PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO DI LINH
TRƯỜNG TIỂU HỌC HÒA TRUNG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài : Giúp học sinh lớp 5 học tốt môn toán Giáo viên thực hiện: Lê Hữu Trình
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO DI LINH
TRƯỜNG TIỂU HỌC HÒA TRUNG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài : Giúp học sinh lớp 5 học tốt môn toán Họ và tên: Lê Hữu Trình
CHỨC VỤ: GIÁO VIÊN .
CÔNG VIỆC ĐƯC GIAO: CHỦ NHIỆM LỚP 5A
1
I/ Đặt vấn đề :
Đất nước ta đang từng ngày đổi mới về kinh tế, xã hội… song song với điều đó,
mục tiêu giáo dục cũng đã khẳng đònh việc hình thành và phát triển cho học sinh: “…
Những tri thừc và kỹ năng, cơ sở với cuộc sống cộng đồng, phương pháp suy nghó và
học tập góp phần làm cho cuộc sống bản thân, gia đình, đất nước trở nên giàu có,
chưa cao… Đặc biệt là đối tượng học sinh yếu, trung bình, các em không thuộc puy
tắc, không có cơ sở để làm các dạng bài tập trong sách giáo khoa dẫn đến tình trạng
các em nản chí và không có hứng thú khi học môn toán. Còn các em học giỏi lại cảm
thấy nhàm chán khi giải những bài toán dễ hiểu so với trình độ của mình.
-Bên cạnh đó do điều kiện kinh tế khó khăn nên sự quan tâm của phụ huynh
đến việc học tập của các em có phần hạn chế. Thêm vào đó qua một kỳ hè dài thiếu
ôn luyện dẫn đến tình trạng các em học sa sút và ảnh hưởng lớn đến chất lượng học
tập. Bài kiểm tra chất lượng đầu năm có kết quả rất thấp so với mặt bằng trong
trường cũng như trong đòa bàn Bảo Lộc .
Căn cứ vào thực trạng trên, cũng như căn cứ vào mục tiêu giáo dục ở tiểu học
khiến tôi băn khoăn lo nghó : làm thế nào để giúp học sinh học tốt môn Toán? Và đó
cũng chính là lý do khiến tôi chọn đề tài này
III/ Những giải pháp đã áp dụng
1/ Khi đã nắm rõ số lượng học sinh giỏi, khá, trung bình, yếu: Tôi gần gũi động viên,
khuyến khích các em, luôn áp dụng biện pháp tuyên dương khuyến khích, phân tích
giảng giải, liên hệ môn Toán với cuộc sống thực tế về trao đổi, tính toán , mua bán
một cách thiết thực, luôn áp dụng biện pháp khen nhiều hơn chê để gây hứng thú học
tập cho các em .
2/ Thường xuyên soạn giảng, chấm, chữa bài đầy đủ, đúng theo sách giảng dạy môn
Toán lớp 5, đúng theo yêu cầu cơ bản về kiến thức và kỹ năng cũng như nội dung
chương trình giảm tải mà bộ giáo dục và đào tạo đã ban hành.
3/ Trên lớp, tôi đã áp dụng các hình thức học tập:
- Kết hợp nhuần nhuyễn giữa học cả lớp và học cá nhân, học theo nhóm trong
mỗi tiết dạy. Cụ thể như: Trong phần kiểm tra bài cũ, sau khi gọi 2 tới 3 học
sinh lên bảng chữa bài hay trong phần tổ chức trò chơi lúc củng cố bài tôi cho
cảû lớp mỗi em tự lấy một ví dụ và giải ví dụ đó vào bảng cá nhân, tùy theo
từng đối tượng học sinh mà các em lấy ví dụ khác nhau như học sinh yếu, trung
bình thì các em lấy ví dụ với phép tính cộng trừ hay nhân chia với các số có giá
trò bé hơn, còn với học sinh khá, giỏi thì các em lại lấùy ví dụ với những số có
giá trò lớn hơn và giải nhiều phép tính hơn để trong tất cả các bài đều có thể
b. Ví dụ Hình sai
- Đối với số học: các em cần phải nắm được một cách có hệ thống các kiến thức
cơ bản về số tự nhiên, phân số, số thập phân trên cơ sở nắm chắc hệ số ghi
theo vò trí, hoặc cộng, trừ, nhân, chia phân số , số thập phân đi từ các phép tính
cơ bản của số tự nhiên để học sinh dễ hiểu hơn, biết dùng chữ thay số, dùng
các ký hiệu toán học. Còn Toán về đại lượng, các em khắc sâu được những kỹ
năng về các đại lượng cơ bản như độ dài, khối lượng …
- Trường hợp gặp bài toán có hai, ba cách giải, tôi khuyến khích học sinh tìm
hiểu tường tận từng cách một, từ đó lựa chọn phương pháp, hay, ngắn gọn, đầy
đủ nhất. Biết vận dụng các thủ thuận giải toán để được kết quả đúng.
