Nguyễn Thị Thu Trang Lớp: Luật kinh doanh K46
LỜI MỞ ĐẦU
Nền kinh tế nước ta đang ngày càng phát triển theo xu hướng hội nhập quốc
tế, Đảng và Nhà Nước đã và đang thực hiện chiến lược đẩy mạnh công nghiệp hóa,
hiện đại hóa theo định hướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng nền tảng để đến năm 2020
nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp. Để đạt được mục tiêu đó Nhà nước
cần chú trọng phát huy nội lực đất nước, trong bối cảnh này, hoạt động đầu tư xây
dựng cơ bản được đánh giá là ngành kinh tế kỹ thuật hết sức quan trọng, bởi nó liên
quan đến nhiều lĩnh vực kinh tế, lại sử dụng nguồn tài chính và nhân lực hết sức to
lớn.
Thực tế cho thấy tại nước ta hoạt động đấu thầu trong xây dựng hết sức phổ
biến và có vai trò đặc biệt quan trọng. Đấu thầu trong xây dựng tuy còn mới, nhưng
qua nhiều bước hoàn thiện đã chứng tỏ sự phù hợp và tất yếu cần áp dụng trong nền
kinh tế, nó thực sự mang lại hiệu quả kinh tế to lớn, tiết kiệm chi phí đầu tư xây
dựng, thúc đẩy sự hoàn thiện của bản thân nhà thầu về năng lực và tổ chức để đảm
bảo đáp ứng được yêu cầu của chủ đầu tư về chất lượng công trình cũng như tiến độ
thực hiện.
Pháp luật về đấu thầu đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc thực thi hiệu
quả công tác đấu thầu. Nhìn chung Nhà nước ta đã rất nỗ lực trong việc ban hành và
từng bước hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh lĩnh vực đấu
thầu nói chung và đấu thầu xây lắp nói riêng để góp phần nâng cao hiệu quả quản lý
của Nhà nước nhưng có thể nói tư duy luật chưa đạt yêu cầu, các văn bản được ban
hành liên tiếp và thay đổi liên tục, có khi cùng một lúc áp dụng nhiều văn bản khác
nhau, có khi một văn bản mới ban hành đã sửa đổi, điều này gây khó khăn cho việc
áp dụng cũng như trong công tác kiểm soát hoạt động đấu thầu.
Là một thành phố Thủ đô, Hà Nội luôn là một trong những thành phố đi đầu
trong việc phát triển thương mại, thị trường Hà Nội đã và đang có những tiến bộ mới.
Để đáp ứng nhu cầu đó, Thành phố Hà Nội luôn quan tâm đến việc đầu tư xây dựng
cơ sở vật chất, cơ sở hạ tầng. Hiện nay Uỷ ban nhân dân Thành phố Hà Nội đang chú
trọng chuyển đổi mô hình quản lý kinh doanh khai thác chợ trên địa bàn thành phố.
11

22
Nguyễn Thị Thu Trang Lớp: Luật kinh doanh K46
ĐẤU THẦU XÂY LẮP
I. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ ĐẤU THẦU
1. Khái niệm đấu thầu
Trên thực tế hiện nay có nhiều khái niệm khác nhau về đấu thầu. Theo từ điển
tiếng Việt thì “đấu thầu là việc tổ chức cuộc đọ sức công khai ai nhận làm, ai bán
với điều kiện tốt nhất thì được chấp nhận”
1
. Theo quan niệm này thì đấu thầu được
hiểu là cuộc đọ sức công khai giữa các tổ chức, cá nhân về kỹ thuật và tài chính, nó
giống như một sân chơi mà trong đó người cung ứng điều kiện tốt nhất sẽ chiến
thắng.
Xét trên khía cạnh pháp luật thì tại Việt Nam từ trước tới nay cũng đã có một
số văn bản pháp luật nêu định nghĩa về đấu thầu:
Theo quan niệm của bên mời thầu cũng như theo Quy chế đấu thầu ban hành
kèm theo Nghị định số 88/1999/NĐ-CP của Chính phủ ngày 1/9/1999 về ban hành
quy chế đấu thầu thì đấu thầu được hiểu là “quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng
được yêu cầu của bên mời thầu trên cơ sở cạnh tranh giữa các nhà thầu”.
