SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP TRONG CÔNG TÁC PHỔ CẬP GIÁO DỤC
MẦM NON CHO TRẺ 5 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON”
I. MỞ ĐẦU.
Phổ cập giáo dục (PCGD) nói chung và phổ cập giáo dục MN cho trẻ 5 tuổi nói
riêng là một nhiệm vụ hết sức quan trọng trong chiến lược phát triển con người, góp phần
nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Giáo dục mầm non đã là một trong những chủ trương rất lớn của Đảng và Nhà
nước ta trong công tác giáo dục và đào tạo. Nhiều chính sách ưu đãi cho giáo dục mầm
non đã được Chính phủ ban hành, đặc biệt hơn đã có nhiều đề án, nhiều chế độ đãi ngộ
cho cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên ngành giáo dục đang công tác ở vùng sâu,
vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo Thực hiện Nghị quyết số
35/NQ/QH12 của Quốc hội khóa XII về chủ trương, định hướng đổi mới một số cơ chế
tài chính trong GD&ĐT từ năm học 2010-2011 đến năm học 2014-2015. Ngày
09/02/2010, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 239/QĐ-TTg về phê duyệt
Đề án Phổ cập giáo dục mầm non (PCGDMN) cho trẻ em năm tuổi giai đoạn 2010-2015.
Thông tư 32/2010/TT- BGDĐT ngày 02 tháng 12 năm 2010 ban hành quy định điều kiện,
tiêu chuẩn, quy trình công nhận phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ năm tuổi.
Chỉ thị số 35/2005/CT-UBND tỉnh Quảng Bình về đẩy mạnh thực hiện Quyết định
161/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về ‘‘Một số chính sách phát triển Giáo dục Mầm
non”; Quyết định số 4664/QĐ-UBND huyện Lệ Thủy ban hành kế hoạch phổ cập giáo
dục mầm non trẻ em 5 tuổi; Phòng GD Lệ Thủy có công văn số 133/KH-GD&ĐT triển
khai xây dựng kế hoạch phổ cập giáo dục mầm non trẻ em 5 tuổi.
Đã khẳng định “Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ năm tuổi” là một trong những quy
định quan trọng được bổ sung tại Luật sửa đổi bổ sung một số Điều của Luật Giáo dục,
trong đó nhấn mạnh Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi là nhiệm vụ ưu tiên
hàng đầu trong giáo dục mầm non nhằm chuẩn bị tốt cho trẻ em vào lớp 1 đối với tất cả
các vùng miền trong cả nước. Lần đầu tiên, việc phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi
đã được luật hóa. Đây là quy định thể hiện tính ưu việt của chế độ ta và khẳng định thành

mầm non là một điều rất quan trọng, quan trọng hơn trẻ 5 tuổi phải được giáo dục, chăm
sóc đảm bảo theo chương trình giáo dục mầm non lứa tuổi 5-6 tuổi do Bộ GD-ĐT ban
hành. Trẻ em từ 3 tuổi đến 5 tuổi là độ tuổi mà các cấp giáo dục quy định phải huy động
ra lớp bởi vì ở lứa tuổi này trẻ cần được làm quen với những kiến thức sơ đẳng để hình
thành những tư duy lôgic cần thiết cho trẻ tiếp nhận kiến thức ở bậc tiểu học. Để đạt được
điều đó cần làm tốt công tác PCGDMN cho trẻ em năm tuổi là một công tác mà trong đó
các cấp, các ngành, Đảng, Nhà nước và nhân dân có trách nhiệm huy động hầu hết các trẻ
em 5 tuổi đến lớp, đến trường để được chăm sóc giáo dục theo chương trình giáo dục
mầm non do Bộ GD-ĐT ban hành nhằm giúp trẻ em 5 tuổi được phát triển tốt về thể chất,
trí tuệ, tình cảm, thẩm mỹ, tiếng Việt và tâm lý để trẻ sẵn sàng vào lớp 1. Khi ban hành
Đề án “Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em năm tuổi” giai đoạn 2010-2015, Chính phủ
cũng đưa ra các quan điểm chỉ đạo như sau:
Nhà nước có trác nhiệm quản lý, đầu tư phát triển giáo dục mầm non, tăng cường
hỗ trợ cơ sở vật chất, đào tạo đội ngũ giáo viên; ưu tiên đầu tư các vùng có điều kiện kinh
tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng núi, vùng sâu, vùng xa, hải đảo, biên giới theo hướng
xây dựng các trường công lập kiên cố, đạt chuẩn. PCGDMN cho trẻ em năm tuổi là
nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu trong giáo dục mầm non nhằm chuẩn bị tốt cho trẻ vào lớp 1
đối với tất cả các vùng miền trong cả nước.
