TRƯờNG ĐạI HọC KINH Tế QUốC DÂN
PHạM KIÊN CƯờNG
TĂNG CƯờNG KIểM SOáT THANH TOáN VốN ĐầU TƯ
XÂY DựNG CƠ BảN Từ NGÂN SáCH NHà NƯớC
TạI KHO BạC NHà NƯớC TỉNH SƠN LA
Hà Nội - 2013
TRƯờNG ĐạI HọC KINH Tế QUốC DÂN
PHạM KIÊN CƯờNG
TĂNG CƯờNG KIểM SOáT THANH TOáN VốN ĐầU TƯ
XÂY DựNG CƠ BảN Từ NGÂN SáCH NHà NƯớC
TạI KHO BạC NHà NƯớC TỉNH SƠN LA
Chuyờn ngnh: KINH T TI CHNH - NGN HNG
Ngi hng dn khoa hc:
TS. PHAN HU NGH
Hà Nội - 2013
LỜI CAM ĐOAN
Em xin cam đoan Luận văn thạc sỹ kinh doanh và quản lý với đề tài “ Tăng
cường kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ Ngân sách Nhà
nước tại Kho bạc Nhà nước tỉnh Sơn La” là công trình của riêng em. Các số
liệu, kết quả trình bày trong luận văn là trung thực và chưa từng được ai công bố
trong bất kỳ luận văn nào trước đây.
Sơn La, ngày 12 tháng 12 năm 2013
Tác giả
Phạm Kiên Cường
MỤC LỤC
2.2.1. V n u t xây d ng c b n, thanh toán v n u t xây d ng cố đầ ư ự ơ ả ố đầ ư ự ơ
b n c a t nh th i gian quaả ủ ỉ ờ vi
2.2.1. V n u t xây d ng c b n, thanh toán v n u t xây d ng cố đầ ư ự ơ ả ố đầ ư ự ơ
b n c a t nh th i gian quaả ủ ỉ ờ 35
TạI KHO BạC NHà NƯớC TỉNH SƠN LA
Chuyờn ngnh: KINH T TI CHNH - NGN HNG
Hà Nội - 2013
LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Kho bạc Nhà nước Sơn La với vai trò là cơ quan kiểm soát thanh toán vốn
đầu tư cần phải nhận biết những hiện tượng thất thoát, lãng phí để góp phần nâng
cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư từ Ngân sách Nhà nước. Chính vì vậy, việc hoàn
thiện công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư tại Kho bạc Nhà nước Sơn La sẽ góp
phần giảm thất thoát lãng phí trong đầu tư xây dựng cơ bản. Ý thức được điều đó và
những hiểu biết thu thập được trong quá trình thực tiễn, Em đã lựa chọn đề tài:
“Tăng cường kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ Ngân sách
Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước tỉnh Sơn La”. Góp phần giảm thất thoát, lãng
phí trong công đoạn giải ngân vốn đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn tỉnh do Kho
bạc Nhà nước Sơn La quản lý.
Luận văn đã phân tích tổng hợp, khái quát, nêu ra được các khái niệm,
phạm trù liên quan đến kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ Ngân
sách Nhà nước, nhận diện thất thoát, lãng phí trong xây dựng cơ bản thông qua
kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản.
Phân tích đầy đủ rõ nét thực trạng, hạn chế và nguyên nhân của những hạn
chế trong công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư tại Kho bạc Nhà nước Sơn La
thông qua công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư.
Đưa ra một số giải pháp, điều kiện liên quan trực tiếp tới Kho bạc, cơ sở có
tính khả thi cao nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng
cơ bản qua Kho bạc Nhà nước Sơn La để góp phần giảm thất thoát, lãng phí trong
đầu tư xây dựng cơ bản.
2. Kết cấu của luận văn: Luận văn ngoài phần mở đầu và kết luận, gồm 03 chương:
Chương 1: Tổng quan về kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản
từ Ngân sách Nhà nước qua hệ thống Kho bạc Nhà nước.
