A. PHẦN MỞ ĐẦU
Trong các loại giấy tờ tùy thân, Giấy khai sinh là loại giấy tờ
được cơ quan Nhàn nước có thẩm quyền cấp sớm nhất cho một con
người. Đối với mỗi người sau khai có giấy khai sinh – hộ tịch gốc –
người đó có đủ quyền, nghĩa vụ theo pháp luật đối với Nhà nước và
xã hội. Tất cả những thông số có liên quan đến cuộc đời cá nhân luôn
bắt đầu từ hộ tịch gốc này.
Với tầm quan trọng đó, nếu trong quá trình thực hiện có sai sót
mà không được phát hiện kịp thời sẽ gây khó khăn cho công tác quản
lý cũng như khắc phục, sửa chữa sai sót, và đặc biệt sẽ gây ra không ít
những phiền hà cho công dân trong việc thống nhất giấy tờ quan trọng
khác sau này: hồ sơ đi học, xin việc làm hay xuất ngoại ….
Nhận rõ tầm quan trọng của giấy tờ “hộ tịch gốc” đối với công
tác quản lý cũng như gắn với quyền lợi chính đáng của mỗi công dân,
Đảng, Nhà nước ta đã ban hành nhiều văn bản pháp luật liên quan tới
công tác đăng ký và quản lý hộ tịch mà mới đây nhất là : Nghị định số
158/2005/NĐ-CP ngày 27/12/2005 của Chính phủ về đăng ký và quản
lý hộ tịch (thay thế Nghị định số 83/1998NĐ-CP ngày 10/10/1998),
và một số văn bản ban hành kèm theo hướng dẫn thi hành Nghị định
158
Nhìn chung mảng đề tài về công tác đăng ký và quản lý hộ tịch
nói chung từ trước tới nay đã có nhiều học giả tập trung nghiên cứu
và đạt được những kết quả đáng khích lệ nhưng xét một cách khách
quan, những đề tài đó còn mang tầm vĩ mô chưa sát hợp vào địa
phương cụ thể. Với tư cách là sinh viên đang được nghiên cứu về khía
cạnh này em xin mạnh dạn đưa ra những ý kiến của mình về công tác
đăng ký và quản lý hộ tịch.
Do thời gian có hạn và kiến thức bản thân còn hạn chế em chỉ
xin đi sâu nghiên cứu mảng quản lý đăng ký khai sinh cho trẻ trên địa
bàn xã Yên Đồng (Ý Yên - Nam Định) giai đoạn (2008-2009). Thông
qua nội dung nghiên cứu này em xin khái quát về thực trạng công tác

khả năng phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức cuộc sống cộng đồng dân
cư”.
Từ những nội dung trên có thể khái quát về chính quyền cấp cơ
sở như sau:
 Cấp cơ sở là cấp xã, phường, thị trấn, là đơn vị hành chính
lãnh thổ nhỏ nhất.
 Cấp cơ sở là cấp hành chính thấp nhất trong hệ thống hành
chính của nước ta.
1.1.2. Quản lý xã hội cấp cơ sở
Quản lý xã hội cấp cơ sở là sự tác động bằng quyền lực nhà
nước và bằng các thiết chế xã hội khác điều chỉnh các quá trình xã hội
ở cơ sở và hành vi của con người nhằm duy trì trật tự xã hội ổn định
xã hội ở cấp cơ sở.
1.1.3. Khái niệm về Đăng ký khai sinh (ĐKKS)
 Giấy khai sinh (GKS)
Quyền được khai sinh là một trong những quyền nhân thân
quan trọng của mỗi người được pháp luật quy định và bảo vệ.
Điều 29 (Bộ luật Dân sự nước Việt Nam) quy định: Quyền
được khai sinh
Cá nhân khi sinh ra có quyền được khai sinh.
Điều 7(Công ước Liên hiệp quốc về quyền trẻ em) quy định:
“Trẻ em phải được đăng ký ngay lập tức sau khi sinh ra và có quyền
có họ tên, có quốc tịch và trong chừng mực có thể, có quyền được biết
cha mẹ mình và được cha mẹ mình chăm sóc”.
Nguyên tắc 3 trong Tuyên ngôn của Liên Hiệp Quốc về quyền
trẻ em năm 1959 ghi nhận: “Trẻ em sinh ra có quyền được khai sinh”.
Ngoài ra quyền được khai sinh của trẻ cũng được quy định
trong Luật bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em Việt Nam: “Trẻ em có
quyền được khai sinh và có quốc tịch” (khoản 1, điều 5).
Có thể nói, quyền được khai sinh là quyền đầu tiên khẳng định