- Ví dụ:
Bài toán : Lớp 5A và lớp 5B nhận chăm bón 2 thửa ruộng có diện tích
tổng cộng là 8,7 a. nếu chuyển 1/6 diện tích ruộng của lớp 5A sang để lớp
5B chăm bón thì diện tích ruộng của 2 lớp 5A và 5B sẽ bằng nhau. Hỏi mỗi
lớp nhận chăm bón bao nhiêu m
2
ruộng?
- Tôi sẽ cho học sinh đọc kỹ đề, tìm hiểu và phân tích đề, và hỏi học sinh vơí
bài toán này có thể giải bằng mâý cách. Rồi cho học sinh thực hiện giải
từng cách một sau đó nhận xét để chọn ra cách giải hay nhất.
+ Cách 1: Có thể tóm tắt bằng hình vẽ và giải như sau:
nếu chuyển 1/6 S ruộng của lớp 5A sang S ruộng của lớp 5B thì diện tích ruộng
của 2 lớp bằng nhau.
Diện tích ruộng của mỗi lớp lúc đó là:
8,7a= 870 (m
2
)
870 : 2 = 435 (m
2
870 – 522 = 348 (m
2
)
Đáp số: a. 5A = 522m
2
b. 5B = 348m
2
+Cách 2: Cho học sinh tóm tắt và giải bằng sơ đồ đoạn thẳng
Tóm tắt:
? m
5A
? m 8,7a
5B
Nếu chuyển
6
1
S ruộng của lớp 5a sang S ruộng của lớp 5b thì S của cả hai
lớp bằng nhau. Vậy S ruộng của lớp 5a hơn S của lớp 5b là
6
2
diện tích của lớp
5a.
6
1
Nếu S ruộng của lớp 5a là
6
6
thì S ruộng của lớp 5b là:
6
)
đáp số: a. 5a = 522m
2
b. 5b = 348m
2
- Đối với học sinh yếu, tôi thường cho thêm một số bài toán phù hợp với trình
độ để các em về nhà làm, hôm sau kiểm tra lại, sửa chữa kòp thời những sai sót
của các em, cho các em chép lại nhiều lần những quy tắc và công thức mơí
(mỗi quy tắc, các em tự lấy một ví dụ kèm theo để các em khắc sâu kiến thức)
và luôn tuyên dương khuyến khích các em mặc dù mức độ tiến bộ của các em
chưa cao để tạo sự tự tin, hứng thú học tập cho các em.
- Đối với bản thân: tôi luôn tham khảo tài liệu, học hỏi, bạn bè, đồng nghiệp
trong và ngoài nhà trường, ở những giáo viên giàu kinh nghiệm… Tham dự đầy
đủ các chuyên đề, luôn đổi mới phương pháp giảng dạy, luôn học hỏi để nâng
cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.
- Đồ dùng dạy học đã góp phần lớn trong việc tiếp thu bài của học sinh. Xác đònh
rõ điều đó, tôi đã cố gắng rất nhiều trong việc chuẩn bò và sử dụng đồ dùng dạy
học trong từng tiết dạy. Chọn đồ dùng dạy học thích hợp, phát huy tối đa tác
dụng. Đồng thời tôi đã sử dụng đồ dùng dạy học kèm theo sách giáo khoa để ra
bài tập ở nhà, ở lớp cho các em. Các sách toán nâng cao và phần bài giải trong
sách nâng cao chỉ hỗ trợ các em và chỉ mang tính tham khảo.
- Kết hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh, giúp phụ huynh hiểu và quan tâm đến
việc học của học sinh như: mua sắm đầy đủ dụng cụ học tập; lên kế hoạch, thời
gian biểu cho các em; nhắc nhở, động viên việc học bài, làm bài ở nhà của các
em; sắp xếp để các em có góc học tập tập riêng và luôn kiểm tra, góp ý với
giáo viên về chất lượng học toán của con em mình.
