SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP TRONG CÔNG TÁC PHỔ CẬP GIÁO DỤC
MẦM NON CHO TRẺ 5 TUỔI Ở TRƯỜNG MẦM NON”
I. MỞ ĐẦU.
Phổ cập giáo dục (PCGD) nói chung và phổ cập giáo dục MN cho trẻ 5 tuổi nói
riêng là một nhiệm vụ hết sức quan trọng trong chiến lược phát triển con người, góp phần
nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực và bồi dưỡng nhân tài, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp
công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Giáo dục mầm non đã là một trong những chủ trương rất lớn của Đảng và Nhà
nước ta trong công tác giáo dục và đào tạo. Nhiều chính sách ưu đãi cho giáo dục mầm
non đã được Chính phủ ban hành, đặc biệt hơn đã có nhiều đề án, nhiều chế độ đãi ngộ
cho cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên ngành giáo dục đang công tác ở vùng sâu,
vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo ... Thực hiện Nghị quyết số
35/NQ/QH12 của Quốc hội khóa XII về chủ trương, định hướng đổi mới một số cơ chế
tài chính trong GD&ĐT từ năm học 2010-2011 đến năm học 2014-2015. Ngày
09/02/2010, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 239/QĐ-TTg về phê duyệt
Đề án Phổ cập giáo dục mầm non (PCGDMN) cho trẻ em năm tuổi giai đoạn 2010-2015.
Thông tư 32/2010/TT- BGDĐT ngày 02 tháng 12 năm 2010 ban hành quy định điều kiện,
tiêu chuẩn, quy trình công nhận phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ năm tuổi.
Chỉ thị số 35/2005/CT-UBND tỉnh Quảng Bình về đẩy mạnh thực hiện Quyết định
161/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về ‘‘Một số chính sách phát triển Giáo dục Mầm
non”; Quyết định số 4664/QĐ-UBND huyện Lệ Thủy ban hành kế hoạch phổ cập giáo
dục mầm non trẻ em 5 tuổi; Phòng GD Lệ Thủy có công văn số 133/KH-GD&ĐT triển
khai xây dựng kế hoạch phổ cập giáo dục mầm non trẻ em 5 tuổi.
Đã kh ng định Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ năm tuổi” là một trong những quy
định quan trọng được bổ sung tại Luật s a đổi bổ sung một số Điều của Luật Giáo dục,
trong đó nhấn mạnh Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi là nhiệm vụ ưu tiên
lứa tuổi mầm non còn non nớt, chưa phát triển hoàn thiện về tâm sinh lý, dễ nhạy cảm với
mọi hoạt động xung quanh cho nên chúng ta phải có một vốn kiến thức cơ bản để hướng
các cháu đi đúng mục tiêu mà Đại hội Đảng đã đề ra là chăm sóc trẻ trước 6 tuổi một
cách chất lượng để trẻ phát triển toàn diện về thể chất tình cảm, trí tuệ thẩm mỹ trên cơ sở
một chương trình nuôi dạy trẻ khoa học đó là chương trình giáo dục mầm non mới. Có
thể nói rằng, bậc học mầm non là bậc học đầu tiên cung cấp những kiến thức đơn giản
cho trẻ em thông qua các hoạt động học và vui chơi. Do đó, việc trẻ được học ở trường
mầm non là một điều rất quan trọng, quan trọng hơn trẻ 5 tuổi phải được giáo dục, chăm
sóc đảm bảo theo chương trình giáo dục mầm non lứa tuổi 5-6 tuổi do Bộ GD-ĐT ban
hành. Trẻ em từ 3 tuổi đến 5 tuổi là độ tuổi mà các cấp giáo dục quy định phải huy động
ra lớp bởi vì ở lứa tuổi này trẻ cần được làm quen với những kiến thức sơ đ ng để hình
thành những tư duy lôgic cần thiết cho trẻ tiếp nhận kiến thức ở bậc tiểu học. Để đạt được
