TRNG I HC KINH T TP.HCM
KHOA KINH T PHÁT TRIN KHÓA LUN TT NGHIP
XÁC NH H S BETA VÀ NG DNG
TRONG XÁC NH GIÁ TR
CÔNG TY C PHN DU THC VT
TNG AN ậ TAC
GVHD: GV. NGUYN TH HNG THU
SVTH: TRNG THO NHI
Lp: VG02-K35
MSSV: 31091024152 Thành ph H Chí Minh, Tháng 4 nm 2013
Trang i

LI CAM OAN

Tôiăxinăcamăđoanăđâyălàăbàiănghiênăcu do chính tay tôi thc hin. Các s liu

tt nghip.
Cui cùng, em xin chúc Quý ThyăCôătrngăi Hc Kinh T TP. H Chí
Minh,ăBanăGiámăc và Các Cô, Chú, Anh, Ch ti Công ty Thmăđnh giá EXIM
(EXIMA) luôn khe mnhăvàăđt nhiu thành công trong công vic và cuc sng.
Em xin chân thành cmăn!

Sinh viên thc tp TRNG THO NHI Trang iii

XÁC NHN CA C QUAN THC TP


……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
……………………………………………………………………………………
Trang v

MC LC



LI CAM OAN i
LI CM N ii
XÁC NHN CA C QUAN THC TP…………………………………… iii
NHN XÉT CA GIÁO VIểN HNG DN…………………………………iv
DANH SÁCH CH VIT TT vii
DANH SÁCH BNG, BIU  viii
Chng 1. GII THIU 1
1.1. MC TIÊU NGHIÊN CU. 1

TNG AN ậ TAC. 25
3.2.1. Gii thiu s lc v ngành Du thc vt 25
3.2.2. Gii thiu s lc v doanh nghip cn đnh giá và ngành ngh
hot đng 27
3.2.3. Phơn tích c bn công ty 30
3.2.4. Xác đnh giá tr công ty. 34
3.3. KT LUN CHNG 3 40
Chng 4. KT LUN VÀ KIN NGH 41
4.1. KT LUN CHUNG. 41
4.2. NHNG HN CH CA  TÀI 41
4.3. KIN NGH 42
PH LC 45
Trang vii

DANH SÁCH T VIT TT


T vit tt
ụ ngha
BCTC
Báo cáo tài chính
M&A
Merger & Acquisition_Mua bán và sáp nhp.
CAPM
CapitalăAssetăPricingăModel_Môăhìnhăđnh giá tài sn vn
APM
Arbitrage pricing model_Mô hình kinh doanh chênh lch giá

DANH SÁCH BNG, BIU 



Bng/Biu đ
Ni dung
Trang
Bng 3.1
Giá tr Beta theo nhng cách tính khác nhau
19
Bng 3.2
Giá tr Beta ca các công ty trong ngành
21
Bng 3.3
Giá tr Betaăkhôngăđònăby ca các công ty trong ngành
22
Bng 3.4
Giá tr sai s chun ca các công ty trong ngành
24
Biu đ 3.1
Th phn các công ty ngành Du thc vt nmă2009
31
Bng 3.5
Giá tr nhóm t s hiu qu hotăđng (2008-2012)
31
Biu đ 3.2
Nhóm t s thanh khon (2008-2012)
32
Biu đ 3.3
Nhóm t s đònăby tài chính (2008-2012)

