 tài: nh hng ca giá vàng và giá du đn t giá hi đoái Vit Nam.

LI CAM OAN

Tôi xin cam đoan, chuyên đ tt nghip “nh hng ca giá vàng và giá du
đn t giá hi đoái Vit Nam” là công trình nghiên cu ca riêng tôi. Tt c các s
liu trong bài nghiên cu đc s dng mt cách trung trc và công khai. Kt qu
nghiên cu không b sai lch và cha tng đc công b  bt kì công trình nghiên
cu nào khác trc đây.
Tôi xin chu hoàn toàn trách nhim v bài nghiên cu này.

Sinh viên thc hin:
Phm Nguyn Công Trung i SVTH: Phm Nguyn Công Trung
 tài: nh hng ca giá vàng và giá du đn t giá hi đoái Vit Nam.
LI CM N

Li đu tiên, tôi xin gi li chúc sc kho và li chào trân trng nht ti tt
c các thy cô và bn bè trong trng i hc Kinh t Thành ph H Chí Minh đã
cho em khong thi gian hc tp và làm vic vô cùng đáng nh t lúc bc vào
cng trng đi hc cho đn khi hoàn thành xong chuyên đ tt nghip này.
 có đc kt qu đó, tôi xin gi li cm n chân thành đn Th.S Trng
Thành Hip đã tn tình hng dn đ em có th hoàn tt chuyên đ tt nghip này
mt cách tt nht.
Tôi xin trân trng gi li cm n chân thành đn Th.S Nguyn Xuân Lâm,
đng thi cng là thy ch nhim trong sut giai đon chuyên ngành ca em, đã tn
tình hng dn cách thc thc hin chuyên đ tt nghip cng nh cho c lp Kinh
T Hc khoá 35 nhng li khuyên tht s b ích.
Tôi cng xin đc bit cm n anh Nguyn Vnh, thuc Vin nghiên cu kinh

iii SVTH: Phm Nguyn Công Trung
 tài: nh hng ca giá vàng và giá du đn t giá hi đoái Vit Nam.
ÁNH GIÁ CA N V THC TP
iv SVTH: Phm Nguyn Công Trung
 tài: nh hng ca giá vàng và giá du đn t giá hi đoái Vit Nam.
MC LC

hc quc gia Trung Quc vi đ tài: “Australian Dollars Exchange Rate and
Gold Prices: An Interval Method Analysis”. 9

2.3.5. Nghiên cu ca nhóm tác gi Ardian Harri, Lanier Nalley và
Darren Hudson vi đ tài: “The Relationship between Oil, Exchange Rates,
and Commodity prices”. 10

v SVTH: Phm Nguyn Công Trung
 tài: nh hng ca giá vàng và giá du đn t giá hi đoái Vit Nam.
2.3.6. Nghiên cu ca Perry Sadorsky vi tên đ tài: “The empirical
relationship between energy futures prices and Exchange rates”. 10

CHNG 3: TÌNH HÌNH T GIÁ, GIÁ VÀNG VÀ GIÁ DU T NM 1994
N NAY. 12

3.1. TÌNH HÌNH T GIÁ VND/USD T NM 1994 N NAY 12
3.2. TÌNH HÌNH GIÁ VÀNG T NM 1994 N NAY. 16
3.3. TÌNH HÌNH GIÁ DU TH GII T NM 1994 N NAY. 20
CHNG 4: PHNG PHÁP NGHIÊN CU. 25
4.1. S LIU. 25
4.2. MÔ HÌNH. 25
4.2.1. Mô hình VAR. 26
4.2.2. Mô hình VEC. 26
4.2.3. Phng pháp tin hành kim đnh. 27
4.2.4. Kim đnh tính phù hp ca mô hình. 30
4.2.5. Hàm phn ng đy và phân rã phng sai 30
CHNG 5: KT QU NGHIÊN CU. 31
5.1. KT QU PHÂN TÍCH HI QUY. 31
5.1.1. Kim đnh tính dng. 31
5.1.2. La chn đ tr ti u cho mô hình. 32