Theo quan niệm của nhà thầu thì đấu thầu giống như một phương thức kinh
doanh mà thông qua đó nhà thầu với các điều kiện và năng lực về tài chính, kỹ thuật
đáp ứng được các yêu cầu của bên mời thầu có cơ hội dành được hợp đồng thực hiện
các công việc trong gói thầu. Quan niệm này thể hiện rõ tính chất của đấu thầu là việc
các nhà thầu cạnh tranh công bằng với nhau trên cơ sở năng lực về tài chính cũng như
kỹ thuật và uy tín thực tế của mình để được bên mời thầu chấp nhận giao gói thầu
cho mình thực hiện. Qua đây cũng thể hiện đấu thầu là một lĩnh vực nhạy cảm, sau
mỗi cuộc đấu thầu có nhà thầu trúng thầu và có nhà thầu không trúng thầu.
Như vậy, đứng trên quan điểm của bên mời thầu và nhà thầu thì đấu thầu được
hiểu là cuộc thi tuyển giữa các nhà thầu để thỏa mãn yêu cầu của chủ đầu tư, từ đó
lựa chọn nhà thầu thích hợp nhất.

Thứ nhất, chủ thể tham gia đấu thầu gồm có:
44
Nguyễn Thị Thu Trang Lớp: Luật kinh doanh K46
Phía bên tổ chức đấu thầu gồm: (1) Bên mời thầu: có thể là chủ đầu tư hoặc tổ
chức chuyên môn có đủ năng lực và kinh nghiệm được chủ đầu tư sử dụng để tổ chức
đấu thầu theo các quy định của pháp luật về đấu thầu; (2) Chủ đầu tư: là người sở
hữu vốn hoặc được giao trách nhiệm thay mặt chủ sở hữu, người vay vốn trực tiếp
quản lý và thực hiện dự án cần đấu thầu; (3) Người có thẩm quyền: là người được
quyền quyết định dự án theo quy định của pháp luật; (4) Tổ chuyên gia; (5) Tư vấn
Các chủ thể trên thực hiện những công việc nhất định trong quá trình lựa chọn
nhà thầu
Phía bên tham gia lựa chọn nhà thầu gồm có:
+ Nhà thầu: là các tổ chức, có thể là cá nhân, tổ chức trong nước hoặc nước
ngoài, thông thường là các doanh nghiệp và phải đáp ứng được những điều kiện nhất
định theo pháp luật đấu thầu quy định. Nhà thầu gồm có nhà thầu chính, nhà thầu
phụ, có thể là nhà thầu độc lập, nhà thầu liên danh
Thứ hai, mục đích của việc đấu thầu là tuyển chọn nhà thầu có đủ năng lực
đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu.
- Thứ ba, việc lựa chọn nhà thầu theo yêu cầu của bên mời thầu và phải tuân
theo một trình tự nhất định do pháp luật quy định. Mỗi hình thức đấu thầu khác nhau
có một trình tự cũng như điều kiện áp dụng khác nhau …
3. Phân loại đấu thầu
Có nhiều cách thức phân loại đấu thầu, như phân loại theo nội dung đấu thầu,
phân loại theo phương thức đấu thầu, phân loại theo hình thức lựa chọn nhà thầu,
phân loại theo phạm vi chủ thể tham gia đấu thầu … Nếu xét theo nội dung đấu thầu
thì có thể phân loại đấu thầu thành 3 loại: đấu thầu tuyển chọn tư vấn, đấu thầu mua
sắm hàng hóa, đấu thầu xây lắp.
3.1. Đấu thầu tuyển chọn tư vấn
55
Nguyễn Thị Thu Trang Lớp: Luật kinh doanh K46

sửa chữa lớn. Tham gia đấu thầu xây lắp là các nhà thầu xây lắp, tùy từng dự án khác
nhau mà nhà thầu tham dự phải đáp ứng được những điều kiện nhất định. Những vấn
đề pháp lý liên quan đến đấu thầu xây lắp sẽ được trình bày trong phần II dưới đây.
II. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ ĐẤU THẦU XÂY LẮP
1. Khái niệm đấu thầu xây lắp và pháp luật về đấu thầu xây lắp
1.1 Khái niệm về đấu thầu xây lắp
Đấu thầu xây lắp được hiểu là hình thức đấu thầu lựa chọn nhà thầu để thực
hiện những công việc xây dựng và lắp đặt các công trình, hạng mục công trình, cải
tạo, sửa chữa lớn.
