Website: Email : Tel : 0918.775.368
Bước đầu khảo sát ngôn ngữ giới tính của trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo trong mối
tương quan địa lý giữa thành thị - nông thôn
LỜI MỞ ĐẦU
Vấn đề ngôn ngữ trẻ em được đề cập đến từ năm 1913 nhưng phải đến tận
đầu những năm 70 nó mới thực sự thu hút được sự chú ý của các nhà khoa học.
Các công trình về giới ngữ tập trung và ợ khác nhau giữa ngôn ngữ trẻ em nam
và nữ ở hai góc độ sinh học và xã hội, tuỳ thuộc vào từng giai đoạn, từng vùng
địa lý mà sự khác biệt này nhiều hay ít.
Ở Việt Nam vấn đề nghiên cứu ngôn ngữ trẻ em tương đối mới so với thế
giới. Trong bài “Sự bộc lộ giới tính trong giao tiếp ngôn ngữ” PGS.TS Nguyễn
Văn Khang đã nhận xét “Ngôn ngữ ở các cháu trai và cháu gái hầu như giống
nhau. Giới tính được thể hiện trong ngôn ngữ của các cháu thiên về nữ”. Đây
được coi là công trình nghiên cứu đầu tiên trực tiếp bàn đến vấn đề này.
Hiện nay nền kinh tế xã hội Việt Nam phát triển vượt xa những năm 70-
80. Vậy ngôn ngữ giới tính của trẻ mẫu giáo có gì thay đổi? Giữa thành thị và
nông thôn có sự khác biệt không? Bài tiểu luận này bước đầu khảo sát ngôn ngữ
của trẻ trong hoạt động giao tiếp ở gia đình, nhà trường và một số nơi khác tại
địa bàn Hà Nội, các vùng nông thôn Hải Dương và Hà Tây.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
PHẦN NỘI DUNG
I. NHỮNG CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
1. Ngôn ngữ học xã hội là gì?
Ngôn ngữ học xã hội là một bộ môn khoa học ra đời phát triển mạnh ngay
từ đầu những năm 60 của thế kỷ XX. Từ đó đến nay nó thu hút sự quan tâm của
nhiều nhà ngôn ngữ họ, đồng thời khẳng định vị trí của nó trong ngành ngôn
ngữ.
Hai nhà ngôn ngữ học người Mỹ J.B. Bride và Janet. Holmes đã nhận xét:
“vị trí của ngôn ngữ học xã hội rất quan trọng và rất phức tạp”. Điều này làm
cho ngôn ngữ học xã hội trở thành mảnh đất nghiên cứu của các chuyên gia
thuộc nhiều ngành khoa học.
quốc tế đều có thể là đối tượng nghiên cứu của ngôn ngữ học xã hội.
Theo M.A.K Halliday thì ngôn ngữ học xã hội cần phải tập trung nghiên
cứu một số lĩnh vực sau:
(1) Ngôn ngữ học vĩ mô, thống kê học dân số ngôn ngữ.
(2) Hiện tượng song thể ngữ, đa ngữ, đa phương ngữ
(3) Quy hoạch ngôn ngữ, phát triển ngôn ngữ và kế hoạch hoá ngôn ngữ
(4) Hiện tượng pha trộn, lai tạp ngôn ngữ (Pidgín và Geolé).
(5) Phương ngữ học xã hội, miêu tả các biến thể phi chuẩn.
(6) Ngôn ngữ học xã hội với vấn đề dạy học.
(7) Lịch sử nhân chủng của ngôn ngữ, cảnh huống ngôn ngữ
(8) Năng lực ngôn ngữ, năng lực giao tiếp.
(9) Nhân tố xã hội của sự biến đổi ngữ âm và ngữ pháp.
(10) Xã hội hoá ngôn ngữ, ngôn ngữ và truyền thống văn hoá.
(11) Phương pháp của ngôn ngữ học xã hội và sự phát triển của ngôn
ngữ trẻ em.
(12) Lý luận chức năng về hệ thống của ngôn ngữ.
(13) Tính tương đối của ngôn ngữ
(14) Ngôn ngữ học của phương pháp luận nhân chủng
(15) Lí luận về hội thoại.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
3. Vấn đề ngôn ngữ giới tính trong phương ngữ xã hội
Ngôn ngữ dùng để giao tiếp giữa các nhóm xã hội được gọi là
phương ngữ xã hội. Chừng nào xã hội còn tồn tại các nhóm xã hội thì
chừng ấy còn tồn tại phương ngữ xã hội. Trong xã hội luôn có sự khác
nhau về tuổi tác, giới tính, trình độ văn hoá, nghề nghiệp… nó đã tạo ra
hàng loạt các phương ngữ của các nhóm xã hội khác nhau như;
. Phương ngữ giới tính.