điều đó cần làm tốt công tác PCGDMN cho trẻ em năm tuổi là một công tác mà trong đó
các cấp, các ngành, Đảng, Nhà nước và nhân dân có trách nhiệm huy động hầu hết các trẻ
em 5 tuổi đến lớp, đến trường để được chăm sóc giáo dục theo chương trình giáo dục
mầm non do Bộ GD-ĐT ban hành nhằm giúp trẻ em 5 tuổi được phát triển tốt về thể chất,
trí tuệ, tình cảm, thẩm mỹ, tiếng Việt và tâm lý để trẻ sẵn sàng vào lớp 1. Khi ban hành
Đề án Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em năm tuổi” giai đoạn 2010-2015, Chính phủ
cũng đưa ra các quan điểm chỉ đạo như sau:
Nhà nước có trác nhiệm quản lý, đầu tư phát triển giáo dục mầm non, tăng cường
hỗ trợ cơ sở vật chất, đào tạo đội ngũ giáo viên; ưu tiên đầu tư các vùng có điều kiện kinh
tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng núi, vùng sâu, vùng xa, hải đảo, biên giới theo hướng
xây dựng các trường công lập kiên cố, đạt chuẩn. PCGDMN cho trẻ em năm tuổi là
nhiệm vụ ưu tiên hàng đầu trong giáo dục mầm non nhằm chuẩn bị tốt cho trẻ vào lớp 1
đối với tất cả các vùng miền trong cả nước.
Việc chăm lo để mọi trẻ em năm tuổi đến trường, lớp mầm non là trách nhiệm của
các cấp, các ngành, của mỗi gia đình và toàn xã hội. Đẩy mạnh xã hội hóa với trách
nhiệm lớn hơn của Nhà nước, của xã hội và gia đình để phát triển giáo dục mầm non.
đua cơ sở chiếm tỷ lệ qua mỗi năm học trên 20%; công tác xã hội hóa phát triển, chất
lượng học tập và đánh giá phát triển 5 lĩnh vực của trẻ tăng từ 0,5 - 1% mỗi năm. Những
thuận lợi và nền tảng này là cơ sở vững chắc để nhà trường thực hiện tốt công tác phổ cập
giáo dục mầm non cho trẻ em năm tuổi kể từ năm học 2011-2012. Tuy nhiên, khi bắt đầu
triển khai trong đội ngũ chúng tôi cũng gặp không ít những trở ngại, vướng mắc. Với hy
vọng sau khi nghiên cứu nội dung này tôi sẽ có được những kinh nghiệm thực hiện tốt
quy trình về công tác phổ cập và cùng tập thể trường mầm non Lộc Thủy hoàn thành tốt
nhiệm vụ phổ cập GDMN cho trẻ năm tuổi theo kế hoạch được giao.
Trước yêu cầu cấp thiết của giáo dục trong giai đoạn mới bản thân đã lựa chọn, tiến hành
tìm hiểu, nghiên cứu Một số biện pháp trong công tác phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ
5 tuổi ở trường Mầm non”.
3. Cơ sở thực trạng.
* Thuận lợi:
Trường mầm non Lộc Thủy là đơn vị trường học thuộc khu vực vùng giữa của huyện Lệ
Thủy nên mọi điều kiện thực hiện công tác giáo dục tương đối thuận lợi. Trong nhiều
năm học qua, nhà trường đã được ngành giáo dục và địa phương giao chỉ tiêu huy động
trẻ mẫu giáo trong độ tuổi 3 đến 5 tuổi ra lớp là 100%. Năm học 2011-2012, sau khi
Quyết định phê duyệt Đề án Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ năm tuổi” của Chính
phủ được ban hành, các văn bản chỉ đạo của Bộ GDĐT, Sở GD&ĐT và đặc biệt là kế
hoạch phổ cập GDMN trẻ năm tuổi của huyện Lệ Thủy và phòng GD&ĐT lệ Thủy được
triển khai, các trường mầm non trên địa bàn huyện đã bắt đầu thực hiện thêm một nhiệm
vụ mới "Phổ cập GDMN cho trẻ năm tuổi" giai đoạn 2011-2015. Đây thực sự là một
nhiệm vụ hết sức quan trọng và cũng vô cùng khó khăn bởi vì nó còn rất mới mẻ với các
nhà quản lý bậc học mầm non.
Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ giáo dục, trường mầm non Lộc Thủy tuy đóng ở địa
bàn thuận lợi song chúng tôi cũng gặp không ít những khó khăn nhất định tập trung ở
những mặt sau:
* Khó khăn:
năm tuổi.
* Công tác xây dựng kế hoạch.
Ngay sau khi Đề án phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em năm tuổi” của Chính
phủ được ban hành, bản thân tôi đã thường xuyên cập nhật những văn bản hướng dẫn
của Bộ GD-ĐT, Sở GD-ĐT về công tác này một cách kịp thời để có những thông tin cần
thiết phục vụ cho công tác phổ cập của đơn vị. Đầu năm học 2011-2012, Hội đồng trường
trường mầm non Lộc Thủy đã bàn bạc và thống nhất xây dựng nội dung phổ cập GDMN
cho trẻ năm tuổi vào nhiệm vụ trọng tâm năm học 2011-2012. Như vậy, công tác Phổ cập
giáo dục mầm non cho trẻ em năm tuổi đã được nhà trường triển khai kịp thời đến đội
ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên mặc dầu vào thời điểm này chưa có kế hoạch chỉ đạo
của các cấp chính quyền địa phương. Xác định đây là một trong những nhiệm vụ chủ yếu
góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ mẫu giáo nói chung, học sinh 5 tuổi
nói riêng, bản thân tôi đã dày công nghiên cứu các văn bản, nắm bắt thông tin liên quan
một cách kịp thời và dành thời gian ưu tiên chỉ đạo thực hiện công tác phổ cập giáo dục
mầm non cho trẻ em năm tuổi.
Sau khi triển khai Quyết định số 239/QĐ-TTg ngày 09/02/2010 của Thủ tướng
chính phủ về phê duyệt Đề án phổ cập Giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi giai đoạn
2010-2015; Thông tư 32/2010/TT- BGDĐT ngày 02 tháng 12 năm 2010 ban hành quy
định điều kiện, tiêu chuẩn, quy trình công nhận phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ năm
tuổi; Quyết định số 4664/QĐ-UBND huyện lệ Thủy ban hành kế hoạch phổ cập giáo dục
mầm non trẻ em 5 tuổi; Phòng GD Lệ Thủy có công văn số 133/KH-GD&ĐT triển khai
xây dựng kế hoạch phổ cập giáo dục mầm non trẻ em 5 tuổi.
Căn cứ vào các văn bản của cấp trên Tôi tiến hành xây dựng lộ trình thực hiện kế
hoạch. Để thực hiện kế hoạch tôi trình với UBDN xã, được UBND xã phê duyệt nhất trí
và sau đó Đ/c chủ tịch ra Quyết định thành lập ban phổ cập của xã. Đồng chí Phó chủ tịch
UBND xã làm trưởng ban triển khai họp và giao trách nhiệm cho từng thành viên trong
ban chỉ đạo phổ cập của xã.
Khi giao nhiệm vụ công tác PCGDMN cho trẻ 5 tuổi. Trường mầm non Lộc Thủy
thành lập Ban chỉ đạo cấp trường và tiến hành phiên họp thứ nhất thông qua hội đồng sư
Phối hợp với thôn, xóm trong công tác điều tra thực tế tại các hộ gia đình. Với suy
nghĩ rằng, nếu chỉ giáo viên trường đi điều tra thì không chính xác. Vì thế cần có sự
chung tay của thôn xóm thì phiếu điều tra thông tin chính xác hơn.