Thực chất của đấu thầu xây lắp là việc áp dụng phương pháp xét hiệu quả
thực tế trong việc lựa chọn đơn vị thi công xây dựng. Phương pháp này đòi hỏi sự so
sánh giữa các đơn vị tham gia đấu thầu trên cùng một phương diện (như kỹ thuật, uy
tín của đơn vị tham dự đấu thầu, tài chính…) để chọn lấy một nhà thầu có đủ khả
năng để thực hiện gói thầu.
Về bản chất đấu thầu xây lắp cũng giống như hoạt động mua bán, tuy nhiên
nó khác những hợp đồng mua bán khác là hàng hóa ở đây là công việc, và chỉ có một
người bán nhưng lại có nhiều người mua. Người bán là chủ đầu tư, người mua là các
nhà thầu, người bán lựa chọn người mua theo nhiều tiêu chí khác nhau như năng lực
thực hiện. Trước đây việc lựa chọn nhà thầu phụ thuộc nhiều vào giá mà người mua
đưa ra tuy nhiên cho đến nay mức giá không ảnh hưởng đến việc lựa chọn nhà thầu,
mà chủ yếu là xét đến yếu tố kỹ thuật, năng lực của nhà thầu, còn mức giá có thể
thương lượng sau đó.
Trên thực tế thấy rằng việc lựa chọn nhà thầu trong hoạt động xây dựng là một
công việc quan trọng bởi có lựa chọn được nhà thầu tốt, có đầy đủ năng lực thì mới
hoàn thành tốt, chất lượng công trình mới được đảm bảo. Trong mỗi một dự án có
những phần việc khác nhau như thiết kế, xây dựng, lắp đặt thiết bị …, việc tổ chức
77
Nguyễn Thị Thu Trang Lớp: Luật kinh doanh K46
đấu thầu có thể chia làm nhiều gói thầu khác nhau và tổ chức lựa chọn nhà thầu thích
hợp để thực hiện những gói thầu đó. Mặt khác, việc lựa chọn nhà thầu còn nhằm tìm

các vấn đề chung như: Luật dân sự …
Xuất phát từ yêu cầu quản lý nhà nước trong lĩnh vực đầu tư xây dựng, Nhà
nước ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về đấu thầu trong xây lắp đi liền với
quá trình hình thành và phát triển của hệ thống pháp luật về đấu thầu.
Tại Việt Nam, đấu thầu và pháp luật đấu thầu nói chung, đấu thầu xây lắp nói
riêng thực sự hình thành từ khi nền kinh tế chuyển đổi sang cơ chế thị trường định
hướng xã hội chủ nghĩa. Tuy nhiên trước đó cũng có những yêu cầu làm tiền đề cho
việc ban hành pháp luật đấu thầu sau này.
1.2.1. Giai đoạn trước khi có Quy chế Đấu thầu ban hành kèm theo Nghị
định số 43/1996/NĐ-CP của Chính phủ ngày 16/7/1996 về ban hành Quy chế
đấu thầu
• Giai đoạn 1945 – 1946
Trong những ngày đầu mới thành lập nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Chủ
tịch Hồ Chí Minh đã lưu ý Chính phủ nước Việt Nam cần phải hết sức tiết kiệm và
phải lựa chọn những vật phẩm từ nguồn cung cấp thích hợp nhất để không lãng phí
của cải của nhân dân.
Mặc dù khái niệm đấu thầu chưa hình thành tuy nhiên việc Chủ tịch Hồ Chí
Minh lưu ý là tiền đề cho hoạt động đấu thầu sau này.
• Từ năm 1946 - 1986
Giai đoạn này cũng có một số văn bản liên quan đến việc lựa chọn người bán
khi bán các tài sản công, tuy nhiên do đặc thù của nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung,
chủ thể của nền kinh tế là các doanh nghiệp quốc doanh được Nhà nước thành lập và
tài sản thuộc sở hữu Nhà nước. Các doanh nghiệp này không có quyền chủ động
trong hoạt động kinh doanh, mọi hoạt động của doanh nghiệp đều theo kế hoạch của
Nhà nước và mọi công trình xây dựng đều được thực hiện theo chỉ tiêu, pháp lệnh.