. Phương ngữ tuổi tác
. Phương ngữ nghề nghiệp
. Phương ngữ tôn giáo
sau:.
Thứ nhất: theo địa lý - xã hội gồm:
Nhóm trẻ sinh sống ở thành thị (thành phố Hà Nội)
Nhóm trẻ sinh sông ở nông thôn (Hải Dương-Hà Tây)
Thứ hai: Theo giới tinh:
Nam
Nữ
2. Tổ chức thực hiện
Chúng tôi gồm 2 người cùng với một số cộng tác viên đi tới các vùng Hà
Nội, Hải Dương và Hà Tây thu thập cứ liệu. Trong đề tài này chúng tôi chủ yếu
sử dụng các phương pháp: quan sát trực tiếp, tham gia hoạt động giao tiếp với
trẻ. Từ đó miêu tả, thống kê, phân loại và xử lý tư liệu sau đó tiến hành so sánh.
3. Các cứ liệu thu thập
3.1. Trẻ ở thành thị
*Hội thoại: Hai cháu 4 tuổi (giới tính: nam) nói chuyện với nhau trước khi
tan trường.
A: ông này, đưa tôi
B: ông để tôi cầm, mai tôi trả
(Bố của đứa trẻ A đến đón).
A: A! bố sữa cô gái của con đâu.
*Hội thoại: Một bé gái 5 tuổi chào tạm biệt búp bê trước khi ra về
Website: Email : Tel : 0918.775.368
“Con ngoan! Ngủ đi! “mẹ” thương! đừng khóc nhé! Ngủ ngoan nào! Mai
“mẹ” lại kể chuyện cho con nghe nhé! Bây giờ “mẹ” phải về với mẹ. Mà sao mẹ
lâu đến thế nhỉ? ế “mẹ” nhớ, mai con thích ăn gì nào “mẹ nấu” cho con ăn. Thôi
mẹ đến rôi “mẹ” về đây”.
*Hội thoại: Một bé trai 4 tuổi (tâp làm siêu nhân) với 1 bé trai 5 tuổi. Bé
trai 4 tuổi: “Hự! Hự! Hự! Hự! Bay lên này! chiu!” Bi học ở phim siêu nhân Bố
mở. Mai Bi thành siêu nhân, Bi bay lên trời!”.
Bé trai 5 tuổi: Siêu nhân bay lên trời cách gì? Ta là siêu nhân vũ trụ, siêu
C: Không con thích dán hình cơ
M: Sữa này có bán 1 hộp không em!
CCH: Không muống có dán hình thì phải mua cả lốc.
M: Mày thấy chưa phải mua cả lốc người ta mới cho cái dán hình mày về
bảo bố mày đưa tiền cho) tao không có tiền.
M: Con này nó ngu lắm cơ, mình mà mua cho nó cả lốc là đến lớp thế nào
nó cũng chia cho các bạn.
Mẹ con: Tao mua sữa về thì mày phải uống, đừng có dán hình lăng nhăng
ở nhà tao quật chết. Thôi đi về.
*Hội thoại:
Con: Mẹ ơi, hôm nay con được cô thưởng tận 3 phiếu bé ngoan.
Mẹ: Thế à cô có khen con không?
Con: có cô khen con nặn con chó giống nhất, vẽ tranh nhanh nhất.
Mẹ: con của mẹ giỏi nhỉ, con muốn mẹ thưởng gì nào?
Con: Mẹ mua cho con bó xếp hình mẹ nhé.
Me: ừ! Thế mai mẹ.
*Hội thoại: Hai đứa trẻ 4 tuổi chơi đồ hàng:
Bé trai: Chị ơi, bán cho em 1 con gấu.
Gái: Em mua gấu hồng hay gấu trắng.
Trai: Em mua màu trắng.
Gái: Đưa tôi mười nmghìn
Trai: Đấy!
*Hội thoại: (gọi điện cho bà nội chế ộ mở loa ngoài)
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Phi(3): Bà nội ơi cháu phi đây!
Bà: Phi à!
Bố: Chào bà đi con
Phi: Cháu chào bà!
Bà: ừ bà chào cháo
Bố: Bà ăn cơm chưa?