• Hiệu quả: Bằng những biện pháp trên của cá nhân tôi, vơí sự chỉ
đạo, quan sát của ban giám hiệu, và sự hỗ trợ của phụ huynh học
sinh, kết quả cụ thể qua nửa học kỳ I về môn toán ở lớp tôi đã có
%
Khá
Tỷ lệ
%
T Bình
Tỷ lệ
%
Yếu
Tỷ lệ
%
Đầu
năm
1 2.9% 8 23.5% 11 32 4% 14 41.2%
Giữa
HKI
4
11.8
17
50.0
11
32.4
2
5.9
PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO DI LINH
TRƯỜNG TIỂU HỌC HÒA TRUNG
oooOooo
GIẢI PHÁP HỮU ÍCH
NÂNG CAO CHẤT LƯNG
HỌC TOÁN LỚP 5
đề ra một vài giải pháp nhỏ nhằm giúp HS yếu kém về moan Toán theo kòp các bạn
trong lớp và cuối học kì đạt được kết quả khả quan.
Hôm nay, tôi xin trình bày lại mong được trao đổi, học tập cùng các bạn đồng nghiệp.
II/ Cơ sở lý luận
-Toán học là một môn khoa học nghiên cứu một số mặt của thế giới hiện thực,
có hệ thống kiến thức cơ bản và có phương pháp nhận thức cơ bản cần thiết cho đời
sống sinh hoạt và lao động, đó là những công cụ cấp thiết để nhận thức các môn khác
và thế giới xung quanh. Khả năng giáo dục nhiều mặt của môn Toán rất đa dạng
phong phú và to lớn, nó có nhiều khả năng để phát triển tư duy logic, bồi dưỡng và
phát triển những thao tác trí tuệ cho học sinh tiểu học.
-Giáo dục toán học ở tiểu học mang lại những kiến thức sơ đẳng cần thiết cho
cuộc sống và phải phù hợp với lưá tuổi. Đó là một giai đoạn quan trọng cho việc thực
hiện quá trình giáo dục, làm cho học sinh lónh hội một số hệ thống kiến thức đơn
giản, bồi dưỡng và rèn luyện các thao tác tư duy phát triển khả năng suy luận cho các
em, hình thành những kỹ năng, kỹ xảo về giải toán nhằm giúp các em ứng dụng thiết
thực trong cuộc sống thực tế …
-Năm học 2002-2003 và năm học 2003-2004 này tôi được nhà trường phân
công giảng dạy chủ nhiệm lớp 5. Cụ thể là năm nay, lớp 5
a
3 với tổng số học sinh là
34 em trong đó có 13 em nữ, 21 em nam. Là một lớp cuối cấp, yêu cầu các em phải
nắm vững cơ bản về kiến thức và kỹ năng như số học, các đại lượng, số thập phân,
phân số, các yếu tố cơ bản về hình học, yếu tố đại số, giải toán có lời văn … và điều
quan trọng hơn nữa là các em còn phải áp dụng các kiến thức đã học để làm tốt bài
thi tốt nghiệp tiểu học vào tháng 5 năm 2003 sắp tới đây.
-Tìm hiểu tình hình học tập của học sinh năm lớp 4 qua giáo viên chủ nhiệm cũ
cũng như GV khối 4 của năm học trước tôi thấy mặt bằng về trình độ của học sinh
trong lớp không đồng đều, 2 môn công cụ không cao, nhất là môn Toán. Phần lớn các
em chưa có phương pháp học bài và làm bài ở nhà, chưa tư duy mà chủ yếu là học
gạo, làm tính chậm, không chính xác, ý thức học bài và làm bài ở nhà của các em
trình bày kết qủa và cách giải của mình đúng thời gian theo quy đònh.
+Học cá nhân: Tùy theo từng đối tượng học sinh giỏi khá, trung bình ,
yếu mà sau khi học lý thuyết tôi ra bài luyện tập theo từng loại đối tượng để
có thể dễ dàng theo dõi, kiểm tra cụ thể, nhất là đối với nhữnghọc sinh yếu.
+Học theo nhóm: Tôi chia nhóm, đôi bạn học tập. Trong mỗi nhóm đều
có học sinh giỏi, khá, trung bình , yếu lẫn lộn để các em có sự giúp đỡ dìu dắt
nhau. Hàng ngày, ngoài giáo viên chủ nhiệm, cán sự bộ môn của lớp kiểm tra,
hướng dẫn thì nhóm trưởng cũng kiểm tra giúp đỡ việc học bài, làm bài của
các bạn trong nhóm mình, bạn giỏi truy bài bạn yếu …
- Tôi còn tổ chức những trò chơi toán học với những câu hỏi có tính hài hước
nhưng phải vận dụng kiến thức toán học mới giải được.
Ví dụ: Hằng đọc được 240 trang sách. Dung đọc được
2
1
của
2
1
của
2
1
số trang sách
Hằng đọc được. Hỏi Dung đã đọc được bao nhiêu trang sách?