99
Nguyễn Thị Thu Trang Lớp: Luật kinh doanh K46
Nhà nước chỉ định các đơn vị thực hiện xây lắp theo kế hoạch hoặc căn cứ vào mối
quan hệ giữa các đơn vị đó với cơ quan có thẩm quyền.
• Từ năm 1986 -1996

phạm vi điều chỉnh rộng hơn so với các Quy chế đấu thầu trước đây, theo đó “gói
thầu” lần đầu tiên đã trở thành đối tượng quản lý trong công tác đấu thầu.
Quy chế đấu thầu ban hành kèm theo Nghị định 43/1996/NĐ-CP của Chính
phủ ngày 16/7/1996 về quy chế đấu thầu ra đời, quy định điều kiện đấu thầu và quy
trình đấu thầu chặt chẽ hơn đã khiến cho việc thực thi pháp luật đấu thầu nói chung
và đấu thầu xây lắp nói riêng đạt hiệu quả hơn. Tuy nhiên cùng với tiến trình phát
triển của nền kinh tế thì nó cũng không tránh khỏi những bất cập.
1.2.3. Giai đoạn áp dụng Quy chế đấu thầu ban hành kèm theo Nghị định
số 88/1999/NĐ-CP của Chính phủ ngày 1/9/1999 về ban hành quy chế đấu
thầu; Nghị định số 14/2000/NĐ-CP của Chính phủ ngày 5/5/2000; Nghị định
số 66/2003/NĐ-CP của Chính phủ ngày 12.6.2003
Năm 1999 Chính phủ ban hành Nghị định số 88/1999/NĐ-CP ngày 1/9/1999
về quy chế đấu thầu thay thế cho Nghị định số 43/1996/NĐ-CP ngày 16/7/1996 về
quy chế đấu thầu
Năm 2000 Chính phủ ban hành Nghị định số 14/2000/NĐ-CP ngày 5/5/2000
sửa đổi, bổ sung một số điều của Quy chế đấu thầu kèm theo Nghị định số
88/1999/NĐ-CP của Chính phủ ngày 1/9/1999 về quy chế đấu thầu và Nghị định số
14/2000/NĐ-CP của Chính phủ ngày 5/5/2000
Hai văn bản trên ra đời đã điều chỉnh lĩnh vực đấu thầu rõ ràng hơn cơ chế cũ,
phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu khoa học hơn, chuẩn mực hơn …
Năm 2003, Chính phủ ban hành Nghị định số 66/2003/NĐ-CP ngày
12/6/2003 sửa đổi, bổ sung Quy chế đấu thầu ban hành kèm theo Nghị định số
88/1999/NĐ-CP của Chính phủ ngày 1/9/1999 về quy chế đấu thầu và Nghị định số
1111
Nguyễn Thị Thu Trang Lớp: Luật kinh doanh K46
14/2000/NĐ-CP của Chính phủ ngày 5/5/2000, với 45% số điều sửa đổi, bổ sung,
Nghị định này đã tăng cường tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch trong đấu thầu,
đảm bảo hiệu quả kinh tế của dự án, tăng cường một bước công tác thanh tra, quản lý
hoạt động đấu thầu và thực hiện hợp đồng, nâng cao công tác quản lý thông tin về
đấu thầu.

hướng dẫn thủ tục xuất nhập khẩu hàng hóa của nhà thầu trong nước và nhà thầu
nước ngoài quy định tại Nghị định số 111/2006/NĐ-CP ngày 29/9/2006 của Chính
phủ hướng dẫn thi hành Luật đấu thầu và lựa chọn nhà thầu theo Luật Xây dựng.
Năm 2007, Bộ Xây dựng ban hành Thông tư số 02/2007/TT-BXD ngày
14/02/2007 về việc hướng dẫn một số nội dung về lập, thẩm định, phê duyệt dự án
đấu tư xây dựng công trình, giấy phép xây dựng và tổ chức quản lý dự án đầu tư xây
dựng công trình quy định tại Nghị định số 16/2005/NĐ-CP ngày 07/02/2005 và Nghị
định số 112/2006/NĐ-CP ngày 29/9/2006 của Chính phủ.
