SKKN: Giáo dục phòng chống Ma tuý cho học sinh qua môn GDCD ở bậc THCS
PHÒNG GD&ĐT HƯỚNG HOÁ
TRƯỜNG THCS LAO BẢO.
oOo
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Giáo viên thực hiện: Hồ Thị Tố Trinh
Đơn vị: Trường THCS Lao Bảo - Hướng Hoá
Lao Bảo, ngày 17 tháng 05 năm 2009.
GV thực hiện: Hồ Thị Tố Trinh Trường THCS Lao Bảo 1
PHÒNG GD&ĐT HƯỚNG HOÁ
TRƯỜNG THCS LAO BẢO.
oOo
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Giáo viên thực hiện: Hồ Thị Tố Trinh
Đơn vị: Trường THCS Lao Bảo - Hướng Hoá
SKKN: Giáo dục phòng chống Ma tuý cho học sinh qua môn GDCD ở bậc THCS
KINH NGHIỆM VỀ GIÁO DỤC PHÒNG CHỐNG MA TUÝ CHO HỌC
SINH QUA MÔN GDCD Ở BẬC THCS.
A. PHẦN MỞ ĐẦU.
I. Lý do chọn sáng kiến kinh nghiệm:
Hiện nay tệ nạn Ma tuý đang lan rộng và ngày càng trở nên nghiêm
trọng, nó là mối hiểm hoạ đối với con người, nó đang len lỏi vào các nhà
trường. Sự phát triển nhanh chống tệ nạn ma tuý trong trường học đang là nổi
lo lắng của mỗi cán bộ giáo viên, của mỗi gia đình, của mọi người và của toàn
xã hội. Nạn ma tuý không những tác động trực tiếp tới sức khoẻ, kết quả học
tập, nòi giống, phẩm giá con người, hạnh phúc gia đình mà còn liên quan trực
tiếp tới các vấn đề kinh tế, xã hội và an ninh quốc phòng.
Tại điều 61, chương V Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt
SKKN: Giáo dục phòng chống Ma tuý cho học sinh qua môn GDCD ở bậc THCS
III. Phạm vi áp dụng :
- Áp dụng để giảng dạy cùng với môn GDCD ở các lớp 6,7,8,9 ở trường
THCS Lao Bảo và các trường THCS khác.
B. PHẦN NỘI DUNG :
I. Một số hiểu biết cơ bản về ma tuý.
1. Ma tuý là gì ?
Trong vài năm gần đây danh từ " Ma tuý " đã được người ta nhắc đến
nhiều trên các phương tiện thông tin đại chúng. Nhưng ma tuý là gì thì còn có
nhiều cách hiểu khác nhau. Trước đây người ta thường dùng từ "thuốc phiện "
bởi vì khi đó chỉ có thuốc phiện là một chất gây nghiện nhưng ngày nay những
chất gây nghiện ngày càng xuất hiện nhiều, đa dạng, muôn hình muôn vẻ, nên
ma tuý dùng để chỉ các chất gây nghiện nói chung. Một số người xem ma tuý
là chất độc dược, khi xâm nhập vào cơ thể sẽ gây ra phản ứng làm thay đổi
một số chức năng trong cơ thể con người như tổn thất hệ thống thần kinh tạo
ra trong tâm lí con người một thói quen, những khát khao đam mê khó có thể
bỏ đựơc hoặc gây nên những trạng thái tâm lí không bình thường, làm mất đi
một số chức năng cơ bản vốn có của cơ thể tạo thành những ảo giác, cảm giác
mới lạ hoặc làm giảm cơn đau. Do đó, hiểu một cách đơn giản nhất thì Ma tuý
là một số chất tự nhiên hoặc chất tổng hợp, khi đưa vào cơ thể người dưới
bât cứ hình thức nào sẽ gây ức chế hệ thần kinh làm giảm đau hoặc có thể
gây ảo giác.
Những loại ma tuý thường được sử dụng ở VN là : thuốc phiện, bồ đà,
cô-ca-in, Moóc-phin, Se-du-xen, Do-la-gan, Xì-cọt và những năm gần đây
xuất hiện một số loại ma tuý ở dạng tổng hợp như He-ro-in, hồng phiến, thuốc
lắc
GV thực hiện: Hồ Thị Tố Trinh Trường THCS Lao Bảo 3
Cây và
♦ Loại nhẹ: Thường là những chất gây nghiện có phản ứng của tâm lý,
không phải chịu sự kiểm soát và nghiêm cấm như : Nicotin từ lá của cây
thuốc lá, caphêin chiết xuất từ hạt càphê
2. Nghiện ma tuý là gì ?
Dùng Ma tuý lần đầu dưới các dạng tiêm chích, hút hít, uống, nhai
người ta thấy có cảm giác lâng lâng dễ chịu và thèm muốn dùng lại.
