/ ĐẶT VẤN ĐỀ I
Tổ chức hướng dẫn trẻ làm quen với tác phẩm văn học là nhiệm vụ
quan trọng ở trường mầm non. Đó là sự dẫn dắt mở cửa cho con
người ngay từ những bước chập chững đầu tiên đi vào thế giới của
các giá trị phong phú chứa đựngtrong tác phẩm nghệ thuật ngôn từ.
Sự tiếp xúc thường xuyên với tác phẩm văn học, được chọn lọc
Sẽ phát triển ở trẻ ngôn ngữ, sự nhạy cảm thẩm mĩ, năng lực cảm
thụ văn học những tố chất ban đầu của năng khiếu nghệ thuật. Tiếp
xúc với tác phẩm văn học , trẻ được tiếp xúc với vốn từ tiếng việt
học cách phát âm đúng, tích lũy vốn từ ngữ nghệ thuật, học những
mẫu câu hoàn hảo, sinh động giàu sức biểu cảm. Qua đó các em
yêu mến, trân trọng tiếng nói. Văn học còn góp phần phát triển trí
tuệ tình cảm, đạo đức làm phong phú đời sống tinh thần cho trẻ,
những ấn tượng đẹp đẽ về những hình tượng nghệ thuật trong tác
phẩm sẽ thúc đẩy ham muốn sáng tạo nghệ thuật của trẻ. Những bài
thơ, những câu chuyện kể, tranh vẽ, mô hình mô phỏng chính là sự
thể hiện thế giới bên trong, là nhu cầu tự thể hiện mình của trẻ. Như
chúng ta đã biết trẻ thơ được lớn lên trong vòng tay yêu thương của
cha mẹ qua những mẩu chuyện ngắn hay bài thơ, trẻ đã được giáo
dục để hình thành nhân cách con người. Nhất là với những trẻ
người dân tộc Jrai, việc tiếp xúc với ngôn từ tiếng việt rất khó khăn
vì hàng ngày trẻ giao tiếp bằng tiếng mẹ đẻ( Jrai ) nên khi đến lớp
trẻ trao đổi, trò chuyện với nhau đa số bằng tiếng Jrai. Nên việc cho
trẻ tiếp xúc với tác phẩm văn học rất khó khăn. Chính vì thế là một
giáo viên, tôi luôn lo lắng băn khoăn trong việc giao tiếp với trẻ và
cho trẻ làm quen với tác phấm văn học ( Theo chương trình giáo
dục mầm non mới ) trẻ học mà chơi, chơi mà học.
Bước vào năm học mới, trẻ mới đến trường, làn đầu tiên khi ra xã
hội nên trẻ còn bỡ ngỡ khi giao tiếp với bạn bè nhất là đối với cô
giáo không thành thạo tiếng Jrai như tôi. Vì thế không thể ép trẻ
học liên tục. Và không chỉ dạy giao tiếp trong giờ học mà thôi.

từng câu cho đến khi thuộc thơ.
- Muốn phương pháp dùng lời có hiệu quả, trước khi có tiết học
Làm Quen Văn Học, ngoài bài soạn, giáo viên còn phải dành
thời gian ôn lại nội dung câu chuyện hoặc đọc lại bài thơ để khi
vào tiết học sẽ có hiệu quả cao hơn.
VD:Bài thơ” Đất nước của ta” có những câu thơ lặp đi lặp lại, trẻ
dễ bị nhầm vì thế tôi cho trẻ đọc từng câu thơ.
- Đối với các câu văn hay lời kể khó hiểu, tôi phải thay các câu
gần gũi với trẻ để dễ hiểu hơn. Hoặc tôi giải thích lại các từ
khó bằng tiếng Jrai và tiếng việt.
VD: Truyện “ Chiếc gươm thần” :Môt buôi, vua người Kinh lại
đem thanh gươm đến trả, vua Pơ Tao mừng lắm như vừa mới săn
được thú rừng. Hoặc giải thích bằng tiếng Jrai ( Pran joa mơ ak )
cho trẻ hiểu sự gần gũi hay trao đổi gợi mở trò chuyện với trẻ về
nội dung của bài thơ, câu chuyện, kích thích vận động nhận thức
của trẻ, trẻ được trao đổi, bộc lộ suy nghĩ, cảm nhận riêng của trẻ
nhằm phát huy tối đa năng lực của trẻ.
- Ngoài ra tôi còn dùng đến phương pháp giải thích bằng việc gắn
với lời đọc, lời kể diễn cảm bằng việc trao đổi, trò chuyện với trẻ về
nội dung tác phẩm
b/Phương pháp đàm thoại
* Đối với tiết kể chuyện.
- Phương pháp này rất quan trọng khi dạy trẻ, dựa trên phương
pháp này giúp trẻ phát triển ngôn ngữ.
- Khi tổ chức đàm thoại, tôi trao đổi và giải thích cho trẻ những từ
khó, từ đó giúp trẻ khắc sâu kiến thứcvaf dễ nhớ nội dung câu
chuyện.
- Khi kể chuyện cho trẻ nghe xong, tôi đặt câu hỏi về tên câu
chuyện, tên tác giả hoặc câu hỏi mang tính tái tạo về nhân vật gắn
liền mối quan hệ nhân vật trong chuyện.Vì sao nhân vật này lại