4/ Đối với từng dạng toán tôi đã áp dụng biện pháp phù hợp để cuôí cùng học sinh
đạt đïc kết quả tốt nhất
Ví dụ : Các bài toán hình học , tôi đã sử dụng đồ dùng dạy học là các hình khối
cụ thể để học sinh hình thành kiến thức từ trực quan sinh động đến tư duy trừu
tượng, hay tôi đưa cho học sinh quan sát một số hình vẽ về hình vuông, hình tròn,
hình tam giác, đường gấp khúc … Sau đó tôi cho học sinh quan sát một số hình vẽ
khác bòï sai để các em so sánh, phân biệt, đối chiếu và nhận xét.
a.Ví dụ Hình đúng
)
435m
2
bằng:
6
1
S của lớp 5A
6
6
-
6
1
=
6
5
( Diện tích ruộng của lớp 5A)
Diện tích ruộng của lớp 5A là:
5
6
522
6
5
:435 x=
= 522 (m
2
)
Diện tích ruộng của lớp 5B là:
6
2
=
6
4
( S diện tích ruộng của lớp 5a)
Phân số chỉ 870 m
2
là:
6
6
+
10
4
=
6
10
Diện tích ruộng lớp 5a là:
10
6870x
= 522 ( m
2
)
diện tích ruộng lớp 5b là:
6
1
c. Đối với HS TB có khả năng tư duy tốt nhưng do không chú trọng trong học
toán, lơ là trong học bài cũ và làm bài tập.
- Thường xuyên kiểm tra việc học bài cũ và làm bài tập ở nhà, phân tích cho để HS
hiểu tầm quan trọng của việc học bài cũ và làm bài tập ở nhà,
thích cách làm cho bạn.
2.3 Tổ chức họat động ngoại khoá:
- Tổ chức những trò chơi toán học, những câu hỏi, câu đố vui mà cần vận dụng kiến
thức toán học để giải đáp.
VD: Số tiền mua sách là 84 nghìn đồng, số tiền mua vở bằng
2
1
của một phần bảy của
một phần hai số tiền mua vở. Hỏi tổng số tiền mua sách và mua vở là bao nhiêu?
-Thi đua giải toán nhanh giữa các nhóm, giữa các nhân với cá nhân (theo từng đối
tượng giỏi, khá, trung bình, yếu) mà có các bài tập ở các mức độ khác nhau kèm theo
cách giải cụ thể.
VD: Với nhóm HS yếu, tôi ra bài toán như sau:
+ Cho biết 1 < x < 2; x có thể nhận giá trò là số tự nhiên không? X có thể nhận
giá trò là số thập phân không? Cho VD
10
4870x
= 348 ( m
2
)
đáp số: a. 5a = 522m
2
b. 5b = 348m
2
- Đối với học sinh yếu, tôi thường cho thêm một số bài toán phù hợp với trình
độ để các em về nhà làm, hôm sau kiểm tra lại, sửa chữa kòp thời những sai sót
của các em, cho các em chép lại nhiều lần những quy tắc và công thức mơí
(mỗi quy tắc, các em tự lấy một ví dụ kèm theo để các em khắc sâu kiến thức)
và luôn tuyên dương khuyến khích các em mặc dù mức độ tiến bộ của các em
Tỷ lệ
%
Đầu
năm
1 2.9% 8 23.5% 11 32 4% 14 41.2%
Giữa
HKI
4
11.8
17
50.0
11
32.4
2
5.9
- Ý thức học toán của các em tăng lên rõ rệt.
- 100% các em hứng thú học toán .
- 98% các em làm bài đầy đủ.
- Ở các tiết toán các em học nhiệt tình hơn, có nhiều cố gắng, tiến bộ, các em
hăng hái phát biểu ý kiến, luôn tìm cách giải tốt nhất các bài toán các em gặp
và đặc biệt là phát huy được tính sáng tạo, tích cực trong học tập của học sinh.
Kỹ năng giải toán và nhất là toán có lời văn được nâng cao, tất cả học sinh đều
nắm vững các bước giải toán, đọc kỹ đề, tìm hiểu đề, tóm tắt và giải.
IV/ Khẳng đònh kinh nghiệm:
- Để nâng cao chất lượng giảng dạy môn toán ở lớp 5, theo tôi mỗi giáo viên đòi
hỏi phải:
+ Thấy được tầm quan trọng của môn toán ở lớp cuôí cấp tiểu học.
+ Có tình yêu thương học sinh, có trách nhiệm cao, gần gũi và quan tâm đến
các học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học đang yếu môn toán. Hiểu được tâm lý và
nhân cách của học sinh.