Việc chăm lo để mọi trẻ em năm tuổi đến trường, lớp mầm non là trách nhiệm của
các cấp, các ngành, của mỗi gia đình và toàn xã hội. Đẩy mạnh xã hội hóa với trách
nhiệm lớn hơn của Nhà nước, của xã hội và gia đình để phát triển giáo dục mầm non.
Đổi mới nội dung chương trình, phương pháp giáo dục mầm non theo nguyên tắc
đảm bảo đồng bộ, phù hợp, tiên tiến gắn với giáo dục đổi mới phổ thông, góp phần tích
cực nâng cao chất lượng giáo dục.
2. Cơ sở thực tiển.
Trong những năm qua và nhất là hiện nay, trong giai đoạn đổi mới giáo dục, Đảng
và nhà nước đã có những Chỉ thị biện pháp cho các trường mầm non để thực hiện đổi mới
đồng bộ về nội dung phương pháp, phương tiện chăm sóc giáo dục trẻ.
Trong thời kỳ đổi mới toàn diện đất nước, trong đó có đổi mới giáo dục, nhận thức tầm
quan trọng đặc biệt của giáo dục và đào tạo trong chiến lược phát triển con người, nguồn

3. Cơ sở thực trạng.
* Thuận lợi:
Trường mầm non Lộc Thủy là đơn vị trường học thuộc khu vực vùng giữa của huyện Lệ
Thủy nên mọi điều kiện thực hiện công tác giáo dục tương đối thuận lợi. Trong nhiều
năm học qua, nhà trường đã được ngành giáo dục và địa phương giao chỉ tiêu huy động
trẻ mẫu giáo trong độ tuổi 3 đến 5 tuổi ra lớp là 100%. Năm học 2011-2012, sau khi
Quyết định phê duyệt Đề án “Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ năm tuổi” của Chính
phủ được ban hành, các văn bản chỉ đạo của Bộ GDĐT, Sở GD&ĐT và đặc biệt là kế
hoạch phổ cập GDMN trẻ năm tuổi của huyện Lệ Thủy và phòng GD&ĐT lệ Thủy được
triển khai, các trường mầm non trên địa bàn huyện đã bắt đầu thực hiện thêm một nhiệm
vụ mới "Phổ cập GDMN cho trẻ năm tuổi" giai đoạn 2011-2015. Đây thực sự là một
nhiệm vụ hết sức quan trọng và cũng vô cùng khó khăn bởi vì nó còn rất mới mẻ với các
nhà quản lý bậc học mầm non.
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ giáo dục, trường mầm non Lộc Thủy tuy đóng ở địa
bàn thuận lợi song chúng tôi cũng gặp không ít những khó khăn nhất định tập trung ở
những mặt sau:
* Khó khăn:
Địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều, đời sống kinh tế của một bộ phận nhân
dân còn gặp nhiều khó khăn, hộ nghèo trên địa xã lộc Thủy vẫn còn chiếm tỷ lệ tương đối
cao qua khảo sát hộ nghèo 2010 là 10%; 2011 hộ nghèo 8,9% và trong 2012 là 6,8%
- Dân số từ 0 - 5 tuổi của địa bàn xã Lộc Thủy có sự biến động rất khó cho công tác quản
lý, thống kê (do các hộ gia đình đi làm ăn xa gửi con cho ông bà, có hộ mới tách )
- Tỷ lệ huy động trẻ mẫu giáo qua nhiều năm học tỷ đạt chỉ tiêu giao
nhưng nguy cơ không bền vững do nhiều nguyên nhân khác nhau:
Do nhận thức của một bộ phận phụ huynh về công tác giáo dục mầm non vẫn còn hạn
chế.
Do đời sống của một bộ phận nhân dân còn thấp trong khi phải đóng tiền học phí và
trang bị một số khoản chi phí học tập cho trẻ.
Tỷ lệ thất nghiệp ở phụ nữ có con nhỏ ngày càng tăng nên còn xảy ra suy nghĩ ở nhà
trông con đỡ tốn kém chi phí khi cho con đến trường.

