SỞ GD & ĐT THANH HÓA
TRƯỜNG THPT LƯƠNG ĐẮC BẰNG
o0o
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI : GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG TƯƠNG THÂN TƯƠNG ÁI
CHO HỌC SINH THPT
( Qua ví dụ Trường THPT Lương Đắc Bằng)
1

Họ và tên : Hong Vn Bng
T : lch s
Đơn vị công tác: Trng THPT Lng c Bng
Huyện Hoằng Hóa, Tỉnh Thanh Hóa.
SKKN thuc lnh vc giỏo dc o c hc sinh
SKKN nm hc 2012 2013
MC LC
Ni dung trang
I. M u
2
1.Lý do chọn đề tài
2.Thực tiễn giáo dục truyền thống tương thân tương ái cho học
sinh
THPT
II. Một số hình thức giáo dục truyền thống tương thân tương
ái cho học sinh THPT
1. Mục tiêu giáo dục truyền thống tương thân tương ái cho học
sinh THPT
2. Một số hình thức giáo dục truyền thống tương thân tương ái
cho học sinh THPT
2.1. Mỗi thầy cô giáo là tấm gương giáo dục truyền thống tương
thân tương ái cho học sinh

Vì lẽ đó, từ xưa đến nay cha ông ta qua trang sử của dân tộc luôn giáo dục
những tấm lòng bao bọc che chở lẫn nhau lúc khó khăn hoạn nạn để động
viên nhau, cùng vươn lên xây dựng cuộc sống. Nhưng bài học về lòng tương
thân tương ái được khắc sâu và phổ biến rộng rãi trong dân gian với câu từ
mộc mạc, giản dị nhưng đằm thắm sâu sắc, ai cũng dễ đọc, dễ thuộc, dễ hiểu
“ lá lành đùm lá rách”, “ Thương người như thể thương thân”, “ Bầu ơi
thương lấy bí cùng, tuy rằng khác giống nhưng chung một dàn” “ Một con
ngựa đau cả tàu bỏ cỏ”
Những bài học kinh nghiệm sâu sắc tinh thần tương thân tương ái
trong trang sử dân tộc, dưới sự lãnh đạo của Đảng truyền thống ấy không
ngừng được phát huy rộng rãi. Từ các cấp các ngành Trung Ương đến địa
phương, xuống thôn xóm, đặc biệt trong giáo dục các cấp học của cả nước, ở
đâu củng giấy lên phong trào tương trợ, giúp đỡ, đoàn kết, động viên lẫn
nhau để cùng nhau phát triển.
Giáo dục nói chung, giáo dục Trung học phổ thông nói riêng hiện nay,
là phải đào tạo ra những con người phát triển toàn diện “Đức- trí- thể- mĩ”,
5
trong đó đạo đức là nền tảng để phát triển “trí- thể- mĩ”, lớn hơn là truyền
thống yêu nước bảo vệ tổ quốc. Đặc biệt trong giai đoạn hiện nay, mặt trái
của cuộc sống và môi trường xã hội với những tác động tiêu cực đã dẫn đến
những sai phạm đáng tiếc: Học sinh đánh nhau, vô lễ với thầy cô giáo, ý
thức phấn đấu kém Bên cạnh các môn học khác nhau có vai trò to lớn
trong giáo dục đạo đức học sinh, giáo dục tình yêu thương đùm bọc nhau là
truyền thống đẹp đẽ về đạo lý làm người. Vì lý do đó tôi đã mạnh dạn chọn
đề tài: Giáo dục truyền thống “tương thân tương ái” cho học sinh THPT-
Qua ví dụ trường THPT Lương Đắc Bằng” làm đề tài sáng kiến kinh
nghiệm, với mong muốn đề tài thực sự có ý nghĩa trong thực tiễn góp phần
giáo dục đạo đức học sinh trung học phổ thông.
2. Thực tiễn giáo dục truyền thống tương thân tương ái cho học sinh
THPT.