Trong thời gian áp dụng Nghị định số 111/2006/NĐ-CP ngày 29/9/2006 của
Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật đấu thầu và lựa chọn nhà thầu theo Luật Xây
dựng, về phía cơ quan Nhà nước cũng như các chủ thể khác tham gia đấu thầu thấy
văn bản này vẫn còn một số bất cấp. Ngày 5/5/2008, Chính phủ đã ban hành Nghị
định số 58/2008/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật đấu thầu và lựa chọn nhà thầu theo
Luật Xây dựng. Qua đây nhiều bất cập của Nghị định 111/2006/NĐ-CP đã được sửa
đổi, tuy nhiên cho đến nay thời gian áp dụng còn ngắn nên chưa thấy rõ được vai trò
của nó.
Những văn bản pháp lý hiện hành đã thực sự là khung khổ pháp lý quan trọng
trong công tác quản lý kinh tế đầu tư xây dựng, tạo tiền đề thuận lợi cho công cuộc
phát triển kinh tế đất nước và phù hợp với xu thế hội nhập hiện nay. Hệ thống văn
bản pháp lý hiện hành đã thể hiện được những những nỗ lực của các cơ quan Nhà
nước trong việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh lĩnh vực đấu
thầu nói chung và đấu thầu xây lắp nói riêng, nó thể hiện sự hoàn thiện hơn hẳn so
với thời kỳ mới áp dụng đấu thầu, tuy nhiên một điều không thể tránh khỏi cùng với
1313
Nguyễn Thị Thu Trang Lớp: Luật kinh doanh K46
tiến trình phát triển kinh tế thì việc áp dụng các văn bản pháp luật đấu thầu nói chung
và đấu thầu xây lắp nói riêng vẫn còn một số bất cập, đó là lý do để các cơ quan có
chức năng cần nghiên cứu thực tiễn áp dụng để ban hành những văn bản mới, tạo
điều kiện tốt để phát huy hiệu quả đấu thầu.
2. Phạm vi, đối tượng áp dụng đấu thầu xây lắp

sau: (1) Am hiểu pháp luật đấu thầu; (2) Có kiến thức về quản lý dự án; (3) Có trình
độ chuyên môn phù hợp với gói thầu theo các lĩnh vực kỹ thuật, tài chính, thương
mại, hành chính và pháp lý; (4) Có trình độ ngoại ngữ đáp ứng được yêu cầu đối với
gói thầu được tổ chức đấu thầu quốc tế, gói thầu thuộc dự án sử dụng vốn ODA.
2
- Tổ chức, cá nhân liên quan đến hoạt động đấu thầu các gói thầu thuộc các dự
án quy định tại Điều 1 Luật Đấu thầu 2005, ví dụ tổ chuyên gia đấu thầu về lĩnh vực
kỹ thuật, tài chính, thương mại, hành chính, pháp lý và các lĩnh vực liên quan. Thành
viên tổ chuyên gia đấu thầu phải có đủ điều kiện sau:
+ Có chứng chỉ tham gia khóa học đấu thầu,
+ Có trình độ chuyên môn liên quan đến gói thầu,
+ Am hiểu các nội dung cụ thể tương ứng của gói thầu,
+ Có tối thiểu ba năm công tác trong lĩnh vực liên quan đến nội dung kinh tế,
kỹ thuật của gói thầu.
3
- Tổ chức, cá nhân có dự án không thuộc phạm vi điều chỉnh của Luật đấu thầu
nhưng chọn áp dụng Luật Đấu thầu.
Nếu một nhà thầu tham gia đấu thầu thì cần phải có những điều kiện sau:
+ Có tư cách hợp lệ theo quy định của Luật Đấu thầu,
+ Chỉ được tham gia trong một hồ sơ dự thầu đối với một gói thầu với tư cách
là nhà thầu độc lập hoặc là nhà thầu liên danh. Trong trường hợp là nhà thầu liên
2 Theo Điều 9.1 Luật Đấu thầu 2005
3 Theo Điều 9.2 Luật Đấu thầu 2005.
1515
Nguyễn Thị Thu Trang Lớp: Luật kinh doanh K46
danh thì cần phải có văn bản thỏa thuận giữa các thành viên, trong đó quy định rõ
người đứng đầu liên danh, trách nhiệm chung và trách nhiệm của từng thành viên
trong liên danh.