Chương 2: Thực trạng kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ
Kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản của Kho bạc Nhà nước là
việc cơ quan cấp phát kinh phí Ngân sách Nhà nước cho đầu tư xây dựng cơ bản
thực hiện vai trò kiểm tra, giám sát toàn bộ các hoạt động, các nội dung chi từ Ngân
sách Nhà nước cho đầu tư xây dựng công trình, mua sắm, lắp đặt thiết bị gắn với
công trình xây dựng cơ bản…
ii
1.2.2. Sự cần thiết của công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây
dựng cơ bản thuộc nguồn vốn Ngân sách Nhà nước qua hệ thống kho bạc
Nhà nước
- Kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản phải đảm bảo tính tiết
kiệm và có hiệu quả.
- Do hạn chế của bản thân cơ chế quản lý chi đầu tư xây dựng cơ bản:
- Do ý thức của các đơn vị sử dụng kinh phí đầu tư xây dựng cơ bản;
- Do tính đặc thù của các khoản chi đầu tư xây dựng cơ bản các khoản chi
của Ngân sách Nhà nước đều mang tính chất không hoàn trả thực tiếp.
- Do yêu cầu mở cửa hội nhập với nền kinh tế khu vực và thế giới.
1.2.3. Vai trò của Kho bạc Nhà nước trong kiểm soát thanh toán vốn
đầu tư xây dựng cơ bản
- Hướng dẫn chủ đầu tư mở tài khoản để tạm ứng và thanh toán vốn; kiểm
soát thanh toán vốn kịp thời, đầy đủ cho dự án khi đã có đủ điều kiện và đúng thời
gian quy định.
- Có ý kiến rõ ràng bằng văn bản cho chủ đầu tư đối với những khoản giảm
thanh toán hoặc từ chối thanh toán, trả lời các thắc mắc của chủ đầu tư trong việc
thanh toán vốn.
- Trường hợp phát hiện quyết định của các cấp có thẩm quyền trái với quy
định hiện hành, phải có văn bản đề nghị xem xét lại và nêu rõ ý kiến đề xuất.
- Đôn đốc chủ đầu tư thanh toán dứt điểm công nợ khi dự án đã quyết toán
và tất toán tài khoản….
1.2.4. Nội dung kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ
Ngân sách Nhà nước
Kho bạc Nhà nước tỉnh. Tổng số cán bộ công chức là 190 người.
iv
2.1.2. Chức năng nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của Kho bạc nhà
nước Sơn La
Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức của Kho bạc Nhà nước tỉnh Sơn La
(giai đoạn 2010 - 2012)
2.1.3. Kết quả thực hiện Ngân sách nhà nước tại Kho bạc Nhà
nước tỉnh Sơn La
Thu Ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước tỉnh Sơn La ngày một
tăng, với mức thu năm 2010, tổng thu đạt được là trên 8.886 tỷ đồng, 2011 là
trên 12.158 tỷ đồng, và năm 2012 lớn nhất ở mức trên 16.112 tỷ đồng. Đây có
thể coi là thành công của tỉnh Sơn La trong thu Ngân sách nhà nước với mức
thu mỗi năm một tăng. Bên cạnh đó, thấy rằng mức thực hiện dự toán thu hàng
năm từ 2010 đến 2012 luôn đạt trên 200% so với dự toán được Trung ương phê
duyệt. Điều này càng khẳng định thành công của tỉnh Sơn La trong thu Ngân
sách nhà nước.
v
Phòng Kho
Quỹ
Phòng
Tổ chức cán bộ
Phòng
Tin học
Phòng thanh
tra
Phòng giao dịch
KBNN tỉnh
Phòng
Kế toán
Phòng Hành
2.2.1. Vốn đầu tư xây dựng cơ bản, thanh toán vốn đầu tư xây
dựng cơ bản của tỉnh thời gian qua
2.2.1.1. Tổng Vốn đầu tư xây dựng cơ bản và thanh toán vốn đầu tư
xây dựng cơ bản
Trong năm 2010 có tổng số là 609 dự án, ước đạt 1.679.242 triệu đồng. Tuy
nhiên tổng số vốn đã thanh toán là 1.780.040 triệu đồng, đạt 99% so với kế hoạch.
Năm 2011 tăng lên 791 dự án ước đạt 1.705.957 tỷ đồng, số vốn đã thanh toán là
1.607.077 tỷ đồng, đạt 94% so với kế hoạch và năm 2012 là 830 dự án, kế hoạch
giao 1.872.962 tỷ đồng và tổng số vốn đã thanh toán là 1.780.800 tỷ đồng, đạt 95%
so với kế hoạch.