nimh trường học được đảm bảo, các phong trào thi đua liên tục được phát
động, sự phẩn khởi vui tươi giữa các thầy cô giáo và học sinh. Kết quả giáo
dục hai mặt của nhà trường không ngừng được duy trì và phát triển, trường
liên tục đón nhận những danh hiệu thi đua cao quý của ngành, Tỉnh, Chính
phủ ghi nhận thành tích đạt được của cả thầy và trò trong mỗi năm học.
II. Một số hình thức giáo dục truyền thống tương thân tương ái cho học
sinh THPT.
1. Mục tiêu giáo dục truyền thống tương thân tương ái cho học sinh
THPT.
Mỗi môn học khác nhau trong nhà trường THPT đều có mục tiêu cụ
thể để giúp học sinh nắm vững tri thức của nhân loại, hình thành nhân cách,
các em đủ tự tin trong cuộc sống cũng như khắc phục và vượt qua những thử
thánh mới. Nói các khác, mục tiêu là cái “ Cái cuối cùng và mở đầu” cho
8
chủ thể hành động làm đúng các thao tác, thủ thuật, để có được những kết
quả tốt nhất.
Xuất phát từ mục tiêu giáo dục nói chung, Giáo dục truyền thống
tương thân tương ái cho học sinh THPT cũng không nằm ngoài mục đích đó:
Bồi dưỡng tri thức, hình thành nhân cách, kỹ năng, kỹ xảo.
Trước hết, về mặt nhận thức
Truyền thống “tương thân tương ái” là những tập tục, thói quen và
cũng là kinh nghiệm của xã hội được hình thành từ lâu đời trong lối sống và
nếp nghĩ của con người được truyền lại từ thế hệ này qua thế hệ khác, vì vậy
nó có tầm vóc và ý nghĩa lớn giúp các em khả năng ham học hỏi, hiểu biết
những kinh nghiệm tri thức của nhân loại.
Những yếu tố tích cực và tiến bộ của truyền thống sẽ giúp các em
chăm lo học hành, hăng say trong lao động sản xuất, đồng thời có thể sáng
tạo ra những yếu tố hoàn toàn mới mà các thế hệ cha anh hoặc có khả năng,
hay không có điều kiện để thực hiện.
Thứ hai, có tác dụng giáo dục tư tưởng đạo đức và hình thành nhân

tảng giúp mối quan hệ thầy- trò trở nên thân thiện, các em sẽ cảm động sâu
sắc trước tấm lòng của Thầy- cô, sẵn sàng sẽ chia cùng các thầy- cô trước
những khó khăn.
Với những tấm lòng cao cả, bao dung của Thầy- cô giáo, tham gia
đóng góp, sẽ chia với con người, số phận khó khăn trong cộng đồng, trường
học: thăm hỏi động viên thường xuyên đến học sinh, hoàn cảnh gia đình,
những học sinh khuyết tật không may mắn Bằng những hành động thiết
thực, đóng góp ủng hộ, động viên, tạo mọi điều kiện thuận lợi để các em
được đến trường, khiến các em không tuổi thân hay mặc cảm mà vươn lên
trước số phận, khẳng định được tương lai cuộc sống.
Từ những tấm gương sáng của các Thầy- cô giáo, học sinh sẽ hiểu
nhau hơn, sẵn sàng cảm thông chia sẽ với nhau, tạo thành động cơ lớn, sẳn
sàng tham gia đóng góp ủng hộ, động viên nhau phấn đấu trong học tập,
tham gia tích cực các hoạt động phong trào, giảm tải đi những phần hư hỏng,
tránh xa các tệ nạn xã hội.
11
Ví dụ, Trường THPT lương Đắc Bằng- huyện Hoằng Hóa trong
những năm qua luôn đạt được bề dầy truyền thống dạy tốt, học tốt. Để đạt
được kết quả to lớn đó, là sự nổ lực không biết mệt mỏi của bao thế hệ thầy
cô giáo và học sinh, trong đó nổi lên trên hết là tấm lòng cao cả của Thầy cô
luôn biết sẽ chia, đồng cảm, đã tạo ra động lực lớn để duy trì và không
ngừng phát triển những thành tích đạt được. Có rất nhiều những hành động
thiết thực của các thầy cô trong mỗi năm học, ngoài việc hoàn thành đóng
góp những nghĩa cử cao đẹp của các phong trào do các đoàn thể khác nhau
phát động, các thầy cô còn thể hiện tấm lòng cao cả thân thiện sẽ chia với
học sinh của trường: Trong năm học 2011- 2012, tập thể thầy cô giáo của
nhà trường đã tham gia hàng loạt các hoạt động nhân đạo, từ thiện (Mái ấm
công đoàn; Nhắn tin Vịnh Hạ Long; Tấm lưới nghĩa tình; ngày vì người
nghèo; Tết vì học sinh nghèo; Ủng hộ trung tâm trẻ em khuyết tật; Biên giới
hải đảo, Quỷ nhân đạo huyện , tổng số tiền quyên góp ủng hộ lên tới 70