Sau khi triển khai Quyết định số 239/QĐ-TTg ngày 09/02/2010 của Thủ tướng
chính phủ về phê duyệt Đề án phổ cập Giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi giai đoạn
2010-2015; Thông tư 32/2010/TT- BGDĐT ngày 02 tháng 12 năm 2010 ban hành quy
định điều kiện, tiêu chuẩn, quy trình công nhận phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ năm
tuổi; Quyết định số 4664/QĐ-UBND huyện lệ Thủy ban hành kế hoạch phổ cập giáo dục
mầm non trẻ em 5 tuổi; Phòng GD Lệ Thủy có công văn số 133/KH-GD&ĐT triển khai
xây dựng kế hoạch phổ cập giáo dục mầm non trẻ em 5 tuổi.
Căn cứ vào các văn bản của cấp trên Tôi tiến hành xây dựng lộ trình thực hiện kế
hoạch. Để thực hiện kế hoạch tôi trình với UBDN xã, được UBND xã phê duyệt nhất trí
và sau đó Đ/c chủ tịch ra Quyết định thành lập ban phổ cập của xã. Đồng chí Phó chủ tịch
UBND xã làm trưởng ban triển khai họp và giao trách nhiệm cho từng thành viên trong
ban chỉ đạo phổ cập của xã.
Khi giao nhiệm vụ công tác PCGDMN cho trẻ 5 tuổi. Trường mầm non Lộc Thủy
thành lập Ban chỉ đạo cấp trường và tiến hành phiên họp thứ nhất thông qua hội đồng sư
phạm kế hoạch thực hiện phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi giai đoạn 2011-
2015 của xã và nhà trường.
Với sự thống nhất cao trong tập thể, tôi bắt đầu triển khai bước tiếp theo là giao
nhiệm vụ cụ thể cho từng giáo viên, nhân viên trong việc điều tra trẻ từ 0-5 tuổi theo từng
khu vực thôn, xóm; cứ 2 giáo viên điều tra 1 xóm đồng thời kết hợp với thôn để số lượng
trùng khớp nhau.
Khi điều tra xong phân công một số đồng chí trong ban phổ cập ghi vào phiếu điều
tra của hộ gia đình; tiếp theo ghi vào sổ theo dõi tình hình phổ cập và các biểu mẫu, các
loại danh sách khác Tất cả các loại phiếu, sổ, biểu mẫu đều phải trùng khớp nhau. Sau
khi hoàn thành bộ hồ sơ làm bằng tay kế hoạch tiếp theo tôi cho nhân viên nhập phiếu
vào phần mền của phổ cập để được lữu dữ có hiệu quả và khoa học hơn.
4.2. Công tác tham mưu và phối hợp trong việc thực hiện phổ cập giáo dục
mầm non cho trẻ em năm tuổi.
Lãnh đạo nhà trường có kế hoạch tham mưu với chính quyền địa phương về mọi
khâu trong việc tổ chức thực hiện công tác phổ cập. Chính vì thế năm học 2011-2012 Tôi
đã tích cực tìm nhiều biện pháp tham mưu với UBND xã, Hội đồng giáo dục xã về việc

cập giáo dục hiện nay. Muốn xã hội hóa tốt đòi hỏi phải làm tốt công tác tuyên truyền.
Xác định công tác tuyên truyền là một trong những phương tiện thông tin nhanh
nhất và giúp chúng ta thực hiện vấn đề mà mình đang hướng tới đạt hiệu quả nhất. Ngay
sau khi triển khai đề án phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em năm tuổi đến tập thể hội
đồng sư phạm nhà trường, tôi tiến hành triển khai ngay chủ trương này đến tất cả các bậc
phụ huynh học sinh thông qua Hội nghị cha mẹ học sinh toàn trường vào đầu năm học.
Sau khi thành lập Ban đại diện cha mẹ học sinh năm học 2011-2012, nhà trường đã thành
lập Ban tuyên truyền “Phổ cập GDMN cho trẻ em năm tuổi” bao gồm các cán bộ chủ
chốt của nhà trường, các thành viên Ban đại diện cha mẹ học sinh để phối hợp thực hiện.
Ban tuyên truyền có nhiệm vụ liên hệ với trưởng thôn hoặc phó thôn lên kế hoạch triển
khai trong các đợt sinh hoạt văn hóa của thôn xóm, cung cấp những nội dung cần thiết
liên quan đến công tác giáo dục của nhà trường và các văn bản liên quan triển khai trong
từng cụm dân cư.
Về phía nhà trường, tôi cử đại diện cán bộ, giáo viên của trường hiện đang cư trú
tại xóm tham gia sinh hoạt và theo dõi, báo cáo kết quả đã triển khai trong tổ về Ban chỉ
đạo phổ cập của nhà trường.