2.2.1.2. Vốn đầu tư xây dựng cơ bản và Thanh toán vốn vốn đầu tư xây
dựng cơ bản phân theo nguồn Ngân sách
Chi Ngân sách trung ương năm 2010 theo kế hoạch là 169.286 tỷ đồng,
tuy nhiên tổng số vốn đã thanh toán là 274.709 tỷ đồng, vượt so với kế hoạch
105.423 tỷ đồng, đạt 162%. Nguyên nhân là do có những sự điều chỉnh về dự
toán vốn so với thực tế; Năm 2011 theo kế hoạch là 309.099 tỷ đồng và tổng số
vốn đã thanh toán là 294.531 tỷ đồng, đạt 95% so với kế hoạch giao, nguyên nhân
là do một số dự án điều chỉnh vốn giao vào thời điểm cuối năm mặc dù khối lượng
đã thực hiện xong, nhưng chưa kịp giải ngân nên còn số dư chuyển thanh toán năm
sau. Năm 2012 theo kế hoạch là 307.791 tỷ đồng và tổng số vốn đã thanh toán
là 296.200 tỷ đồng, đạt 96% so với kế hoạch. Nguyên nhân do một số dự án
phê duyệt chậm vào thời điểm cuối năm nên chưa kịp giải ngân.
2.2.1.3. Tình hình từ chối thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản tại
Kho bạc Nhà nước Sơn La
Qua kết quả kiểm soát, thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ Ngân sách
Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước Sơn La những năm gần đây cho thấy Kho bạc Nhà
nước tỉnh có vai trò hết sức quan trọng trong việc kiểm soát thanh toán vốn đầu tư
xây dựng cơ bản.
vi
2.2.2. Cơ cấu kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ
- Hạn chế trong thanh toán tạm ứng và thu hồi tạm ứng
- Hạn chế về ứng dụng tin học trong kiểm soát thanh toán vốn
2.3.2.2. Nguyên nhân: Nguyên nhân khách quan; Nguyên nhân chủ quan.
vii
CHƯƠNG 3
GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG KIỂM SOÁT THANH TOÁN VỐN
ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC TỈNH SƠN LA
3.1 Định hướng công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng
cơ bản từ Ngân sách Nhà nước qua hệ thống Kho bạc Nhà nước
3.1.1 Mục tiêu chung
Triển khai quy trình kiểm soát cam kết chi, thực hiện nguyên tắc thanh toán
trực tiếp cho người cung cấp hàng hóa, dịch vụ… Từng bước thực hiện quản lý,
kiểm soát chi theo kết quả đầu ra, theo các nhiệm vụ và chương trình ngân sách. Cải
cách công tác kiểm soát chi NSNN theo hướng phân cấp gắn liền với định hướng
phát triển kiểm toán rõ các chi phí và hiệu quả chi của NSNN. Thống nhất quy trình
và tập trung đầu mối kiểm soát các khoản chi của NSNN, gắn với việc phân định rõ
trách nhiệm, quyền hạn của cơ quan tài chính, cơ quan chủ quản, Kho bạc Nhà nước
và các đơn vị sử dụng NSNN. Tăng cường cải cách thủ tục hành chính trong công
tác kiểm soát chi, đảm bảo đơn giản rõ ràng, minh bạch về hồ sơ, chứng từ, nội
dung kiểm soát…thực hiện kiểm soát chi một cửa. Xây dựng và áp dụng quy trình
kiểm soát chi điện tử.
3.1.2 Định hướng công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng
cơ bản từ Ngân sách Nhà nước
Thứ nhất, tất cả các khoản TTVĐT XDCB thuộc nguồn vốn NSNN phải
được kiểm soát chặt chẽ, đảm bảo đúng mục đích, nằm trong dự toán NSNN và
trong tổng mức đầu tư của dự án được phê duyệt và phải chấp hành nghiêm chỉnh,
đầy đủ các văn bản pháp luật của Nhà nước về đầu tư XDCB.
Thứ hai, Công tác quản lý, kiểm soát chi vốn đầu tư XDCB qua Kho bạc
Nhà nước phải thông thoáng, đơn giản thủ tục hành chính, cán bộ kiểm soát chi phải
độ chi đầu tư đủ thời gian để cán bộ KSC thực hiện kiểm soát, thanh toán.