mang liătrongătngălaiămàăch điăsâuăvàoăđánhăgiáăda vào s liu quá kh.
V nhcăđim này,ăphngăphápăDòngătin chit khu khc phcăđc phn
nào. Mc dù vy, vic vn dngăvàoătínhătoánăđ đnh giá ti Vit Nam hin nay gp
khá nhiuă khóă khn.ă Cóă nhiu nguyên nhân dnă đnă khóă khnă đó,ă trongă đóă cóă
nguyên nhân do vicăxácăđnh cách thcăc tính h s Beta nhmăđánhăgiáămcăđ
ri ro ca doanh nghip.ăâyăđc xem là h s quan trng phn ánh mcăđ nh
hng ca ri ro th trngăđn ri ro caăcôngăty,ăquaăđóăxácăđnh giá tr thc ti
ca doanh nghip.
 tài tin hành nghiên cu cách thc xácăđnh h s beta,ăcácăphngăphápă
tínhă cngă nhă nhng mô hình ng dng,ă quaă đóă đánhă giáă mi quan h gia li
nhun và ri ro ca công ty thông qua t sut sinh li k vng. Bên cnhăđó,ăđ tài
cngătin hành ng dng vicăxácăđnh h s Beta ca Công ty c phn Du thc vt
Tng An nhmăxácăđnh giá tr công ty. Công ty c phn Du thc vtăTng An
tham gia vào sàn chng khoán t nmă2006,ăđangăphátătrin mnh và có timănngă
phát trinătrongătngălai.
1.2. I TNG VẨ PHNG PHÁP NGHIểN CU.
 tài tp trung vào vic nghiên cuă phngă phápă xácă đnh giá tr Beta, ý
nghaăcngănhăphm vi áp dng ca miăphngăphápăvàăng dng kt qu vào
thmăđnh giá tr Công ty c phn Du thc vtăTng An.
Trang 2

 tàiăđaăraăcácămôăhìnhăđnhăgiáăcóăliênăquanănhăMôăhìnhăđnh giá tài sn
vn (CAPM), Mô hình kinh doanh chênh lchăgiáă(APM).ăXemăxétăuănhcăđim
cngănhămcăđ phù hp ca mi mô hình trong vicăđnh giá ti Vit Nam. Sau
đóăng dng trong vicăđnh giá doanh nghip bngăphngăphápăDòng tin chit
khu.
1.3. NI DUNG PHÂN TÍCH CA  TÀI.
 tài phân tích v cácăphngăphápăc tính h s Beta, t đóăc tính giá tr
Beta cho Công ty C phn Du thc vtăTng An. Kt qu đc s dngăđ c
tính giá tr doanh nghip.

qu thmăđnhăgiáăđaăraăquytăđnh hp lý trong các vnăđ ch yu sau:
 Giúpăcácăcăquanăqun lý ban ngành caănhàănc nmăđc tình hình
hotăđng sn xut kinh doanh và giá tr ca doanh nghipăđ có chính
sách qun lý c th đi vi tng doanh nghip.
 Giúp doanh nghip có nhng gii pháp ci tin qun lý cn thit nhm
nâng cao hiu qu hotăđng sn xut kinh doanh, kim soát li nhun
ca doanh nghip.
 Làăcăs đ gii quyt, x lý tranh chp ny sinh gia các c đôngăca
doanh nghip khi phân chia c tc, góp vn, vi phm hpăđng;ăcăs cho
các t chc,ăcáănhânăvàăcôngăchúngăđuătăđaăraăquytăđnh mua bán,
chuynănhng các loi chng khoán do doanh nghip phát hành trên th
trngătàiăchính;ăcngănhălàăcăs đ sáp nhp, chia tách, gii th, thanh
lý,ăliênădoanh…ădoanhănghip. Trang 4

2.1.1.4. Mc đích ca thm đnh giá tr doanh nghip
Thmăđnh giá doanh nghipăthng phc v cho các mcăđíchăch yuănh:
 Mua ,bán , sáp nhp, liên doanh liên kt, thanh lý doanh nghip.
 uăt,ăgópăvn, mua - bán chng khoán ca doanh nghip.
 C phn hóa, niêm yt chng khoán trên th trng chng khoán.
 Vay vnăđuătăkinhădoanh.
 Thu.
 Gii quyt, x lý tranh chp…
2.1.2. H s Beta
2.1.2.1. H s beta là gì?
H s Beta là mt tham s phn ánh mi quan h giaăđ binăđng ca giá
chngăkhoánămàătaăđangăquanătâmăvi s binăđng ca mc giá trên th trng,
phnăánhăđ nhy cm ca chngăkhoánăđangăxétăvi mc giá chung ca th trng.