Ví dụ, Trường THPT Lương Đắc Bằng giáo dục truyền thống “Tương
thân tương ái” hằng năm được xây dựng thành nhiều chủ đề lớn trở thành
bài học ngoại khóa có ý nghĩa sâu sắc. Trong những năm học qua, chủ đề “
Xây dựng nhà nhân ái” cho học sinh nghèo ham học có ý chí không ngừng
vươn lên được Đoàn thanh niên phát động, phong trào đã nhận được sự ủng
hộ to lớn của Đảng Bộ nhà trường, tập thể sư phạm các thầy cô giáo, cùng
toàn thể học sinh. Bài học được tổ chức sôi nổi qua tiết chào cờ đầu tuần,
băng rôn khẩu hiệu, các em phát động thành một phong trào lớn, trực tiếp
xuống đến tận địa phương để khảo sát và phân loại đối tượng học sinh, hoàn
cảnh gia đình, chuẩn bị các khâu công tác tổ chức. Sự tích cực, nổ lực của
toàn trường đã đem lại những kết quả to lớn, góp phần nâng cao chất lượng
dạy và học cũng như xây dựng nề nếp, hình thành nhân cách học sinh: Năm
học 2011- 2012, toàn trường đã ủng hộ, quyên góp được số tiền lớn trên 30
triệu đồng Việt Nam, động viên về tinh thần, sức lao động để giúp đỡ gia
đình học sinh Lê Văn Cam ( lớp 12ª11), xây dựng một ngôi nhà C4 khang
trang trên 50 m2, giúp gia đình ổn định cuộc sống, bản thân học sinh Cam đã
có sự động viên to lớn từ những nghĩa cử cao đep của các thầy cô và bạn học
toàn trường. Đáp lại những kỳ vọng đó, em đã lao vào học tập, tham gia tích
14
cực phong trào bề nổi, thân thiện các thầy cô và bạn học. Em đã hoàn thành
khóa học với kết quả đạt được học sinh giỏi liên tục trong 3 năm, thi đỗ tốt
nghiệp với điểm khá giỏi, đặc biệt em đã thi đỗ vào trường Đại học mỏ địa
chất Hà Nội, hiện là sinh viên năm thứ 2; Năm học 2012- 2013, toàn trường
đã có ủng hộ thiết thực để giúp đỡ gia đình học sinh Lê Thị Trang (lớp
11ª7), xây dựng “ Nhà nhân ái”, số tiền trên 30 triệu đồng, riêng tập thể lớp
11ª7 ủng hộ trên 10 triệu đồng. Những nghĩa cử cao đẹp của thầy- cô giáo,
các bạn học sinh đã để lại ấn tượng tốt đẹp trong lòng gia đình, nhân dân địa
phương, đặc biệt đã có tác dụng giáo dục sâu sắc đến học sinh.
2.3. Kết hợp các hình thức tuyên truyền cổ động khác nhau giáo dục
truyền thống tương thân tương ái cho học sinh.