OPEC

Vietnam dong
United States dollar
Great British Pound
Foreign Direct Investment
Nominal Efective Exchange rate
Real Exchange rate
European Union
International Monetary Fund
World Trade Organization
Organization of the Petroleum
Exporting Countries

ng Vit Nam
ôla M
ng Bng Anh
u t trc tip nc ngoài
T giá hi đoái danh ngha đa phng
T giá hi đoái thc song phng
Liên minh châu Âu
Qu tin t quc t
T chc thng mi th gii
Hip hi các quc gia xut khu du

vii SVTH: Phm Nguyn Công Trung
 tài: nh hng ca giá vàng và giá du đn t giá hi đoái Vit Nam.
DANH MC BNG BIU

Bng 5.1: Kim đnh nghim đn v bng phng pháp ADF. 31

Biu đ 3.7: Giá vàng th gii giai đon 1997-2001 17
Biu đ 3.8: Giá vàng th gii t 2001-2005 17
Biu đ 3.9: Giá vàng th gii giai đon 2006-2012 18
Biu đ 3.10: Tình hình giá vàng t tháng 09/2011 đn tháng 02/2013 19
Biu đ 3.11:Tình hình giá du t nm 1994 đn nay 21
Biu đ 3.12: Giá du th gii giai đon 1994-1999 21
Biu đ 3.13: Giá du th gii giai đon 1999-2003 22
Biu đ 3.14: Giá du th gii 2003-2008 23
Biu đ 3.15: Giá du th gii 2008-2012 23
Biu đ 3.16: Giá du th gii t tháng 11/2012 đn tháng 2/2013 24
Hình 5.1: C ch truyn ti sc ca t giá đn t giá. Mô hình VAR. 41
Hình 5.2: C ch truyn ti sc t giá vàng đn t giá. Mô hình VAR. 42
Hình 5.3: C ch truyn ti sc t giá du đn t giá. Mô hình VAR. 42
Hình 5.4: C ch truyn ti sc t t giá đn t giá. Mô hình VEC. 45
Hình 5.5: C ch truyn ti sc t giá vàng đn t giá. Mô hình VEC. 46
Hình 5.6: C ch truyn ti sc t giá du đn t giá. Mô hình VEC. 46

ix SVTH: Phm Nguyn Công Trung

 tài: nh hng ca giá vàng và giá du đn t giá hi đoái Vit Nam.
CHNG 1: GII THIU
1.1. T VN 
Bt chp bi cnh khng hong kinh t toàn cu hin nay, hi nhp quc t
vn là xu hng đã và đang din ra vô cùng mnh m. Không nm ngoài xu hng
đó, t nhng nm 1995, sau khi thoát khi cm vn v kinh t, Vit Nam chính thc
khai thông mi quan h giao thng vi nhiu quc gia và khu vc trên th gii nh
Liên minh châu Âu (EU), Nht Bn và Hàn Quc. Nm 2012, tng ngun vn đu
t FDI vt mc 13 t USD, tng kim ngch xut nhp khu c nc đt gn
228,37 t USD, tng khong 10% so vi nm 2011.
Kinh t hc đã ch ra rng, hot đng giao thng, xut nhp khu chu s

hn t nm 1994 cho đn nay. Ngoài ra, bng mô hình kinh t lng, mi quan h
này s đc lng hoá mt cách c th và rõ ràng hn.
1.3. CÂU HI NGHIÊN CU
Bài nghiên cu này s ln lt tr li các câu hi sau:
• S thay đi trong giá du có làm thay đi t giá hi đoái ca Vit Nam trong
ngn hn và dài hn hay không ?
• Giá vàng th gii có tác đng nh th nào đn t giá hi đoái ca Vit Nam
trong ngn hn và dài hn?
1.4. GI THUYT NGHIÊN CU
Da trên c s ca câu hi nghiên cu, bài vit này s đi sâu vào làm rõ
nhng gi thuyt sau:
• Giá du tht s có nh hng đn t giá hi đoái ca Vit Nam c trong ngn
hn và dài hn.
• Giá vàng th gii bin đng s làm t giá hi đoái ca Vit Nam bin đng
c trong ngn hn và dài hn.
1.5. CU TRÚC NGHIÊN CU
Nghiên cu này bao gm 6 chng. Tip theo chng 1 đã đc gii thiu 
trên là ni dung ca chng 2. Chng này trình bày li mt s khái nim, cách tip
cn và các nghiên cu có liên quan đn đ tài. Chng 3 là thc trng ca mt s
nhân t đc cho là có mi liên h vi t giá hi đoái ca Vit Nam. Phng pháp
nghiên cu, cách thu thp s liu, mô hình kinh t lng và cách thc hin các kim
đnh s đc trình bày  chng 4. Sau đó, kt qu phân tích thc nghim s đc
gii thích và tho lun trong chng 5. Cui cùng, chng 6 s đa ra kt lun và
mt s kin ngh.