giá tr hin ti các lung tin thun ca doanh nghip d kinăthuăđcătrongătngă
lai theo mt t l chit khu phù hp vi mcăđ ri ro ca doanh nghip. Da vào
k hoch và chină lcă kinhă doanhă đ đaă raă làmă că s đ xácă đnh giá tr ca
ngun thu nhp ròng ca doanh nghipătrongătngălai.ăVìăth, so viăphngăphápă
tài snăhayăđc s dng trong hin tiăthìănóăcóătínhăđn vicăc tính giá tr tngă
laiăcngănhătrin vng phát trin ca doanh nghip.
2.2.1.2. Công thc tính c bn
Dòng tin thun ca doanh nghip = Dòng tin vào – Dòng tin ra
Công thc tng quát: Vo =












(2.1)
Trongăđó:ă V
o
: Giá tr doanh nghip thiăđim hin ti.
CF
t
: Dòng tin thunănmăth t.
V
n

 














(2.2)
Trongăđó:



: T sut li nhun k vng trên tài sn j.


: Li nhun phi ri ro.







tng rng trong th trng tài chính cnh tranh chênh lchăgiáăđm bo cân bng
gia li nhun và ri ro. Kinh doanh chênh lchăgiáăđnăgin là nu có 2 sn phm
gingănhauănhngăgiáăc liăkhácănhauăthìăngi ta s mua sn phm r đ bán li
viăgiáăcaoăhnănhm thu li li nhun.
2.2.3.2. Công thc c tính c bn
Tngăt nhămôăhìnhăCAPM,ămôăhìnhăkinhădoanhăchênhălchăgiáăcngăxácă
đnh ri ro caăcôngătyăđa vào ri ro ca th trng. Tuy nhiên, APM chp nhn
nhiu ngun ri ro th trngăvàăđoălngăđ nhy cm ca tài snăđuătăđi vi
nhiu nhân t thayăđi khác nhau t nn kinh t.
Công thc tng quát:
E(R
i
) = R
f
+ 
1i
f
1
+ 
2i
f
2
+ 
3i
f
3
+ ầ + 
ki
f
k

chn các binăđc lpăkhácănhauămangăđnăđ chính xác khác nhau.
Hin nay, vic s dngămôăhìnhăCAPMăđc ng dng rngărưiăhnăvìăs đn
ginătrongăđánhăgiáăcaănó.ăi vi mt th trng mi gia nhpănhăVit Nam, mô
hìnhăCAPMădngănhăđc bităđn nhiuăhn.ăVìălýădoăla chn các bin s đc
lp caăAPMălàăkhóăkhnăvàăph thuc nhiuălàăc tính ch quan caăngiăđánhă
giá. Mt khác, tiăthìătrngănhăVit Nam, các ch s nhălmăphát,ătngătrng
kinh t…ăcóăs binăđng liên tc và khó d tínhătrongătngălai,ăcngănhăkhóătheoă
mt chu k nhtăđnh. Do vy,ăphngăphápăAPMădngănhămangătínhăcm tính
cao. Vì th,ăđ d dàng và thun tinăhnătrongăvicăđánhăgiáămi liên h gia li
nhun và ri ro, mô hình CAPM hin ti vnăđc s dng rng rãi và phát huy
đc tính hiu qu hn.
2.3. CÁC PHNG PHÁP C TÍNH H S BETA
2.3.1. H s Beta th trng lch s
2.3.1.1. Các yu t tác đng đn giá tr Beta
Phngă phápă th trng lch s đc s dngă đ c lng h s Beta th
trng bng cách hi quy các t sut li nhun ca các khonăđuătătheoăt sut li
Trang 8