Về phía chính quyền địa phương, Tôi tham mưu với UBND xã tuyên truyền trên
loa phát thanh của địa phương về công tác phổ cập GDMN trẻ năm tuổi hằng tuần, hằng
tháng nhằm giúp mỗi người dân, đặc biệt là những gia đình có con em trong độ tuổi mẫu
giáo nhận thức được tầm quan trọng của công tác phổ cập giáo dục mầm non trẻ em năm
tuổi. Từ đó các bậc phụ huynh tích cực vận động trẻ ra lớp đầy đủ để trẻ được học
chương trình giáo dục mầm non và chuẩn bị tốt tâm thế cho trẻ em 5 tuổi vào học lớp 1.
Bên cạnh đó thông qua các hoạt động mang tính tập thể cho học sinh toàn trường để thu
hút trẻ và sự chú ý của phụ huynh về công tác giáo dục của nhà trường, các chủ trương
lớn của Đảng và Nhà nước ....
4.3. Công tác xã hội hóa giáo dục tạo cơ sở bền vững cho chất lượng phổ cập
giáo dục.
Để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho trẻ, động viên giúp đỡ những trẻ có
hoàn cảnh khó khăn vươn lên học tập tốt, đồng thời tăng cường xã hội hóa xây dựng cơ
sở vật chất, mua sắm thiết bị phục vụ việc chăm sóc giáo dục trẻ, đáp ứng yêu cầu phổ
cập giáo dục hiện nay. Muốn xã hội hóa tốt đòi hỏi phải làm tốt công tác tuyên truyền.
Xác định công tác tuyên truyền là một trong những phương tiện thông tin nhanh
nhất và giúp chúng ta thực hiện vấn đề mà mình đang hướng tới đạt hiệu quả nhất. Ngay
sau khi triển khai đề án phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em năm tuổi đến tập thể hội
đồng sư phạm nhà trường, tôi tiến hành triển khai ngay chủ trương này đến tất cả các bậc
phụ huynh học sinh thông qua Hội nghị cha mẹ học sinh toàn trường vào đầu năm học.
Sau khi thành lập Ban đại diện cha mẹ học sinh năm học 2011-2012, nhà trường đã thành
lập Ban tuyên truyền Phổ cập GDMN cho trẻ em năm tuổi” bao gồm các cán bộ chủ
chốt của nhà trường, các thành viên Ban đại diện cha mẹ học sinh để phối hợp thực hiện.
Ban tuyên truyền có nhiệm vụ liên hệ với trưởng thôn hoặc phó thôn lên kế hoạch triển
khai trong các đợt sinh hoạt văn hóa của thôn xóm, cung cấp những nội dung cần thiết
liên quan đến công tác giáo dục của nhà trường và các văn bản liên quan triển khai trong
hơn, số liệu điều tra đầy đủ hơn, hồ sơ phổ cập các cấp học của các trường được cập nhật
đầy đủ, chính xác và thống nhất.
Cụ thể hằng năm vào thời điểm tháng 1, tháng 8 và tháng 5 Tôi đã triển khai cho
cán bộ giáo viên thực hiện công tác này. Phân công giáo viên đến từng hộ nhà dân điều
tra trẻ từ 0 - 5 tuổi, rà soát đối tượng trẻ có hộ khẩu thường trú trên địa bàn xã, số trẻ đến
tạm trú, trẻ có hộ khẩu thường trú nhưng đi học nơi khác và số trẻ nơi khác đến học ....
Tôi tập huấn công tác điều tra cho giáo viên và phân công mỗi giáo viên chủ chốt, có
kinh nghiệm điều tra, thông thạo địa bàn phụ trách một điểm để tránh tình trạng bỏ sót hộ
dân.
