BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIAO THÔNG VẬN TẢI
CHU THỊ TIẾN
NGHIÊN CỨU QUY HOẠCH GIAO THÔNG VẬN TẢI
HUYỆN THẠCH THẤT THÀNH PHỐ HÀ NỘI ĐẾN NĂM
2020 - TẦM NHÌN 2030
CHUYÊN NGÀNH: XÂY DỰNG ĐƯỜNG ÔTÔ VÀ ĐƯỜNG THÀNH PHỐ
MÃ SỐ: 60 58 30
LUẬN ÁN THẠC SỸ KỸ THUẬT
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS: BÙI XUÂN CẬY
HÀ NỘI - 2013
LỜI CẢM ƠN
Để hoàn thành chương trình cao học và thực hiện luận án này, tôi đã nhận
được sự hướng dẫn, giúp đỡ và góp ý nhiệt tình của quý thầy cô trường Đại học
Giao thông vận tải Hà Nội.
Trước hết, tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến quý thầy cô trường Đại
học Giao thông vận tải Hà Nội, đặc biệt là các thầy cô trong Khoa Công trình đã
tận tình dạy bảo cho tôi trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu tại trường.
Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến PGS.TS Bùi Xuân Cậy đã dành nhiều
thời gian và tâm huyết hướng dẫn tôi nghiên cứu và giúp tôi hoàn thành luận án
tốt nghiệp.
Đồng thời tôi xin cảm ơn gia đình đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi
trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận văn.
Xin gửi lời cảm ơn đến tất cả bạn bè, đặc biệt là các bạn đồng nghiệp đã tạo
điều kiện cho tôi trong quá trình khảo sát và thu thập số liệu trong quá trình làm
luận án.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng hoàn thiện luận án nhưng do thời gian hạn hẹp
nên không thể tránh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận được những đóng góp quí
báu của quý thầy cô và các bạn.
TÁC GIẢ LUẬN VĂN
triển mọi lĩnh vực trong nền kinh tế quốc dân đang được coi là nhiệm vụ ưu tiên
hàng đầu trong chiến lược phát triển kinh tế đất nước.
Xây dựng quy hoạch giao thông huyện Thạch Thất đến năm 2020 - tầm nhìn
2030 sẽ góp phần làm tăng hiệu quả quy hoạch đô thị, cải thiện môi trường sống và
các dịch vụ đô thị. Do vậy, em đã lựa chọn đề tài nghiên cứu của luận văn như sau:
Tên đề tài: “Nghiên cứu quy hoạch giao thông vận tải huyện Thạch Thất
thành phố Hà Nội đến năm 2020 - tầm nhìn 2030”.
II. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
Quy hoạch mạng lưới giao thông trong huyện phù hợp với quy hoạch giao
thông chung của thành phố Hà Nội và các vùng phụ cận theo địa giới mới của
huyện.
Giúp cho việc quản lý và chuẩn bị đẩu tư vào giao thông được hiệu quả.
Xác định mốc địa giới qui hoạch.
Quy hoạch phát triển giao thông vận tải huyện Thạch Thất thành phố Hà Nội
theo định hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa bền vững, hài hòa với quy hoạch
giao thông vùng bán sơn địa phía tây Bắc Bộ và điều chỉnh quy hoạch chung xây
dựng thành phố Hà Nội đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 đã được phê duyệt.
Đảm bảo giải quyết nhu cầu đi lại và vận chuyển hàng hóa ngày càng gia
tăng, phục vụ chiến lược phát triển về kinh tế - xã hội của Thành phố, liên hoàn với
mạng lưới giao thông Thành phố.
Định hướng phát triển về giao thông vận tải đường bộ, tạo ra vùng nông thôn
mới, vùng đô thị phát triển, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội cũng như
quốc phòng an ninh.
III. Phạm vi đối tượng quy mô nghiên cứu
- Phạm vi nghiên cứu: Trong địa giới huyện Thạch Thất có xét đến mối quan
hệ các vùng lân cận.