nhun ca mt ch s th trng. Vicăxácăđnh h s Beta th trngătrongătrng
hp này b ph thuc vào vicăcôngătyănàyăcóăđc niêm yt trên th trng chng
khoán hay không? Và thiăgianăđc niêm yt trên th trng phiăđ dàiăđ to nên
đ tin cy cn thit trong vicăxácăđnhăđc xác thcăxuăhng binăđng ca các
khonăđuăt,ăxácăđnh chínhăxácăhnăh s Beta, t đóăđánhăgiáăđúngăv mi quan
h gia ri ro và li nhun ca công ty cnăđnh giá.
im chú ý caăphngăphápănàyălàăvic phiăđtăđúngăt sut li nhun ca
c phiu trong miătngăquanăvi t sut li nhun ca danh mc th trng. Ti
M,ăngi ta s thng s dng h s S&P 500ălàmăđi din cho danh mc th
trngăvàăc tính Beta cho c phiu. Ti VităNam,ăđ đnăgin, thc t chúng ta
s dng ch s VN-Index cho vicăc tính h s Beta.
Bên cnhăđó,ăvicăxácăđnh h s Beta có s ph thuc rt nhiuăvàoăđ dài







R
VN
=








Trang 9

P
t
: Giá c phiu ti thiăđim t.
P
t-1
: Giá c phiu ti thiăđim t-1.
P
VN
: Ch s VN-Index ti thiăđim t.
P
VN-1

Thc t, huănhăcácănhàăcungăcp dch v đu thc hin các th thutătng
t đ đaăgiáătr Betaăc tính ca h tinăđn 1. Vì nu xét lâu dài, h s beta ca
cácăcôngătyăđuăcóăkhuynhăhng tinăđn gn bng mcăthayăđi ca th trng.
2.3.1.3. i tng nghiên cu và áp dng
Phngăphápăcătínhănàyăthngăđc s dngăđi vi nhng côngătyăđc
niêm yt trên th trng chng khoán thiăgianădài.ăiuănàyăgiúpăcóălng mu
quanăsátăđ lnăđ phnăánhăđcăđ tin cy cao ca mô hình. i vi nhng công
ty mi ni hay nhng doanh nghipătănhân,ăvicăcătínhătheoăphngăphápănàyăítă
kh thi trong thc t vì thi gian chim gi ca nó trên th trng chng khoán.
2.3.1.4. Nhn xỨt u và nhc đim
Trang 10

 uăđim: Hin tiăđâyăđangălàăphngăphápăđc ng dng nhiu ti Vit
Namăcngănhătrênăth gii. Vì mcăđíchăca vicăxácăđnh h s Beta là
th hin đc mi quan h gia ri ro và li nhun, nên vicăđaăkhungă
đoălng gn vi s binăđng ca th trngăđcăcácănhàăđuătăquană
tâm nhiuăhn.
 Nhcăđim:
- Ch că tínhă đcă đi vi nhngă côngă tyă đc niêm yt trên th
trng chng khoán và thiăgianăđc niêm yt phiăđ dàiăđ cóăđc s
tin cyăcaoăhn.
- Nu Beta có sai s chun thp,ănghaălàăvicătínhătoánăBetaătngăđi
chính xác thì li không phnăánhăđc ri ro thc s. Vic sai s chun
thp phn ánh nên s thng tr ca mt c phiuănàoăđóăđn ch s.
- NuătaăthayăđiăBetaădoăthayăđi ch s th trng, tn sut tính hoc
đ dài ca k c tính thì ta nhn thy giá tr Beta có nhiuăthayăđi.ăiu
này càng cho thy s thiu chc chn ca giá tr thc Beta ca công ty.
2.3.2. H s Beta c bn ậ Phng pháp Bottom-up
2.3.2.1. Các yu t tác đng đn giá tr Beta
Ngoài vic da vào d liu lch s ca th trng. Cách th 2ăđ călng h

doanh theo công thc:
Beta
không đòn by lnh vc kinh doanh
=Beta
các công ty cùng ngành
[1+(1-t)(D/E
các công ty cùng ngành
)]
(2.6)
Hoc có th c tính giá tr bngăcáchăcălng h s Betaăkhôngăcóăđònăby
cho miăcôngăty,ăsauăđóătínhăgiáătr bình quân ca chúng.
Bcă4:ăcălng h s Betaăkhôngăcóăđònăbyăchoăcôngătyăđangăđc phân
tích, ly bình quân gia quyn các h s Betaăkhôngăcóăđònăby ca tt c cácălnhă
vcăkinhădoanhămàăcôngătyăđangăthamăgia,ăcácătrng s đcăc tính da trên t
trng giá tr trên miălnhăvcăđemăli trong tng giá tr ca công ty.
Beta
không đòn by công ty
=



 



(2.7)
Bcă5:ăc tính giá tr th trng hin ti ca n vay và vn c phn cho
công ty, vi t l s dng h s n vay/vn c phnănàyăđ tính Betaăcóăđònăby.
2.3.2.3. i tng nghiên cu và áp dng
Thngăđc áp dngătínhătoánăđi vi nhngăcôngătyăchaă đc niêm yt

ngành hotăđng ca các công ty. Mt công ty có th hotăđng  nhiu
lnhăvc. Vyănênăđi vi mi website v chng khoán li có th đaăcôngă
tyăđcăđnh giá vào mtălnhăvcăkhácănhau.ăDoăđó,ăvic la chn các
công ty trong ngành nhmăđaăraătrng s đ đánhăgiá cngăkhácănhau.
- Khiăc tính Beta bình quân cho công ty. Vnăđ hin ra  đâyălàăliu
nên s dngăphngăphápăbìnhăquânănào?ăi viăphngăphápăbìnhăquână
ginăđnăs mangăđn s đnăgin trong tính toán, trng s ca các công
tyăđu bng nhau. Tuy nhiên, liăkhôngămangăđn s thuyt phc cao, khi
mi công ty trong ngành có mc th phn khác nhau, doanhăthuăcngănhă
li nhun khác nhau. Nu s dngăphngăphápăbìnhăquânăgiaăquyn li
gp phi khóăkhnătrongăvicăxácăđnh trng s c tính.
2.3.3. H s Beta k toán
2.3.3.1. Các yu t tác đng đn giá tr Beta
Ngoi tr cách tính toán h s Beta da trên giá c giao dch,ătaăcngăcóăth áp
dngăphngăphápăc tính h s Beta k toán da vào vic tính toán các tham s
ri ro ca th trng t thu nhp k toán. Vì vyăphngăphápănàyăchu nhăhng
ca nhng s thayăđi trong thu nhp t 1 b phn kinh doanh trong công ty hàng
quý,ăhàngănmăđuăđcăđt vào mi quan h vi nhngăthayăđi trong nhng thu
nhp ca th trng cùng k nhmăxácăđnh h s Beta k toán.
2.3.3.2. i tng nghiên cu và áp dng
Theo lý thuyt,ăđâyălàămtăphngăphápăkháăd trong vic tip cn và s dng
khi có th xácăđnh t các s liu k toán có sn. Tuy nhiên trên thc t,ăđâyălàămt
phng pháp rtăítăkhiăđc áp dng vì nhngănhcăđim ca nó.
2.3.3.3. Cách tính toán và mô hình ng dng
Trang 13

Tngăt nhăvic tính toán Beta t phngăphápăd liu lch s. Tuy nhiên
đim khác bit caăphngăphápănàyălàă ch: Ta không s dng d liu lch s đ
c tínhătrongămôăhìnhămàăthayăvàoăđóălàăs dng thu nhp caăcôngătyăcngănhă
th trng.

Do nhngăkhóăkhnătrongăvicăcălng giá tr Beta theo giá th trng ti
Vit Nam bng cách ly trc tip giá tr c phiu giao dch trên th trng nên
chúng ta có th tính toán mt cách gián tip bng cách daăvàoăthcăđoăchun trên
mt th trng phát trin, ví d Hoa K.
Nguyên tcăcăbn là da vào h s Beta caăcácăcôngătyătrongăngànhătngă
ng ti mt th trng phát trin viăquanăđim, s phát trin ca các ngành này ti
Vit Nam s b nhăhngăhayănóiăcáchăkhácălàăcóănétătngăđng viăngànhăđóăti
mt th trng kinh t phát trinăkhác,ămangănétăđi din cho th gii. Vicăc tính
Trang 14