Ma tuý vào cơ thể vài lần sẽ tác động đến cơ quan cảm thụ gây trạng
thái quen thuộc, nếu không dùng tiếp sẽ rất khó chịu, đau đớn, vật vã thèm
muốn được dùng lại và như thế là đã bị nghiện ma tuý. Do đó, hiểu theo nghĩa
rộng, nghiện ma tuý là tình trạng một số người có thói quen dùng các chất ma
tuý, bất chấp sự ngăn cấm của pháp luật, sự phê phán của người thân, xã hội
và cố bằng các thủ đoạn kể cả gây tội ác để có được các chất ma tuý sử dụng.
Theo nghĩa hẹp, nghiện ma tuý là sự lệ thuộc của con người cụ thể
vào các chất ma tuý, làm cho nguời ta không thể quên và từ bỏ được ma
tuý.
Người nghiện khi thiếu ma tuý thường có những biểu hiện sau :
- Ngáp - Co cứng cơ bụng.
GV thực hiện: Hồ Thị Tố Trinh Trường THCS Lao Bảo 5
SKKN: Giáo dục phòng chống Ma tuý cho học sinh qua môn GDCD ở bậc THCS
- Chảy nước mắt. - Nôn.
- Toát mồ hôi. - Tiêu chảy.
- Hay bực tức. - Mất ngủ.
- Ớn lạnh, nổi da gà. - Trầm cảm.
- Đau các cơ. - Dễ bị kích động.
- Sút cân. - Sợ gió, sợ nước.
Những biểu hiện trên cho thấy người nghiện đã bị rối loạn thần kinh, tiêu
hoá, tâm lí, hành vi xã hội
*. Các biểu hiện thường gặp ở người vừa sử dụng ma tuý
thuốc, để có tiền mua thuốc, kể cả những cách tàn ác nhất. Ma túy hủy hoại
GV thực hiện: Hồ Thị Tố Trinh Trường THCS Lao Bảo 6
SKKN: Giáo dục phòng chống Ma tuý cho học sinh qua môn GDCD ở bậc THCS
sức khỏe, nhân cách , dẫn đến tội phạm, lây nhiễm HIV/AIDS ( do tiêm chích
ma túy ).
- Đối với gia đình và cộng đồng:
Gia đình có người nghiện phải chịu nhiều nỗi bất hạnh : kinh tế khánh
kiệt, gia đình bất hòa, ảnh hưởng xấu đến con cái.
+ Xã hội chịu một gánh nặng lớn : tốn tiền để chữa chạy cho người
nghiện; trật tự an toàn xã hội bị đe dọa, các tội phạm hình sự gia tăng. Tệ nạn
ma túy gây ra thảm họa cho cộng đồng, cho những người nghiện mà phần lớn
ở lứa tuổi từ 14 đến 35
II. Giáo dục phòng chống ma tuý qua môn GDCD bậc THCS.
1.Mục tiêu, nhiệm vụ giáo dục phòng chống tệ nạn ma tuý qua môn
học.
Trong trường THCS, môn GDCD có nhiệm vụ cung cấp cho học sinh
một hệ thống các chuẩn mực đạo đức và pháp luật cơ bản, phổ thông, góp
phần đào tạo người công dân có đạo đức, có ý thức tuân theo pháp luật và đáp
ứng tích cực những yêu cầu của xã hội. GDPCTNMT cho học sinh phải là một
nội dung giáo dục của môn học này: Người công dân có đạo đức, biết tuân
theo pháp luật và làm việc có ích cho xã hội không thể là người chìm đắm
trong nghiện ngập, tiêu phí sức lực, tiền của cho ma túy, làm khánh kiệt kinh
tế gia đình, gây ra các tệ nạn xã hội.
* Về tri thức :
Giúp học sinh hiểu được:
- Ma túy là gì và tác hại của nó đối với bản thân người nghiện, đối với
gia đình họ, đối với cộng đồng xã hội, đối với nòi giống.
- Những quy định của pháp luật về PCTNMT.
luật. Từ nội dung, chương trình môn học và nội dung giáo dục phòng chống tệ
nạn ma tuý cho học sinh có thể tích hợp vào môn GDCD như sau:
Lớp Tiết
(theo
ppct)
Tên bài Chủ đề giáo dục
6 1 Tự chăm sóc, rèn luyện
thân thể
- Bảo vệ sức khoẻ, tránh xa tệ
nạn Ma tuý.