+ Đáp ứng được yêu cầu nêu trong thông báo mời thầu hoặc thư mời thầu của
bên mời thầu,

+ Theo yêu cầu của nhà tài trợ nước ngoài đối với nguồn vốn sử dụng cho gói
thầu;
+ Gói thầu có yêu cầu cao về kỹ thuật hoặc kỹ thuật có tính đặc thù; gói thầu có
tính chất nghiên cứu, thử nghiệm mà chỉ có một số nhà thầu có khả năng đáp ứng yêu
cầu của gói thầu.
Trước khi phát hành hồ sơ mời thầu, chủ đầu tư cần phải phê duyệt danh sách
các nhà thầu được coi là có đủ năng lực và kinh nghiệm để mời tham gia đấu thầu.
Tuy nhiên khi thực hiện đấu thầu hạn chế, phải mời tối thiểu năm nhà thầu được xác
định là có đủ năng lực và kinh nghiệm tham gia đấu thầu; trường hợp thực tế có ít
hơn năm nhà thầu, chủ đầu tư phải trình người có thẩm quyền xem xét, quyết định
cho phép tiếp tục tổ chức đấu thầu hạn chế hoặc áp dụng hình thức lựa chọn khác.
Đối với dự án đầu tư xây dựng công trình, công trình sử dụng vốn Nhà nước thì
không cho phép hai doanh nghiệp trở lên thuộc cùng một công ty, tổng công ty với
công ty thành viên, công ty mẹ và công ty con, doanh nghiệp liên doanh với một bên
góp vốn trong liên doanh cùng tham gia đấu thầu hạn chế trong một gói thầu
5
3.1.3. Chỉ định thầu
Chỉ định thầu là hình thức trực tiếp lựa chọn một nhà thầu có khả năng đáp
ứng được yêu cầu của gói thầu để thương thảo và ký hợp đồng. Trước khi thực hiện
chỉ định thầu, dự toán đối với gói thầu đó phải được phê duyệt và việc chỉ định thầu
phải tuân thủ quy trình do Chính phủ quy định.
Chỉ định thầu trong đấu thầu xây lắp được áp dụng trong các trường hợp sau
đây:
5 Điều 100 Luật Xây dựng
1717
Nguyễn Thị Thu Trang Lớp: Luật kinh doanh K46
- Sự cố bất khả kháng do thiên tai, địch họa, sự cố cần khắc phục ngay thì chủ
đầu tư hoặc cơ quan chịu trách nhiệm quản lý công trình, tài sản đó được chỉ định
ngay nhà thầu để thực hiện; trong trường hợp này chủ đầu tư hoặc cơ quan chịu trách
nhiệm quản lý công trình, tài sản đó phải cùng với nhà thầu được chỉ định tiến hành

có đủ năng lực và kinh nghiệm để thực hiện gói thầu thuộc dự án do mình quản lý và
sử dụng. Tuy nhiên khi áp dụng hình thức tự thực hiện, dự toán cho gói thầu phải
được phê duyệt theo quy định. Đơn vị giám sát việc thực hiện gói thầu phải độc lập
với chủ đầu tư về tổ chức và tài chính.
3.1.5. Lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt
Trường hợp gói thầu có đặc thù riêng biệt mà không thể áp dụng các hình thức
lựa chọn nhà thầu như đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chỉ định thầu, tự thực hiện
thì chủ đầu tư phải lập phương án lựa chọn nhà thầu, bảo đảm mục tiêu cạnh tranh và
hiệu quả kinh tế trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.
Thực tế cho thấy hiện nay số lượng dự án được đấu thầu rộng rãi chỉ chiếm tỷ
lệ ít nhất, sau đó là đến đấu thầu hạn chế, và nhiều nhất là hình thức chỉ định thầu và
tự thực hiện. Do bên mời thầu trong một số trường hợp chưa am hiểu chuyên môn, ít
kinh nghiệm; chất lượng tư vấn đấu thầu còn hạn chế; chế tài xử phạt chưa rõ ràng và
cụ thể... khiến nhiều gói thầu bị lạm dụng. Đấu thầu hạn chế được thực hiện nhiều tạo
điều kiện cho các hành động tiêu cực như thông thầu, chỉ định thầu... phát sinh.