2 SVTH: Phm Nguyn Công Trung
 tài: nh hng ca giá vàng và giá du đn t giá hi đoái Vit Nam.
CHNG 2: C S LÝ THUYT
2.1. CÁC KHÁI NIM
2.1.1. T giá hi đoái

3 SVTH: Phm Nguyn Công Trung
 tài: nh hng ca giá vàng và giá du đn t giá hi đoái Vit Nam.
T giá hi đoái thc: T giá hi đoái thc hay còn gi là t giá hi đoái
ngoi thng là giá tng đi gia hàng hoá hai nc, tc là có xét đn tng quan
giá c và tng quan lm phát.
T giá thc song phng (RER – Real Exchange rate) là t giá danh ngha
đã đc điu chnh theo mc chênh lch lm phát và chênh lch giá c gia hai
nc, t giá thc song phng biu din sc mua ca đng ni t so vi đng ngoi
t. Vì l đó, có th nói rng, t giá thc song phng là thc đo cho s cnh tranh
trong thng mi quc t gia hai quc gia.
2.1.1.3. Các phng pháp biu th t giá hi đoái
Phng pháp trc tip: Là phng pháp biu din mt đn v ngoi t bng
bao nhiêu đn v ni t. Khi s dng phng pháp trc tip, đng ngoi t là đng
tin yt giá, đng ni t là đng tin đnh giá.
a s các quc gia trên th gii áp dng phng pháp yt giá trc tip.
Ví d: Ngân hàng Vietcombank niêm yt USD/VND = 20.838/42. Tc là
ngân hàng Vietcombank s mua 1 USD tr 20.838 VND và bán 1 USD thu 20.842
VND.
Phng pháp gián tip: Là phng pháp biu din mt đn v ni t bng
bao nhiêu đn v ngoi t. Khi s dng phng pháp gián tip thì ni t là đng tin
yt giá, còn ngoi t là đng tin đnh giá.
Hoa Kì, Anh và mt s quc gia trong hi liên hip Anh thng áp dng
phng pháp yt giá gián tip.
Ví d: Ngân hàng SHBC ti London niêm yt GBP/USD = 1,821/01. Có
ngha là: Ngân hàng này mua 1 GBP tr 1,821 USD và bán 1 GBP thu 1,801 USD.
2.1.2. Chính sách t giá hi đoái
2.1.2.1. Khái nim
Chính sách t giá hi đoái hay còn gi ngn gn là chính sách t giá là mt
tp hp các công c ca nhà nc tác đng ti nn kinh t nhm điu chnh t giá
hi đoái đ đt ti nhng mc tiêu mà quc gia đang theo đui.

trong môi trng th ni t giá là vô cùng ln. Vn đ đo lng hay d đoán t giá
tr nên khó khn hn rt nhiu so vi chính sách t giá c đnh. Vì l đó, chính sách
t giá th ni có th đc xem là đã gây ra nhiu ri ro hn na trong môi trng
kinh t toàn cu đang bin đng mnh m hin nay.

• Chính sách t giá th ni có qun lí:

Là chính sách t giá có s kt hp ca chính sách t giá c đnh và chính
sách t giá th ni.
Nhn xét:
Bt kì mt chính sách t giá nào cng có nhng u đim và nhc đim
riêng. Vì vy, không có chính sách t giá nào là tt nht. Mi quc gia vi mi giai
đon phát trin khác nhau s phi áp dng nhng chính sách t giá khác nhau. Tuy
nhiên, lch s đã chng mình rng, vic áp dng cng nhc mt chính sách t giá c
đnh hoàn toàn hay chính sách t giá th ni hoàn toàn là không phù hp, các quc
5 SVTH: Phm Nguyn Công Trung
 tài: nh hng ca giá vàng và giá du đn t giá hi đoái Vit Nam.
gia nên la chn mt chính sách t giá có s kt hp đúng đn gia t giá c đnh
và t giá th ni.
2.2. CÁC LÝ THUYT C BN
2.2.1. Lut mt giá
Theo kinh t hc, quy lut mt giá hay còn gi là lut mt giá đc phát biu
nh sau: “Trong mt th trng hiu qu, tt c các hàng hóa ging nhau phi đc
bán vi cùng mt giá.”
Lut mt giá áp dng cho hai quc gia:“ Nu hai nc cùng sn xut ra mt
loi hàng hoá, thì khi xut khu ra th gii, hàng hoá này phi đc bán vi giá
bng nhau, không phân bit là hàng hoá do quc gia nào sn xut.”
Ví d: Vit Nam và M cùng sn xut xe đp. Gi s xe đp ca M có giá
là 50 USD/chic. Xe đp Vit Nam có giá là 1000000 VND/chic. Thi theo quy lut
mt giá, 50USD phi có giá tr bng 1000000 VND, tc là t giá VND/USD là

Ví d: Vi 5 USD,  M có th mua đc mt cái bánh pizza, nhng  Vit
Nam, cng vi 5 USD đó, có th mua 2 cái pizza. Vy sc mua tng đng ca 5
USD ti Vit Nam s gp đôi 5 USD ti M. Thông thng, khi tính sc mua tng
đng, ngi ta s s dng mt r hàng hoá vi nhiu loi hàng hoá, sau đó tính
trung bình đ có kt qu v sc mua tng đng chính xác hn.
2.3. CÁC NGHIÊN CU CÓ LIÊN QUAN
2.3.1. Nghiên cu ca Qaisar Farooq Akram, thuc vin nghiên cu
ca ngân hàng quc gia Na Uy vi đ tài: “Oil prices and
Exchange rates: Norwegian evidence”

Nghiên cu đc tác gi thc hin vào tháng 2/2002 vi mu s liu gm
hn 4000 quan sát đc trích xut theo ngày, t ngày 1/1/1986 đn ngày
12/08/1998. Kt hp các phng pháp hi quy OLS c đin và các phng pháp
mi lúc by gi, nh là mô hình ECM, tác gi đã tìm đc nhiu bng chng thú v,
c th nh sau:
Tn ti mi quan h tuyn tính ngc chiu gia giá du và t giá ca Na
Uy. Mt phát hin mi là, khi giá du di 14 USD mt thùng thì mi quan h này
là rt mnh. Tuy nhiên, cùng vi s tng giá ca du, mi quan h ngc chiu gia
t giá và giá du ngày càng có xu hng gim.
Nhn xét:
Bài nghiên cu đã tìm đc tác đng ngc chiu ca giá du đi vi t giá.
Kt lun này là phù hp vi các nghiên cu trc đây. u đim ca bài nghiên cu
này là c mu ln, hn na có nhiu phng pháp hi quy đc s dng nhm so
sánh và đánh giá s khác nhau ca nhng phng pháp này. Mt hn ch ca
nghiên cu này là cách trích xut s liu theo ngày, vì vy nhng bin đng trong s
liu s có ý ngha trong ngn hn hn là dài hn, do đó, kt qu ca nghiên cu
không th đo lng ht nhng thay đi trong dài hn.
7 SVTH: Phm Nguyn Công Trung
 tài: nh hng ca giá vàng và giá du đn t giá hi đoái Vit Nam.
2.3.2. Nghiên cu ca các tác gi Rabah Arezki, Elena Dumitrescu,


8 SVTH: Phm Nguyn Công Trung
 tài: nh hng ca giá vàng và giá du đn t giá hi đoái Vit Nam.

2.3.3. Nghiên cu ca hai tác gi Shiu-Sheng Chen, Hung-Chyn Chen
thuc vin nghiên cu phát trin ài Loan vi đ tài: “Oil prices
and real Exchange rates”

Hai tác gi này s dng mô hình VAR đ kim đnh mi quan h gia giá
du th gii và t giá hi đoái thc. S liu đc ly theo tháng t tháng 1 nm
1972 đn tháng 10 nm 2005  nhóm nc G7, bao gm Anh, Pháp, M, c, Ý,
Nht và Canada.
Sau đó, hai tác gi tin hành hi quy vi các s liu giá du khác nhau, c th
là giá du Dubai, Brent và US West Texas Intermediate.
Kt lun ca bài nghiên cu này khng đnh mnh m rng, giá du th gii
có nh hng ln ti t giá hi đoái  các quc gia G7. Kt qu này phù hp vi
các nghiên cu trc đây.
Nhn xét:
Bài nghiên cu trên mt ln na khng đnh mi quan h gia t giá hi đoái
thc và giá c hàng hoá th gii,  đây là giá du. Tuy nhiên, s liu ch đn 2005,
tc là trong bi cnh khng hong tài chính toàn cu, bt đu t nm 2007, nhng
kt qu này có th b nh hng. Mc khác, đi tng nghiên cu  đây là các quc
gia trong khi G7, các quc gia này có đc đim chung là đu có nn kinh t phát
trin và n đnh. Vì vy, kt qu nghiên cu này không th áp dng cho các quc
gia đang phát trin hoc trong các th trng mi ni.
2.3.4. Nghiên cu ca Aihan và các cng s thuc vin nghiên cu
khoa hc quc gia Trung Quc vi đ tài: “Australian Dollars
Exchange Rate and Gold Prices: An Interval Method Analysis”

Bài nghiên cu s dng s liu bng đc trích xut theo tun, theo tháng và

các cng s (2008).
Nhn xét:
u đim ca bài nghiên cu này là s dng phng pháp véc t đng liên
kt, đây là mt phng pháp mi và có tính chính xác cao hn các phng pháp hi
tuy tnh nh OLS trong các trng hp mô hình có xy ra hin tng hi quy gi.
Tuy nhiên, vi mu s liu còn hn ch v s quan sát và nht là s liu v các loi
hàng hoá nông nghip cha mang tính đi din. Vì vy, nghiên cu này cn đc
phát trin thêm v mt s liu.
2.3.6. Nghiên cu ca Perry Sadorsky vi tên đ tài: “The empirical
relationship between energy futures prices and Exchange rates”

Trong bài nghiên cu này, Perry Sadorsky tin hành phân tích mi quan h
gia giá c mt s loi nhiên liu và t giá hi đoái. S dng s liu t giá t tháng
1 nm 1987 đn tháng 9 nm 1997 ca M. Tác gi s dng kim đnh nhân qu
Granger và mô hình VECM đ thc hin lng hoá cho bài nghiên cu c trong
10 SVTH: Phm Nguyn Công Trung
 tài: nh hng ca giá vàng và giá du đn t giá hi đoái Vit Nam.
ngn hn và dài hn. Sau đó, đ tìm hiu nh hng ca các cú sc đn t s liu,
tác gi áp dng hàm phn ng theo đ xut ca Cholesky.
Tác gi tìm thy đc mi liên h đng liên kt gia t giá hi đoái và giá c
ca mt s nhiên liu trong c ngn hn và dài hn. Kim đnh Granger cng cho
thy tn ti mi liên h nhân qu gia các bin này. Mc khác, hàm phn ng có t
kt qu c lng mô hình VEC còn cho thy t giá đã truyn mt cú sc cho giá
nhiên liu trong khon thi gian đc kho sát. Kt lun này là phù hp vi nghiên
cu ca Bloomberg và Harris (1995).
Nhn xét:
Bài nghiên cu này đã tìm đc bng chng mnh m v mi quan h gia
t giá và giá nhiên liu trên th gii nhng cha đa ra đc mt c s rõ ràng nào
gii thích cho mi quan h này. Mt khuyt đim na ca nghiên cu này là s
dng b s liu nm 1987-1997, nên trong bi cnh nn kinh t đã có quá nhiu

10000
15000
20000
25000
12 SVTH: Phm Nguyn Công Trung
 tài: nh hng ca giá vàng và giá du đn t giá hi đoái Vit Nam.

Biu đ 3.2: T giá VND/USD giai đon 1994-1997
(Ngun: S liu đc tng hp t Website ngân hàng Nhà Nc – n v VND)
Nói chung, trong giai đon này tình hình cung cu ngoi t cng nh t giá hi
đoái đc duy trì tng đi n đnh qua các nm.
Giai đon th hai là 1997-2004, đây là giai đon t giá bt đu tng nhanh qua
các nm (t giá tng t 1USD=11705VND nm 1997 lên 1USD=15740VND vào
nm 2004) (Biu đ 3.3) .

Biu đ 3.3: T giá VND/USD giai đon 1997-2004
(Ngun: S liu đc tng hp t Website ngân hàng Nhà Nc – n v VND)
C th, vào ngày 13/10/1997, thng đc Ngân hàng Nhà nc quyt đnh m
rng biên đ giao dch ca t giá hi đoái lên mc 10%. Ngày 16/02/1998, Ngân
hàng nhà nc đã nâng mc t giá chính thc t 1USD=12291VND lên mc
1USD=12631VND (tng 5,6%); và sau đó vào ngày 07/08/1998, Ngân hàng Nhà
nc quyt đnh thu hp biên đ giao dch t giá xung còn 7% đng thi nâng t
10400
10600
10800
11000
11200
11400
11600
11800

giao dch t giá lên 0,25% so vi t giá giao dch bình quân trên th trng liên
ngân hàng, góp phn điu chnh tình trng bt hp lý v huy đng và s dng VND
và ngoi t ca các ngân hàng thng mi. Cng t đây, t giá gia tng qua các nm
cng dn chng li và có xu hng gim xung nên t giá có phn n đnh hn
nhng nm trc đó (nm 2002 tng 3,16% so vi nm 2001, con s này là 1,58%
vào nm 2003 và 1,49% vào nm 2004).
Giai đon 2004-2007, trong giai đon này t giá VND/USD tng đi n đnh
(Biu đ 3.4). ng thi tc đ tng ca t giá qua các nm là rt thp và có xu
hng gim (nm 2005 t giá tng 0.72% so vi nm 2004, nm 2006 tng 0.85%
và là 0.58% vào nm 2007). iu đó cho thy t giá đang dn tr nên n đnh hn
trong giai đon này.

Biu đ 3.4: T giá VND/USD giai đon 2004-2007
(Ngun: S liu đc tng hp t Website ngân hàng Nhà Nc – n v VND)
Giai đon th 4 là t 2007-2012, trong giai đon này cùng vi vic chính thc
gia nhp WTO vi nhiu c hi và thách thc mi đi vi nn kinh t Vit Nam thì
t giá VND/USD cng có nhiu bin đng ln theo xu hng tng lên rt nhanh qua
các nm, đc bit là tc đ tng ca các nm 2009, 2010 và 2011 (nm 2009 t giá
VND/USD tng 8,21% so vi nm 2008 , nm 2010 tng 7,51% so vi nm 2009
và con s này ca nm 2011 so vi 2010 là 7,94%). iu đó chng t t giá trong
15550
15600
15650
15700
15750
15800
15850
15900
15950
16000

cao nh nhng nm trc (nm 2012 t giá tng 1,05% so vi nm 2011 và t giá
vào tháng 02/2013 (1USD=20858VND) đã gim 0,12% so vi cùng k nm 2012).
ó là mt du hiu tt cho thy t giá có th s n đnh hn trong thi gian sp ti.
0
5000
10000
15000
20000
25000
2007
2008
2009
2010
2011
2012
15 SVTH: Phm Nguyn Công Trung