16 Giờ ngoại khóa
- Nhận thức được tác hại của
ma tuý đối với sức khoẻ, đi đến
kí cam kết không hút thuốc lá,
không uống rượu, không sử
dụng các chất kích thích, không
sa vào tệ nạn ma tuý.
7 33 Giờ ngoại khóa - Tìm hiểu tình hình nghiện hút
ở địa phương, nguyên nhân
nghiện ma tuý và tác hại của
ma tuý đối với bản thân, gia
đình và xã hội, HS bày tỏ thái
độ không đồng tình và cương
quyết không bị quyến rủ bởi ma
tuý.
8 19, 20 Phòng chống các tệ nạn xã
hội.
- Phòng chống các tệ nạn ma
tuý là nghĩa vụ của mọi công
dân.
- Vậy làm thế nào để cơ thể được khoẻ mạnh? (Giữ gìn vệ sinh cá nhân,
ăn uống điều độ, thường xuyên luyện tập thể dục thể thao, tích cực phòng và
chữa bệnh, Không uống rượu, không hút thuốc lá, không dùng ma tuý và các
chất kích thích khác).
Tiết 16, Giờ ngoại khoá các vấn đề địa phương ( Lớp 6)
Giáo viên giúp HS thấy được tác hại của các chất ma tuý đối với sức khoẻ
của con người. Từ đó HS cam kết Không uống rượu, không hút thuốc lá,
không dùng ma tuý và các chất kích thích khác.
*Cách tiến hành:
- Hoạt động 1: Giáo viên chia học sinh thành 3 nhóm, tìm hiểu và thảo
luận về ba vấn đề sau:
Nhóm 1: Sưu tầm hoặc tự vẽ tranh về hình ảnh người khoẻ nhất hành
tinh, những vận động viên và những người nghiện ma tuý, để so sánh.
Nhóm 2: Thu gom các mẩu thuốc lá ( đã hút) ở gia đình và nhà
trường, cho vào 2 túi ni long riêng biệt để so sánh môi trường, không khí ở
đâu sạch hơn. Sau đó nêu ước muốn của tổ mình muốn sống trong môi
trường nào?.
Nhóm 3: Sưu tầm những bài báo hoặc những câu khẩu hiệu tuyên
truyền chống hút thuốc lá, ma tuý, rượu để thảo luận ở nhóm, sau đó trình
bày nội dung câu chuyện, khẩu hiệu và kiến nghị của nhóm trước lớp.
GV thực hiện: Hồ Thị Tố Trinh Trường THCS Lao Bảo 9
SKKN: Giáo dục phòng chống Ma tuý cho học sinh qua môn GDCD ở bậc THCS
( Lưu ý: đối với nhóm 2 để thực hiện tốt công việc của mình các thành
viên phải có sự chuẩn bị trước ở nhà).
- Hoạt động 2: Giáo viên cho đại diện các nhóm lần lượt trình bày vấn
đề mà nhóm mình đã thảo luận, các nhóm khác nhận xét, bổ sung, sau đó GV
nhận xét và chốt lại những tác hại của ma tuý.
- Hoạt động 3: Giáo viên cho HS trong lớp tiến hành kí bản cam kết
học tập
2. Học sinh: Các tài liệu về phòng chống ma tuý. Bài thuyết trình,
tuyên truyền phòng chống Ma tuý.
D. Tiến trình lên lớp:
GV thực hiện: Hồ Thị Tố Trinh Trường THCS Lao Bảo10
SKKN: Giáo dục phòng chống Ma tuý cho học sinh qua môn GDCD ở bậc THCS
I. Ổn định: ( 2 phút).
- Chào lớp; Giới thiệu giáo viên về dự giờ; Nắm sĩ số:
II. Kiểm tra bài cũ: (2 phút).không
III. Bài mới.
1. Đặt vấn đề (3 phút):
Em hãy cho biết chủ đề của những ngày sau:
Ngày 26 tháng 6.
Ngày 5 tháng 6.
Ngày 1 tháng 12.
HS trình bày, sau đó GV chốt lại và dẫn dắt vào bài.
2 Triển khai bài:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung kiến thức
*HĐ1: ( 15 phút) Học sinh xem Phim về
giáo dục phòng chống Ma tuý.
