Chun đề : Cơng tác chủ nhiệm lớp của giáo viên tiểu học
PHỊNG GD&ĐT CẦU KÈ
TRƯỜNG: TIỂU HOC AN PHÚ TÂN A
TỔ CHUN MƠN: KHỐI 1,2,3
CHUN ĐỀ: KHỐI 1,2,3
MỘT SỐ BIỆN PHÁP VỀ CƠNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP

A. PHẦN MỞ ĐẦU

Lí do chọn đề tài :
Trường tiểu học, giáo dục và hình thành nhân cách cho học sinh. GVCN lớp có
vai trò rất quan trọng trong việc dạy và học .Tuy giáo viên đã qua trường lớp
đào tạo. Trong thực tế nhiều giáo viên chưa hiểu hết vai trò trách nhiệm của
mình, hay nói đúng hơn khơng biết bắt nguồn từ đâu và làm như thế nào để
thực hiện tốt cơng tác chủ nhiệm của mình?
Xuất phát từ những lí do trên tơi đi sâu nghiên cứu tìm hiểu nội dung cơng tác
chủ nhiệm lớp nhằm giúp cho giáo viên thực hiện tốt cơng tác chủ nhiệm, bên cạnh
đó còn giúp cho giáo viên nắm được kĩ năng nghiệp vụ về cơng tác chủ nhiệm của
mình. Đặc biệt là chất lượng giáo dục và hình thành nhân cách cho học sinh sẽ từng
bước nâng dần.
B . PHẦN NỘI DUNG
1. Tìm hiểu cơ sở lý luận:
GVCN lớp ở trường tiểu học đều có một số nhiệm vụ đối với cơng tác chủ
nhiệm lớp và hồn thiện trình độ nhân cách của bản thân để trở thành nhà sư phạm
tốt.
+ Nắm vững mục tiêu của cấp học, lớp học và chương trình dạy dạy, giáo
dục của nhà trường.
+ Tìm hiểu nắm vững cơ cấu tổ chức của nhà trường.
+ Tiếp nhận học sinh lớp chủ nhiệm, nghiên cứu và phân tích mọi đặc điểm
của đối tượng trong lớp và các yếu tố tác động đến các em, bao gồm đặc điểm tâm
sinh lí, nhân cách, năng lực của mỗi em, hồn cảnh gia đình và sự quan tâm gia

a) Cơ cấu tổ chức học sinh của lớp :
Danh sách đội ngũ tự quản,danh sách các tổ học sinh, các nhóm chuyên
môn : đội văn nghệ, đội bóng, …
b) Xác định mục tiêu phấn đấu chung của lớp.
- Học tập : Chỉ tiêu cần đạt, kế hoạch bồi dưỡng học sinh khá giỏi, phụ đạo
học sinh yếu kém…
- Văn thể
- Lao động
- Xây dựng tập thể lớp
- Các hoạt động giáo dục
II/. ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ GIÁO DỤC HỌC SINH
Đánh giá kết quả GD HS là một trong những nội dung lớn và hết sức quan
trọng của công tác chủ nhiệm lớp. Bởi lẽ nó không phải chỉ phản ánh kết quả GD
HS mà còn phản ánh nội dung, phương pháp GD của các lực lượng GD nói chung,
của GVCN nói riêng. Đánh giá đúng sẽ là một động lực giúp HS nổ lực rèn luyện
tu dưỡng, phát huy những ưu điểm. Đánh giá đúng sẽ khích lệ HS không ngừng rèn
luyện, phấn đấu vươn lên hoàn thiện mình. Nói cách khác, sự đánh giá đúng, mang
tính GD và kết quả GD. Ngược lại đánh giá không đúng, không khách quan đối với
HS của nhà trường nói chung, của GVCN nói riêng đưa lại hậu quả xấu-phản GD.
2
Chuyên đề : Công tác chủ nhiệm lớp của giáo viên tiểu học
Hậu quả này không lường trước được, không đo đếm được.Trong thực tế
hiện nay do đánh giá của GVCN có những sai lầm ( có thể cố tình hay vô tình ) đã
dẫn tới những phản ứng của HS. Vì vậy, yêu cầu đánh giá đúng, khách quan là yêu
cầu có tính nguyên tắc dối với GVCN trong việc đánh giá thành tích của lớp và
từng HS.
Đánh giá kết quả GD chất lượng HS cần căn cứ vào các chỉ tiêu GD đạo đức
cho HS trong nhà trường. Đó là phẩm chất đạo đức cần được giáo dục thông qua
thái độ, hành vi ứng xử trong các mối quan hệ đa dạng của các em như : đối với
công việc, với xã hội, với mọi người, với bản thân mình.

3
Chuyên đề : Công tác chủ nhiệm lớp của giáo viên tiểu học
- Trao đổi với học sinh để nắm bắt tâm tư nguyện vọng,xu hướng,sở thích,
thái độ trong quan hệ với tập thể lớp ( thờ ơ hay hăng hái, nhanh nhẹn tháo vát
hay chậm chạp).
- Trao đổi với GVCN và các GV bộ môn của năm học trước về tình hình
chung của lớp cũng như tình hình học tập và rèn luyện của học sinh.
- Trao đổi với các lực lượng GD khác nếu như cần : Ban giám hiệu,Tổng
phụ trách đội, Ban đại diện cha mẹ học sinh….
- Thông gia việc tham gia hoạt động cùng học sinh để tìm hiểu rõ hơn về
tinh thần tập thể, ý thức hợp tác trong công việc chung, về những cá nhân học
sinh mà GVCN có ý định từ trước.
- Trao đổi với cha mẹ học sinh để có thêm những thông tin về đối tượng
mình định nghiên cứu.
Như vậy, tìm hiểu HS là việc làm liên tục, thường xuyên, vừa có tính cấp bách
trong những khoản thời gian nhất định, lại vừa có tính giai đoạn. Do vậy, GVCN
cần có kế hoạch thực hiện ở việc xác định mục tiêu, nội dung, biện pháp, thời gian
tiến hành tìm hiểu HS. Có như vậy, việc tìm hiểu HS mới liên tục, GVCN cũng thu
được những thông tin phong phú, cụ thể có độ tin cậy về thực trạng và diễn biến
của tâm lý, hoàn cảnh của HS lớp mình. Cho nên, có thể nói tìm hiểu HS là một
quá trình diễn ra liên tục suốt năm học. Tuy nhiên, không phải thời điểm nào của
năm học cũng tiến hành những biện pháp tìm hiểu HS nêu ở trên Điều quan trọng
là phải phân chia những thời kì ứng với những biện pháp nào đề thu những thông
tin về HS chính xác nhất, nhanh nhất, rõ ràng nhất, giúp GVCN nhanh chóng đề ra
những tác động sư phạm có hiệu quả.Thông thường, việc tìm hiểu HS diễn ra theo
các giai đoạn sau đây :
*. Giai đoạn thứ nhất :
Đó là những giai đoạn điều tra cơ bản về tình hình HS nói chung, về cá nhân
HS nói riêng.
a) Yêu cầu của giai đoạn này là :

nguyện vọng, sở thích, về sức khỏe….về mong muốn của gia đình đối với nhà
trường và về những kiến nghị khác. Kết quả phân loại học sinh được ghi vào sổ
chủ nhiệm theo từng mục nội dung. Như vậy,GVCN có được những bức tranh hoàn
toàn về tình hình học sinh của lớp cũng như của từng cá nhân học sinh.Trện cơ sở
đó, GVCN dự kiến kế hoạch công tác GD đối với lớp và đối với từng cá nhân học
sinh.
- Trong khi phân loại, nếu có trường hợp nào chưa rõ thì GVCN cần có những
biện pháp nghiên cứu tiếp, thu thập thông tin khách quan để có đánh giá, nhận định
chính xác. Có thể trao đổi ngay với học sinh hoặc yêu cầu cha mẹ học sinh giải
trình, nhất là đối với những học sinh có vấn đề.
- Bản kế hoạch đó phải chứa đựng những nội dung công tác GD với những
biện pháp khác nhau, được thực hiện theo những khoản thời gian nhất định. Bản kế
hoạch đó cũng nên được trao đổi với GV bộ môn ở lớp nhằm thống nhất cách thức
GD học sinh và đồng thời cũng nhận định những ý kiến bổ sung quý giá từ phía
học sinh. Việc thực hiện bản kế hoạch sẽ được triển khai ngay sau khi có cuộc gặp
gỡ với các GD bộ môn, với Ban đại diện cha mẹ học sinh.
2/. Giai đoạn thứ 2 :
Là giai đoạn theo dõi và kiểm tra tính đúng đắn của sự phân loại đối tượng GD
của giai đoạn nhất.
a) Yêu cầu của giai đoạn thứ 2 là :
- Kiểm nghiệm trên thực tế sự phân loại đối tượng GD đã thật sự đúng đắn
chưa.
- Tiếp tục điều chỉnh sự phân loại đó ( nếu có)
b) Cách thức tiến hành :
Bước tiếp theo của sự phân loại sơ bộ đối tượng GD, là GVCN tiến hành một
vài loạt hoạt động tập thể, để học sinh bộc lộ tính cách, GVCN có thể kiểm tra lại
5
Chuyên đề : Công tác chủ nhiệm lớp của giáo viên tiểu học
độ chính xác của sự phân loại ban đầu. Nếu qua thực tế cho thấy nhận định không
nhất quán là nhận định ban đầu thỉ cần có sự điều chỉnh. Ở bước này, GVCN có thể

3.Giai đoạn thứ 3:
Đây là giai đoạn diễn ra liên tục cho đến kết thúc năm học. Ở giai đoạn này,
GVCN không nhất thiết phải tiến hành liên tục tìm hiểu học sinh, mà phân chia
thành những thời kì khác nhau. Việc tìm hiểu học sinh ở giai đoạn này nhiều hay ít
là tùy thuộc vào những tác động sư phạm có hiệu quả hay không, vào mức độ phấn
6
Chuyên đề : Công tác chủ nhiệm lớp của giáo viên tiểu học
đấu của học sinh. Vì vậy, giai đoạn này là giai đoạn hoàn chỉnh việc tìm hiểu học
sinh.
a) Yêu cầu của giai đoạn này là :
- Khẳng định việc tìm hiểu học sinh là việc làm liên tục, thường xuyên trong
suốt năm học.
- Giúp năng cao trình độ sư phạm của GV trong công tác GD học sinh.
b) Cách thức tiến hành
Vì đây là giai đoạn với thời gian khá dài, nên việc tìm hiểu học sinh chia thành
định kì và thường xuyên.
+ Nếu là thường xuyên thì tìm hiểu học sinh tiến hành dưới các hình thức sau :
quan sát học sinh qua hoạt động, nghiên cứu kết quả học tập của học sinh, qua
sổ điểm, sổ ghi đầu bài, sổ liên lạc, bài kiểm tra, các sản phẩm về học tập do tự
tay các em làm, tham dự các cuộc họp tổ, lớp để tìm hiểu thêm về đối tượng.
+ Tìm hiểu học sinh định kì tức là đối tượng GD được nghiên cứu tại một thời
điểm xác định, chẳng hạn như giữa học kì hoặc cuối mỗi tháng học tập.
IV/. XÂY DỰNG TẬP THỂ HỌC SINH TỰ QUẢN
Đây là một trong những nội dung công tác quan trọng của người GVCN lớp.
Công tác chủ nhiệm giỏi được đánh giá bởi việc xây dựng một tập thể học sinh
thực sự có khả năng tự quản mọi hoạt động của mình. Vì vậy, GVCN khi xây dựng
tập thể học sinh, cần tiến hành theo một quy trình chặt chẽ.
1.Yêu cầu của việc xây dựng tập thể học sinh tự quản:
- Xây dựng một tập thể học sinh tự quản mà nòng cốt của nó là đội ngũ cán bộ
lớp có kĩ năng điều hành các hoạt động của tập thể mình.

hãy ghi nhiệm vụ của mình vào sổ công tác để ghi nhớ và thực hiện.
- Cho các em thảo luận, bàn biện pháp thực hiện bản kế hoạch công tác của lớp,
định hướng vào công việc của từng loại cán bộ lớp.
- Nếu cần, có thể tổ chức huấn luyện riêng cho từng loại cán bộ theo một
chương trình huấn luyện riêng do GVCN biên soạn. Chương trình huấn luyện này
giúp học sinh xác định mục đích nội dung, phương pháp tiến hành và những điều
kiện cần thiết để thực hiện.
c) Tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng cho toàn lớp về những nội dung xây dựng
tập thể lớp tự quản.
Việc làm này có thể được tiến hành trong suốt năm học. Nên tập trung vào một
thời điểm cần thiết như : đầu năm học, cuối HKI, sang đầu HKII, giữa HKII.Những
nội dung cần huấn luyện.
- Thế nào là một tập thể lớp tự quản
- Vai trò đội ngũ cán bộ lớp trong quá trình lớp tự quản.
- Tự quản giờ học vắng giáo viên
- Tự quản giờ truy bài
- Tự quản giờ trên lớp
- Tự quản các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
Nhưng nội dung trên có thể được xen kẽ vào nội dung của giờ sinh hoạt tập thể
HS có dịp trao đổi, bàn bạc, coi đó như là một dịp huấn luyện các em.
d) Tổ chức các hoạt động thực tế để học sinh được rèn luyện các kĩ năng tự
quản.
Đây là bước quan trọng mà trong đó mọi thành viên của lớp điều được tham
gia vào việc xây dựng tập thể lớp tự quản.
Các hoạt động được tổ chức theo phương châm “ Trò tự quản lí và điều
khiển”.
8
Chuyên đề : Công tác chủ nhiệm lớp của giáo viên tiểu học
- Ban đầu, GVCN có thể tham gia trực tiếp vào việc xây dựng kế hoạch hoạt
dộng, hướng dẫn học sinh chuẩn bị hoạt động điều khiển học sinh tham gia hoạt

sau đây:
* Bước 1: Giáo viên chuẩn bị
- Xác định rõ tên của chủ đề hoạt động hoặc tên của buổi sinh hoạt. việc định
được tên gọi sẽ thể hiện được nội dung của hoạt động,do đó sẽ lựa chọn được các
hình thức hoạt động phù hợp.
- xây dựng yêu cầu giáo dục cần đạt được của hoạt động đó theo 3 yếu tố: nhận
thức, thái độ. Kĩ năng hành vi.
- Dự kiến nội dung và các hình thức hoạt động của tổ chức
9
Chuyên đề : Công tác chủ nhiệm lớp của giáo viên tiểu học
- Dự kiến người thức hiện: Học sinh làm gì, GVCN làm gì,các lực lượng giáo
dục khác tham gia vào phần việc nào.
- Dự kiến thời gian tiến hành cho cả chủ điểm giáo dục, cho từng thời điểm cụ
thể.
- Dự kiến địa điểm tiến hành.
- Điều kiện, phương tiện vật chất cần thiết.
- Nếu giáo viên chuẩn bị càng chi tiết thì sự chỉ đạo càng có kết quả.
* Bước 2: Tập thể học sinh lập kế hoạch và chuẩn bị kế hoạch do tập thể
học sinh thiết kế thể hiện mà cố gắng, nỗ lực và sáng tạo của các em trên cơ sở
có sự cố vấn của GVCN.
- Dựa vào yêu cầu giáo dục và gợi ý cho GVCN đề ra, học sinh bàn bạc cùng
nhau, lập biên bản kế hoạch hoạt động.Nội dung của bản kế hoạch do học sinh xây
dựng gồn các vấn đề sau:
+ Phân công những công việc cần tổ chức cho tổ, nhóm và mọi thành viên tham
gia vào quá trình chuẩn bị cũng như lúc tiến hành hoạt động.
+ Xác định thời gian tiến hành chuẩn và hoạt thành các công việc được phân
công.
+ Lựa chọn địa điểm thực hiện các công việc của từng tổ, nhóm, cá nhân.
+ Sau cùng xây dựng chương trình hoạt động đó (Trình độ các mục sẽ thực hiện
trong buổi hoạt động).

Như trong Chương trình 2 đã trình bày,GVCN thực hiện các nội dung đánh
giá theo một trình tự nhất định.Các nội dung đánh giá phải thực hiện đầy đủ theo
tiến trình sau đây.
b)Tiến trình đánh giá.
Ở đây,GVCN cần đánh giá theo từng mặt giáo dục, rồi tổng hợp kết quả đánh
giá để xem xét tồn diện người học sinh ( bức tranh tổng thể và kết quả đánh giá
giáo dục một học sinh cũng như trong cả một tập thể lớp)
Tiến trình đánh giá kết quả giáo dục đạo đức học sinh gồm:
- Xác định chuẩn đánh giá và được thảo luận để mỗi học sinh hiểu và có trách
nhiệm tham gia đánh giá và tự đánh giá.
- Mỗi học sinh được phát 1 phiếu đánh giá có in sẵn các chỉ tiêu đánh giá.Các
em tự đánh giá bản thân theo các chỉ tiêu trên đó, rồi tự xếp loại Hạnh kiểm theo 2
mức độ : Thực hiện đầy đủ, thực hiện chưa đầy đủ.
- Sau đó, họp tổ học sinh để thơng qua bản tự đánh giá đó, Ý kiến của tổ sẽ là
nguồn thơng tin có giá trị để GVCN quyết định xếp loại Hạnh kiểm của HS.
- Cuối cùng GVCN quyết định và cơng bố kết quả xết loại Hạnh kiểm của từng
học sinh, GVCN cần căn cứ vào quy định về xếp loại hạnh kiểm của Bộ điều chỉnh
cho phù hợp với thực trạng của lớp, với u cầu của nhà trường.
5 . Bài học kinh nghiệm :
Qua thực tế nghiên cứu một số nội dung cơng tác chủ nhiệm lớp của giáo viên
tiểu học. Tôi rút ra bài học kinh nghiệm như sau :
+ Nắm vững mục tiêu của cấp học, lớp học và chương trình dạy học, giáo dục
của nhà trường.
+ Tìm hiểu nắm vững cơ cấu tổ chức của nhà trường.
+ Tiếp nhận học sinh lớp chủ nhiệm, nghiên cứu và phân tích mọi đặc điểm
của đối tượng trong lớp và các yếu tố tác động đến các em, bao gồm đặc điểm tâm
sinh lí, nhân cách, năng lực của mỗi em, hồn cảnh gia đình và sự quan tâm gia
đình đối với con cái.
+ Để làm tốt cơng tác chủ nhiệm lớp, người GVCN phải tự hồn thiện nhân
cách của người thầy giáo.