với những khu vực có điều kiện đi lại khó khăn, người dân còn bị chi
phối bởi những phong tục tập quán, cán bộ hộ tịch tư pháp phải có
loichj định ký đến tận nhà dân để ĐKKS cho trẻ em.
- Trẻ em của hộ nghèo không phải nộp lệ phí ĐKKS.
UBND cấp xã xác định gia đình thuộc diện hộ nghèo theo quy định
chuẩn nghèo hiện hành được áp dụng trong từng thời kỳ.
- Cơ quan dân số, gia đình và trẻ em các cấp chủ trì, phối
hợp với cơ quan tư pháp cùng cấp tuyên truyền hướng dẫn, giúp đỡ
cha mẹ, người giám hộ để họ khai sinh cho trẻ đúng thời hạn.
Vai trò việc ĐKKS:
Không ĐKKS thì trẻ thật khó có thể được hưởng những dịch vụ
thiết yếu như: chăm sóc y tế, giáo dục và hỗ trợ pháp lý.
Việc không có giấy khai sinh cũng phủ nhận quyền bầu cử, ứng
cử, tham gia các tổ chức, đoàn thể xã hội …
Trẻ em không được ĐKKS rất dễ bị xâm hại và bị đối xử tệ, trở
thành nạn nhân của nạn buôn người, mại dâm, cưỡng ép tảo hôn ….
1.1.4. Khái niệm quản lý ĐKKS
Đây là công việc quan trọng, diễn ra hàng ngày, hàng giờ ở mọi
nơi mọi lúc.
Là việc chính quyền cấp cơ sở dựa trên quyền lực công quản lý
sự kiện pháp lý liên quan sự kiện sinh của các công dân trên địa bàn
mình quản lý.
1.2. Vai trò của công tác quản lý ĐKKS
Công tác quản lý ĐKKS có vai trò to lớn đối với Nhà nước, xã
hội và bản thân mỗi cá nhân.
1.2.1. Đối với Nhà nước, xã hội
Hoạt động quản lý ĐKKS ngày càng khẳng định vị trí, vai trò
trong tiến trình xây dựng một xã hội phát triển và được Chính phủ xác
định là một trong những lĩnh vực trong tâm trong xây dựng nền hành
chính phục vụ.

