Vận dụng trò chơi học tập
vào việc củng cố toán lớp 5
A. Lí do chọn đề tài
Cùng với xu thế phát triển của đất nớc đòi hỏi phải đào tạo ra một nguồn nhân lực năng
động, sáng tạo. Để đáp ứng những yêu cầu đó ngành Giáo dục đã có những đổi mới theo hớng
tích cực các phơng pháp giáo dục học sinh. Nhiều phơng pháp mới đã đợc áp dụng cùng với
các phơng pháp truyền thống nhằm tạo ra một nền giáo dục toàn diện. Sự đổi mới trớc hết
phải thể hiện ở bậc Tiểu học. Bậc Tiểu học đợc coi nh cái nền móng của ngôi nhà tri thức. Bậc
tiểu học đã tạo những cơ sở ban đầu rất cơ bản và bền vững cho các em tiếp tục học các bậc
học trên. Nội dung giảng day của tiểu học luôn gắn liền với thực tiễn, phục vụ thiết thực cho
cuộc sống, không chỉ có thế mà mỗi môn học ở tiểu học đều góp phần vào việc hình thành và
phát triển nhân cách học sinh. Trong các môn học, môn toán là một trong những môn có vị trí
rất quan trọng. Các kiến thức, kỹ năng của môn toán có nhiều ứng dụng trong đời sống, giúp
học sinh nhận biết mối quan hệ về số lợng và hình dạng không gian của thế giới hiện thực.
Hơn nữa môn Toán là một môn học trừu tợng mà t duy học sinh tiểu học lại mang tính
cụ thể vì thế cần phải lựa chọn phơng pháp dạy học phù hợp với đặc trng môn học và đặc
điểm tâm sinh lí của học sinh. Trong tiết học Toán, Giáo viên có thể sử dụng các phơng pháp
dạy học khác nhau nh: Phơng pháp trực quan; phơng pháp gợi mở vấn đáp; phơng pháp thực
hành luyện tập; phơng pháp giảng giải - minh hoạ; phơng pháp trò chơi, Một trong những
phơng pháp Giáo viên có thể sử dụng để củng cố các kiến thức toán học có hiệu quả đó chính
là phơng pháp Trò chơi học tập. Vì thế trong thời gian giảng dạy lớp 5 tôi đã nghiên cứu và
chọn đề tài Vận dụng trò học tập vào việc củng cố Toán học ở lớp 5
B. Nội dung
I. Quan niệm về trò chơi Toán học
Trò chơi Toán học là trò chơi trong đó có chứa một số yếu tố toán học nào đó. Trò chơi
có thể phân loại theo số ngời tham gia trò chơi nh: Trò chơi tập thể, trò chơi cá nhân; có thể là
trò chơi vận động hoặc trò chơi trí tuệ; củng có thể kết hợp vận động với trí tuệ. ở lớp dới trò
chơi thiên về vận động, càng lên lơp trên đặc biệt là lớp 5 tính trí tuệ càng cao hơn.
Trong nhà trờng, trò chơi Toán học có thể tổ chức nh một hoạt động dạy học. Cở sở tâm
lí và sinh lí khẳng định hoạt động dạy học Toán dới dạng trò chơi này rất phù hợp với lứa tuổi
ở Tiểu học. Thực tế cũng cho thấy hình thức tổ chức trò chơi Toán học dễ đợc học sinh hởng