3.2. Phương thức đấu thầu xây lắp
Trong đấu thầu xây lắp có các phương thức đấu thầu sau:
3.2.1. Đấu thầu một túi hồ sơ
Đấu thầu một túi hồ sơ là phương thức đấu thầu mà nhà thầu tham gia nộp
một túi hồ sơ. Theo phương thức này nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu gồm đề xuất kỹ
thuật và đề xuất tài chính vào chung một túi hồ sơ, việc mở thầu chỉ được tiến hành
1919
Nguyễn Thị Thu Trang Lớp: Luật kinh doanh K46
một lần. Phương thức này áp dụng cho việc lựa chọn nhà thầu cho gói thầu xây lắp
không lớn.
3.2.2. Đấu thầu hai giai đoạn
Đấu thầu hai giai đoạn là phương thức đấu thầu trong đó việc thực hiện đấu
thầu thông qua hai giai đoạn:
+ Giai đoạn một: Nhà thầu nộp hồ sơ có đề xuất kỹ thuật, tài chính nhưng
chưa có giá thầu. Trong giai đoạn này các bên tham gia đấu thầu trao đổi, thảo luận

tin từ bên mời thầu, các thông tin cần phải được chi tiết, rõ ràng và có hệ thống về
quy mô, khối lượng, quy cách yêu cầu chất lượng của công trình hay hàng hóa dịch
vụ cần cung ứng và tiến độ, điều kiện thực hiện, ngoài ra nếu có những sửa đổi bổ
sung thì bên mời thầu cũng cần phải cung cấp thông tin cho tất cả các nhà thầu tham
dự. Nguyên tắc này đảm bảo cho các nhà thầu tham dự nắm bắt rõ yêu cầu của gói
thầu và xem xét xem mình có khả năng thực hiện gói thầu đó không.
4.3. Nguyên tắc đánh giá khách quan công bằng
Cạnh tranh công bằng là tiêu chí hàng đầu trong đấu thầu, do đó các hồ sơ dự
thầu hợp lệ cần phải được xem xét, đánh giá khách quan, công bằng theo cùng một
chuẩn mực đã xây dựng sẵn để đáp ứng được gói thầu. Các tiêu chí đánh giá hồ sơ,
tiêu chuẩn xét hồ sơ phải được công bố trước trong hồ sơ mời thầu và được công bố
lại trong quá trình xét thầu.
4.4. Nguyên tắc bảo lãnh, bảo hành và bảo hiểm thích đáng
Việc cam kết quyền và nghĩa vụ của các bên trong hợp đồng đấu thầu là điều
bắt buộc, buộc các bên tham gia cần phải nỗ lực thực hiện trách nhiệm của mình, tuy
nhiên trong quá trình đấu thầu có thể xảy ra những nguyên nhân khách quan hay chủ
6 Tài liệu hướng dẫn đấu thầu quốc tế mua sắm thiết bị vật tư và xây dựng công trình theo thể thức hiệp hội
các kỹ sư tư vấn (FIDI), ngân hàng thế giới và ngân hàng phát triển liên Mỹ
2121
Nguyễn Thị Thu Trang Lớp: Luật kinh doanh K46
quan mà có thể có những sự cố như bên dự thầu rút lại hồ sơ dự thầu, bên trúng thầu
không thực hiện hợp đồng… làm ảnh hưởng đến quyền lợi của các bên tham gia. Do
đó Luật đấu thầu có quy định cụ thể về vấn đề bảo lãnh, bảo đảm, bảo hành trong đấu
thầu. Việc bảo lãnh có thể bằng tiền hay bằng sự xác nhận của một ngân hàng có uy
tín dưới hình thức ký quỹ. Bên mời thầu còn phải mua bảo hiểm cho các công trình,
các dự án của mình. Nguyên tắc này bảo đảm cho bên dự thầu nỗ lực thực hiện trách
nhiệm của mình và bên mời thầu tránh khỏi những rủi ro.