16
gìn giữ và phát huy trong lich sử văn hóa dân tộc, đến những phong trào và
hành động thiết thực về truyền thống tương thân tương ái mà cả thầy- trò
đang nổ lực. Đặc biệt, mô tả đoạn trích“ lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí
Minh” “ Khi chúng ta bê bát cơm ăn, nghĩ đến kẻ đói mà chúng ta không
khỏi động lòng. Vậy, Tôi đề nghị thế này và Tôi xin thực hiện trước, cứ 3
bữa nhịn ăn một bữa, mỗi bữa một bát gạo để cứu đói ”. Hành động của
Bác được cả đồng bào ta cảm động, biến thành hành động cụ thể cứu đói, kết
quả nhân dân ta đã vượt qua nạn đói khủng khiếp do Đế quốc thực dân để
lại.
Từ những bài học sâu sắc của lịch sử để lại về truyền thống tương
thân tương ái, đến tấm lòng nghĩa cử cao đẹp mà các em đang làm, thực sự
đã gây cho các em xúc động mạnh, những trang sử mà các em học nó không
còn khô khan, thiếu hấp dẫn mà nó lung linh trước mắt các em, cảm giác bản
thân mình đang sống trong lịch sử đã thúc đẩy sự ham muốn trong học tập
các bộ môn khác, mục tiêu của các em không có gì khác là phấn đấu vươn
lên để trở thành công dân có ích, chủ nhân của đất nước trong tương lai.
3. Kết quả giáo dục truyền thống tương thân tương ái cho học sinh
THPT.
Giáo dục truyền thống “tương thân, tương ái” cho học sinh luôn luôn
được chú trọng, quán triệt thực hiện từ Đảng bộ, đến các đoàn thể, bộ môn
17
Trường THPT Lương Đắc Bằng trong mỗi năm học. Để thực hiện tốt những
hình thức giáo dục truyền thống “tương thân, tương ái” cho học sinh, các
đoàn thể, bộ môn phải xây dựng kế hoạch, nội dung và chương trình một
cách chu đáo, tỉ mĩ, tổ chức diễn đàn long trọng và khoa học, để mỗi phong
trào phát động giáo dục đều gây được ấn tượng, xúc cảm mãnh liệt đối với
học sinh. Từ trong phong trào phát động, khả năng giáo dục truyền thống
“tương thân, tương ái”, sẽ biến thành hành động ham học, say mê với công
việc, chung tay tiếp sức xây dựng trường lớp, đoàn kết, nề nếp an ninh

vọng, hoàn cảnh gia đình , hiểu học sinh, khám phá đời sống các em để biết
các em có những gì? Khó khăn ra sao?, vấn đề bức xúc chưa được giải
quyết, chia sẽ, giúp đỡ?, đó là cơ sở, điểm tựa vững chắc giúp người thầy
hoàn thành công tác giáo dục” (WWW GD ed VN/ new).
Với những ý nghĩa to lớn đó, việc giáo dục truyền thống “tương thân,
tương ái” cho học sinh THPT, với một số hình thức tiến hành, được lấy dẫn
chứng ở Trường THPT Lương Đắc Bằng- huyện Hoằng Hóa- tỉnh Thanh
Hóa, sẽ đóng góp một phần vào việc hoàn thiện tri thức, nhân cách đạo đức
học sinh. Mong muốn của tác giả, sáng kiến này là bài học hiểu ích góp phần
vào giáo dục học sinh THPT nói chung, ở mỗi trường học cụ thể nói riêng
xem xét và vận dụng vào giáo dục toàn diện học sinh.
Hoằng Hóa, ngày 12 tháng 6 năm 2013
Người thực hiện

21
Hoang Văn Bằng
22