phải chú ý những điều sau:
Tên trò chơi phải ẩn chứa mục tiêu của bài và gây sự chú ý tò mò đối với học sinh. Luật
chơi phải rõ ràng, dễ thực hiện.
Trò chơi phải củng cố đợc kĩ năng, kiến thức của bài vừa học. Để làm đợc điều này,
giáo viên phải nghiên cứu kĩ để hiểu hết ý đồ của SGK.
Trò chơi phải huy động đợc cả lớp tham gia. Có thể không chơi hết nhng các bạn học
sinh ở dới có thể làm cổ động viên. Việc cổ vũ ở đây không phải thể hiện qua sự la hét mà có
thể theo dõi bạn chơi và nhắc nhỡ bạn. Nh vậy các bạn ở dới cũng phải suy nghĩ đến các vấn
đề đã học.
Sau khi các em chơi xong giáo viên phải có những nhận xét đánh giá kịp thời, toàn
diện. Đánh giá của giáo viên rất quan trọng, giáo viên không chỉ đánh giá ở mức độ đúng sai
mà còn nhận xét ý thức tham gia, cách phối hợp tổ chức giữa các thành viên trong đội.
Trò chơi học tập phải giáo dục đạo đức và ý thức công dân cho học sinh. Đó chính là sự
đoàn kết trong lớp học và rộng hơn nữa ra ngoài xã hội. Chú ý giáo viên phải nhắc nhỡ học
sinh để tránh t tơng ích kỉ, hẹp hòi.
Trên đây là đôi điều cần lu ý khi tổ chức trò chơi học tập cho học sinh. Điều quan trọng
ngời giáo viên phải chuẩn bị cho mình những hình thức tổ chức phù hợp để bài học đạt hiệu
quả cao. Theo tôi nghĩ trò chơi học tập trong môn Toán chúng ta có thể tổ chức để hình thành
kiến thức mới hay để thực hành kiến thức vừa học nhng có lẽ đạt hiệu quả nhất vẫn là tổ chức
trò chơi vào cuối tiết học để củng cố kiến thức. Chúng ta nên thực hiện ở cuối tiết học vì đây
chính là lúc các em cần thay đổi không khí học tập để tiếp tục bớc vào một tiết học mới đầy
phấn khởi. Học sinh sẽ cảm thấy thoải mái để tiếp thu kiến thức mới.
IV. Các bớc tiến hành một trò chơi học tập
Căn cứ vào nội dung kiến thức, trình độ học sinh và điều kiện hiện có giáo viên lựa
chọn trò chơi để đa vào dạy học. Giáo viên phải xác định rõ các bớc tiến hành một trò chơi
học tập nh sau:
1/ Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị các dụng cụ cần thiết, có thể cho học sinh chuẩn bị những
dụng cụ dễ tìm hoặc dễ làm.
2/ Giới thiệu trò chơi
- Nêu tên trò chơi

mặt giấy viết cách đọc số các bạn của đội bạn phải viết số có cách đọc đó. Sau hai lợt chơi kết
thúc GV cùng các bạn trong lớp sẽ kiểm tra kết quả. Các đội giơ kết quả lên. Đội nào đúng đ-
ợc cộng 5 điểm. GV cũng đi kiểm tra đáp án mà các bạn đã chuẩn bi. Nếu đáp án sai trừ 5
điểm. Đội nào nhiều điểm hơn sẽ thắng cuộc và đợc khen trớc lớp.
- Sau khi nêu cách chơi GV cho 2 đội lên bảng và phân chia vị trí
GV cho HS chơi thử với 2 bạn khác dới lớp
HS chơi thật
GV cùng các bạn trong lớp làm giám khảo chấm điểm
C. Một số trò chơi nhằm củng cố kiến thức Toán Lớp 5
1. Trò chơi củng cố yếu tố số học và yếu tố đại số
Ví dụ: Trò chơi Ai nhanh, ai đúng
áp dụng tiết: Nhân một số thập phân với 10, 100, 1000, (trang 57)
Mục tiêu: Nắm vững cấu tạo số thập phân, nắm vững quy tắc và có kĩ năng nhân nhẩm với
10,100, 1000 Rèn trí thông minh, nhanh nhẹn
Thời gian: Khoảng 7 phút
Chuẩn bị: GV cắt 10 tấm thẻ, mỗi đội 5 tấm thẻ. Trên đó sẽ ghi 4 chữ số: 3, 4, 5, 6 và một thẻ
ghi dấu phẩy
Luật chơi: Khi GV đọc to một số thập phân thì nhanh chóng các thành viên trong mỗi đội xếp
thành hàng ngang đứng giơ các thẻ theo đúng thứ tự của bạn mang số và dấu phẩy đúng với số
GV vừa đọc. Th kết ghi kết quả lần 1 và sửa kịp thời. Tiếp theo GV dọc Gấp số vừa xếp lên
10 lần hai đội nhanh chóng thực hiện. Th kí ghi kết quả lần 2. Sau 2 lần chơi, thực hiện tơng
tự với các số thập phân khác và gấp với các số lần khác 10,100,1000,.
Cách đánh giá: Mỗi lần đúng 10 điểm, sai 0 điểm; chậm chạp, lúng túng trừ 5 điểm. Đội nào
đợc nhiều điểm đội đó sẽ thắng cuộc.
2. Trò chơi củng cố nội dung hình học
Trò chơi: Tạo hình
Mục tiêu
Củng cố kiến thức sau khi học tiết: Hình tam giác (Trang 85)
Trò chơi yêu cầu các em xếp đợc 4 hình tam giác mà mỗi hình tam giác có 3 cạnh bằng nhau,
ít nhất hai cách xếp