Đánh dấu sự kiện pháp lý về sự sinh của một cá nhân. Nếu
không có sự quản lý ĐKKS thì công dân nghiễm nhiên bị tước những
quyền chính đáng mà Nhà nước ghi nhận: quyền đi học, khám chữa
bệnh miễn phí cho trẻ em tại các cơ sở y tế Nhà nước, quyền bầu cử,
ứng cử …
Đặc biệt với trẻ em cha mẹ mất sớm nếu không có công tác
đăng ký và quản lý ĐKKS thì rất có thể em đó sẽ không biết cha mẹ
mình là ai, tên tuổi, năm sinh thế nào, như thế rất thiệt thòi cho đứa
trẻ.
Việc quản lý ĐKKS đó cũng tạo thuận lợi khi cá nhân đánh
mất các giấy tờ tùy thân khác hay muốn xin cấp lại GKS bản gốc hay
bản sao căn cứ vào hồ sơ lưu trữ cán bộ tư pháp hộ tịch sẽ giải quyết
đơn giản hơn.
1.3. Nội dung quản lý ĐKKS cấp cơ sở
Chính quyền cơ sở thực hiện ĐKKS theo thẩm quyền của cấp
mình quản lý. Thẩm quyền ĐKKS của cấp xã được quy định cụ thể
tại Nghị Định số 158/2005/NĐ-CP ngày 27/12/2005 và nhiều văn bản
quy phạm pháp luật khác.
Tuyên truyền, phổ biến, vận động nhân dân từ biết, đến hiểu,
làm đúng các quy định của pháp luật về ĐKKS
Quản lý, sử dụng sổ ĐKKS, biểu mẫu ĐKKS theo quy định của
Bộ Tư pháp.
Thực hiện công tác lưu trữ và quản lý giấy tờ sổ sách, biểu mẫu
liên quan tới công tác khai sinh.
Cấp bản sao GKS từ sổ ĐKKS.
Căn cứ vào quy định của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền
tiến hành cải chính, bổ sung, thay đổi những nội dung liên quan tới
GKS: họ tên đệm, ngày tháng năm sinh, dân tộc, địa điểm thường trú,
cha, mẹ, nghề nghiệp của công dân khi yêu cầu của họ là chính đáng
và có căn cứ pháp luật.

cơ sở y tế, nơi sinh trẻ em cấp; nếu trẻ em sinh ra ngoài cơ sở y tế, thì
Giấy chứng sinh được thay bằng văn bản xác nhận của người làm
chứng. Trong trường hợp không có người làm chứng, thì người đi
khai sinh phải làm giấy cam đoan về việc sinh là có thực.
Xuất trình Giấy chứng nhận kết hôn của cha mẹ trẻ em (nếu
có). Trong trường hợp cán bộ hộ tịch biết rõ về quan hệ hôn nhân của
cha mẹ trẻ em, thì không bắt buộc phải xuất trình Giấy chứng nhận
kết hôn.
Cán bộ hộ tịch tư pháp sau khi kiểm tra các giấy tờ, nếu thấy
hợp lệ thì tiến hành ghi vào Sổ ĐKKS và bản chính GKS, chủ tịch
UBND cấp xã ký và cấp cho người đi khai sinh một bản chính GKS.
Bản sao GKS được cấp theo yêu cầu của người đi khai sinh.
Trong trường hợp khai sinh cho con ngoài giá thú, nếu không
xác định được người cha, thì phần ghi về người cha trong Sổ ĐKKS
để trống. Nếu vào thời điểm ĐKKS có người nhận con, thì UBND
cấp xã kết hợp giải quyết việc nhận con và ĐKKS.
B. PHẦN NỘI DUNG
Chương 2
THỰC TRANG CÔNG TÁC QUẢN LÝ ĐĂNG KÝ
KHAI SINH TẠI XÃ YÊN ĐỒNG
(2008-2009)
2.1. Khái quát chung về Yên Đồng
Xã Yên Đồng là một xã nằm ở phía Nam huyện Ý Yên, thuộc
tỉnh Nam Định với diện tích đất tự nhiên là 7071,6 ha, dân số 14,625
người.
Phía Bắc giáp xã Yên Thắng, phía Tây giáp xã Yên Khang,
phía Đông và phía Đông Nam giáp xã Yên Nhân, phía Tây Nam giáp
xã Yên Trị cùng thuộc huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định.
Xã gồm 8 thôn: Tiến Thắng, Khang Giang, Cốc Dương, La
Ngạn, An Hạ, Đại Duyệt, Đồi, An Trung.

tâm thực hiện xây dựng hệ thống quản lý hộ tịch chuyên nghiệp, hiệu
quả, đảm bảo đăng ký và quản lý “kịp thời, đầy đủ, chính xác” mọi sự
kiện phát sinh trong đời sống.
Với tinh thần đó, ban tư pháp xã phối hợp với UBND xã thực
hiện công tác quản lý đăng ký giấy khai sinh trên địa bàn mình quản
lý cụ thể: