PHÒNG GD & ĐT QUẬN SƠN TRÀ
TRƯỜNG TH TIỂU LA
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:
Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích cho học sinh qua
phân môn Vẽ theo mẫu.
GV: Nguyễn Trung Hiếu
CM: Mĩ Thuật
Năm học: 2009 – 2010 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài:
Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích cho học sinh qua phân
môn Vẽ theo mẫu.
GV: Nguyễn Trung Hiếu
CM: Mĩ Thuật
Trường TH Tiểu La

Đề tài: Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích cho học sinh qua phân môn Vẽ
theo mẫu.
A- Đặt vấn đề:
1. Lí do chọn đề tài:
Vẽ theo mẫu là một phân môn cơ bản trong chương trình Mĩ thuật ở bậc tiểu
học, nhằm rèn luyện cho học sinh kĩ năng quan sát, phân tích cấu trúc cũng như
màu sắc, đường nét, ánh sáng của mẫu. Có được nhưng kĩ năng này, học sinh sẽ
vận dụng để phát triển khả năng vẽ mẫu một cách khoa học, từng bước từ thấp
đến cao, chứ không
phải là vẽ một cách cảm tính. Đồng thời rèn luyện các kĩ năng vẽ theo mẫu cũng
chính là nền tảng để phát triển các kĩ năng khác như : vẽ trang trí, vẽ tranh đề tài,
nặn tạo dáng, xem tranh

Đối với phân môn Vẽ theo mẫu thì nhất thiết phải chuẩn bị mẫu vẽ. Giáo viên tự
chuẩn bị mẫu vẽ hoặc giao cho các nhóm học sinh chuẩn bị. Mỗi lớp học phải có
ít nhất 4 mẫu cho 4 nhóm. Lựa chọn mẫu vẽ phải có sự đa dạng, phong phú về
kiểu dáng, màu sắc, kích thước nhằm tạo hứng thú cho học sinh, tránh sự đơn
điệu, nhàm chán. Đặc biệt đối với mẫu vẽ tĩnh vật cần chọn các loại hoa quả có
hình dáng đẹp, màu sắc phong phú.
Ví dụ: Trong một mẫu vẽ cần có cả các loại quả tròn, quả hình bầu dục, hoặc
các hình thù khác như: cà chua, chuối, ớt, táo, đu đủ
Tuy vậy cũng không nên chọn mẫu có quá nhiều màu sắc đối chọi nhau, sẽ làm
cho bài vẽ không có tính chủ đạo.
Với những mẫu vẽ đẹp học sinh sẽ có hứng thú quan sát, từ đó lôi cuốn vào các
bước tiếp theo của bài vẽ. Như vậy ngay từ bước chuẩn bị đồ dùng học tập, giáo
viên bước đầu hình thành cho học sinh kĩ năng quan sát mẫu.
2. Tổ chức lớp học:
Lớp học giờ vẽ theo mẫu cần được sắp xếp hợp lí đảm bảo cho tất cả các học
sinh đều có thể quan sát mẫu một cách dễ dàng. Có thể sắp xếp thành 4 nhóm
ngồi xung quanh mẫu hoặc xếp học sinh thành 2 hàng dọc hai bên, một d•y mẫu
ở giữa lớp tuỳ theo ánh sáng của lớp học.
3. Bày mẫu.
Giáo viên nên để cho học sinh tự bày mẫu, sau đó chỉnh sửa và gợi ý cho học
sinh cách bày mẫu đẹp. Mẫu vẽ cần được bày phong phú và đảm bảo có nhiều
góc vẽ đẹp. Giáo viên yêu cầu học sinh phải tự quan sát và vẽ mẫu đúng với góc
nhìn của mình .
4. Hướng dẫn học sinh quan sát mẫu:
a. Cách đặt câu hỏi:
Đối với phân môn vẽ theo mẫu, giáo viên cần bám sát mẫu để đặt câu hỏi cụ thể
trên từng mẫu vẽ, không đặt câu hỏi một cách chung chung. Khi đặt câu hỏi
giáo .viên cần chỉ vào mẫu để hướng sự chú ý của học sinh vào mẫu vẽ.
Ví dụ mẫu vẽ Lọ hoa và quả:
- Mẫu gồm có mấy đồ vật?

- Hình vẽ bằng nào thì vừa, đặt nó ở giữa hay lệch sang phải, sang trái hoặc lên
trên, xuống dưới trang giấy để có bố cục cân đối.Ngoài việc quan sát mẫu thật ra,
giáo viên cần vẽ minh hoạ nhiều góc nhìn cho một mẫu: chẳng hạn nhìn miệng
giếng ở các độ cao khác nhau thì ta sẽ thấy nó có hình khác nhau như: hình tròn,
hình elip, thậm chí là một đường thẳng nằm ngang.Hoặc minh hoạ nhiều mẫu ở
một góc nhìn để học sinh thấy được sự phong phú của mẫu vẽ, từ đó gợi ý cho
các em về cách lựa chọn mẫu cũng như các góc vẽ đẹp.Bên cạnh việc giáo viên
vẽ minh hoạ thì giáo viên có thể hỏi học sinh các câu hỏi kiểm tra trí nhớ cũng
như thói quen quan sát hàng ngày của học sinh. Chẳng hạn:
- Khi nhìn ngôi nhà em đang ở với các góc nhìn khác nhau như: phía trước, phía
sau, mặt bên của ngôi nhà, thì em thấy có sự khác nhau như thế nào?
- Khi đứng ở một điểm cố định nhìn một hàng cột điện có kích thước bằng nhau
thì nhìn càng xa ta càng thấy có sự thay đổi như thế nào?
- Khi nhìn người khác với các góc nhìn ngang tầm mắt, nhìn dưới lên hoặc đứng
trên tầng nhìn xuống thì ta thấy có sự biến dạng như thế nào?
- Hãy mô tả theo trí nhớ cấu tạo của cái ấm tích, cái phích nước, hình dáng con
trâu, con gà, con lợn ?
- Khi ta đứng ngoài nắng vào buổi sáng, trưa, chiều, chiều tối thì bóng đổ của ta
xuống đất có sự thay đổi như thế nào?
- v.v
5. Hướng dẫn học sinh vẽ mẫu:
Khi hướng dẫn học sinh vẽ mẫu, giáo viên cần chuẩn bị hình hướngdẫn các
bước vẽ theo mẫu như: phác khung hình, phác nét chính,vẽ chi tiết, phân mảng,
vẽ đậm nhạt để học sinh hình dung được tiến trình bài vẽ.
Hình hướng dẫn cần vẽ chính xác, đẹp, đúng yêu cầu nếu sơ sài sẽ phản tác
dụng. Bên cạnh sử dụng hình hướng dẫn đ• chuẩn bị trước, giáo viên cần vẽ minh
hoạ thêm những phần cần nhấn mạnh để học sinh lưu ý. Chẳng hạn: cách phác
nét thẳng, cách gạt nét chì khi vẽ các độ đậm nhạt, cách vẽ nền
Trước khi học sinh vẽ mẫu, giáo viên cho các em tham khảo một số bài vẽ hoàn
chỉnh của các học sinh khoá trước. Bài vẽ sử dụng làm bài mẫu tham khảo phải là

góp ý kiến để đề tài của tôi ngày càng hoàn thiện hơn.
D. Những ý kiến đề xuất

- Đối với ngành cũng như Nhà trường cần quan tâm hơn nữa đến môn mĩ thuật,
coi mĩ thuật là một môn học chính, độc lập như những môn học khác.
- Cần đâù tư thêm các đồ dùng như tranh, ảnh, các tài liệu tham khảo, đặc biệt
là các vật mẫu để phục vụ tốt hơn cho việc dạy và học môn mĩ thuật.
- Mỗi trường học cần có phòng học dành riêng cho môn mĩ thuật đảm bảo về
ánh sáng, không gian phù hợp với môn mĩ thuật.
NGUYỄN TRUNG HIẾU