được đi
thực tế tại một số vùng trong huyện, đặc biệt là tham gia vào các phiên toà xét
xử, trong đó có các phiên toà xét xử về tội vi phạm quy định điều khiển phương
tiện giao thông đương bộ đã giúp em gắn kết giữa kiến thức lý luận tiếp thu trên
trường với thực tiễn đồng thời có cái nhìn tổng quát toàn diện hơn về công việc
ở toà án.
2.2. Phương pháp nghiên cứu thu thập thông tin
Chuyên đề được thể hiện trên cơ sở các nguyên lý của Chủ nghĩa Mác -
Lê Nin về Nhà nước và Pháp luật, sử dụng những phương pháp tư duy chủ nghĩa
duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử nghiên cứu các văn bản pháp
luật của nhà nước Toà án, văn bản hướng dẫn áp dụng pháp luật cùng các bản
án, quyết định hình sự có liên quan. Trên cơ sở các phương pháp trên, đồng thời
thông đông, hơn nữa trên địa bàn huyện có nhiều tuyến đường chưa được nâng
cấp như đường 10, đường 505 …nhỏ hẹp, nhiều ổ gà do vậy nếu không chấp
hành tốt các quy định an toàn giao thông thì dễ dẫn tới tai nạn gây hậu quả đáng
tiếc. Tai nạn không những gây thiệt hại về người, thường là những người trong
độ tuổi lao động xung sức, là người gánh vác công sức chính trong gia đình xã
hội, gây tâm lý hoang mang, thiếu an toàn cho người tham gia giao thông, đồng
thời gây thiệt hại cả về tài sản. Do vậy một yêu cầu đặt ra là tích cực hơn nữa
công tác giáo dục ý thức pháp luật cho người dân đồng thời có biện pháp xử lý
nghiêm minh hành vi vi phạm.
2.4.2. Thực tiễn áp dụng án treo tại địa phương
Nông Cống là một huyện nhỏ của tỉnh, trong cơ cấu kinh tế thì tỷ lệ nông
nghiệp ở đây chiếm 60% trong tổng số các ngành kinh tế, số án thụ lý hàng năm
không nhiều song so sánh các năm thì tình hình tội phạm đang ngày càng có xu
hướng gia tăng. Toà án nhân dân Huyện Nông Cống luôn thực hiện theo đúng
tinh thần mà bộ luật hình sự nước Cộng Hoà Xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã đề
ra là xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Do vậy mà áp dụng hình phạt
tù cho hưởng án treo đối với tội vi phạm quy định về điều khiển phương tiện
giao thông đã được toà án nhân dân huyện Nông Cống tiến hành một cách hợp
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
lý đúng đắn, qua bản án và báo cáo thống kê hàng năm từ 2005 đến quý I năm
2008 đã thể hiện được điều này.
Theo báo cáo thống kê hàng năm của Toà án nhân dân huyện Nông Cống:
Năm 2005: Tổng thụ lý 26 vụ, 34 bị cáo trong đó:
Đã giải quyết 25 vụ, 33 bị cáo.
Còn lại 1 vụ, 1 bị cáo.
Tổng số 14 án treo, không có tội vi phạm quy định về điều khiển phương
tiện giao thông đường bộ.
Năm 2006 : Tổng thụ lý 51 vụ, 84 bị cáo trong đó:
Mới thụ lý 50 vụ 83 bị cáo.
Huyện Nông Cống đã tuyên phạt bị cáo phạm tội “Vi phạm quy định về điều
khiển phương tiện giao thông đường bộ ” theo điểm a khoản 2 Điều 202 Bộ luật
hình sự; áp dụng điểm b, p khoản 1 Điều 46, áp dụng điều 60 Bộ luật hình sự xử
phạt bị cáo 36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 60 tháng
tính từ ngày tuyên án sơ thẩm. Giao bị cáo cho chính quyền địa phương quản lý,
giáo dục.
Bản án sơ thẩm nhận định: Phan Mậu Luận là một thanh niên còn khá trẻ,
có sức khoẻ nhưng do hoàn cảnh khó khăn không được ăn học nên không biết
chữ, mặc dù không có giấy phép lái xe nhưng vẫn điều khiển xe mô tô. Hành vi
vi pham quy định về điều khiển phương tiện giao thông của Luận là hành vi
nguy hiểm cho xã hội, không những đã xâm phạm an toàn trật tự công cộng mà
còn gây thiệt hại đến tính mạng sức khoẻ cho người khác và gây hoang mang lo
sợ cho những người tham gia giao thông do vậy cần phải trừng trị nghiêm khắc
nhằm giáo dục và phòng ngừa chung. Tuy nhiên bị cáo đã có thái độ thành khẩn
khai báo trong quá trình điều tra và tại phiên toà, bị cáo có nhân thân tốt chưa có
tiền án tiền sự, có nơi cư trú ổn định, tự giác bồi thường thiệt hại cho gia đình bị
hại và gia đình bị hại cũng đã có đơn xin miễn truy cứu trách nhiệm hình sự cho
bị cáo Phan Mậu Luận, chưa cần thiết cách ly bị cáo khỏi xã hội cũng đủ giáo
dục, cải tạo. Do vậy trong vụ án trên qua việc xét xử em thấy Toà án nhân dân
huyện Nông Cống thực hiện tốt chính sách hình sự của nhà nước ta theo phương
châm “nghiêm trị kết hợp với khoan hồng”, “trừng trị kết hợp với giáo dục cải
tạo”.
7
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Năm 2007 Tổng số toà thụ lý 56 vụ, 105 bị cáo trong đó:
Đã xét xử 54 vụ, 99 bị cáo
Còn lại 2 vụ, 6 bị cáo
53 bị cáo bị phạt tù, 28 án treo.
Vi phạm quy định về điều khiển phương tiện giao thông đường bộ là 4 vụ,
4 bị cáo .