Sau khi các giáo viên hoàn thành công tác điều tra, tôi bắt đầu thành lập tổ kiểm
tra, tổng hợp. Đối chiếu danh sách học sinh mà nhà trường đang quản lý để phát hiện
những học sinh cư trú trên địa bàn nhưng chưa có hộ khẩu hoặc những trẻ đã thay đổi chỗ
ở. Việc làm này có các mục đích.
Giúp nhà trường quản lý chặt chẽ hơn độ tuổi tuyển sinh hằng năm
Tuyên truyền phụ huynh nhập khẩu hoặc đăng ký cư trú một cách hợp pháp cho trẻ.
Thống kê trẻ có hộ khẩu trên địa bàn nhưng theo cha mẹ đi học nơi khác tạm thời
và trẻ nơi khác đến học trái tuyến.
Hằng năm vào thời điểm tháng 4 hoặc cuối tháng 5 tôi bắt đầu lập kế hoạch phát
triển trường lớp, tính đến số lượng học sinh huy động cho năm học mới; khoảng đầu
tháng 8, tôi bắt đầu lập danh sách học sinh và chia lớp trên cơ sở phiếu đăng ký học của
phụ huynh và độ tuổi đã được điều tra. Công tác này giúp tôi chọn lọc ra được trẻ cũ và
trẻ mới để phân bổ đồng đều cho các lớp, tạo sự công bằng hơn khi phân công nhiệm vụ
cho giáo viên.
Bắt đầu năm học mới, tôi thành lập ban phổ cập. Ban phổ cập có trách nhiệm theo
dõi, kiểm tra hồ sơ học sinh mới và đối chiếu với danh sách học sinh mà tôi đã chuẩn bị
sẵn. Mỗi giáo viên được nhận danh sách học sinh và coi đây như là chỉ tiêu huy động
được giao tạm thời, sau một tuần lễ nếu một số trẻ có trong danh sách chưa ra lớp, giáo
viên sẽ theo địa chỉ đến tận nhà vận động học sinh ra lớp và báo cáo về Hội đồng tuyển
sóc giáo dục trẻ năm 2010 đến 2012 tập trung vào việc triển khai đánh giá trẻ em theo Bộ
chuẩn phát triển trẻ em 5 tuổi do Bộ GDĐT ban hành. Là một người làm công tác quản
lý, tôi đã nghiên cứu kỹ Thông tư và đưa ra một số biện pháp chỉ đạo đối với giáo viên
dạy lớp 5 tuổi như sau: Bám sát các nội dung đánh giá theo Thông tư 23/2010/TTBGDĐT để có hướng xây dựng nội dung, kế hoạch chăm sóc giáo dục trẻ phù hợp với trẻ
5 tuổi. Theo dõi, đánh giá sự phát triển của trẻ 5 tuổi hằng tháng. Để thực hiện được điều
đó giáo viên phải thường xuyên học tập đạo đức của Bác, sống trung thực lành mạnh, đối
x công bằng với trẻ, quan hệ mật thiết với mọi người trong nhà trường cũng như ngoài
xã hội. Nhiều giáo viên đã sáng tạo trong việc đổi mới hình thức, phương pháp giảng dạy.
Giáo dục trẻ và giáo viên có hành vi thái độ thân thiện, ứng x phù hợp để giữ gìn
bảo vệ môi trường, biết sống hòa hợp với môi trường. Thực hiện nghiêm túc quy chế nuôi
dạy trẻ ở trong nhà trường. Xây dựng được môi trường học tập phù hợp với từng độ tuổi.
Đặc biệt với trẻ 5 tuổi về nội dung giáo dục cá nhân, giáo dục trẻ về kỷ năng sống qua
các hoạt động; tổ chức cho trẻ 5 tuổi làm quen các bài hát dân ca, hò khoan Lệ Thủy. Tổ
chức Hội thi "Bé với ca dao dân ca và trò chơi dân gian". Đồng thời lồng ghép giáo dục
bảo vệ môi trường ở từng chủ đề để xây dựng môi trường ngày càng Xanh, sạch, đẹp, an
toàn và thân thiện”…
Quan hệ gần gũi với phụ huynh, tích cực trao đổi với phụ huynh về tình hình của trẻ,
chủ động tuyên truyền với cha mẹ các cháu về kiến thức nuôi dạy con theo khoa học và
nội dung chương trình giáo dục mầm non. Đặc biệt là trẻ cá biệt, trẻ suy dinh dưỡng, trẻ
có năng khiếu riêng nhằm nâng cao chất lượng trẻ 5 tuổi.