Nhà trường phối hợp chặt chẽ với hội khuyến học, hội chữ thập đỏ về công tác
nhân đạo, từ thiện là một việc làm thu hút sự đồng thuận của xã hội và người dân. Trong
những năm học qua, nhà trường luôn tích cực làm công tác từ thiện, tham gia các đợt
đóng góp giúp đỡ người địa phương gặp hoạn nạn, khó khăn trong cuộc sống, quan tâm
đặc biệt đến các trẻ em nghèo, trẻ mồ côi không nơi nương tựa, trẻ em có hoàn cảnh đặc
biệt khó khăn, trẻ khuyết tật, như thăm và tặng quà cho trẻ: số tiền 200.000 đ/cháu.
Tham mưu Ban đại diện cha mẹ học sinh miễn, giảm tiền học bán trú, tham mưu các tổ
chức đoàn thể trong ngành hỗ trợ quần áo ấm cho trẻ các em nghèo 15 bộ nhằm thu hút,
động viên các em đến trường.
Phối hợp với y tế xã trong việc chăm sóc sức khỏe cho trẻ và khám chữa bệnh
miễm phí cho trẻ em nghèo, có hoàn cảnh khó khăn.
Sự quan tâm hỗ trợ và tạo điều kiện của chính quyền địa phương, sự vào cuộc của
các ban ngành trong xã, sự đồng tình ủng hộ và phối hợp nhiệt tình của các bậc cha mẹ
trẻ đã đẩy mạnh phong trào xã hội hóa của nhà trường trong những năm học qua. Nhấn

phụ huynh và độ tuổi đã được điều tra. Công tác này giúp tôi chọn lọc ra được trẻ cũ và
trẻ mới để phân bổ đồng đều cho các lớp, tạo sự công bằng hơn khi phân công nhiệm vụ
cho giáo viên.
Bắt đầu năm học mới, tôi thành lập ban phổ cập. Ban phổ cập có trách nhiệm theo
dõi, kiểm tra hồ sơ học sinh mới và đối chiếu với danh sách học sinh mà tôi đã chuẩn bị
sẵn. Mỗi giáo viên được nhận danh sách học sinh và coi đây như là chỉ tiêu huy động
được giao tạm thời, sau một tuần lễ nếu một số trẻ có trong danh sách chưa ra lớp, giáo
viên sẽ theo địa chỉ đến tận nhà vận động học sinh ra lớp và báo cáo về Hội đồng tuyển
sinh nhà trường tìm biện pháp huy động trẻ.
* Cập nhật phiếu điều tra và tổng hợp.
Sau khi hoàn tất điều tra, nhà trường cần phải nắm bắt thêm thông tin qua
nhiều kênh khác nhau để xác định rõ sự thay đổi về nhân khẩu từng gia đình và hộ khẩu
từng thôn, ….
Qua đó làm cơ sở cho việc cập nhật phiếu điều tra được chính xác hơn.
Phiếu điều tra phải được cập nhật đầy đủ thông tin của từng cá nhân trong từng hộ gia
đình. Phiếu điều tra phải được bổ sung hàng năm trên cơ sở kết quả điều tra.
Muốn vậy, giáo viên phải tranh thủ sự chỉ đạo của bộ phận phụ trách phổ cập nhà trường,
đồng thời phối kết hợp chặt chẽ với giáo viên bậc tiểu học, các trưởng thôn, các hộ gia
đình để nắm bắt sự thay đổi nhân khẩu, hộ khẩu, chuyển đi, chuyển đến hay học trái
tuyến. Đặc biệt là các đối tượng trong độ tuổi phổ cập.
Phiếu điều tra phải được đóng thành tập và có số thứ tự từng hộ ở từng thôn, xóm
và phải được đối chiếu thật chính xác với sổ phổ cập, danh sách. Nếu có sự biến động xảy
ra sau điều tra thì cán bộ văn phòng hoặc người phụ trách phổ cập của trường phải cập
nhật ngay vào hồ sơ theo dõi để khi thiết lập hồ sơ phổ cập có cơ sở đối chiếu đảm bảo
được số liệu chính xác. Sau đó nhập vào phần mền.
Tổng hợp các biểu mẫu thống kê và thiết lập các danh sách theo yêu cầu của hồ sơ phổ
cập. Các biểu mẫu thống kê có sự liên quan chặt chẽ với nhau, số liệu ở biểu mẫu này vừa
bổ sung thông tin cho biểu mẫu kia nhưng cũng là cơ sở để kiểm tra độ chính xác của nhau
trong từng loại biểu mẫu. Vì vậy, tổng hợp số liệu vào các biểu mẫu phải được tiến hành
theo một trình tự nhất định chứ không thể tổng hợp một cách tùy tiện.