Gv: - Chia Hs thành 4 nhóm ( mỗi nhóm
tương ứng với 1 dãy bàn)
- Phát phiếu học tập cho các nhóm.
- Yêu cầu Hs trong quá trình xem Phim,
chú ý trả lời những câu hỏi ( GV đã chuẩn bị
sẵn trong phiếu học tập).
HS: Tiến hành xem Phim.
* HĐ2 :( 10 phút) Các nhóm thi tài.
giảm đau hoặc gây ảo giác.
GV thực hiện: Hồ Thị Tố Trinh Trường THCS Lao Bảo11
SKKN: Giáo dục phòng chống Ma tuý cho học sinh qua môn GDCD ở bậc THCS
4. Để phòng chống và đẩy lùi tệ nạn Ma tuý,
chúng ta cần phải làm gì?.
Hs: Trả lời, bổ sung.
Gv: Chốt lại
* HĐ4: ( 5 phút) HS làm công tác tuyên
truyền về phòng chống Ma tuý .
Gv: Giới thiệu và mời TTV thực hiện phần
việc của mình.
- HS: Tuyên truyền về công tác PCMT.
* Nghiện MT: Là sự lệ
thuộc của con người vào các
chất Ma tuý, làm cho con
người không thể quên và từ
bỏ được( Cảm thấy khó chịu,
đau đớn, vật vã, thèm muốn
khi thiếu nó)
2. Tác hại của nghiện MT:
* Đối với bản thân người
nghiện:
- Gây rối loạn sinh lí, tâm lí.
- Gây tai biến khi tiêm chích,
nhiễm khuẩn.
- Gây rối loạn thần kinh, hệ
thống tim mạch, hô hấp,
=> Sức khoẻ bị suy yếu,
tuý, hiểu những quy định của pháp luật và nghĩa vụ của công dân trong việc
PCTNMT, từ đó HS đồng tình, ủng hộ các chủ trương, pháp luật của nhà
nước, có ý thức tự giác PCTNMT; HS biết chống lại những hành vi rủ rê lôi
kéo vào nạn nghiện ma tuý của kẻ xấu, tích cực tham gia PCTNMT ở địa
phương.
*Cách tiến hành.
- Hoạt động 1: Tìm hiểu tính chất nguy hiểm của tệ cờ bạc, ma tuý, mại
dâm.
GV có thể mở bài bằng cách trình bày tranh ảnh thể hiện tính chất nguy
hiểm của các tệ nạn xã hội trong đó có nạn ma tuý. Sau đó đặt câu hỏi:
- Em hiểu thế nào là ma tuý?(Ma tuý là một số chất tự nhiên hoặc chất
tổng hợp, khi đưa vào cơ thể người dưới bât cừ hình thức nào sẽ gây ức chế hệ
thần kinh làm giảm đau hoặc có thể gây ảo giác).
- Hãy kể tên những loại ma tuý mà em biết?
(Những loại ma tuý thường được sử dụng ở VN là : thuốc phiện, bồ đà,
Cô-ca-in, Mooc-phin, Se-du-xen, Do-la-gan, xì cọt và những năm gần đây
xuất hiện một số loại ma tuý ở dạng tổng hợp như He-ro-in, hồng phiến, thuốc
lắc )
- Hãy nêu các tác hại của ma tuý?( Đối với bản thân người ngiện, đối
với gia đình và xã hội: Làm suy sụp sức khoẻ và tinh thần, sa sút nhân cách, đi
đến những hành vi tội lỗi, làm tan vỡ hạnh phúc gia đình, gây thiệt hại và làm
rối loạn trật tự xã hội ).
- Hoạt động 2: Tìm hiểu những qui định của pháp luật nhằm PCTNMT.
GV cho học sinh đọc những điều luật sau:
+ Điều 61,Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam Năm
1992 :" Nghiêm cấm sản xuất, vận chuyển, buôn bán, tàng trử, sử dụng trái
phép thuốc phiện và các chất Ma tuý khác. Nhà nước qui định chế độ bắt buộc
cai nghiện và chữa các bệnh xã hội nguy hiểm".
Luật phòng chống ma tuý
+ Điều 3 : Nghiêm cấm các hành vi sau đây:
chơi có hại cho sự phát triển lành mạnh của trẻ.
- Hoạt động 3: Tìm hiểu nghĩa vụ và trách nhiệm của CD- HS trong việc
phòng chống TNMT.
- Theo em những biện pháp nào có hiệu quả nhất giúp em tránh được sự
nguy hiểm của TNMT và các tệ nạn xã hội khác?.