- Đối tượng nghiên cứu: Gồm các tuyến đường quốc lộ và đường Tỉnh do
trung ương và TP Hà Nội quản lý nằm trên địa bàn huyện, các tuyến đường bộ do
huyện quản lý, các tuyến vận tải, hệ thống bến bãi đỗ xe trong huyện. Các cơ chế
chính sách quản lý và thực hành.
phương pháp thiết kế mạng lưới đường .
Khái niệm: Qui hoạch là sự xem xét một cách tổng quát và chuẩn bị cho
tương lai . Qui hoạch giao thông vận tải là quá trình hoạch định cơ sở hạ tầng giao
thông, các hình thức dịch vụ và hệ thống quản lý nhằm thỏa mãn nhu cầu vận tải,
đồng thời tạo tiền đề phát triển kinh tế - xã hội trong tương lai.
Mục tiêu: Mục tiêu của qui hoạch tổng thể là phát triển giao thông vận tải có
tính cạnh tranh, công bằng, thỏa mãn nhu cầu khách hàng với chi phí thấp, duy trì
sự cân bằng của đất nước, bảo vệ cải thiện môi trường, tạo điều kiện cho việc hòa
nhập quốc tế.
1.1. Các nhân tố cần xem xét khi tiến hành qui hoạch giao thông vận tải
1.1.1. Nhu cầu kinh tế xã hội
Vận tải là một ngành phục vụ cho các ngành và các lĩnh vực khác trong xã
hội, song lại bị chi phối, tác động bởi các ngành và lĩnh vực đó.
Sau đây ta sẽ xem xét các yếu tố ảnh hưởng cụ thể sau:
Các ảnh hưởng của nền kinh tế: các hoạt động kinh tế, mức tăng trưởng
kinh tế, tổng sản phẩm quốc dân, tổng sản phẩm quốc nội, thu nhập bình quân đầu
Chu Thị Tiến Page 1
Luận văn Thạc sỹ
Trường Đại học GTVT
người, những biến động trong các ngành sản xuất, tình hình phân bố lực lượng sản
xuất qui mô vận chuyển thể hiện qua các chỉ tiêu sau: khối lượng vận chuyển,
lượng luân chuyển hàng hóa và hành khách, cự ly vận chuyến.
Đặc điểm dân cư: qui mô dân số, tăng trưởng dân số, sự thay đổi thành phần
dân cư (thành phần dân cư phân theo lứa tuổi, theo lãnh thổ, theo nghề nghiệp),
tình hình phân bố dân cư theo lứa tuổi, thu nhập bình quân đầu người phong tục tập
quán của dân cư, sự phát triển các công trình văn hóa y tế , giáo dục.
Qui mô đất sử dụng có ảnh hưởng rất lớn đến qui hoạch giao thông vận tải
thông qua các chỉ tiêu quĩ đất dành cho giao thông, mật độ đường tính cho 100
km
2
hoạch.
+ Điều kiện khí hậu, thời tiết cũng ảnh hưởng rất lớn đến qui hoạch giao
thông vận tải. Để đảm bảo điều kiện an toàn của hệ thống giao thông trong quá
trình xây dựng cũng như khai thác sử dụng, trong qui hoạch giao thông vận tải
cần chú ý những xem xét các nhân tố này.
Môi trường sống gồm các khía cạnh về ô nhiễm không khí, chất lượng
nước, ô nhiễm đất, tiếng ồn và độ rung cũng như lún đất. Đó là các nhân tố ảnh
hưởng trực tiếp đến qui hoạch giao thông vận tải.
1.1.3. Nhân tố khoa học và công nghệ
Chu Thị Tiến Page 3
Luận văn Thạc sỹ
Trường Đại học GTVT
Sự tiến bộ của khoa học và công nghệ tác động lớn đến qui hoạch giao
thông vận tải và sự phát triển của giao thông vận tải. Sự phát triển của giao thông
vận tải là kết quả của sự phát triển lực lượng sản xuất. Các thành tựu của khoa
học kỹ thuật, công nghệ tác động đến mọi lĩnh vực qui hoạch giao thông vận tải:
+ Xây dựng cơ sở hạ tầng cho ngành giao thông vận tải
+ Lĩnh vực chế tạo phương tiện vận tải, máy móc thi công, trang thiết bị
khác.