Diện tích tam giác dễ thôi,
Đờng cao đáy chia đôi là thành
Chu vi tam giác rõ ràng
Lấyba cạnh là thành chu vi
3. Trò chơi củng cố yếu tố đại lợng
Có thể áp dụng trò chơi để củng cố kiến thức cho tiết: Bảng đơn vị đo thời gian (trang 129)
Ví dụ: TRò chơi: Ai nhanh, ai đúng
Mục tiêu: Giúp HS nắm vững kiến thức đơn vị đo thời gian
Chuẩn bị: 2 bút dạ; 2 tờ giấy khổ lớn ghi nội dung nh sau:
Đúng ghi Đ, sai ghi S vào ô trống
a, 1 giờ 15 phút = 1,15giờ
b, 3 giờ 42 phút = 222phút
c, 1 năm rỡi = 15 tháng
d, 0,5 ngày = 12 giờ
e,
2
1
phút = 20 giây
g, 270 phút = 4,5giờ
Thời gian: 5 phút
Luật chơi: Mỗi nhóm cử 6 bạn , xếp thành 2 hàng dọc. Sau khi GV hô: Trò chơi bắt đầu thì
bạn số 1 sẽ chạy lên và điền Đ, S vào ô thứ nhất. Điền xong thì bạn số 1 chạy về đa bút cho
bạn số 2 và cứ thế tiếp tục đến bạn số 6. Nếu chạy trớc khi bạn cha chạy xuống đến nơi thì sẽ
bị phạm luật. Mỗi đáp án đúng đợc 2 điểm, phạm lỗi trừ 1 điểm. Đội nào nhiều điểm hơn đội
đó sẽ thắng cuộc.
4, Trò chơi về kĩ năng giải toán và ứng dụng
Trò chơi: Dấu ngoặc chính xác
áp dụng tiết: Luyện tập chung (trang 73)
Mục tiêu: Rèn kĩ năng tính toán thành thạo các phép tính với số thập phân bằng cách nhân
nhẩm và kĩ năng làm toán có chứa dấu ngoặc

Nên 0,9m = 0,90m
- Từ đó HS rút ra nhận xét: 0,9 = 0,90 hoặc 0,90 = 0,9
- HS tự nêu nhận xét nh SGK: Nếu viết thêm chữ số 0 vào bên phải phần thập phân của một số
thập phân thì đợc một số thập phân bằng nó.
- HS nêu VD minh hoạ.
Nếu một số thập phân có chữ số 0 ở tận cùng bên phải phần thập phân thì khi bỏ chữ số 0 đó
đi, ta đợc một số thập phân bằng nó.
- GV đa ra ví dụ
0,9000 = 0,900 = 0,90 = 0,9
8,75000 = 8,7500 = 8,750 = 8,75
12,000 = 12,00 = 12,0 = 12
- HS đa ra một số ví dụ khác
Lu ý: Số tự nhiên đợc coi là số thập phân đặc biệt có phần thập phân là 0 hoặc 00
VD: 15 = 15,0 = 15,00
Hoạt động 3: Thực hành
- HS làm bài tập
- HS cùng GV chữa bài
Bài 1:
GV lu ý cho HS một số trờng hợp dễ nhầm lẫn: 3,025=3,02 không thể bỏ chữ số 0 ở phần mời
3,0400 khi viết nên viết ở dạng gọn nhất 3,04
Bài 2:
HS nhận xét số các chữ số ở phần thập phân của các số đã cho. Số chữ số ở phần thập phân
nhiều nhất là bao nhiêu chữ số? (3 chữ số)
ví dụ: 17,2 viết thành 17,200
Bài 3
HS làm bài vào giấy nháp rồi trả lời. GV yêu cầu HS giải thích
III. Củng cố, dặn dò:
- GV tổ chức cho HS trò chơi: Viết gọn, viết đúng
Mục tiêu: Ngời chơi nắm vững tính chất bằng nhau của hai số thập phân, xử lí các tình huống
một cách linh hoạt

Trang
A. Lí do chọn đề tài 1
B. Nội dung
I. Quan niệm về trò chơi toán học 1
II. Tác dụng của trò chơi toán học 2
III. Những điều cần lu ý khi sử dụng trò chơi học tập 3
IV. Các bớc tiến hành một trò chơi học tập 3
C. Một số trò chơi nhằm củng cố kiến thức Toán Lớp 5
1. Trò chơi củng cố yếu tố số học và yếu tố đại số 5
2. Trò chơi củng cố nội dung hình học 5
3. Trò chơi củng cố yếu tố đại lợng 7
4. Trò chơi củng cố kĩ năng giải toán và ứng dụng 7
D. Trò chơi thực nghiệm vào một tiết dạy cụ thể 8
E. Kết luận 10
6