GV cho HS phát biểu ý kiến, nhận xét, bổ sung. Sau đó GV chốt lại
( Bản thân phải biết giữ mình, xa lánh lối sống đua đòi, chơi bời hoang phí,
không xem phim ảnh, sách báo có nội dung xấu; Tích cực học tập và lao động
hướng hứng thú của mình vào những hoạt động lành mạnh, hữu ích. Không tò
mò, bắt chước, không hút thử, chống lại những hành động rủ rê, lôi kéo của kẻ
xấu )
- Em có thể làm gì để đóng góp vào việc phòng chống TNMT?
( Tích cực vận động gia đình chuyển hướng sản xuất, không trồng cây thuốc
phiện, cần sa không buôn bán, tàng trử ma tuý; Vận động người thân, những
người xung quanh cai nghiện; Giúp chính quyền địa phương phát hiện những
GV thực hiện: Hồ Thị Tố Trinh Trường THCS Lao Bảo14
SKKN: Giáo dục phòng chống Ma tuý cho học sinh qua môn GDCD ở bậc THCS
hành vi phạm pháp; Tích cực tham gia các hoạt động tuyên truyền giáo dục
phòng chống tệ nạn ma tuý ở địa phương )
d. Lớp 9. Tiết 25, bài 14; Quyền và nghĩa vụ lao động của công dân.
GV giúp HS thấy được để thưc hiện tốt nghĩa vụ và quyền lợi trong lao
động của mình, mỗi CD phải chăm lo giữ gìn sức khoẻ, tu dưỡng, rèn luyện
nhân cách không ăn chơi, nghiện hút, nghiêm chỉnh tuân theo pháp luật. Từ
nhận thức trên HS có ý thức phòng chống để không sa vào TNMT.
*Cách tiến hành:
Nội dung giáo dục PCTNMT có thể lòng ghép vào phần 3 của bài ( CD sử
dụng quyền và nghĩa vụ lao động như thế nào)
GV đặt câu hỏi:
Biết cách phòng
tránh và không
sa vào tệ nạn ma
tuý.
SL % SL % SL %
7A 40 40 100 40 100 40 100
7B 35 35 100 35 100 35 100
7C 38 38 100 38 100 38 100
7D 37 37 100 37 100 37 100
7E 35 35 100 35 100 35 100
7G 33 33 100 33 100 33 100
Có được kết quả trên một phần do sự cố gắng trong quá trình giảng dạy của
bản thân, phần nữa là do sự nỗ lực của chính bản thân mỗi HS, ngoài việc học
ở lớp các em biết tự nghiên cứu sách báo và các phương tiện thông tin đại
chúng khác trong việc phòng chống tệ nạn ma tuý. Ở đây tôi cũng không phủ
nhận vai trò của Ban giám hiệu nhà trường, GVCN, GV giảng dạy môn sinh
học ở khối 6, bởi vì họ cũng có công lao không nhỏ trong việc đẩy lùi tệ nạn
ma tuý trong trường học.
D. KẾT LUẬN CHUNG.
Phòng chống, ngăn ngừa và kiểm soát ma tuý là nhiệm vụ của tất cả mọi
người, là mối quan tâm,lo lắng của nhân loại. Một ngày sau khi đọc tuyên
ngôn độc lập, ngày 3 tháng 9 năm 1945. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: "Cuối
cùng tôi đề nghị cấm hút thuốc phiện" . Vì tương lai nòi giống của dân tộc, vì
sự phồn thịnh của đất nước chúng ta hãy quyết tâm thực hiện thật tốt lời đề
nghị của Bác Hồ.
Việc bảo vệ, tạo điều kiện cho trẻ em, học sinh được sống, học tập, vui chơi
trong môi trường lành mạnh là trách nhiệm của nhà trường, gia đình và toàn
xã hội. Với cương vị là một giáo viên giảng dạy môn GDCD trong nhà trường
tôi thấy việc đưa nội dung giáo dục phòng chống tệ nạn ma tuý vào giảng dạy
ở trường phổ thông một cách có hệ thống là rất cần thiết.
Nội dung Trang
A. PHẦN MỞ ĐẦU 1
B.PHẦN NỘI DUNG
I. Một số hiểu biết cơ bản về Ma tuý
II. Giáo dục phòng chống Ma tuý qua môn GDCD ở bậc
THCS
2
2
6
C. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THỰC NGHIỆM CỦA
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.
14
D. KẾT LUẬN CHUNG 15
GV thực hiện: Hồ Thị Tố Trinh Trường THCS Lao Bảo18