5. Vai trò của đấu thầu xây lắp trong nền kinh tế
Thực tế trên thế giới hiện nay cho thấy đấu thầu không phải là thủ tục mang
tính chất hình thức, đó là một quá trình tạo ra một môi trường mang tính cạnh tranh

trình độ và hiệu quả về mọi mặt, nhờ đó mà hiệu quả các dự án được nâng cao, tiết
kiệm cho ngân sách Nhà nước. Ngoài ra đấu thầu còn góp phần nâng cao hiệu quả
công tác quản lý Nhà nước về đầu tư và xây dựng, hạn chế các tình trạng lãng phí,
thất thoát vốn đầu tư và các hiện tượng tiêu cực khác. Bộ Kế hoạch và Đầu tư ghi
nhận, việc thực hiện Luật Đấu thầu 2005 và các Nghị định hướng dẫn thi hành (trước
đây là Nghị định 111/2006/NĐ-CP của Chính phủ ngày 29/9/2006 hướng dẫn thi
hành Luật Đấu thầu và lựa chọn nhà thầu theo Luật Xây dựng, nay được thay thế
bằng Nghị định 58/2008/NĐ-CP của Chính phủ ngày 5/5/2008 hướng dẫn thi hành
Luật Đấu thầu và lựa chọn nhà thầu theo Luật Xây dựng) không chỉ giúp chủ đầu tư,
bên mời thầu lựa chọn được nhà thầu có đủ năng lực, kinh nghiệm để thực hiện gói
thầu mà còn giúp tiết kiệm được cho Nhà nước 6.058,9 tỷ đồng ngay trong năm đầu
tiên thực hiện theo Luật Đấu thầu 2005. Nếu theo số liệu tổng hợp từ báo cáo của bộ,
ngành và địa phương trong cả nước năm 2006, số tiền tiết kiệm từ đấu thầu tương
đương với mức vốn để xây dựng một nhà máy điện trên 400MW hoặc 100km đường
cao tốc, trong đó 70% tổng mức tiết kiệm đạt được từ hình thức đấu thầu rộng rãi.
Đấu thầu có vai trò quan trọng đối với nền kinh tế nói chung, đối với những
chủ thể tham dự đấu thầu, đấu thầu cũng có những vai trò nhất định
2323
Nguyễn Thị Thu Trang Lớp: Luật kinh doanh K46
- Đối với chủ đầu tư
Khi một dự án được phê duyệt, công việc tiếp theo là triển khai thực hiện dự
án. Để thực hiện dự án đó cần phải làm nhiều công việc như: tư vấn, thiết kế kỹ thuật,
thi công, mua sắm thiết bị, xây lắp… Nếu chủ đầu tư làm tất cả các công việc bằng
các nguồn lực sẵn có mà không thuê đối tác bên ngoài thì hiệu quả công việc sẽ
không cao. Đó là một điều tất yếu bởi trong một nền kinh tế phát triển luôn tồn tại
nhiều thành phần kinh tế, nhiều doanh nghiệp thực hiện những công việc chuyên
môn, họ có thế mạnh khác nhau và có những nhược điểm khác nhau, giữa những
doanh nghiệp này luôn có sự cạnh tranh gay gắt. Do đó để đạt hiệu quả cao hơn và để
thực hiện dự án với tiến độ nhanh hơn thì chủ đầu tư thường lựa chọn phương thức
thuê đối tác bên ngoài. Khi đó chủ dự án sẽ lựa chọn hình thức đấu thầu (khi đó chủ

mạng lưới thông tin…
Bên cạnh những khó khăn trong quá trình thực hiện hợp đồng giao thầu, việc
trúng thầu giúp cho nhà thầu đáp ứng được công ăn việc làm cho công nhân viên của
mình, giúp cho doanh nghiệp ngày càng phát triển, ngày càng khẳng định mình, nâng
cao năng lực cạnh tranh trong môi trường trong nước và quốc tế.
Mặt khác nếu doanh nghiệp trúng thầu đăng ký niêm yết trên thị trường chứng
khoán thì uy tín của nhà thầu tăng, do đó giá cổ phiếu trên thị trường chứng khoán
tăng.
6. Quy trình đấu thầu xây lắp
Hoạt động đấu thầu xây lắp cần được thực hiện theo các bước sau:
- Chuẩn bị đấu thầu
- Tổ chức đấu thầu
- Đánh giá hồ sơ dự thầu
- Thẩm định và phê duyệt kết quả đấu thầu
- Thông báo kết quả đấu thầu
- Thương thảo hoàn thiện hợp đồng và ký kết hợp đồng
7
7 Điều 4.4 Luật Đấu thầu
2525