cách và biết uống nước tráng miệng sau khi uống nước quả và sữa để phòng chống sâu
răng. Thường xuyên quan tâm đến trẻ suy dinh dưỡng, trẻ thấp còi, trẻ thừa cân, trẻ có
hoàn cảnh khó khăn và trẻ 5 tuổi có dấu hiệu chậm phát triển về trí tuệ.
5. Kết quả đạt được.
Với các biện pháp thực hiện công tác phổ cập GDMN cho trẻ em 5 tuổi như đã nêu
ở trên trong năm qua địa phương và nhà trường MN Lộc Thủy đã đạt được các kết quả
đáng đáng phấn khởi, là được sự quan tâm chỉ đạo của Lãnh đạo phòng giáo dục và đào
tạo Lệ Thủy, cấp uỷ Đảng, chính quyền địa phương, các cấp các ngành, đoàn thể.
Công tác tham mưu và phối hợp trong việc phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em
năm tuổi được thực hiện một cách chặt chẽ.
Thực hiện tốt công tác xã hội hóa giáo dục góp phần vào công tác phổ cập GDMN cho
trẻ em 5 tuổi chung của huyện, đặc biệt là công tác phổ cập GDMN cho trẻ em 5 tuổi ở
xã Lộc Thủy có hiệu quả.
Nhận thức của các bậc phụ huynh về công tác phổ cập GDMN cho trẻ em 5 tuổi
được nâng lên, các bậc phụ huynh đã quan tâm đến việc chăm sóc giáo dục trẻ cũng như
các hoạt động trường lớp.
Kết quả huy động trẻ từ 3 đến 5 tuổi đạt 100%. So với năm trước vượt 0,6%. Tỷ lệ
chuyên cần đạt 95% trở lên. So với năm trước vượt 5%.
Trẻ em trong độ tuổi mẫu giáo ra lớp đạt từ 100%
Đảm bảo cơ sở vật chất về phòng học, các phòng chức năng. Sân chơi, công trình
vệ sinh và các trang thiết bị. Đặc biệt là về UDCNTT cho trẻ 5 tuổi được học. Chất lượng
chăm sóc giáo dục trẻ tăng hơn năm trước.
Về hồ sơ phổ cập: Ban chỉ đạo thiết lập đầy đủ hồ sơ theo quy định. Các số liệu
điều tra đúng khớp với thực tế. Các loại biểu mẫu thống kê số liệu đều khớp với nhau.
Hình thức các loại hồ sơ được sắp xếp khoa học, các loại hồ sơ, biểu mẫu được làm bằng
thủ công và nhập vào phần mền.
Kết quả được UBND huyện Lệ Thủy kiểm tra công nhận xã Lộc Thủy đạt chuẩn
phổ cập giáo dục cho trẻ MN 5 tuổi năm học 2011- 2012.
6. Bài học kinh nghiệm.
Từ những kết quả đạt được bản thân đã rút ra được những bài học kinh nghiệm sau:

chuẩn bị tốt cho trẻ trước khi vào học lớp 1, mà đảm bảo quyền được học tập cho hầu hết
trẻ em 5 tuổi và tạo sự công bằng trong giáo dục mầm non đối với tất cả các vùng miền
trong cả nước.
Đây còn là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước khẳng định thành tựu của
Quốc gia trong việc chăm sóc và giáo dục trẻ em để đáp ứng nhu cầu hội nhập và phát
triển đất nước trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa.
Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi là chiến phát triển con người, góp phần
nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài đáp ứng yêu cầu đổi mới của đất
nước.
Từ phân tích thực trạng việc tổ chức thực hiện công tác phổ cập giáo dục mầm non
cho trẻ 5 tuổi ở trường mầm non Lộc Thủy. Lãnh đạo nhà trường đã chỉ đạo Hội đồng sư
phạm trường thực hiện các biện pháp nhằm cải tiến lề lối trong công tác phổ cập GDMN
cho trẻ em 5 tuổi đạt hiệu quả.
Do hạn chế về nhiều mặt, đề tài chắc chắn có nhiều thiếu sót, rất mong nhận được
từ đồng nghiệp, độc giả, ban giám khảo những ý kiến đóng góp chân thành bổ sung, sửa
chữa, hoàn chỉnh hơn, để vận dụng tốt hơn vào thực tế trong công tác phổ cập GDMN
cho trẻ em 5 tuổi trong thời gian tới có nhiều trường đạt chuẩn hơn nữa, đưa sự nghiệp
giáo dục của huyện ngày một phát triển