+ Hệ thống thông tin tín hiệu trong việc điều khiển phương tiện vận tải và
trong hoạt động quản lý vận tải.
+ Hoàn thiện công nghệ vận chuyển, phối hợp các phương thức vận tải
trong quá trình vận chuyển chuyên môn hóa, tự động hóa vận chuyển và xếp dỡ.
1.2. Nguyên tắc và nội dung lập qui hoạch giao thông vận tải
Qui hoạch giao thông vận tải đô thị là phần cơ bản nhất của qui hoạch xây
dựng đô thị. Qui hoạch giao thông liên quan đến vấn đề sắp đặt, thiết kế, tổ chức
và quản lý cơ sở hạ tầng giao thông đối với các phương thức vận tải nhằm đảm
bảo việc vận chuyển con người và hàng hóa một cách nhanh chóng, kinh tế, an
toàn, thuận tiện, thoải mái, đảm bảo môi trường và cạnh tranh lành mạnh.
Qui hoạch và thiết kế đô thị nhằm xác định những nguyên nhân tổ chức và
đất phân chia quĩ đất cho các đối tượng xây dựng khác nhau dựa trên những điều
kiện và những nội dung đã được xác định trong sơ đồ tổng thể.
1.2.1. Nguyên tắc qui hoạch giao thông vận tải đô thị
Chu Thị Tiến Page 5
Luận văn Thạc sỹ
Trường Đại học GTVT
Qui hoạch giao thông vận tải đô thị phải đảm bảo nguyên tắc phát triển bền
vững. Quan niệm phát triển bền vững được hiểu là đáp ứng nhu cầu phát triển hiện
tại mà không ảnh hưởng đến điều kiện phát triển tương lai. Phát triển bền vững
đảm bảo kết hợp phát triển ba phương diện kinh tế, xã hội và môi trường. Có
nghĩa là hệ thống giao thông vận tải được phát triển trên cơ sở tăng cường cơ sở
hạ tầng đường xá, bãi đỗ xe, số lượng phương tiện được lưu thông hiệu quả
không ách tắc …Muốn đạt được sự phát triển bền vững giao thông vận tải đô thị
đòi hỏi các điều kiện sau:
+ Qui hoạch giao thông vận tải phải gắn chặt với qui hoạch sử dụng
đất.Qui hoạch sử dung đất cần có chiến lược dài hạn, qui hoạch không gian và
các chức năng đô thị phải hợp lý phù hợp với nhu cầu phát triển của xã hội và
cộng đồng.
+ Giao thông công cộng nên được xem là khâu trung tâm và theo nguyên
tắc “cung cấp dẫn đầu”. Tăng cường vai trò quản lý và điều tiết của Nhà nước
thông qua các giải pháp can thiệp mạnh nhằm quản lý giao thông, hạn chế hoặc
có các biện pháp quản lý nhu cầu giao thông cá nhân, phát triển hệ thống giao
thông công cộng, ưu tiên nhiều hơn cho người đi bộ và người đi bộ và đi xe đạp
… Nhằm khuyến khích sự chuyển dịch từng bước từ giao thông cá nhân sang giao
thông công cộng.
Các nguyên tắc chính về qui hoạch giao thông vận tải đô thị:
Nguyên tắc thứ nhất : Phát triển giao thông vận tải phải đi trước một bước
và ưu tiên phát triển thủ đô và các thành phố lớn. Coi phát triển giao thông đô thị
ở các thành phố lớn là vấn đề ưu tiên hàng đầu, là trọng điểm trong đầu tư phát
và hành khách.
(3) Mạng lưới giao thông vận tải phải đảm bảo tính hệ thống:
Nhu cầu vận tải đô thị đa dạng và phong phú nên một loại phương tiện giao
thông vận tải không thể thỏa mãn một cách hợp lý về các nhu cầu đặt ra về giao
thông vận tải của đô thị; vì vậy cần phải phát triển nhiều loại giao thông, nhiều
loại phương tiện vận tải khác nhau tạo thành một hệ thống hoạt động hỗ trợ và bổ
xung cho nhau.
Mỗi loại phương tiện vận tải (ô tô, tầu điện, tầu điện ngầm ) phù hợp với
một loai công trình đường giao thông với các tiêu chuẩn kỹ thuật riêng. Chúng sẽ
tạo thành một hệ thống mạng lưới đường giao thông của thành phố.
(4) Xây dựng và phát triển giao thông vận tải đảm bảo sự tập trung và thống nhất
của Nhà nước:
Sự quản lý tập trung và thống nhất của Nhà nước phải được quán triệt trong
xây dựng các qui hoạch tổng thể của tỉnh thành phố, hoặc từng ngành từ khâu xác
định chủ trương xây dựng, duyệt qui hoạch, tổ chức thực hiện qui hoạch và trong
điều hành giao thông vận tải nói riêng và các ngành có liên quan đến giao thông
vận tải.
Tăng cường vai trò quản lý và các điều tiết của Nhà nước bằng các giải
pháp thông qua các chính sách, cơ chế để nhanh chóng tạo ra một hệ thống giao
thông đô thị hợp lý nhằm mang lại hệ thống giao thông đô thị hợp lý nhằm mang
lại hiệu quả kinh tế xã hội cao. Coi sử dụng phương tiện công cộng vừa là lợi ích
vừa là trách nhiệm của người dân đối với sự phát triển đô thị.
Chu Thị Tiến Page 8
Luận văn Thạc sỹ
Trường Đại học GTVT
(5) Xây dựng và phát triển giao thông vận tải đô thị phải đảm bảo tính kế thừa và
từng bước tiến lên hiện đại hóa.
Việc xây dựng và phát triển giao thông vận tải đô thị phải thực hiện trên
mạng lưới giao thông hiện có, tận dụng tối đa các công trình hiện đại đang sử
dụng. Tuy nhiên, cần phải loại bỏ những đoạn đường, những công trình bất hợp lý
chủ yếu và quan trọng nhất. Để thực hiện được qui hoạch tổng thể cần tổ chức
buổi đối thoại, trao đổi với các ngành, các đơn vị, các cá nhân liên quan để đi đến
một văn bản thống nhất giữa các bộ phận.
Cơ quan, viện thiết kế qui hoạch đô thị để xác định mục tiêu, phương hướng,
kế hoạch phát triển đô thị trong tương lai.
Sở giao thông đô thị các vấn đề giao thông vận tải trong tương lai.
Các cơ quan và chuyên gia kinh tế để lựa chọn loại phương tiện vận tải,
giao thông công cộng, phương tiện giao thông cá nhân (xe con, xe máy, xe đạp).
Các cơ quan và chuyên gia “tuyến môi trường” để phối hợp thực hiện xây
dựng những công trình hạ tầng liên quan.
Việc nghiên cứu qui hoạch tổng thể giao thông vận tải thường được chia
thành các giai đoạn sau:
Chu Thị Tiến Page 10
Luận văn Thạc sỹ
Trường Đại học GTVT
+ Giai đoạn 1: Dự báo (đánh giá) nhu cầu về giao thông vận tải theo kế
hoạch dài hạn và các kế hoạch giữa kỳ đối với tất cả các loại phương tiện giao
thông vận tải của thành phố.
+ Giai đoạn 2: Nghiên cứu tập tính sử dụng phương tiện vận tải: phương
tiện giao thông công cộng, xe con, xe máy, xe đạp, đi bộ, tỷ lệ phần trăm của các
loại phương tiện trên.
+ Giai đoạn 3: Xem xét khả năng qui hoạch bãi đỗ xe ở khu trung tâm hay
ở khu phố lớn, khả năng bố trí các tuyến đường lớn dẫn vào khu trung tâm mà
không phá vỡ môi trường hiện tại, khả năng qui hoạch các tuyến đường bao để
giải tỏa bớt giao thông tập trung vào khu trung tâm.
Lập hồ sơ mạng lưới giao thông vận tải toàn thành phố phù hợp với các yêu
cầu về qui hoạch của thành phố.
Ngoài vấn đề giao thông vận tải nội bộ thành phố cần nghiên cứu xem xét
vấn đề giao thông vận tải quốc gia và địa phương có liên quan đến thành phố, xem
xét mối quan hệ với giao thông đường sắt, đường hàng không và đường biển.
giai đoạn.
+ Xác định mục tiêu đối với từng chuyên ngành, các lĩnh vực thuộc ngành.
•
Bước 3: Thu thập thông tin
Bước này bao gồm: + Thu thập số liệu
Chu Thị Tiến Page 12
Luận văn Thạc sỹ
Trường Đại học GTVT
+ Điều tra
Thu thập số liệu liên quan bao gồm:
Các số liệu về điều kiện nhiên; việc phân bố hành chính trong thành phố,
khu vực; các số liệu về dân cư; các số liệu về kinh tế xã hội; qui mô sử dụng đất,
số liệu về cơ sở hạ tầng mạng lưới; các phương tiện giao thông; tai nạn giao
thông.
Điều tra khảo sát hiện trạng sử dụng cơ sở hạ tầng giao thông và hành vi
giao thông của người dân:
Khảo sát lưu lượng giao thông trên mỗi tuyến đường, sự biến động của
luồng hành khách; nhu cầu đi lại của người dân, ý thức, nguyên nhân và sự lựa
chọn của người dân đối với các phương tiện giao thông; hệ thống giao thông tĩnh;
hệ thống điều khiển và kiểm soát dòng lưu lượng; mức độ ô nhiễm tại các nút giao
cắt lớn và các trục đường chính .
•
Bước 4: Phân tích mô hình ∕ kịch bản
Đầu tiên cần xác định các mô hình phù hợp cho việc dự báo nhu cầu giao
thông vận tải. Trên cơ sở phân tích qui mô, đặc điểm của vùng qui hoạch và các
thông tin có thể thu nhập được, tiến hành lựa chọn và xây dựng mô hình lý thuyết
(mô hình về mặt toán học) áp dụng cho việc dự báo nhu cầu vận tải tương lai.
Thống kê các số liệu cần thiết đã thu nhập. Sử dụng các số liệu này để triển
khai mô hình và tiến hành quá trình dự báo nhu cầu giao thông vận tải.
•
Luận văn Thạc sỹ
Trường Đại học GTVT
Phương án thích hợp nhất được chọn phải là phương án đảm bảo được các
yêu cầu về mặt kinh tế, xã hội, môi trường (đảm bảo nguyên tắc phát triển bền
vững). Đồng thời phương án được chọn có khả năng thực thi về mặt kinh tế cũng
như kỹ thuật.
Phương pháp đánh giá:
+ Kiểm định và xem xét các phương án thỏa mãn mục tiêu cộng đồng
một cách tối đa nhất, đồng thời có tính khả thi cao về mặt công nghệ cũng như
kinh tế.
+ Đánh giá phân tích về mặt tài chính và kinh tế xã hội: phân tích chi
phí – lợi nhuận, chỉ tiêu hiệu quả, khả năng hoàn vốn, thanh toán, các lợi ích xã
hội …
+ Phân tích các nhân tố tác động về mặt môi trường và xã hội .
•
Bước 8: Thực thi qui hoạch
Đề xuất chương trình hành động thích hợp
Dự trù kinh tế hoạt động: Thiết kế chi tiết, Đấu thầu, Tài chính
1.3. Kết luận chương I
Giao thông và vận tải là một trong những nhân tố chủ chốt để phát triển
kinh tế - xã hội bền vững và thành công tại tất cả các xã hội, đặc biệt là tại các
quốc gia đang phát triển như Việt Nam. Tuy nhiên, trong hầu hết các trường hợp,
những nước này và đặc biệt là các khu đô thị lớn phải hứng chịu những vấn đề
giao thông nghiêm trọng ví dụ: kẹt xe, không đáp ứng được nhu cầu bến bãi, tỉ lệ
tai nạn giao thông cao, ô nhiễm, thường là kèm theo sự thiếu hụt các nguồn tài
Chu Thị Tiến Page 15
Luận văn Thạc sỹ
Trường Đại học GTVT
chính và kiến thức để cải thiện hệ thống. Việc quy hoạch sử dụng đất hiệu quả kết
hợp với phát triển cơ sở hạ tầng là cách tiếp cận thường được sử dụng để đối phó