giá tr Beta này thot nhìn có nétătngăđng viăphngăphápăBottom-up.ăim
khác bit  đâyălàăđng sau vicăc tính h s Beta. Nuănhătrongăphngăphápă
Bottom-up, giá tr chi phí vn c phnăđcă c tính bngămôă hìnhă CAPMă đnă
gin, thì  đây,ăgiáătr chi phí vn c phn ca công ty lúc này cn phiăđc cng
thêm vào phn bù ri ro quc gia và phân bù ri ro ngoi hi, nhm ngang bng vi
th trng quc t.
2.3.4.2. Cách tính toán và mô hình ng dng.
 c tính h s Beta mt ngành ti Hoa K.
 Nuăđâyălàăh s Beta có vay n,ăđ áp dng ti Vit Nam ta cn chuyn
v giá tr Beta không vay n theo công thc:

U
=








= Beta
không đòn by
*(1+(1-thu)*D/E)
 Chi phí vn c phnăReăcngăcnăđcătínhătoánătheoăphngăphápăgiánă
tip. Daătrênăcăs s chênh lch gia phn bù Quc gia và mc bù ri
ro ngoi hi theo nguyên tc: Chi phí vn c phn ca mt công ty hot
đng ti Vit Nam bng chi phí vn c phn ca công ty hotăđngătngă
t ti Hoa K cng vi phn bù ri ro quc gia và phn bù ri ro ngoi
hi. Công thc s dngănhăsau:
E[R]VN = E[R
cùng ngành
]
US
+ RP
c
+ RP
e
(2.10)
Trongăđó:
E[R]
VN
: Chi phí vn c phn ca công ty ti Vit Nam.
E[R
cùng ngành
]
US
: Chi phí vn c phn caăcôngătyătngăt cùng ngành
ti Hoa K.
RP
c

miăphngăphápăthìăphngăphápănàoăhinănayăđangăđc s dng ph bin hoc
s có nhu cu s dngăcaoătrongătngălai?
i viăphngăphápătínhăBetaătheoăphngăphápăk toán hinănayăítăđc ph
bin ti Vit Nam vì nhngănhcăđim caănó.ăPhngăphápăc tính theo k toán
tuyăđnăginănhngăđ chính xác không cao và không phnăánhăđc mcăđ nhy
ca công ty so vi th trng.
PhngăphápăcătínhăBetaătheoăphngăphápăgiánătip hinănayăcngăítăđc
ph bin ti Vit Nam. Nguyên nhân vì nhngăkhóăkhnătrongăvicăxácăđnhăđc
h s ri ro ngoi hi ca Vit Nam so vi Hoa K trong nn kinh t binăđng
mngănhăhin nay.
Vì vy,ăđi vi th trng hin nay vic s dngă2ăphngăphápălàăc tính
theo s liu lch s và theo các ch s căbn hinănayăđc s dng rngărưiăhn.
i vi d liu lch s, do ch có th xácă đnhă đcă đi vi nhng doanh
nghipăđưătr chân lâu trên th trng chng khoán ch không th đnh giá dành cho
nhng doanh nghip mi ni hay nhngăcôngătyătănhânămi gia nhp th trng,
Vyănênătuyăđcăđánhăgiáăcaoăv tínhălogicănhngăth trngăđ áp dngăphngă
Trang 16

pháp này còn bó hp và thiu ngun thông tin. Khc phcăđcăđiuăđóăgiúpăchoă
vicăcătínhăBetaătheoăphngăphápăBottom-up đc ph binăhn.
TheoăDamodaran,ăPhngăphápăBottom-upălàăphngăphápătt nht còn bi vì
các nguyên nhân sau:
 Nó cho phép chúng ta xem xét nhngăthayăđi trong cu trúc kinh doanh
và tài chính, thmăchíătrc khi nhngăthayăđi này xy ra.
 Nó s dng Beta bình quân ca mt s lng ln công ty nên Beta này có
xuăhng năđnhăhnăBetaăca tng công ty riêng l.
 PhngăphápănàyăchoăphépătaătínhătoánăBetaăca tng b phn kinh doanh
trong mt công ty vì vy nên rt hu ích trong vicătínhătoánăđ đuătă
hayăđnh giá.
Vi nhngăuăvàănhcăđim trên, hin nay miăphngăphápăđu có th s