* Đối với tiết thơ:
- Tôi chú ý đặt câu hỏi bằng các khổ thơ, câu thơ trong nội dung
bài thơ trẻ vừa học , tránh những câu trả lời có hay không.
VD1: Bài thơ “Đất nước của ta”. Bài thơ nói lên cảnh đẹp của Tây
Nguyên
Khi đọc thơ xong tôi đặt câu hỏi để hỏi trẻ:
+ Bài thơ có tựa đề là gì?
+ Trong bài thơ tác giả nói đến những cảnh đẹp nào?
+ Các cô gái trong Pơlơi rủ nhau đi đâu?
VD2: Bài thơ “ Em yêu nhà em” của tác giả Đàm Thị Lam Luyến,
người dịch Siu Pơi
Bài thơ này nói về cảnh đẹp thân thiết của ngôi nhà mình ở
Tôi đặt câu hỏi gần gũi để hỏi trẻ:
+ Trong bài thơ nói lên những cảnh đẹp nào của ngôi nhà?
+ Tình cảm của bạn nhỏ đối với ngôi nhà?
Ngoài ra cần nhắc nhở trẻ về ngắm ngôi nhà của mình có những
cảnh đẹp gì, để tiết hai trẻ học thuộc thơ và nội dung câu hỏi sâu
sắc hơn .
c/ Phương pháp trực quan
Phương pháp này bao gồm các đồ dùng trực quan tranh vẽ, con rối,
mô hình, các hình tượng, sự vật để hỗ trợ bổ xung làm sâu sắc hơn,
sống dậy hình tượng tác phẩm khiến trẻ cảm nhận bằng trực cảm,
sử dụng trực quan kết hơp khéo léo với lời nói, nắm được đặc điểm
tâm lí của trẻ để hướng dẫn trẻ chi giác trực quan, đảm bảo tính hệ
thống, tránh lạm dụng, tùy từng thời điềm, mục đích mà sử dụng.
Việc sử dụng đồ dùng trực quan tốt sẽ gây hứng thú, tạo tình
huống, củng cố những biểu tượng, khắc sâu gây ấn tượng cho trẻ, vì
thế việc sử dụng phương pháp này trở nên hữu hiệu hơn đối với trẻ.
VD1: Dùng mô hình ngôi nhà, các cảnh vật có trong nội dung bài
thơ để dạy trẻ quan sát, sau buổi học đưa vào trang trí góc văn học

luyện cho trẻ bước vào hoạt động có tính chất văn học nghệ thuật
đọc thơ, kể chuyện diễn cảm nhập vai trong trò chơi đóng kịch,
điều đó có nghĩa từ chỗ trẻ nhận biết, đánh giá, những điều phẩn
ánh trong tác phẩm trẻ được trải nghiệm, nhập vai vào các nhân vật,
tình huống trong câu chuyện
Để dạy trẻ kể lại chuyện có hiệu quả dài và nhất là phải lưu ý đến
việc lựa chọn chuyện kể, đọc cho trẻ nghe và dạy trẻ kể lại chuyện.
Các câu chuyện không nên quá dài và nhất là phải chú ý đến trí nhớ
và sự chú ý của trẻ. Chuyện kể phải phù hợp với chủ đề, phù hợp