3.2.4 Tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát nội bộ
Việc thường xuyên kiểm tra, kiểm soát nội bộ cho phép kho bạc kịp thời phát
hiện và chấn chỉnh những sai phạm, hướng dẫn xử lý những vướng mắc, tiếp nhận
đề xuất những kiến nghị của KBNN cấp quận, huyện trong quá trình thực hiện
nhiệm vụ.
ix
3.2.5 Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý và
kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản
Với mục tiêu phát triển hệ thống công nghệ thông tin Kho bạc Nhà nước Sơn
La hiện đại; tiếp cận nhanh, làm chủ và ứng dụng có hiệu quả công nghệ thông tin
tiên tiến vào mọi hoạt động của Kho bạc Nhà nước Sơn La; Quản lý và ứng dụng
công nghệ tin học trong hoạt động Kho bạc Nhà nước đang là yêu cầu bức thiết theo
chức năng nhiệm vụ của Kho bạc nhằm thực hiện mục tiêu chiến lược phát triển
Kho bạc Nhà nước đến 2010 và định hướng 2020.
3.2.6 Hoàn thiện công tác tổ chức cán bộ
Nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ:
Giải pháp hỗ trợ tác động liên quan đến nhân tố con người:
3.2.7 Các giải pháp hỗ trợ khác
- Giải pháp liên quan đến cá nhân từng cán bộ KSC
- Giải pháp liên quan đến công tác kiểm tra, thanh tra và điều tra kiểm soát chi
đầu tư XDCB
3.3 Kiến nghị
3.3.1. Kiến nghị với Kho bạc Nhà nước trung ương
3.3.2 Kiến nghị với Bộ Tài chính
3.3.3. Kiến nghị với các Bộ, ngành, địa phương
KẾT LUẬN
Với những cải cách, đổi mới trong công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB
thuộc nguồn vốn NSNN trong 3 năm qua dựa trên các quy chế, chính sách mới về
quản lý đầu tư và xây dựng được Nhà nước nghiên cứu, xây dựng và ban hành đã
nghị nhằm góp phần chống thất thoát, lãng phí trong đầu tư xây dựng.
Đây là một đề tài khó, mang nhiều yếu tố phức tạp và nhậy cảm, nhưng với
tinh thần quyết tâm của học viên, học viên đã hoàn thành mục tiêu nghiên cứu của
đề tài. Mặc dù vậy, nội dung của đề tài không tránh khỏi những thiếu sót và hạn
chế. Học viên mong muốn nhận được những đóng góp quý báu của các thầy cô và
đồng nghiệp để đề tài nghiên cứu khoa học này được hoàn thiện hơn, đồng thời rất
mong nhận được sự cảm thông chia sẻ với những khó khăn vất vả trong hoạt động
nghiệp vụ kiểm soát chi đầu tư vốn XDCB của cán bộ TTVĐT toàn hệ thống Kho
bạc Nhà nước.
xi
xii
TRƯờNG ĐạI HọC KINH Tế QUốC DÂN
PHạM KIÊN CƯờNG
TĂNG CƯờNG KIểM SOáT THANH TOáN VốN ĐầU TƯ
XÂY DựNG CƠ BảN Từ NGÂN SáCH NHà NƯớC
TạI KHO BạC NHà NƯớC TỉNH SƠN LA
Chuyờn ngnh: KINH T TI CHNH - NGN HNG
Ngi hng dn khoa hc:
TS. PHAN HU NGH
Hà Nội - 2013
LỜI MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, quá trình đầu tư đóng
vai trò hết sức quan trọng, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế và giải quyết các
nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Hàng năm Ngân sách nhà nước dành
khoảng 30% để chi cho lĩnh vực đầu tư và xây dựng, nhưng thực tế việc quản lý sử
dụng vốn đầu tư, đặc biệt vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ Ngân sách nhà nước đã và
đang bộc lộ hiện tượng thất thoát, lãng phí, tiêu cực. Để quản lý và sử dụng có hiệu quả
nguồn vốn này Nhà nước đã ban hành các văn bản pháp quy như: Luật, Nghị định,
Kho bạc Nhà nước Sơn La giai đoạn năm 2010 – 2012.
4. Phương pháp nghiên cứu:
Sử dụng phương pháp luận, duy vật biện chứng, phương pháp luận duy vật
lịch sử. Trong từng nội dung nghiên cứu, luận văn sử dụng phương pháp thống kê,
phương pháp phỏng vấn.
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài nghiên cứu:
Phân tích tổng hợp, khái quát, nêu ra được các khái niệm, phạm trù liên quan
đến kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ Ngân sách Nhà nước, nhận
diện thất thoát, lãng phí trong xây dựng cơ bản thông qua kiểm soát thanh toán vốn
đầu tư xây dựng cơ bản.
Phân tích đầy đủ rõ nét thực trạng, hạn chế và nguyên nhân của những hạn
chế trong công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư tại Kho bạc Nhà nước Sơn La
thông qua công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư.
Đưa ra một số giải pháp, điều kiện liên quan trực tiếp tới Kho bạc, cơ sở có
tính khả thi cao nhằm hoàn thiện công tác kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng
cơ bản qua Kho bạc Nhà nước Sơn La để góp phần giảm thất thoát, lãng phí trong
đầu tư xây dựng cơ bản.
2
6. Kết cấu của luận văn:
Luận văn ngoài phần mở đầu và kết luận, gồm 03 chương:
Chương 1: Tổng quan về kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản
từ Ngân sách Nhà nước qua hệ thống Kho bạc Nhà nước.
Chương 2: Thực trạng kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ
Ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước tỉnh Sơn La.
Chương 3: Giải pháp tăng cường kiểm soát thanh toán vốn đầu tư xây dựng
cơ bản từ Ngân sách Nhà nước tại Kho bạc Nhà nước tỉnh Sơn La.
3
CHƯƠNG 1
TỔNG QUAN VỀ KIỂM SOÁT THANH TOÁN
VỐN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGÂN SÁCH
bản chủ yếu đầu tư vào nhà cửa để đảm bảo cuộc sống sinh hoạt hàng ngày.
1.1.1.2. Đặc điểm vốn đầu tư xây dựng cơ bản
Đặc điểm vốn đầu tư xây dựng cơ bản gắn liền với đặc điểm của hoạt động
đầu tư xây dựng cơ bản và công tác xây dựng cơ bản.
Sản phẩm xây dựng có tính cố định, nơi sản xuất gắn liền với nơi tiêu thụ
sản phẩm, phụ thuộc trực tiếp vào điều kiện địa chất, thuỷ văn, khí hậu. Chất
lượng và giá cả sản phẩm chịu ảnh hưởng trực tiếp của các điều kiện tự nhiên.
Do vậy, công tác quản lý chi vốn đầu tư xây dựng cơ bản là hết sức phức tạp,
việc hạn chế thất thoát, lãng phí vốn đầu tư xây dựng cơ bản do nguyên nhân
khách quan đặt ra cho các nhà quản lý vốn đầu tư phải có những biện pháp, cơ
chế chính sách quản lý phù hợp.
Thứ nhất: Vốn đầu tư xây dựng cơ bản là vốn lớn trong tổng vốn đầu tư từ
Ngân sách Nhà nước.
Đầu tư xây dựng cơ bản là một nhu cầu cần thiết đối với sự phát triển kinh tế
- xã hội của một quốc gia. Thông qua đầu tư xây dựng cơ bản để tạo ra những tài
sản cố định, cơ sở vật chất mới cho nền kinh tế. Vì vậy, quá trình đầu tư xây dựng
cơ bản đòi hỏi một lượng vốn lớn, lượng vốn này không mang tính ổn định hàng
năm. Mức vốn đầu tư xây dựng cơ bản hàng năm phụ thuộc và chịu sự quyết
định bởi kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của nhà nước, phụ thuộc vào số dự
án và mức độ đầu tư cho các dự án trong năm, phụ thuộc vào khả năng nguồn
vốn của nhà nước.
Thứ hai: Do sản phẩm của vốn đầu tư xây dựng cơ bản là các sản phẩm xây
dựng cơ bản. Vì vậy, đặc điểm vốn đầu tư xây dựng cơ bản gắn với hoạt động đầu
tư xây dựng cơ bản cụ thể như:
5