Nhà trường đã thực hiện tốt vệ sinh an toàn thực phẩm, vệ sinh môi trường và phòng
chống một số dịch bệnh như sốt xuất huyết, đau mắt, bệnh tay chân miệng…, 100% trẻ 5
tuổi có thói quen tốt trong ăn uống, biết súc miệng sau khi ăn, trẻ biết chải răng đúng
cách và biết uống nước tráng miệng sau khi uống nước quả và sữa để phòng chống sâu
răng. Thường xuyên quan tâm đến trẻ suy dinh dưỡng, trẻ thấp còi, trẻ thừa cân, trẻ có
hoàn cảnh khó khăn và trẻ 5 tuổi có dấu hiệu chậm phát triển về trí tuệ.
5. Kết quả đạt được.
Với các biện pháp thực hiện công tác phổ cập GDMN cho trẻ em 5 tuổi như đã nêu
công tác phổ cập GDMN cho trẻ em 5 tuổi. Từ đó có kế hoạch, điều tra chỉ đạo.
- Vai trò lãnh đạo của Đảng ủy và sự chỉ đạo chặt chẽ của Ủy ban nhân dân xã là
nhân tố chủ yếu cho thắng lợi của công tác phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi.
Tuyên truyền công tác phổ cập đến tận mọi gia đình, mọi người dân hiểu rõ để có sự
hưởng ứng tích cực trong việc làm phổ cập.
- Xác định rõ trách nhiệm của từng thành viên trong Ban chỉ đạo, từng thành viên thực
hiện tốt nhiệm vụ được phân công. Phát huy vai trò nòng cốt của trường mầm non, huy
động tất cả cán bộ, giáo viên, nhân viên tham gia và thực hiện tốt nhiệm vụ phổ cập giáo
dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi. Ban chỉ đạo định kỳ hàng tháng, quý họp để rút kinh
nghiệm, thống nhất các tiêu chí cần đạt và biện pháp thực hiện. Đầu tư xây dựng cơ sở vật
chất, trang thiết bị đồ dùng, đồ chơi.
- Công tác tham mưu với chính quyền địa phương để tổ chức tốt khâu điều tra lấy
số liệu phổ cập theo hộ gia đình sẽ có thuận lợi hơn trong việc thống kê, x lý số liệu sau
này, đem lại độ chính xác cao hơn, đồng thời tiết kiệm được thời gian công sức.
- Phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các đoàn thể, đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục
phát huy vai trò tích cực của Hội khuyến học và các lực lượng xã hội cùng chăm lo sự
nghiệp giáo dục.
- Tổ chức chặt chẽ công tác điều tra trẻ từ 0-5 tuổi, nắm chắc đối tượng lập đề án
PCGDMN cho trẻ 5 tuổi của đơn vị sát đúng có tính khả thi cao. Công tác điều tra cập
nhật số liệu phải tiến hành thường xuyên và đảm bảo chính xác.
- Xây dựng bộ hồ sơ đầy đủ theo quy định, đảm bảo độ chính xác, khoa học, cập
nhật thông tin, x lý số liệu kịp thời.
- Vận dụng linh hoạt các phương pháp để duy trì, nâng cao chất lượng dạy và học,
nâng cao trình độ cho đội ngũ cán bộ giáo viên, nhân viên. Tạo được nhiều hoạt động bổ
ích trong nhà trường để thu hút trẻ đến trường.
III. KẾT LUẬN.